Σάββατο, 26 Ιουνίου 2021

ΤΡΟΛ (ΣΧΟΛΙΟ ΣΤΗΝ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ)

 




Τα γενέθλια του Προδρόμου (Κλήδονας) & το θερινό ηλιοστάσιο




Γράφει ο Θ. Ι. Ρηγινιώτης


Στις 24 Ιουνίου ο λαός μας γιορτάζει μία από τις σημαντικότερες, πιο αγαπημένες και πιο πλούσιες σε λαογραφικό περιεχόμενο γιορτές του: την εορτή του «Άη Γιάννη του Κλήδονα», δηλαδή – όπως είναι το ορθό, εκκλησιαστικό όνομα της εορτής, που δηλώνει το περιεχόμενό της – το Γενέσιο του αγίου Ιωάννη του Προδρόμου και Βαπτιστή.

Για τη λαογραφική πλευρά της εορτής, δηλαδή τα λαϊκά έθιμα που συνόδευαν τον εορτασμό της, έχουν γραφτεί πάρα πολλά και κατά κανόνα πραγματοποιούνται και στις ημέρες μας αναπαραστάσεις τους από διάφορους πολιτιστικούς φορείς. Γι’ αυτό, δεν θα αναφέρουμε εδώ λεπτομέρειες. Μια αναζήτηση στο διαδίκτυο στη λέξη Κλήδονας θα προσφέρει σε κάθε ενδιαφερόμενο όλες τις πληροφορίες. Στο άρθρο μας έχουμε την πρόθεση αφενός να μιλήσουμε για το ιστορικό περιεχόμενο της εορτής (ποιο γεγονός δηλαδή εορτάζεται) και αφετέρου να διερευνήσουμε τη σύνδεσή της με το θερινό ηλιοστάσιο, που λαμβάνει χώρα περίπου την ίδια ημέρα και με το οποίο δεν είναι άσχετα φυσικά και τα λαϊκά έθιμα της εορτής, που έλκουν την καταγωγή τους από την αρχαία ελληνική θρησκεία.

Η γέννηση του αγίου Ιωάννη του Προδρόμου

Η σύλληψη (στη μήτρα της μητέρας του) και η γέννηση του αγίου Ιωάννη του Προδρόμου (ή όπως λέμε στην Εκκλησία «του Τιμίου Προδρόμου», όπου τίμιος = πολύτιμος) είναι δύο γεγονότα που αναφέρονται στο πρώτο κεφάλαιο του κατά Λουκάν Ευαγγελίου, μαζί με τον ευαγγελισμό της Θεοτόκου, που παρεμβάλλεται ανάμεσα. Σας προτρέπω να τα διαβάσετε εδώ, ή – σε νεοελληνική μετάφραση (απλή καθαρεύουσα, απολύτως κατανοητή όμως) – εδώ. Τα αναφέρουμε σε περίληψη:

Στην ορεινή περιοχή της Ιουδαίας ζούσαν ο ιερέας Ζαχαρίας και η σύζυγός του Ελισάβετ. Και οι δύο ήταν πολύ ευσεβείς, δίκαιοι και γενικά αληθινοί άνθρωποι του Θεού. Όμως είχαν περάσει τα χρόνια και δεν είχαν αποκτήσει παιδί, διότι η Ελισάβετ (όπως αναφέρει το ευαγγέλιο) ήταν στείρα. Κάποτε όμως, που ο Ζαχαρίας υπηρετούσε στο Ναό (δηλαδή το Ναό των Ιεροσολύμων, αυτόν που έμεινε στην ιστορία ως «ο Ναός του Σολομώντα» – αν και ήταν ο τρίτος ναός που είχε οικοδομηθεί στην ίδια θέση – και είναι ο μόνος ναός που αναγνώριζε η ιουδαϊκή θρησκεία της Παλαιάς Διαθήκης), εμφανίστηκε μπροστά του ο αρχάγγελο Γαβριήλ και τον πληροφόρησε ότι οι προσευχές του επιτέλους εισακούστηκαν και η σύζυγός του θα συλλάβει παιδί, αγόρι, που θα πρέπει να ονομαστεί Ιωάννης και το οποίο θα γίνει μεγάλος προφήτης και θα φέρει πάρα πολλούς ανθρώπους κοντά στο Θεό, έχοντας δύναμη αντίστοιχη με τον προφήτη Ηλία.

Ο Ζαχαρίας αρνήθηκε την πληροφορία του αγγέλου και ζήτησε αποδείξεις. Τότε ο άγγελος δήλωσε την ταυτότητα και τη θέση του στην ουράνια ιεραρχία και τον πληροφόρησε ότι θα έχανε τη φωνή του μέχρι να συνέβαιναν όσα του προανήγγειλε – αυτή θα ήταν η απόδειξη που του έδινε.

Η πράξη αυτή του αρχαγγέλου προκαλεί απορία σ’ εμάς, επειδή εκ πρώτης όψεως δεν συνάδει με την εικόνα που έχουμε για το Θεό: για ποιο λόγο να τιμωρήσει έτσι την αμφιβολία του ιερέα, η οποία επιπλέον ήταν απολύτως δικαιολογημένη – όντως οι άγιοι διδάσκαλοι του χριστιανισμού διδάσκουν ότι πρέπει να αμφιβάλλουμε όταν φαίνεται μπροστά μας κάτι υπερφυσικό, για να μην πέσουμε σε παγίδες πλάνης. Μάλιστα, και η ίδια η Παναγία αμφέβαλε όταν, έξι μήνες αργότερα, ο ίδιος άγγελος της ανακοίνωσε την επιλογή της για να γεννήσει το Χριστό, και όμως τότε ο άγγελος της εξήγησε ότι θα παρέμβει σ’ αυτήν η δύναμη του Αγίου Πνεύματος και της έδωσε ως απόδειξη ακριβώς την εγκυμοσύνη της Ελισάβετ, η οποία ήταν συγγενής της Παναγίας. Και η Παναγία, αφού συμφώνησε και δέχτηκε την πρόσκληση του Θεού και έμεινε έγκυος (με τη χάρη του Αγίου Πνεύματος και όχι φυσικά με τον ανύπαρκτο… κρίνο, ο μύθος του οποίου προέρχεται από τους αναγεννησιακούς ζωγραφικούς πίνακες) επισκέφτηκε την Ελισάβετ και είδε με τα μάτια της ότι ο άγγελος της είχε πει την αλήθεια.

Όμως θεωρώ ότι στο συμβάν με το Ζαχαρία σίγουρα υπάρχουν εσωτερικές λεπτομέρειες, τις οποίες δε γνωρίζουμε. Ίσως ο Ζαχαρίας (παρότι άγιος) κινήθηκε με αισθήματα ασέβειας ή και εγωισμού απέναντι στον άγγελο. Ίσως ο άγγελος, από την άλλη, έκανε αυτή την πράξη για να ενισχύσει με μια δοκιμασία την αγιότητα του Ζαχαρία και να αποδειχθεί η θεία ευλογία στη γέννηση του παιδιού, με το γεγονός ότι αργότερα, όταν ήταν η ώρα να δοθεί το όνομά του, οι συγγενείς της οικογένειας επέμεναν να ονομαστεί κι αυτό Ζαχαρίας και όχι Ιωάννης (όπως έλεγε η μητέρα του), αφού δεν υπήρχε κανείς με το όνομα Ιωάννης στην οικογένεια. Τότε ο Ζαχαρίας ζήτησε μια μικρή πλάκα και έγραψε πάνω «Ιωάννης». Αμέσως βρήκε τη φωνή του και όχι μόνο διηγήθηκε όλο το περιστατικό, αλλά έψαλε έναν ύμνο, που καταγράφεται στο κατά Λουκάν Ευαγγέλιο και έχει παίξει το ρόλο του στην υμνογραφία της Εκκλησίας μας (η «Ωδή του Ζαχαρία»).

Ο ευαγγελιστής Λουκάς καταλήγει γράφοντας ότι το παιδί μεγάλωνε, αύξανε μέσα του η χάρη του Θεού και βρισκόταν στις ερήμους, μέχρι να έλθει η ώρα της ανάδειξής του ενώπιον του ιουδαϊκού λαού.

Να σημειώσουμε εδώ ότι η Εκκλησία γιορτάζει τα γενέθλια τριών μόνο προσώπων: του Ιησού Χριστού (25 Δεκ.), της Παναγίας (8 Σεπτ.) και του Τιμίου Προδρόμου (24 Ιουνίου). Τα τρία αυτά γενέθλια συνδέονται άμεσα με το απολυτρωτικό έργο του Χριστού εναντίον του θανάτου και γι’ αυτό εορτάζονται. Κατά τα άλλα, οι περισσότερες εορτές των αγίων αντιστοιχούν στην ημέρα του επίγειου τέλους τους (του θανάτου τους –αν και στην Εκκλησία δεν μιλάμε για θάνατο, αλλά για κοίμηση, αν ο άνθρωπος τελειώθηκε ειρηνικά, ή για φόνο ή μαρτύριο, αν τελειώθηκε βίαια).


Θερινό ηλιοστάσιο και Κλήδονας


Η ημερομηνία της εορτής του Προδρόμου συμπίπτει περίπου με το θερινό ηλιοστάσιο, κατά το οποίο (λόγω των κινήσεων της Γης) σταματάει να μεγαλώνει η ημέρα και να μικραίνει η νύχτα και αρχίζει η αντίστροφη πορεία: μικραίνει η ημέρα και μεγαλώνει η νύχτα. Επειδή βέβαια η ημέρα είναι ακόμη πολύ μεγάλη και η νύχτα πολύ μικρή, πρέπει να περάσουν αρκετά ημερονύκτια μέχρι να γίνει αντιληπτή η διαφορά.

Στην εποχή μας, που η λατρεία της Γης σε μεγάλο βαθμό έχει επανέλθει και πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι πρέπει να λατρεύουν σαν θεότητα τη Φύση, για να συνδεθούν ξανά με κάποιον φυσικό τρόπο ζωής, έχει επανέλθει και η λατρεία του ήλιου κατά το θερινό ηλιοστάσιο. Έτσι, κάθε χρόνο αυτές τις μέρες χιλιάδες άνθρωποι κάνουν «γιόγκα του Ήλιου» στην πασίγνωστη «Times Square» της Νέας Υόρκης, ενώ άλλοι πηγαίνουν στο Stonehenge (Στόουνχεντζ), το μεγαλιθικό μνημείο της Αγγλίας, που θεωρείται πανάρχαιος ναός του «θεού Ήλιου», και σε άλλα μέρη που είχαν σημασία για τις αρχαίες θρησκείες, και γιορτάζουν το θερινό ηλιοστάσιο με τελετές λατρείας του Ήλιου.

Αν όλοι αυτοί πιστεύουν όντως ότι η Γη, ο Ήλιος και η Φύση είναι θεοί ή τα κάνουν αυτά για συμβολικούς μόνον λόγους, δεν μπορώ να το γνωρίζω. Αυτό όμως που γνωρίζω με βεβαιότητα είναι ότι οι χριστιανοί δεν ενδιαφέρθηκαν για την αστρολογία και όχι μόνο δεν επηρεάστηκαν από τη λατρεία των ουρανίων σωμάτων και των φυσικών δυνάμεων, αλλά την απέρριπταν ρητά, απαντώντας ότι λατρεύουν το Δημιουργό του κόσμο (τον αληθινό Θεό) και αρνούνται να θεοποιήσουν και να λατρέψουν τα δημιουργήματα, τα οποία είναι απλώς μέρη του κόσμου και όχι θεοί. Αυτό μάλιστα απαντούσαν και όταν τους βασάνιζαν, τους αιώνες των διωγμών, για να τους εξαναγκάσουν να προσφέρουν λατρεία στις θεότητες της αρχαίας θρησκείας. Ο χριστιανισμός δηλαδή αποτελούσε τη φωνή της λογικής – ότι ο Ήλιος, τα άστρα, η Γη, τα ποτάμια, ο θάνατος, ο έρωτας κ.λ.π. δεν είναι θεοί, ότι δεν υπάρχει Μοίρα και πεπρωμένο, ότι η αστρολογία και η μαντεία είναι ανοησίες, ότι η έκσταση και οι αιματηρές θυσίες είναι κάτι επικίνδυνο και απορριπτέο κ.π.ά. – ως απάντηση στην παράλογη θρησκευτικότητα της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας και όλων των ειδωλολατρικών θρησκειών (που ήταν γεμάτες δεισιδαιμονίες, άσκηση διαφόρων ειδών μαγείας και αιματηρές τελετές), όσο κι αν αυτό φαίνεται παράξενο στις μέρες μας.

Ο λόγος, για τον οποίο κάποιες σημαντικές χριστιανικές γιορτές συμπίπτουν με ημέρες σημαντικών αστρονομικών γεγονότων (ισημερίες και ηλιοστάσια), που αναπόφευκτα ήταν και ημέρες λατρείας για τις αρχαίες θρησκείες, είναι απλώς ότι οι γιορτές τοποθετήθηκαν μέσα στο έτος με βάση το ημερολόγιο που ίσχυε στα αρχαία χρόνια, το οποίο άρχιζε από το Σεπτέμβριο (ως πρώτο μήνα) και μάλιστα, όπως θα αναφερθεί παρακάτω, από τις 23 Σεπτεμβρίου, ημέρα της φθινοπωρινής ισημερίας. Λεπτομέρειες για το θέμα παραθέτουμε από το κείμενο Πώς τοποθετήθηκαν μέσα στο έτος οι εορτές των γεγονότων της Καινής Διαθήκης του καταξιωμένου καθηγητή της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Ιωάννη Φουντούλη:
«Παίρνοντας ως χρονολογική αφετηρία την αρχή της ινδίκτου, δηλαδή την 1η Σεπτεμβρίου, που ήταν πρωτοχρονιά κατά τους αιώνες της διαμορφώσεως του εορτολογίου μας, διακρίνουμε κάποια προσπάθεια διατηρήσεως της ιστορικής συνέχειας στις βασικές τουλάχιστον εορτές, όπου τούτο ήταν δυνατό.
Έτσι η σύλληψη του Προδρόμου, το πρώτο γεγονός της ευαγγελικής ιστορίας [κατά Λουκάν, κεφ. 1], τοποθετείται στις 23 Σεπτεμβρίου, στην παλαιά πρώτη του έτους, και η γέννηση της Θεοτόκου στις 8 Σεπτεμβρίου πιθανόν μετά τη μετάθεση της πρωτοχρονιάς στην 1η του μηνός αυτού.
Έπονται τα εισόδια της Θεοτόκου και η εορτή των Χριστουγέννων, με τις μνήμες των προφητών που ελκύσθηκαν στην προεόρτιο περίοδό της (*), η περιτομή, η υπαπαντή, τα γεγονότα του πάθους και της αναστάσεως και η πεντηκοστή και το έτος κατακλείεται τον Αύγουστο με την κοίμηση της Θεοτόκου και το θάνατο του Βαπτιστού.
Πλήρης ιστορική κατάταξη δεν ήταν εξ υπαρχής δυνατή, αφού, με βάση τον προσδιορισμό των Χριστουγέννων στις 25 Δεκεμβρίου, θα έπρεπε ο ευαγγελισμός να τοποθετηθεί εννιά μήνες πριν (25 Μαρτίου (**)), έξι μήνες πριν από αυτόν η σύλληψη του Βαπτιστού (23 Σεπτεμβρίου) [σύμφωνα με το κατά Λουκάν 1, 36] και εννιά μήνες μετά η γέννησή του (24 Ιουνίου), όπως και η σύλληψη της αγίας Άννης εννέα μήνες πριν από το γενέσιον της Θεοτόκου (9 Δεκεμβρίου – 8 Σεπτεμβρίου). Πάντοτε υπήρχε η έννοια της συμβατικότητας του εορτολογικού σχήματος.
[...] Εκτός από τις μνήμες των προφητών και των δικαίων της Παλαιάς Διαθήκης, των κατά σάρκα προπατόρων του Χριστού, που κατέλαβαν [...] την προ των Χριστουγέννων περίοδο, οι μνήμες των αγίων καθορίζονταν κυρίως την ημέρα του θανάτου τους, την γενέθλιο εν Θεώ ημέρα τους. [...]»
Φουντούλης, Ι. (1993). Λειτουργική Α ́. Εισαγωγή στη Θεία Λατρεία. Θεσσαλονίκη, σ. 117-120. Περιλαμβάνεται στο βιβλίο Θρησκευτικών της Α΄ Λυκείου, σελ. 94.

---------------------------------------
(*) Δηλαδή οι μνήμες πολλών προφητών της Παλαιάς Διαθήκης τοποθετήθηκαν στην προεόρτιο περίοδο των Χριστουγέννων (μέσα στη νηστεία πριν τα Χριστούγεννα) επειδή εκείνοι προφήτευσαν τον ερχομό του Χριστού. Παραδείγματα οι προφήτες Αβδιού (19 Νοεμβρίου), Ναούμ, Αββακούμ και Σοφονίας τις πρώτες μέρες του Δεκέμβρη, Αγγαίος και Δανιήλ μέσα Δεκεμβρίου.
(**) Από εδώ: ...Γιατί, ήδη ο Χριστιανός ιστορικός Sextus Julius Africanus κατόπιν έρευνας, είχε πει πως ο Ευαγγελισμός έγινε στις 25 Μαρτίου, οπότε η γέννηση του Χριστού πρέπει να έγινε στις 25 Δεκεμβρίου.



Παρασκευή, 11 Ιουνίου 2021

Άγιος Λουκάς ο Ιατρός (11 Ιουνίου), από το χειρουργείο στην εξορία και στις καρδιές μας…


Του Θεόδωρου Ι. Ρηγινιώτη


Υπάρχουν κάποιοι άνθρωποι, που αν μελετήσεις τη ζωή τους είναι πιθανόν ν’ αλλάξει η δική σου. Τέτοιοι άνθρωποι μπορούν να βρεθούν σε όλους τους τομείς της ζωής – άνθρωποι, που δεν προσφέρουν μόνο με το έργο τους στον τομέα όπου έδρασαν, είτε πρόκειται για την επιστήμη, είτε για την τέχνη ή την πολιτική ή τους κοινωνικούς αγώνες ή τον αθλητισμό κτλ, αλλά και με την ίδια τη ζωή τους, η οποία διδάσκει τις επόμενες γενιές θάρρος, δικαιοσύνη, καλοσύνη και γενικά ήθος…

Τέτοιοι άνθρωποι είναι και οι άγιοι, τους οποίους γιορτάζουμε κάθε τόσο στις εκκλησίες μας. Ορισμένοι μάλιστα από αυτούς πράγματι έχουν συγκινήσει χιλιάδες ανθρώπους και τους έχουν βοηθήσει (με το παράδειγμα της ζωής τους, πέρα από όσα έγραψαν ή δίδαξαν) να βελτιώσουν τις σχέσεις τους, όχι μόνο με το Θεό, αλλά και με τους συνανθρώπους τους και φυσικά και με τον ίδιο τον εαυτό τους. Τέτοιοι άγιοι είναι π.χ. ο Μέγας Βασίλειος και ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, ο άγιος Νεκτάριος, ο σύγχρονος άγιος Ιωάννης Μαξίμοβιτς, η αγία Φιλοθέη η Αθηναία, η αγία Ειρήνη η Χρυσοβαλάντου και πολλοί άγιοι, όπως φυσικά και οι σύγχρονοι άγιοι Πορφύριος, Παΐσιος, Ιάκωβος της Εύβοιας, Σοφία της Κλεισούρας, Μαρία Σκόμπτσοβα, Γερόντισσα Γαβριηλία, Σωφρόνιος του Έσσεξ και Ευμένιος Σαριδάκης (του Λεπροκομείου Αθηνών)…

Αναμφίβολα τέτοιος άγιος είναι και ο άγιος Λουκάς ο Ιατρός, κορυφαίος επιστήμονας της εποχής του, εξόριστος και φυλακισμένος για πολλά χρόνια, ιερέας και επίσκοπος και τελικά άγιος, που έχει κερδίσει έδαφος στις καρδιές των ανθρώπων, τα τελευταία χρόνια, σε όλο τον κόσμο.



***



Ο άγιος Λουκάς ήταν Ουκρανός (με τα δεδομένα της εποχής του, θεωρείται Ρώσος). Γεννήθηκε το 1877 και «εκοιμήθη», όπως λέμε, δηλ. ολοκλήρωσε την επίγεια ζωή του, το 1961. Το αρχικό του όνομα ήταν Βαλεντίν Βόινο-Γιασενέτσκι. Αν και από μικρός αγαπούσε τη φιλολογία, επέλεξε τελικά να γίνει γιατρός, επειδή στα εφηβικά του χρόνια διαπίστωσε τη μεγάλη ανάγκη που είχαν οι πάμπτωχοι αγρότες των απέραντων εκτάσεων της Ρωσίας από γιατρούς – αυτό το κριτήριο επιλογής επαγγέλματος ίσως έχει κάτι να πει και σ’ εμάς και στα παιδιά μας, μέρες των πανελληνίων εξετάσεων που είναι τώρα...

Δεν έγινε μόνο γιατρός (χειρούργος), αλλά και πρωτοπόρος σε τομείς όπως η τοπική αναισθησία και η μετάγγιση αίματος (που ήταν κάτι καινούργιο την εποχή εκείνη και στον τόπο εκείνο) και εξελίχθηκε σε καθηγητή της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Τασκένδης, ενώ το επιστημονικό του έργο κάποια στιγμή βραβεύτηκε με ανώτατη κρατική διάκριση. Επίσης νυμφεύθηκε και απέκτησε τέσσερα παιδιά. Δυστυχώς όμως η σύζυγός του Άννα πέθανε νέα από φυματίωση.

Μετά την κοίμηση της συζύγου του, ο καλός και πιστός γιατρός Βαλεντίν χειροτονήθηκε ιερέας και αργότερα έλαβε το λεγόμενο «μοναχικό σχήμα» (έγινε δηλαδή μοναχός), παίρνοντας το όνομα Λουκάς, επειδή και ο ευαγγελιστής Λουκάς ήταν γιατρός. Αργότερα χειροτονήθηκε και επίσκοπος και υπηρέτησε σε διάφορες πόλεις, στα διαστήματα ανάμεσα στις ταλαιπωρίες και τις διώξεις του.

Δυστυχώς, η σταθερότητά του στις θρησκευτικές πεποιθήσεις του και πράξεις όπως η επιμονή του να φοράει ράσο και να έχει μια εικόνα της Παναγίας στο χειρουργείο, τον έθεσαν στο στόχαστρο του αθεϊστικού καθεστώτος που επικράτησε στη Ρωσία μετά το 1917. Έτσι, καθαιρέθηκε από τη θέση του ως πανεπιστημιακού και ως γιατρού και κλείστηκε στη φυλακή, ενώ αργότερα στάλθηκε εξορία για αρκετά χρόνια σε διάφορα απομακρυσμένα και δυσπρόσιτα μέρη της Ρωσίας. Εκεί νομίζω πως φάνηκε περισσότερο από κάθε άλλη περίσταση της ζωής του ότι επρόκειτο για έναν αληθινό άνθρωπο του Θεού: όπου και αν πήγαινε ανακοίνωνε στους ανθρώπους ότι είναι γιατρός και ότι είναι πρόθυμος να βοηθήσει (δωρεάν εννοείται) όποιον έχει ανάγκη. Έτσι, ο άγιος Λουκάς έγινε ένας «ανάργυρος ιατρός» (δηλ. γιατρός χωρίς αργύρια, χωρίς χρήματα) και θεωρείται ένας από τους αγίους Αναργύρους, οι οποίοι ήταν ακριβώς αυτό, γιατροί που θεράπευαν τους ασθενείς δωρεάν.

Άσκησε την ιατρική κάτω από φρικτά αντίξοες συνθήκες, σε χωριά που βρίσκονταν στην απόλυτη φτώχεια και εγκατάλειψη. Υπήρξε περίπτωση, όπου χειρούργησε κάποιον ασθενή σε μια καλύβα και έραψε την τομή με τρίχες από τα μαλλιά μιας γυναίκας, γιατί δεν υπήρχε τίποτε άλλο για να χρησιμοποιήσει. Γενικά, η ζωή του ήταν μια μεγάλη περιπέτεια αγάπης, πίστης, φτώχειας και διωγμών.

Τα τελευταία χρόνια της ζωής του, η Ρωσική Εκκλησία – με την οποία το καθεστώς είχε συμφιλιωθεί σε μεγάλο βαθμό μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, λόγω της βοήθειας που πρόσφερε στην άμυνα του ρωσικού λαού εναντίον των Ναζί – τον χειροτόνησε αρχιεπίσκοπο στη Συμφερούπολη της Κριμαίας, στην πολύπαθη σήμερα Ουκρανία, που τα τελευταία χρόνια (στην εποχή μας, εννοώ) σπαράσσεται από εμφύλιο πόλεμο. Εκεί και πάλι (ηλικιωμένος πια και τελικά τυφλός) αξιοποίησε όλες τους τις δυνάμεις για να βοηθήσει κάθε άνθρωπο που είχε ανάγκη. Στην κοίμησή του, οι πολιτικές αρχές προσπάθησαν να εμποδίσουν τη συγκέντρωση πλήθους για τον τελευταίο αποχαιρετισμό του, αλλά δεν το κατόρθωσαν. Έτσι, η κηδεία του έγινε περίπου όπως είχε γίνει η κηδεία του Μεγάλου Βασιλείου (ενός άλλου γιατρού και επισκόπου, που είχε ζήσει δεκαεπτά αιώνες νωρίτερα στην άλλη πλευρά του Εύξεινου Πόντου), αφού δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι έσπευσαν να τον αποχαιρετίσουν συγκινημένοι και να τον συνοδεύσουν στην τελευταία επίγεια κατοικία του.

Αυτός λοιπόν είναι ο άγιος που γιορτάζουμε σήμερα. Θα ήθελα να προσθέσω ότι μετά την κοίμησή του και μέχρι σήμερα υπάρχουν πάρα πολλές μαρτυρίες για θαύματα και εμφανίσεις του (μαρτυρίες συχνά συγκλονιστικές), τόσο στην Ουκρανία και τη Ρωσία, όσο και στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες του κόσμου.

Στην Ουκρανία πρόσφατα γυρίστηκε μια εξαιρετική κινηματογραφική ταινία με θέμα τη ζωή του και με τίτλο «Θεραπεύοντας το φόβο», που αξίζει κάθε άνθρωπος που ένιωσε κάπως να τον αγγίζουν τα παραπάνω να την παρακολουθήσει εδώ: https://www.youtube.com/watch?v=_Bk_5fs4jNE. Μάλιστα ο υποτιτλισμός και η επεξεργασία της ταινίας για το Διαδίκτυο έγιναν από εθελοντές της ενορίας Αγίου Παντελεήμονος Χαλέπας Χανίων.

Επίσης προτείνουμε, ως συμπλήρωμα, μια επίσκεψη στις αναρτήσεις:

«Πώς θα ήταν ο Άγιος Λουκάς ως γιατρός του Ε.Σ.Υ;» (Εισήγηση του ιατρού Νικολάου Τζαφέστα σε ημερίδα στην Κέρκυρα την 11η Ιουνίου 2012 προς τιμήν του Αγίου Λουκά του Ιατρού): https://proskynitis.blogspot.com/2012/06/blog-post_1250.html

«Αγάπησα το μαρτύριο, που τόσο παράξενα καθαρίζει την ψυχή» (αναλυτικό αφιέρωμα στη ζωή του και στο επιστημονικό του έργο, με πολλές φωτογραφίες, αλλά και δικά του σκίτσα για τη διδασκαλία ιατρικών ζητημάτων): https://www.impantokratoros.gr/agios_loukas_symferoupoleos.el.aspx.

«Ο άγιος Λουκάς ο Ιατρός και οι Πανελλήνιες Εξετάσεις»: http://o-nekros.blogspot.com/2017/06/blog-post_12.html.

Άλλοι άγιοι που γιορτάζουν στις 11 Ιουνίου, όπως η Σύναξη της Εικόνας της Παναγίας «Άξιον Εστί», οι άγιοι απόστολοι Βαρθολομαίος και Βαρνάβας, οι άγιοι 222 ορθόδοξοι μάρτυρες του Πεκίνου (οι Κινέζοι άγιοί μας, που μαρτύρησαν το 1900) κ.ά.: https://www.saint.gr/06/11/index.aspx.

Έτη πολλά και βοήθειά μας ο άγιος, σε όλο τον κόσμο, τόσο εδώ όσο και στον ουρανό.


Κυριακή, 6 Ιουνίου 2021

Κωστής Κοντογιάννης, Ψυχοσταλίδες, Ρέθυμνο 2021 (βιβλιοπαρουσίαση)

 



Ποιοι ’ναι που δε τζι ρέγουνται τσι θησαυρούς τση Κρήτης;
Τσι πεθυμά κι ο σταυραετός, τσι θέλει κι ο σπουργίτης!

’Πό τούτουσάς τσι θησαυρούς, π’ ο χρόνος δε τζι φθείρει,
’ξεδιάλεξεν ο Κωσταντής μάλαμα και ζαφείρι,

και μάρμαρο στραφταλιστό, κατάσπρο σαν το χιόνι,
κι ένα μ-παλάτι ξομπλιαστό στον ουρανό σηκώνει.

Παλάτι για την αθρωπιά, για τση πρεπιάς τα κάλλη,
και κάθανού’ μας κάλεση πέμπει να μάσε βάλει!...

Στο Μασταμπά, στο Ρέθεμνος, έκειά ’ν’ η κατοικιά ντου,
π’ αθούνε σαν τα πούλουδα κείνος κι η φαμελιά ντου.

Μα στσι Πρασσές αντρειεύτηκε γ-και φτερουγά στα νέφη
κι ένας Ροδακινιώτικος αέρας τόνε θρέφει!

Έτσά βιγλίζει από ψηλά, και την καρδιά μερώνει,
τον τόπο και τσ’ αθρώπου’ μας και τσ’ αποκαμαρώνει.

Κι ό,τι θα ιδούν τ’ αμάθια ντου κι ο νους του ξεδιαλέξει,
τραγούδι πενταπλούμιστο κάνει το, λέξη λέξη.

Και το τραγούδι κείνονά παίζει φτερό και βγαίνει
στην τρούλα τση Παράδεισος, που ’χει φωλιά σασμένη.

Αντέστε, φίλοι, το λοιπός, κάνομε το σταυρό μας
κι ας μπούμε στο παλάτι ντου, που το ’καμε δικό μας!




Θεόδωρος Ι. Ρηγινιώτης




***

Αποσπάσματα από το βιβλίο:

Μαντινάδες (από διάφορες ενότητες):


Εις τ’ αργαστήρι του μυαλού, με φιλντισένια χτένια,
περαματίζω του σεβντά λόγια μαλαματένια.


Στση νιότης τα πατήματα άθρωπος δε γυρίζει,
μα κείνανά του δείχνουνε το δρόμο που βαδίζει.


Θε μου και κάμε να γενεί η φύση ένα περβόλι,
μόνο χαρές ν’ αθίζουνε και να τσι γεύγουντ’ όλοι.


Μόνο τσ’ ελπίδας το νερό, σαν το ποτίσει πάλι,
το ξανακάνει δροσερό του πόνου το καψάλι.


Ποια μαντινάδα να σου πω, του κήπου μου βιολάκι,
απού ’χεις μέλι στον αθό και στον καρπό φαρμάκι.


Μόσκο μυρίζ’ η γι-αγκαλιά και το φιλί κανέλλα,
το μαξελάρι γιασεμί και βγάνει με στην τρέλα!


Φράσσω τον κήπο τση καρδιάς, μ’ αφήνω ποραλάκι,
για να χωρεί ο έρωντας να βόσκεται λιγάκι.


Ελπίδα

Θέλει λιακάδα στη ζωή τουλάχιστο μια μέρα,
για να μπορέσεις τσι χιονιές που ’χει να βγάλεις πέρα.

Δε νταγιαντίζει το κορμί ανεμικές και μπόρες,
και το ψηλότερο δεντρί λυγίζει ώρες ώρες.

Κι όντε θα σπάσουν τα κλαδιά και λαβωθεί ο κορμός του,
του κόσμου οι κακοτυχιές τυχαίνουνε ομπρός του.

Μα δεν τη χάνει το δεντρό την ύστερή ντου ελπίδα,
δεν τα λυγίζει τα κλαδιά κι ας έχει καταιγίδα.

Αροδαμίζει και αθεί κι η γι-άνοιξη σιμώνει
για να του γιάνει τσι πληγές που τ’ άφησαν οι χρόνοι.




Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου

ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΕΣ ΔΙΕΥΚΡΙΝΗΣΕΙΣ

1. Οι ενυπόγραφες αναρτήσεις (άρθρα, ομιλίες, κριτικές βιβλίων, επιφυλλίδες, δοκίμια, μελετήματα κλπ) που φιλοξενούνται ή αναδημοσιεύονται στο ιστολόγιο «ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΤΟΜΟ» εκφράζουν κατά κύριο λόγο τους συγγραφείς τους και όχι απαραίτητα το ιστολόγιο «ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΤΟΜΟ».

2. Τα σχόλια των αναγνωστών του ιστολογίου «ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΤΟΜΟ» εκφράζουν τους ίδιους προσωπικά και όχι το ιστολόγιο «ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΤΟΜΟ». Σχόλια άσχετα με το περιεχόμενο των αναρτήσεων δεν θα δημοσιεύονται.

3. Υπάρχουν στο ιστολόγιο μας πολλές προτάσεις (σύνδεσμοι, links) προς άλλους δικτυακούς τόπους. Το ιστολόγιο μας δε φέρει καμία ευθύνη για το περιεχόμενο των αναρτήσεων ή των σχολίων που γίνονται εκεί.

ΤΟ ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΤΟΜΟ ΣΤΗ WORDPRESS

ΑΝΑΓΝΩΣΕΙΣ

Παναγία Οδηγήτρια του Balamand (Λίβανος)

Παναγία Οδηγήτρια του Balamand (Λίβανος)
http://www.balamandmonastery.org.lb/

Αρχείο

ΣΥΝ-ΙΣΤΟΛΟΓΕΙΝ

ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ
Ένα ιστολόγιο αφιερωμένο στους 57 αη-Γιώργηδες της Ορθόδοξης Εκκλησίας
Home of the Greek Bible

ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΘΕΟΛΟΓΙΑ

ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΘΕΟΛΟΓΙΑ
ΚΛΙΚ ΣΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ

ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΕΚΚΛΗΣΙΑ

ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΕΚΚΛΗΣΙΑ
ΚΛΙΚ ΣΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ

ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΕΦΗΜΕΡΙΟΣ

ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΕΦΗΜΕΡΙΟΣ
ΚΛΙΚ ΣΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ

ΑΝΤΙΦΩΝΟ

ΠΕΜΠΤΟΥΣΙΑ

ΝΕΚΡΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

ΠΡΟΣΚΥΝΗΤΗΣ

ΠΡΟΣΚΥΝΗΤΗΣ
Περίπλους στην ορθόδοξη πνευματικότητα

台灣基督東正教會 The Orthodox Church in Taiwan

台灣基督東正教會 The Orthodox Church in Taiwan
台灣基督東正教會 The Orthodox Church in Taiwan: ΚΛΙΚ ΣΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ ΓΙΑ ΜΕΤΑΒΑΣΗ

ΑΓΙΟΡΕΙΤΙΚΕΣ ΜΝΗΜΕΣ

ΑΓΙΟΡΕΙΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ

Μετεωρίτικη Βιβλιοθήκη

ΘΕΟΛΟΓΟΙ ΚΡΗΤΗΣ

Η ΕΥΧΗ

Η ΕΥΧΗ
ΚΛΙΚ ΣΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ ΓΙΑ ΜΕΤΑΒΑΣΗ

ΜΥΡΙΟΒΙΒΛΟΣ

ΜΥΡΙΟΒΙΒΛΟΣ
ΚΑΝΤΕ ΚΛΙΚ ΣΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ ΓΙΑ ΜΕΤΑΒΑΣΗ

ΕΛΛΟΠΟΣ

ΕΛΛΟΠΟΣ
ΚΑΝΤΕ ΚΛΙΚ ΣΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ

Θ. Ι. ΡΗΓΙΝΙΩΤΗΣ, ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΙΣΛΑΜ

Θ. Ι. ΡΗΓΙΝΙΩΤΗΣ, ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΙΣΛΑΜ
Δωρεάν e-book (Κάντε κλικ στην εικόνα για μετάβαση)

9 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΦΑΣΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΝΤΙΣΗΜΙΤΙΣΜΟΥ

Αξίζει να διαβάσετε

Ορθόδοξα ιστολόγια

Ιερός Ναός Αγίου Διονυσίου Αχαρνών

Ιερός Ναός Αγίου Διονυσίου Αχαρνών
ΚΑΝΤΕ ΚΛΙΚ ΣΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ ΓΙΑ ΜΕΤΑΒΑΣΗ

ΕΝΟΡΙΑ ΑΓΙΑΣ ΖΩΝΗΣ

ΟΟΔΕ

ΔΕΝ ΞΕΧΝΩ