π.Νικόλαος Λουδοβίκος: " Η Δύση ψάχνει για ένα είδος σωματιδίου του Ηiggs το οποίο θα δίνει νόημα στην αποτελεσματικότητά των θεσμών...Στην Ιστορία, για να την αντέξεις πρέπει να υπάρχει και ένα νόημα εκτός την αποτελεσματικότητα"

Η εκπομπή "Ανιχνεύσεις" της 4ης Ιουλίου του 2012 με θέμα την αποτίμηση της κρίσης και του μέλλοντός μας είχε καλεσμένο μεταξύ άλλων τον π. Νικόλαο Λουδοβίκο που τόνισε τα βαθύτερα αίτια της κρίσης και την ανάδυση του νέου υποκειμένου. 

http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=o-FLNoAQ5Hc#!

πηγή: Αντίφωνο

«Θα αυτοκτονήσω»: Μήνυμα προς απελπισμένους, που σκέφτονται την αυτοκτονία

[πηγή: ΝΕΚΡΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ]

 

Στο Όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος. Αμήν.

 

Βρισκόμαστε μπροστά σε ένα πρωτοφανές κύμα αυτοκτονιών στην πατρίδα μας, που έχει προκαλέσει φρίκη σε όλους μας. Το έχει προκαλέσει η οικονομική και κοινωνική κρίση, αλλά και η πνευματική κρίση: αφού μας έκλεψαν το Χριστό (τους αφήσαμε να το κάνουν, πέφτοντας στην παγίδα του καταναλωτισμού που μας έστησαν μια χαρά), δεν έμεινε καμιά ελπίδα στην καρδιά μας, γιατί μόνη ελπίδα, όταν χάνονται όλα, είναι ο Χριστός.

Είναι μόνη ελπίδα, γιατί η σχέση με Αυτόν προσφέρει στον άνθρωπο την αιωνιότητα, και μάλιστα ΕΔΩ ΚΑΙ ΤΩΡΑ - και τότε, όλα τα καθημερινά και γήινα, είτε προβλήματα είτε αγαθά, φαίνονται όπως πραγματικά είναι: ασήμαντα.

Αγαπημένε μου αδελφέ, που έχεις χάσει τα πάντα και σκέφτεσαι (ή αποφάσισες) ν' αυτοκτονήσεις,

Διάβασε αυτές τις γραμμές και σκέψου λίγο, σε παρακαλώ.

Τα προβλήματά σου είναι ασήμαντα, σε σύγκριση:

με την αιώνια χαρά που σου προσφέρει ο Χριστός, αν στραφείς προς Αυτόν και ζητήσεις τη βοήθειά του,και με την αιώνια κόλαση που "προσφέρει" ο σατανάς σε εκείνους που κλωτσάνε το Χριστό απ' τη ζωή τους και πέφτουν στην "αγκαλιά" του διαβόλου αυτοκτονώντας.

Σκέψου και τα δύο -την αιώνια χαρά και την αιώνια κόλαση- και αποφάσισε.  

Σκέψου όποιο από τα δυο θέλεις και ΜΗΝ ΤΟ ΚΑΝΕΙΣ. 

Είτε πιστεύεις είτε όχι, αυτή η πραγματικότητα δεν αλλάζει, θα τη βρεις μπροστά σου, είτε εδώ είτε στον άλλο κόσμο. Μην το ξεχνάς...

 

Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΕΔΩ

Μητροπολίτης Διοκλείας Κάλλιστος (Ware): "Η γνωριμία μου με τον Γέροντα Σωφρόνιο"

ΚΛΙΚ:

Μητροπολίτης Διοκλείας Κάλλιστος «Η γνωριμία μου με τον Γέροντα Σωφρόνιο»

π.Ευάγγελος Γκανάς, Η αδήριτη μεταφυσική ανάγκη

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΟΝΔΥΛΗΣ

Η Κριτική της Μεταφυσικής στη νεότερη σκέψη

μετάφραση: Μιχ. Παπανικολάου, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης

του π. Ευάγγελου Γκανά

πηγή: Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 1-7-2012

Υπάρχει κάτι το παράδοξο στην επικράτεια της Δανιμαρκίας, την οποία οι φιλοσοφούντες ονομάζουν «μεταφυσική». Κατ’ αρχάς, για να παραφράσουμε μια γνωστή ρήση, η μεταφυσική είναι «οι άλλοι» · η έννοια της μεταφυσικής κατά τους Νέους Χρόνους συνδυάστηκε με τις πιο αρνητικές συνδηλώσεις. Παράλληλα όμως, η μεταφυσική κατόρθωσε, μέσα από ποικίλες οβιδιακές μεταμορφώσεις, να επιβιώνει και πλέον εισέρχεται πλησίστια στον 21ο αιώνα.

Το φαινομενικό αυτό παράδοξο εξηγεί και αναλύει με θαυμαστή ενάργεια, σαφήνεια και πληρότητα ο Παναγιώτης Κονδύλης στο έργο του «Η Κριτική της Μεταφυσικής στη νεότερη σκέψη», το οποίο επανεκδίδεται σε μια πολύ φροντισμένη έκδοση, σε ολοκληρωμένη πλέον μορφή, συμπεριλαμβάνοντας, στον δεύτερο τόμο, τις εξελίξεις κατά τον 19ο και 20ό αιώνα, σε εξαιρετική μετάφραση του Μιχάλη Παπανικολάου.

Τι εννοούμε όταν μιλάμε για «μεταφυσική»; Η απουσία ενός γενικά δεσμευτικού ορισμού δεν σημαίνει, κατά τον Κονδύλη, ότι αδυνατούμε να περιγράψουμε τα γενικά της γνωρίσματα. Η μεταφυσική στηρίζεται στη διάκριση ανάμεσα σε Υπερβατικό και Εμμενές – σε ένα υπερεμπειρικό Εκείθεν, που θεωρείται ως η «αληθινή» και ανόθευτη πραγματικότητα και συνάμα ως πηγή ηθικών-κανονιστικών αρχών, και στο εμπειρικό Εντεύθεν. Εργο της μεταφυσικής είναι η έλλογη σύλληψη του όντος, εμφανιζόμενη έτσι και ως έμπρακτη απόδειξη της παντοδυναμίας του Λόγου.

Η κριτική της μεταφυσικής κινήθηκε, κατ’ αναλογία, σε δύο επίπεδα. Στην πρώτη χρονολογικά, και πιο ήπια μορφή της, η διάκριση Υπερβατικού και Εμμενούς διατηρείται, αλλά είτε αμφισβητείται η δυνατότητα έλλογης σύλληψης του Υπερβατικού, οδηγώντας σε κάποια μορφή αγνωστικισμού, δηλαδή σε κάποια θεωρία που επικαλείται την περατότητα των γνωστικών δυνάμεων του ανθρώπου και, συνεπώς, τη μη γνωσιμότητα του «αληθινού» Οντος, είτε η μεταφυσική ερμηνεύεται ως λανθασμένη χρήση της γλώσσας που υποστασιοποιεί αφηρημένες έννοιες. Στη δεύτερη φάση της κριτικής, η διάκριση Υπερβατικού και Εμμενούς καταρρέει. Το ενδιαφέρον στρέφεται στο ερώτημα τι οδήγησε τον άνθρωπο σε μια τόσο παράλογη και αντίθετη προς την εμπειρία πεποίθηση. Και πάλι διακρίνονται δύο τάσεις. Πρώτον, η ιστορική-κοινωνιολογική, που βλέπει τη μεταφυσική ως ιδεολογία, με καρπό της την «ψευδή συνείδηση» και αποστολή της τη διατήρηση της εξουσίας των ισχυρών επί των αδυνάτων. Και δεύτερον, η ανθρωπολογική, που βλέπει τη μεταφυσική ως έκφραση μιας ανεκρίζωτης ανθρωπολογικής σταθεράς που υπηρετεί την ανάγκη του ανθρώπου για νόημα και προσανατολισμό μέσα στον κόσμο.

Στην εποχή της επιφανειακής και από δεύτερο χέρι γνώσης που διάγουμε, μια ευρεία σύνθεση που χαρακτηρίζεται από γνώση των πηγών στην πρωτότυπη γλώσσα εκπλήσσει ευφρόσυνα. Ο Κονδύλης ξεκινά από τη συμβολή των σχολαστικών, των νομιναλιστών και των ανθρωπιστών του όψιμου Μεσαίωνα για να φτάσει μέχρι την αναλυτική φιλοσοφία και τον υπαρξισμό του 20ού αιώνα.

Ετερογονία των σκοπών

Συνεχώς παρούσα είναι η ετερογονία των σκοπών. Κάθε πνευματικό κίνημα ξεκινά μέσα από συγκεκριμένες ιστορικές αφορμές για να μεταμορφωθεί στην πορεία σε κάτι συχνά ριζικά διαφορετικό, μέσα από τη διαπάλη των ιδεών ή μάλλον των ανθρώπων που επικαλούνται ιδέες και προκρίνουν συνήθως την πολεμική αποτελεσματικότητα από τη λογική συνέπεια. Τα παραδείγματα αφθονούν. Ο νομιναλισμός ξεκινά ως προϊόν της αυγουστίνειας-φραγκισκανικής παράδοσης με θεολογική στόχευση και καταλήγει να θεωρείται κίνημα που προήγαγε το επιστημονικό κοσμοείδωλο. Η μαθηματική φυσική αποστρέφει το ενδιαφέρον της από τον αριστοτελισμό προς χάριν της μελέτης μιας ανατιμημένης πια Φύσης και καταλήγει στην κλασική μεταφυσική διάκριση, αν και με καινούργιο πλέον νόημα, ανάμεσα στην ουσία και στα συμβεβηκότα της. Ο θετικισμός και η αναλυτική φιλοσοφία ασκούν δριμεία κριτική στις καταχρήσεις της γλώσσας στις οποίες υποπίπτει η μεταφυσική, για να καταλήξουν να εισαγάγουν από τη μεριά τους, κρυφά και ασυνείδητα, μεταφυσικές αρχές, στον βαθμό που δεν μπορεί να υπάρξει άμεση συνάφεια μεταξύ γεγονότων και θεωρίας όπως την υποθέτει ο εμπειρισμός. Ο Κονδύλης διαπιστώνει πως ολόκληρη η σχετική επιχειρηματολογία βασίζεται στη συνεχή επίκληση «προφανειών», μολονότι το πρόβλημα της προφάνειας είναι ανεπίλυτο, καθώς βασίζεται σε «προ-ορθολογικές αποφάσεις».

Η μακρά διάρκεια την οποία εποπτεύει ο Κονδύλης τού δίνει τη δυνατότητα να αποδώσει τα εύσημα στους σχεδόν άγνωστους πια πρωτοπόρους στον χώρο της δυτικής φιλοσοφίας (π. χ. Lorenzo Valla, Ramus, Nizolio) αναδεικνύοντας την καίρια συμβολή τους και μετριάζοντας τη σημασία της συμβολής μεταγενέστερων φιλοσόφων που έκαναν αισθητή την παρουσία τους με ιδιαίτερα αυτάρεσκο και δυσανάλογο για το πραγματικό μέγεθος της συμβολής τους τρόπο (π. χ. Heidegger, Wittgenstein).

Νόημα, ταυτότητα, ισχύς

Αν ο Θεός είναι αυτός που εξήγαγε τον Ισραήλ εξ Αιγύπτου και ανέστησε τον Ιησού εκ νεκρών, όπως έγραψε ένας σύγχρονος θεολόγος, ο Θεός αυτός ουδέποτε εμφανίζεται στις σελίδες των μεγάλων μεταφυσικών συστημάτων, ούτε και σε αυτές των κριτικών τους. Ανάλογη είναι η εξέλιξη και στο επίπεδο της αρχαιοελληνικής μεταφυσικής. Αν αρχικά μεταφυσική σήμαινε τον σχολιασμό των «Μετά τα Φυσικά» και γενικότερα του αριστοτελικού corpus που υποβάσταζε το μεσαιωνικό κοσμοείδωλο, αργότερα η έννοια διαφοροποιείται και εναρμονίζεται με εξελίξεις και αιτήματα των Νέων Χρόνων.

Ετσι το βιβλίο μπορεί να διαβαστεί και ως ένα φιλοσοφικό Bildungsroman με πρωταγωνιστή τον νεωτερικό δυτικό άνθρωπο που παραμερίζει το παρελθόν προσποιούμενος ότι το ανασκεύασε. Ως προς τούτο, εξόχως διαφωτιστική είναι η καταληκτήρια ετυμηγορία του Κονδύλη για το παράδοξο που ήδη αναφέραμε: αυτό της συνεχούς παρουσίας της μεταφυσικής, παρά τα συντριπτικά χτυπήματα που της κατέφεραν οι κριτικοί της. Για τον Κονδύλη, αυτό που διασώζει τη βασική δομή της μεταφυσικής σκέψης, ακόμα κι όταν η διάκριση Υπερβατικού και Εμμενούς έχει υπερβαθεί, είναι η ανθρωπολογική ανάγκη για νόημα, ταυτότητα και ισχύ. Τέτοια έσχατα ερωτήματα δεν μπορούν να απαντηθούν όσο παραμένουμε στον χώρο της εμπειρίας. Ετσι οι πρωτοπόροι του νεότερου «αντιμεταφυσικού» ορθολογισμού ήταν αναγκασμένοι να καταφύγουν σε έννοιες όπως Φύση, Ανθρωπος, Λόγος, Ιστορία, οι οποίες είχαν μια υπερ-εμπειρική διάσταση, στο φως της οποίας βλεπόταν και αξιολογούνταν η εμπειρική. Οποιος δεν αρκείται στην περιγραφή της πραγματικότητας, αλλά φιλοδοξεί να διατυπώσει λόγο κανονιστικό, δηλαδή η σαρωτική πλειονότητα των ανθρώπων με σάρκα και οστά, όποιος διακατέχεται από το ζωτικό για την ανθρώπινη υπόσταση πάθος να δημιουργήσει μια κοίτη, μέσα στην οποία θα οδηγηθούν οι ανθρώπινες ελπίδες και οι φόβοι, αναπόδραστα εισέρχεται στα δίχτυα της μεταφυσικής όσο κι αν διαρρηγνύει τα μεταφυσικά του ιμάτια. Ανεξάρτητα του πώς ερμηνεύουμε τη φράση, εκκοσμικευμένα ή υπερβατικά, δεν μπορούμε να ζήσουμε κάτω από έναν άδειο ουρανό.

Θ.Ρηγινιώτης, Το «σωματίδιο του Θεού» και… ο ίδιος ο Θεός!

Άραγε πρόκειται για αφέλεια ή πονηριά; Ο τρόπος που παρουσιάζεται η προσπάθεια για την ανακάλυψη του πρώτου σωματιδίου του σύμπαντος από κάποιους, μοιάζει σκόπιμος: εμπλέκουν το Θεό κι έτσι προκαλούν την Εκκλησία να μιλήσει και να πει ότι «δεν πρόκειται για σωματίδιο του Θεού» και ότι η ανακάλυψή του δεν έχει κάτι να πει στο ζήτημα της ύπαρξης του Θεού, ώστε κατόπιν να μπορούν να πουν τα ΜΜΕ ότι «η Εκκλησία αντιδρά» - πράγμα που άκουσα έκπληκτος σήμερα στο ραδιόφωνο, χωρίς φυσικά λεπτομέρειες για τις… αντιδράσεις αυτές.

Το όνομα «σωματίδιο του Θεού» δόθηκε στο αναζητούμενο σωματίδιο με την έννοια ότι είναι το πρώτο που εμφανίζεται στο σύμπαν και η εμφάνισή του συμβάλλει αποφασιστικά  στη Μεγάλη Έκρηξη, με την οποία δημιουργήθηκε το σύμπαν. Άρα, είναι το σωματίδιο που «χρησιμοποίησε ο Θεός» για τη Δημιουργία.

Πρόκειται για μια ονομασία καθαρά συμβολική. Στο πείραμα του CERN δεν… αναζητείται ο Θεός, ούτε πρόκειται να ανακαλυφθεί ο Θεός με τις μεθόδους της φυσικής, όπως δεν ανακαλύπτεται η ομορφιά ή η αγάπη, η δικαιοσύνη ή η ελπίδα με αυτές τις μεθόδους.

Για την ύπαρξη του Θεού, και για την ταυτότητά Του (ότι, δηλαδή, είναι ο χριστιανικός Θεός) δεν υπάρχει αμφιβολία. Η βεβαιότητα αυτή προκύπτει από το φαινόμενο της αγιότητας, που υπάρχει στον κόσμο μέχρι και σήμερα και φανερώνει πώς γίνεται κάποιος, όταν ενώνεται με το Θεό.

Η ύπαρξη, στην εποχή μας, ανθρώπων όπως οι μεγάλοι άγιοι γέροντες Παΐσιος, Πορφύριος, Ιάκωβος της Εύβοιας, Ευμένιος των Ρουστίκων, Γεννάδιος της Ακουμιανής Γιαλιάς και πολλών άλλων, δεν αφήνει κανένα περιθώριο αμφιβολίας για την ύπαρξη και την ταυτότητα του Θεού, παρά μόνο σε εκείνους που δεν επιθυμούν να ερευνήσουν το ζήτημα και επιλέγουν το… «πίστευε (ότι δεν υπάρχει Θεός) και μη ερεύνα»!

Ας σημειώσουμε εδώ ότι:

Α) Οι ορθόδοξοι άγιοι δεν είναι παρανοϊκοί που φαντάζονται αγγέλους, αλλά σοφοί διδάσκαλοι χιλιάδων ανθρώπων (ακόμη και καθηγητών πανεπιστημίου, όπως οι βιογράφοι του γέροντα Πορφύριου Γ. Παπαζάχος και Γ. Κρουσταλάκης), που ενώθηκαν με το Θεό και απόχτησαν τα χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος ενώ ακόμη ζούσαν και όχι μετά θάνατον. Μια μελέτη των μαρτυριών γι’ αυτά τα χαρίσματα νομίζω πως θα δείξει πολλά στον ειλικρινή αναζητητή.

Β) Τα χαρίσματα των αγίων διαφέρουν πάρα πολύ από τις υπερφυσικές δυνατότητες ή τις μεταφυσικές εμπειρίες που παρουσιάζονται σε πιστούς ή διδασκάλους άλλων θρησκειών. Στις θρησκείες εκείνες παρατηρούμε είτε καταστάσεις που υποβοηθούνται με συγκεκριμένες τεχνικές (π.χ. γιόγκα) είτε λατρεία πνευματικών όντων διφορούμενης ηθικής ποιότητας. Η λατρεία ακόμη και ξεκάθαρα σκοτεινών θεοτήτων υπάρχει σε όλες τις πολυθεϊστικές παραδόσεις, από την αρχαία ελληνική θρησκεία μέχρι το σύγχρονο ινδουισμό και το μαχαγιάνα βουδισμό.

Θα ήταν χρήσιμη, στο θέμα αυτό, η μελέτη των εμπειριών ανθρώπων που μυήθηκαν στις ασιατικές θρησκείες και κατόπιν αποχώρησαν, διαπιστώνοντας… ό,τι διαπίστωσαν και το περιγράφουν στα βιβλία τους. Δύο συγγραφείς που κατέληξαν ορθόδοξοι χριστιανοί και αξιολογούν τις θρησκείες της Άπω Ανατολής (και τη γιόγκα και το διαλογισμό κάθε είδους) είναι π.χ. ο Κλάους Κένεθ και ο Διονύσιος Φαρασιώτης, τα βιβλία των οποίων αξίζει να αναζητήσετε. Αλλά και την «Ασκητική της Αγάπης», της αγίας γερόντισσας Γαβριηλίας, που έζησε ως φυσικοθεραπεύτρια στην Ινδία και ήρθε σε πολύ στενή επαφή με πολλούς δασκάλους του ινδουισμού (γκουρού).

Γ) Στη δική μας παράδοση ήδη από τον 4ο αιώνα μ.Χ. ο Μέγας Βασίλειος ξεκαθάρισε τη σχέση επιστήμης και θρησκείας. Ο άγιος αυτός, που ήταν και μαθηματικός, γιατρός, φιλόλογος, φιλόσοφος και νομικός (και που έκανε ένα τεράστιος φιλανθρωπικό έργο, αλλά και αντιστάθηκε στην αυτοκρατορική εξουσία και την πλουτοκρατία της εποχής του), ερμήνευσε επιστημονικά τη διήγηση της Παλ. Διαθήκης για τη δημιουργία του κόσμου στο έργο του «Ομιλίες εις την Εξαήμερον» (υπάρχει ολόκληρο στο Διαδίκτυο).

Εκεί θέτει τους άξονες για τη σωστή κατανόηση του θέματος. Γράφει, μεταξύ άλλων:

Ότι οι 6 ημέρες της Δημιουργίας δεν ήταν μέρες, αλλά τεράστιες χρονικές περίοδοι.

Ότι η Αγία Γραφή δεν περιγράφει επακριβώς τη δημιουργία του κόσμου, αλλά δίνει ελάχιστες πληροφορίες, προτρέποντας τον άνθρωπο να ερευνήσει και να βρει ο ίδιος πώς έγινε το σύμπαν.

Και ότι «δε χάνεται ο θαυμασμός μας για τα μεγαλεία της Δημιουργίας, όταν ανακαλύψουμε τον τρόπο, με τον οποίο έγινε κάποιο απ’ αυτά».

Δυστυχώς, στη δυτική Ευρώπη, το μεσαίωνα, η (αιρετική, αν μου επιτρέπεται να το πω) Καθολική Εκκλησία αγνόησε τους ορθόδοξους αγίους Πατέρες και βασίστηκε στους δικούς της θεολόγους και φιλοσόφους κι έτσι κατέληξε στη γνωστή διαμάχη επιστήμης και θρησκείας, που βασανίζει ακόμη και σήμερα εκείνους που δε γνωρίζουν το ζήτημα.

Πολλοί άγιοι υπήρξαν μεγάλοι επιστήμονες, από τους αγίους Αναργύρους και τον ίδιο το Μ. Βασίλειο, μέχρι τον άγιο Λουκά τον Ιατρό (Ουκρανία, 1961).

Καλή επιτυχία λοιπόν στους μεγάλους φυσικούς που αγωνίζονται για τη γνώμη του τρόπου δημιουργίας του σύμπαντος. Αρκεί τις ανακαλύψεις τους να μην τις εκμεταλλευτούν προς όφελός τους οι κύκλοι οικονομικών συμφερόντων που εξουσιάζουν τον πλανήτη και εκμεταλλεύονται τα εκάστοτε πορίσματα των επιστημονικών ερευνών…

πηγή: ΑΜΗΝ