«Το ευαγγελικό ήθος και οι παραμορφώσεις του κατά την αγία Μαρία Σκομπτσόβα» (20/10/2025, βίντεο)

πηγή: https://www.youtube.com/watch?v=oSngwXepkJI

Διαδικτυακή εκδήλωση με θέμα: «Το ευαγγελικό ήθος και οι παραμορφώσεις του κατά την αγία Μαρία Σκομπτσόβα» (20/10/2025)

Κυκλοφόρησε το τεύχος 174 της "Σύναξης" με αφιέρωμα στη Μεταπολίτευση

 

Σύναξη, τεύχος 174, Απρίλιος - Ιούνιος 2025

Εκκλησία και Μεταπολίτευση

Α΄

Χαρτογράφηση

Π Ρ Ο Λ Ο Γ Ι Κ Ο

Χαρτογράφηση

Το θέμα του αφιερώματός μας αφορά ειδικά την ελλαδική περίπτωση. Αφορά την πραγματικότητα στην οποία βρέθηκε (ή μάλλον: αφορά τις διαδρομές στις οποίες πορεύτηκε) η χώρα και η κοινωνία από τις 24 Ιουλίου 1974 και μετά.

Στις 23 Ιουλίου 1974 έπεσε η επταετής δικτατορία που είχε εγκαθιδρυθεί στις 21 Απριλίου 1967, και η χώρα ξεκίνησε κοινοβουλευτικό βίο. Η αλλαγή αυτή, ως γνωστό, έχει καθιερωθεί να ονομάζεται Μεταπολίτευση, και να δηλώνει όχι απλώς την αλλαγή από μια μέρα στην άλλη (από την 23η Ιουλίου στην 24η), αλλά και την περίοδο που ξεκίνησε τότε και περιλαμβάνει επιλογές, διαδικασίες, αποφάσεις, νοοτροπίες. Σε ποιο χρονικό διάστημα εκτείνεται η Μεταπολίτευση, είναι θέμα που στασιάζεται και συζητείται πολύ, εδώ και καιρό [1]. Σε κάθε περίπτωση πάντως συνομολογείται ότι η Μεταπολίτευση έχει ιδιαίτερα γνωρίσματα, με τα οποία ζυμώθηκαν ρεύματα ιδεών, στάσεις ζωής, θεσμικές ρυθμίσεις και πνευματικές αναζητήσεις. Όλα αυτά, με πυκνές συναστρίες θετικών και αρνητικών προσήμων, αφορούν την χειροπιαστή πραγματικότητα, την ιστορική μας σάρκα και βεβαίως το αναβράζον παρόν μας.

Αυτό το οποίο επιχειρούμε με το αφιέρωμα είναι η μελέτη της σχέσης της θεσμικής Εκκλησίας και της εκκλησιαστικής συνείδησης με όλη αυτή την ατμόσφαιρα της Μεταπολίτευσης. Μελέτη δηλαδή και των δύο πεδίων: τόσο των θεσμικών αξόνων στους οποίους κινήθηκε και με τους οποίους ορίστηκε το Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου, όσο και των χαρακτηριστικών που εκδήλωσε ευρύτερα η θεολογία, η θρησκευτικότητα και οι ποικίλες συναντήσεις της πίστης με κοινωνικές αναζητήσεις. Με συμπληρωμένο πλέον μισόν αιώνα από την πτώση της δικτατορίας, πολλές παράμετροι της Μεταπολίτευσης συζητήθηκαν και συζητιούνται, ωστόσο η εντρύφηση ειδικά στην εκκλησιαστική παρουσία υπολείπεται αρκετά, παρόλο μάλιστα που είναι δεδομένο ότι (πέρα από κάθε αξιολογική προτίμηση) η εκκλησιαστική παρουσία αποτελεί συνιστώσα του ιστορικού και κοινωνικού γίγνεσθαι.

Από τη σκοπιά της εκκλησιαστικής ταυτότητας το θέμα είναι σημαντικό διότι αποτελεί έκφανση του διαχρονικού στοιχήματος της σχέσης της Εκκλησίας με την ιστορία, με την κοινωνία και με το εκάστοτε σήμερα. Στο διαχρονικό αυτό στοίχημα τα πάγια κριτήρια της πίστης έχουν να αναμετρηθούν με τις συγκυρίες και τις πραγματικές συνθήκες, και είναι θέμα αυτοσυνειδησίας η σπουδή και η αξιολόγηση κάθε τέτοιας αναμέτρησης.

Κατά κάποιον τρόπο το τεύχος μας 172 (2024, «Δημοκρατία») ήταν μια εισαγωγή σε έναν ευρύτερο προβληματισμό. Στις 13 Δεκεμβρίου 2024 πραγματοποιήσαμε στην Αθήνα (στον χώρο των εκδόσεων «Αρμός» συζήτηση με θέμα ακριβώς «Εκκλησία και Μεταπολίτευση», ως εισαγωγή στον συγκεκριμένο προβληματισμό. Μίλησαν οι κ. Λευτέρης Κουσούλης (πολιτικός αναλυτής) και π. Αντώνιος Πινακούλας (μέλος της συντακτικής επιτροπής μας) και ακολούθησε συζήτηση αξιώσεων. Η εκδήλωση συνέβαλε τόσο στην διαμόρφωση του κειμένου του π. Αντώνιου Πινακούλα, το οποίο δημοσιεύεται στο παρόν αφιέρωμα [2], όσο και στον όλο σχεδιασμό.

Ο π. Αντώνιος Πινακούλας σκιαγραφεί τα χαρακτηριστικά της περιόδου που μας ενδιαφέρει, και καταδεικνύει πόσο σημαντικό είναι να γίνει κατανοητό το αν η Μεταπολίτευση σήμανε για την Εκκλησία κάτι νέο ή, στην πραγματικότητα, μια επιστροφή και παραμονή επί τα αυτά. Στη συνέχεια ο π. Ευάγγελος Γκανάς σφυγμομετρεί την εκκλησιαστική ζωή στη Μεταπολίτευση και διαπιστώνει την απροθυμία ουσιαστικής συζήτησης θεσμικών και μη (αλλά σε κάθε περίπτωση καίριων) ζητημάτων. Ο π. Βασίλειος Θερμός εξετάζει την συγκυρία βάσει των εμβληματικών προταγμάτων και των οπτικών πρισμάτων που είχε η αρχιεπισκοπία Χριστόδουλου (1998-2008). Ο Σταύρος Γιαγκάζογλου προσεγγίζει το ερώτημα αν η θεολογική άνοιξη της δεκαετίας του 1960 μπόλιασε τον εκκλησιαστικό χώρο κατά την επίδικη περίοδο ή αν και κατά πόσο στάθηκε αδύνατο να τον διαποτίσει ουσιαστικά. Τέλος δημοσιεύουμε δειγματικά κάποια έγγραφα από το αρχείο του π. Γεωργίου Πυρουνάκη (+ 1988), ο οποίος είχε έντονα αγωνιστική παρουσία και κατά την δικτατορία και στην Μεταπολίτευση. Αυτά τα κείμενα λοιπόν χαρτογραφούν το πεδίο και σχεδιάζουμε να υπάρξει συνέχεια, με μελέτη επιμέρους παραμέτρων (κινηματογράφου, λογοτεχνίας, πολιτικής, χριστιανομαρξιστικού διαλόγου κλπ) σε κατοπινό μας τεύχος, πιθανότατα στο μεθεπόμενο (γι’ αυτό άλλωστε το παρόν αφιέρωμα σημαίνεται στον τίτλο ως μέρος Α΄).

Πέρα από το αφιέρωμα, στο τεύχος στεγάζονται τρία ακόμη κείμενα: Για τον οικουμενικό διάλογο μεταξύ των χριστιανικών κοινοτήτων βάσει της θεολογίας του Μ. Βασιλείου (π. Αμφιλόχιος Μήλτος), για την εκκλησιαστική μαρτυρία στις σημερινές παγκόσμιες συνθήκες και αντιφάσεις (Θανάσης Ν. Παπαθανασίου) και για την θεολογική ερμηνεία στοιχείων τεχνολογίας που δίνει το κείμενο της Παλαιάς Διαθήκης (Μαρία Παζάρσκη).

Θ.Ν.Π.

______________________________________

[1] Ενδεικτικά: Πέρα από την ιδιότυπη άποψη ότι η Μεταπολίτευση ολοκληρώθηκε πριν καν παρέλθει έτος (δηλαδή τον Ιούνιο 1975, με την έναρξη ισχύος του νέου Συντάγματος), έχει υποστηριχθεί ότι η Μεταπολίτευση έκλεισε τον κύκλο της κατά την εκπνοή του 20ού αιώνα ή, αντιθέτως, γύρω στο 2020, όταν δηλαδή φάνηκε να παγιώνεται δυσπιστία προς την πολιτική και να διογκώνεται η αποχή από τις διαδικασίες της. Βλ. χαρακτηριστικά Κώστας Κωστής, «Μεταπολίτευση: Ένας όρος και μια εποχή», Nomiki Bibliothiki, https: //daily.nb.org/arthrοgrafia/metapolitefsi-enas-oros-kai-mia-epochi/

[2] Ο κ. Κουσούλης δεν μπόρεσε τελικά να παραδώσει κείμενο.

[πηγή]

***

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α

- π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΠΙΝΑΚΟΥΛΑΣ, «Ἐκκλησία καὶ Μεταπολίτευση».

- π. ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΓΚΑΝΑΣ, «Τραῦμα, ἀφασία, μελαγχολία: χαρακτηριστικὰ τῆς ἐκκλησιαστικῆς ζωῆς στὴ Μεταπολίτευση».

- π. ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΘΕΡΜΟΣ, «Τὸ “φαινόμενο Χριστόδουλου” ὡς ἡ ἐκκλησιαστικὴ ἐκδοχὴ μιᾶς “πολιτικῆς θρησκείας τῆς Μεταπολίτευσης”.

- ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΙΑΓΚΑΖΟΓΛΟΥ, «Θεολογία καὶ Ἐκκλησία στὴν Ἑλλάδα κατὰ τὴ Μεταπολίτευση».

- π. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΥΡΟΥΝΑΚΗΣ, Ἀπὸ τὸ ἀρχεῖο τοῦ π. Γεώργιου Πυρουνάκη (1910-1988).

- Ἀρχιμ. ΑΜΦΙΛΟΧΙΟΣ ΜΗΛΤΟΣ, «Ἑνότητα καὶ κοινωνία μεταξὺ τῶν Ἐκκλησιῶν ἐντὸς τῆς χριστιανικῆς οἰκουμένης στὴ ζωὴ καὶ στὸ ἔργο τοῦ Μ. Βασιλείου».

- ΘΑΝΑΣΗΣ Ν. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, «Ἡ Ὀρθόδοξη μαρτυρία μεταξὺ ἐσχατολογίας καὶ ἐσχατολογιῶν, πολιτισμικῆς σάρκας καὶ πολιτισμικῆς σαρκοφάγου, μετααποικιακῆς καὶ ἀντιαποικιακῆς ὀπτικῆς».

- ΜΑΡΙΑ ΠΑΖΑΡΣΚΗ, «Θεϊκὴ ἐντολὴ καὶ τεχνολογία στὴν Παλαιὰ Διαθήκη».

ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ:

Μάρκελλος Πιράρ (για το βιβλίο: Ἁρχιμ. Βασίλειος, προηγούμενος Ἱ. Μ. Ἰβήρων, ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ, ΚΛΕΟΣ ΑΕΝΑΟΝ ΘΝΗΤΩΝ. ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΙ), Δημήτρης Μαυρόπουλος (για το βιβλίο: Σωτήρης Γουνελᾶς, ΙΩΝΑΣ), Στυλιανός Χαραλαμπίδης (για το βιβλίο: Athanasios Stogiannidis & Archimandrit Ilias Papadopoulos, MEINE LAUBENSREISE, Band 2), Λάμπρος Ψωμάς (για το βιβλίο: Evaggelos Bartzis, “MY GOD, MY GOD, WHY HAVE YOU ABANDONED ME”. The experience of God’s Withdrawal in Late Antique Exegesis, Christology and Ascetic Literature).

ΕΝΘΕΤΑ ΤΕΧΝΗΣ: Γκεβόρκ Καζαριάν, «Αρμενικό Υμνολόγιο»

Η Woke ατζέντα, τα ομόφυλα ζευγάρια και το ρήγμα στην ελληνική κοινωνία (12/2/2024 - βίντεο)

 https://www.youtube.com/watch?v=h0xDCRloXhg&t=5455s

https://ardin-rixi.gr/archives/255412

Εκδήλωση με θέμα "Η Woke ατζέντα, τα ομόφυλα ζευγάρια και το ρήγμα στην ελληνική κοινωνία" τη Δευτέρα 12/2/2024 στην Αθήνα

 

ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΙΑΤΡΙΚΗ: ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ (27/1/2021, ΒΙΝΤΕΟ)

https://www.youtube.com/watch?v=EwHwNYDEib8

ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΙΑΤΡΙΚΗ

ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ

Τετάρτη 27/1/2021

Επιστημολογική εξέταση των σχέσεων θεολογικής και ιατρικής επιστήμης, με αφορμή την πανδημία του COVID-19, των επισήμων εκκλησιαστικών απόψεων περί επιστήμης, των μη ορθολογικών αντιδράσεων και του επικείμενου εμβολιασμού.

Συζητούν οι καθηγητές:

• Ευάγγελος Βενιζέλος
• Ηλίας Μόσιαλος
• Πέτρος Βασιλειάδης
• π. Βασίλειος Θερμός
• Νικόλαος Δημητριάδης και
• Ανδρέας Αργυρόπουλος

Συντονίζει: ο Ομότιμος Καθηγητής Αθανάσιος Καΐσης Πρόεδρος του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος (IHU), πρωτοβουλία του οποίου - και του μεταπτυχιακού του προγράμματος "Ορθόδοξη Οικουμενική Θεολογία", καθώς και του Κέντρου Οικουμενικών, Ιεραποστολικών και Περιβαλλοντικών Μελετών (CEMES) - αποτελεί η παρούσα εκδήλωση.

ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΙΑΤΡΙΚΗ: ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΗΝ ΤΕΤΑΡΤΗ 27/1/2021 ΣΤΙΣ 17:00

 

ΘΕΟΛΟΓΙΑ & ΙΑΤΡΙΚΗ 

Τετάρτη 27/1/2021 στις 17:00 

Ζωντανή μετάδοση τηε εκδήλωσης στο κανάλι του CEMES στο Υou Tube: https://www.youtube.com/channel/UCD_5mcv3Z82pYW8LFUkZEmw/fe

Επιστημολογική εξέταση των σχέσεων θεολογικής και ιατρικής επιστήμης, με αφορμή την πανδημία του COVID-19, των επισήμων εκκλησιαστικών απόψεων περί επιστήμης, των μη ορθολογικών αντιδράσεων και του επικείμενου εμβολιασμού.

Συζητούν οι καθηγητές:

• Ευάγγελος Βενιζέλος
• Ηλίας Μόσιαλος
• Πέτρος Βασιλειάδης
• π. Βασίλειος Θερμός
• Νικόλαος Δημητριάδης και
• Ανδρέας Αργυρόπουλος

Συντονίζει: ο Ομότιμος Καθηγητής Αθανάσιος Καΐσης Πρόεδρος του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος (IHU), πρωτοβουλία του οποίου - και του μεταπτυχιακού του προγράμματος "Ορθόδοξη Οικουμενική Θεολογία", καθώς και του Κέντρου Οικουμενικών, Ιεραποστολικών και Περιβαλλοντικών Μελετών (CEMES) - αποτελεί η παρούσα εκδήλωση.

π.Β.Θερμός, Φτάνει πια! Καμία κουβέντα χωρίς ευθύνη από εδώ και πέρα!

 πηγή: http://anastasiosk.blogspot.com/2020/12/blog-post_93.html &ΕΝΔΟΤΟΠΟΣ

Λίγη περισσότερη σιωπή

μπορεί να σκοτώσει το ίδιο αλάνθαστα,

όπως και μια λέξη.

(Τάσος Λειβαδίτης)

Ο καιρός της ανευθυνότητας τελείωσε! Όποιος δεν το έχει καταλάβει, ας τον συνεφέρουν τα φέρετρα! Όποιος αρνείται να δει και αυτά, είναι ώρα για το χαστούκι που του αρμόζει!

Σε αυτόν τον τόπο, ανέκαθεν, τα λόγια ήταν δωρεάν. Το ρεσιτάλ ανευθυνότητας έδινε παράσταση. Από ποιους; Από δοκησίσοφους, από όσους ξέρουν να γοητεύουν με τα λόγια. Οπότε και οι κληρικοί από αυτόν τον ίδιο λαό βγήκαμε, από μια κοινωνία που πάντοτε αναδείκνυε φαφλατάδες πολιτικούς σε αφθονία. Γιατί να διαφέρουμε;

Όταν προ ετών ένας πνευματικός στην Αθήνα έπεισε έναν εξομολογούμενο με ψύχωση να διακόψει τα φάρμακά του, εκείνος υποτροπίασε και τον έκανε "μαύρο στο ξύλο". Το σκεπτικό της προτροπής ήταν φυσικά "πνευματικό" – ο Θεός ας μας ελεήσει για την βεβήλωση των λέξεων… Γιατί να εμπιστεύεσαι επιστήμονες που δεν πιστεύουν στην ψυχή, ότι τα μέσα της Εκκλησίας είναι αρκετά, και όλα τα γνωστά «της ανοίας ρητά». Θέματα λυμένα από πολλών ετών, δουλεμένα και εξηγημένα θεολογικά ως προς τις ορολογίες (ψυχή - ψυχισμός) – αλλά είναι πολύ να απαιτείς γνώση από ανθρώπους που δεν ανοίγουν βιβλίο, ή που διαβάζουν επιλεκτικά όσα συμφωνούν ή όσα εκλαμβάνουν ότι συμφωνούν μαζί τους. Δεν έχουν κανένα πρόβλημα με μία φράση τους να ακυρώνουν ώρες μόχθου του ψυχίατρου, ο οποίος δεινοπαθεί να πείσει τον ασθενή να λάβει την αγωγή του ή να κάνει την ψυχοθεραπεία η οποία ενδείκνυται.

Στην εν λόγω περίπτωση ο πνευματικός πλήρωσε και ο ίδιος (πλην του άτυχου ασθενούς) τις συνέπειες του φανατισμού του. Δυστυχώς δεν είναι αυτός ο κανόνας, όμως. Όσοι αποκόπτουν παντρεμένα ζευγάρια από την τροφή της Θείας Κοινωνίας αν δεν συνεχίζουν να τεκνοποιούν επ’ αόριστον, «θύουν και απολλύουν» τις ψυχές χωρίς καμία συνέπεια. Όσοι επιθέτουν «φορτία βαρέα και δυσβάστακτα» στους ώμους των ανθρώπων, αφήνονται ανενόχλητοι να συνεχίσουν το καταστροφικό τους έργο.

"Τζάμπα μαγκιά" όμως. Όσοι επιβάλλουν τεκνογονία εκεί που συντρέχουν λόγοι υγείας για την αποφυγή της, ή παρέχουν με αυτοπεποίθηση συμβουλές καταστροφικές για την ανατροφή ή την κοινωνικότητα ενός παιδιού, δεν θα είναι παρόντες όταν αργότερα οι άνθρωποι θα υφίστανται καθημερινά τις οδύνες τις οποίες επέφερε η υπακοή τους. Όταν η μητέρα πεθαίνει στη γέννα, ή το παιδί στρεβλώνεται ψυχικά, ή έρχεται παιδί με σταυρό λόγω σοβαρής αρρώστιας ή αναπηρίας, αυτοί είτε απουσιάζουν κυριολεκτικά, είτε ψελλίζουν δικαιολογίες ότι δεν μπορούσαν να φαντασθούν κ.τλ., είτε επιστρέφουν την κατηγορία στους ταλαίπωρους διαμαρτυρόμενους: «δεν είχατε αρκετή πίστη, δεν… δεν…»!

Σε άλλες χώρες και κουλτούρες τέτοιες συμπεριφορές θα έσυραν τους κληρικούς αυτούς στα δικαστήρια. Όμως, η ελαφρότητα με την οποία αντιμετωπίζουμε εν γένει τις συνέπειες των πράξεών μας στην Ελλάδα, καθώς και ο ανέκαθεν σεβασμός των Ορθοδόξων προς το ράσο, έχουν ως αποτέλεσμα να διαφεύγουν πλήρως ανενόχλητοι. Όχι μόνο στην κοσμική δικαιοσύνη δεν ενάγονται, αλλά ούτε και στα αρμόδια εκκλησιαστικά όργανα δεν αναφέρονται.

Πλήρης σιγή, πλήρης αμνηστία! Όσο περισσότεροι είναι οι εξομολογούμενοι σε αυτούς, τόσο πιο πολύ τους υπολογίζουν οι μητροπολίτες! Έρμαια του φόβου πλέον, παρέδωσαν τους απλούς πιστούς σε χέρια ολετήρων. Κανείς τους δεν καλείται από τον επίσκοπό του να του γίνουν συστάσεις, από κανένα δεν αφαιρείται η ιδιότητα του πνευματικού. Οτιδήποτε και αν ειπωθεί, και το πιο εξωφρενικό. Υπάρχουν ακόμη πνευματικοί που βεβαιώνουν όποιον προτίθεται να φύγει από αυτούς ότι θα κολαστεί(!), που προτρέπουν ομοφυλόφιλους νέους να παντρευτούν με την αυταπάτη ότι έτσι θα ξεπεράσουν το πρόβλημα(!), που επιβάλλουν στα έγγαμα ζευγάρια να συνέρχονται στο σκοτάδι και ενδεδυμένοι! Δεν αποτελούν εξωτικές φιγούρες, ζουν ανάμεσά μας.

Αλλά δεν είναι μόνο οι πνευματικοί. Άκουσα ο ίδιος ηχογραφημένη ομιλία ηγουμένης η οποία απέτρεπε προσκυνήτριες να αλλάζουν πνευματικό επειδή έτσι διαπράττουν πνευματική μοιχεία! Ήμουν παρών (ως λαϊκός) όταν άλλη ηγουμένη συνέστησε σε ταλαιπωρημένη γυναίκα, η οποία ανέφερε ότι δεχόταν σωματική βία από τον άντρα της, να κάνει τρία ευχέλαια και να δίνει το όνομά του για μνημόνευση κ.τλ.

Οπωσδήποτε έχουν την ευθύνη τους και τα θύματα της εκμετάλλευσης. Αλλά δεν έχουν όλοι οι άνθρωποι επαρκή αντιληπτική ικανότητα, ούτε είναι ελεύθεροι συμπλεγμάτων, ούτε διαθέτουν έμφυτο σθένος για αντίσταση στην ενοχοποίηση! Επιπλέον, άλλοι πιστοί περνούν κρίσεις ζωής κατά τις οποίες είναι πιο ευάλωτοι, άλλοι μεγάλωσαν μέσα σε ψυχικούς εκβιασμούς στους οποίους έκτοτε είναι επιρρεπείς, άλλοι πάσχουν από διαταραχές προσωπικότητας για τις οποίες δεν είναι υπεύθυνοι κ.ο.κ. Από αυτό φαίνεται μια Εκκλησία τι ποιότητα έχει, όταν μεριμνά για τους πιο αδύναμους, όταν αναλαμβάνει το κόστος για να τους προστατέψει από την εκμετάλλευση και από την κακοποίηση.

Αστοιχείωτοι κληρικοί και λαϊκοί, με τυπικό προσόν ένα πτυχίο Θεολογίας, αλλά και χωρίς αυτό ενίοτε, αμφισβητούν γιατρούς που δούλεψαν και δουλεύουν σκληρά και αθόρυβα, για χατίρι και των ιδίων ακόμη. (Τα είπε όμορφα και ηπιότερα ο π. Βασίλειος Καλλιακμάνης[1]). Αλλά όταν οι φωνασκούντες και τιμητές των πάντων θα αρρωστήσουν (μη γένοιτο), θα τους περιθάλψουν οι νοσηλευτές και οι γιατροί, τους οποίους τώρα περιφρονούν! Και θα ιαθούν με φάρμακα των ερευνητών, τους οποίους τώρα υποπτεύονται! Και γνωρίζουμε πολύ καλά πόσο προσέχουν την υγεία τους οι «δοκούντες είναι γεροντάδες», και σε πόσο διαπρεπείς γιατρούς καταφεύγουν…

Πρόσφατα μητροπολίτης μου εκμυστηρεύθηκε ότι κληρικός του πάσχει από κορωνοϊό (εκ των αρνητών της μάσκας, φυσικά), ο οποίος «κλαίει πικρώς» εκ των υστέρων. Συμπονώντας και προσευχόμενοι να ιαθεί το συντομότερο δεν μπορούμε να μην παρατηρήσουμε ότι «αυτός μεν άξια ων έπραξεν απολαμβάνει». Τι θα γίνει, όμως, με τους ενορίτες του που νόσησαν επειδή εκείνος διακήρυττε πως η μάσκα δεν χρειάζεται; Ή με εκείνους που πείσθηκαν μόνο από το παράδειγμά του και τον μιμήθηκαν;

Οι "τζάμπα μάγκες" κληρικοί και ηγούμενοι και ηγουμένες, καλύπτονται τώρα πίσω από τη δυσκολία να γίνει λεπτομερής ιχνηλάτηση των κρουσμάτων ώστε να βρεθεί η άκρη πως μολύνθηκαν τα θύματα της προπαγάνδας τους. Επίσης, βολεύονται και από το γεγονός ότι σπανιότατα στη χώρα μας θα καταγγείλει ένας πιστός τον εφημέριό του ή τον πνευματικό του για κάποια καταστροφική ενέργεια. Έτσι, καθώς είναι αδύνατο να τεκμηριωθεί η ενοχή τους, απολαμβάνουν την ασυλία τους, έτοιμοι για νέα "κατορθώματα" μόλις κοπάσει η πανδημία – εκτός και αν ο Κύριος εν τω μεταξύ τους χαρίσει επίγνωση. Αλλά αυτά αφορούν στον ποινικό καταλογισμό, οπότε ενδιαφέρουν την κοσμική δικαιοσύνη. Ως προς την ηθική ευθύνη, όμως, το σώμα της Εκκλησίας γνωρίζει πολύ καλά ποιος έλεγε τι κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Είμαστε μικρός τόπος. Αλλά και που το γνωρίζουμε, τι έγινε;

Αν, λοιπόν, η κατάσταση με τους "ακραίους" (χρησιμοποιώ τον επιεική όρο για να συνεννοούμαστε) μέχρι τώρα είχε γίνει δημόσιος κίνδυνος, με την πανδημία έφτασε στο απροχώρητο. ΜΙΛΟΥΜΕ ΓΙΑ ΘΑΝΑΤΟΥΣ, τελεία. Και στη σελίδα 86 του Πηδαλίου ο Άγιος Νικόδημος κάτι λέει για εκείνους οι οποίοι μεταδίδουν δυνητικά θανατηφόρο ιό εν γνώσει τους. Τι έχουν να πουν επ’ αυτού τώρα όσοι κόπτονται για τους Ιερούς Κανόνες;

Τι άλλο περιμένουμε, λοιπόν; Δεν έγινε προφανές που οδήγησε η μακρά και σκανδαλώδης ανοχή; Δεν αντιλαμβανόμαστε ότι ζούμε σήμερα τις απώτατες συνέπειες του φαινομένου που αρχικά κάποιοι ήθελαν να το βλέπουν ως "συντηρητικό", αργότερα "ιδιόρρυθμο", μετά απλώς "ακραίο", ενώ στη συνέχεια, επειδή δεν θέλησαν να ασχοληθούν, το απώθησαν αποκαλώντας το "περιθωριακό" ή "γραφικό"; Κάθε μητρόπολη δεν θα έχει στατιστικά και μερικούς τέτοιους πνευματικούς; Έ, τους ονόμαζαν έτσι και νόμιζαν ότι ξεμπέρδευαν. Ας τους δώσετε όσα ονόματα θέλετε, όμως, ΟΙ ΕΞΑΙΤΙΑΣ ΤΟΥΣ ΝΕΚΡΟΙ ΔΕΝ ΓΥΡΙΖΟΥΝ ΠΙΣΩ!

Σίγουρα οι μητροπολίτες μας δεν μπορούσαν να φαντασθούν ότι εκείνοι οι "πείσμονες", οι "κολλημένοι", οι "φονταμενταλιστές" κ.ο.κ., θα έκαναν σπίτια να πενθήσουν. Λογικό, ποιός μπορούσε να προβλέψει την πανδημία; Αλλά τους άλλους "θανάτους" δεν τους έβλεπαν; Δεν μάθαιναν ότι σε κάποια μοναστήρια ή σε κάποια ενοριακά κηρύγματα γινόταν μετάγγιση δηλητηριώδους άγχους, δυσπιστίας, επιθετικότητας κ.ά., στις καρδιές; Δεν είχαν γνωρίσει οικογένειες που έχασαν το χαμόγελό τους αφότου (τι σύμπτωση!) υποτάχθηκαν σε συγκεκριμένο πνευματικό; Δεν ήξεραν ότι κάποια χρόνια πριν ένας λαϊκός επιτέθηκε με μαχαίρι σε μητροπολίτη, ο οποίος είχε τολμήσει να διαβάσει τα αναγνώσματα του Εσπερινού στη Νέα Ελληνική; Στην επαρχία, μάλιστα, είναι γνωστό ποιος είναι ο πνευματικός του κάθε "ακραίου", ενίοτε και στα μεγάλα αστικά κέντρα το γνωρίζουμε. Είχαν ήδη, από πολύ καιρό, κάνει αισθητή την παρουσία τους τα σημαίνοντα του "θανάτου", για όποιον ήθελε να τα δει βεβαίως…

Για το περιστατικό αυτό έγραφα το 2012: «Αλλά το τέρας της βίας δεν κατευνάζεται με την ανοχή, όπως έχει δείξει πικρή ιστορική πείρα [εννοούσα τον ναζισμό]. Εξ άλλου ίσως δεν κάνουμε καλό στους οργισμένους με το να αφήνουμε την επιθετικότητά τους χωρίς συνέπειες. Μοιάζουν με το παιδί που παραφέρεται στην οικογένεια και οι γονείς κάνουν πως δεν βλέπουν. Έτσι παραλείπουν να του βάλουν όρια και αυτό μένει έρμαιο των παρορμήσεών του». Και όταν ο έφηβός τους διαπράξει ληστεία ή φόνο, οι γονείς ξαφνικά καλούνται στο αστυνομικό τμήμα – τουλάχιστον εκεί αναγνωρίζεται η ευθύνη τους.

Πράγματι, οι επικίνδυνοι αλλά σεμνυνόμενοι ως "γεροντάδες" έχουν πλήρη επίγνωση της δύναμης την οποία τους χαρίζει η ανοχή μας. Να σημειώσουμε εδώ ότι, αν οι οπαδοί τούς γνώριζαν χωρίς το ράσο, ούτε που θα τους έδιναν σημασία. Ίσως, διατηρώντας τότε τη νηφαλιότητά τους, να διέκριναν πόσο "λοξοί" είναι, ενώ πολλοί εξ αυτών θα ανατρίχιαζαν στη σκέψη ότι θα μπορούσαν ποτέ να ζητήσουν συμβουλή από τέτοιους ανθρώπους. Η ιερωσύνη, όμως, τους προσέδωσε φαντασιακή αίγλη. Και δεν χειροτονήθηκαν μόνοι τους, να το λέμε κι αυτό…

Φυσικά, δεν κατέχουν δύναμη αληθείας, την οποία εκ φύσεως στερούνται η πλάνη και η νοσηρότητα. Σε ψυχολογικό επίπεδο, όμως, η σιωπή των πολλών καταλήγει σε αποθράσυνση των ολίγων. Χτίζεται σταδιακά μια αυταπάτη ισχύος μέσα από το πλήθος των "οπαδών" και από την σιγή τού μητροπολίτη. Στο ασυνείδητό του ο "σπουδαίος" ή "χαρισματικός" πνευματικός είναι σχεδόν πάντοτε ελλειμματική προσωπικότητα και εξ αυτού ανασφαλής, αλλά ο φόβος των ανωτέρων του μετατρέπεται σε δώρο γι’ αυτόν – όπως ο σκύλος μυρίζει τον φόβο και τότε παριστάνει τον σκληρό. Το τελευταίο στάδιο είναι η αλλοτρίωσή του: πιστεύει ότι πράγματι είναι δυνατός, ότι όντως φέρει την αλήθεια. Ενθρονίζεται, δηλαδή, μόνιμα στο υπαρξιακό του ψέμα.

Στο καίριο αυτό σημείο θα ήθελα να απευθυνθώ στους μητροπολίτες μας. Σεβασμιώτατοι, είστε όντως πρόθυμοι να λαμβάνετε μέτρα όταν ο "ακραίος" παύει να μνημονεύει τον επίσκοπό του, ή όταν συνεχίζει να λειτουργεί αν και καθηρημένος πλέον, ή όταν προσχωρεί σε παλαιοημερολογίτες. Λοιπόν, τι κοινό παρατηρείτε σε αυτές τις περιπτώσεις; Απλούστατα, ενεργείτε όταν θίγεται το διοικητικό σκέλος! Με συγχωρείτε, αλλά χαίρω πολύ! Τότε και οι περισσότεροι λαϊκοί αντιλαμβάνονται ότι έχουμε να κάνουμε με απατεώνα ή τυχοδιώκτη.

Αλλά και τότε κάνετε ενημέρωση και προειδοποίηση, δηλαδή απευθύνεστε στους πιστούς μόνο. Με τον ίδιο τον προβληματικό, όσο ανήκε στην δικαιοδοσία σας, δεν τα βάζει κανείς ευθέως! Όταν κανονικός εφημέριος, ή ιεροκήρυκας, ή γερόντισα (οι οποίοι σας μνημονεύουν κανονικά και σας υποδέχονται με τεμενάδες) ισχυρίζονται και διαδίδουν ποικίλα εξωφρενικά, ή καθοδηγούν ποιμαντικά με τρόπους που ανέφερα παραπάνω, ή απλώς δείχνουν έμπρακτα ότι αδιαφορούν για την υπεύθυνη στάση της Ιεράς Συνόδου σχετικά με τη μάσκα, τότε κάνετε πως δεν βλέπετε! Ποτέ δεν αφαιρείται ιδιότητα πνευματικού, ποτέ δεν εμποδίστηκε από τον μητροπολίτη κάποιος να εκφωνεί κηρύγματα τέτοιας ποιότητας και "θεολογίας" που κάνουν το εκκλησίασμά του να θέλει να το "βάλει στα πόδια"!

Όποιος φοβάται, όμως, γίνεται ευάλωτο θύμα των χειριστικών τύπων – πασίγνωστος φυσικός νόμος. Τον γνωρίζουν τόσοι λαϊκοί που διαβάζουν Ψυχολογία, νέοι που αντιστέκονται στον ενοχοποιητικό χειρισμό από τους γονείς τους, έγγαμοι που αγωνίζονται να ανακτήσουν την ψυχική τους ελευθερία την οποία επιβουλεύεται έμμεσα και πονηρά ο σύντροφός τους. Δυσκολεύομαι να δεχθώ ότι εσείς αγνοείτε αυτή την αλήθεια.

Ή μήπως δεν αναγνωρίζετε ότι φοβάστε; Όμως έχω ακούσει εγώ ο ίδιος ομολογίες μητροπολιτών (του τύπου "μη μας πιάσουν στο στόμα τους οι ακραίοι", "καταλαβαίνετε εσείς, έχουμε και παλαβούς, ποιος τούς ακούει τώρα;"), ενώ άλλους φόβους τους έχω "μυριστεί", δεν χρειάζεται δα και τρομερή διαίσθηση. Μάλιστα πολλοί από εσάς δεν αφήνετε καν να φανεί τι ακριβώς πιστεύετε για τα διάφορα θέματα τα οποία οι "ακραίοι" καθιστούν επίμαχα. Τηρείτε επιμελώς επιδέξια ουδετερότητα, ακόμη και στις συνάξεις πνευματικών όπου αυτοί αγορεύουν δογματίζοντας και με πάθος – και έχω παρευρεθεί σε τόσες συνάξεις ανά την Ελλάδα!

Ένα μόνο διακρίνεται σαφώς μέσα από τη στάση σας: μέσω του φόβου (ο οποίος, μάλιστα, πολλαπλασιάζεται από τη δύναμη της δημοσιότητας) τους μητροπολίτες μας τους χειρίζονται πλέον οι φανατικοί! Αν ένας κληρικός σας προκαλέσει θανατηφόρο τροχαίο, με κάποιον τρόπο θα ασχοληθήτε μαζί του, είτε με ακρίβεια είτε με οικονομία. Άραγε τώρα θα εγκαλέσετε καταλλήλως όσους έγιναν αιτία να χαθούν συνάνθρωποί μας; Δεν προσδοκώ τίποτε, όμως. Η Εκκλησία μας κατάντησε όμηρος των φονταμενταλιστών!

Θεωρώ περιττό να διαβεβαιώσω ότι απεχθανόμαστε μια εκκλησιαστική "αστυνομία" σκέψης. Αλλοίμονό μας αν καταντήσουμε ένας θεσμός ολοκληρωτισμού, όπου ο επικεφαλής θα απαγορεύει να μιλούν όσοι διαφωνούν μαζί του. Τι σημαίνει πρακτικά αυτό; Σημαίνει ότι δεν έχουμε πρόβλημα με τον κληρικό που διατυπώνει άλλες γνώμες για την αντιμετώπιση της πανδημίας από την κυβέρνηση. Ούτε θέλουμε να φοβάται και να αυτολογοκρίνεται όποιος ασκεί κριτική στη συμμόρφωση της Ιεράς Συνόδου. Μπροστά σε ένα πρωτόγνωρο φαινόμενο είναι φυσικό να υπάρχουν διαφορετικές εκτιμήσεις. Η ελευθερία της γνώμης είναι απαραβίαστη, ιδιαίτερα σε μια χώρα η οποία την τίμησε και έχυσε αίμα για να τήν υπερασπιστεί. Σε αυτήν βασίζομαι και εγώ, άλλωστε, γράφοντας αυτά.

Από την ελάχιστη γνώση που απέκτησα της Πατερικής Γραμματείας διαπίστωσα πως οι Πατέρες, τους οποίους επανειλημμένα επικαλούμαστε, ουδέποτε αγάπησαν την ουδετερότητα και την κρυψίνοια. Οι επιστολές τους δεν είναι υπηρεσιακές και τυπικές, αλλά κοχλάζουν από ζωή και συναισθήματα. Μπήκαν στη "φωτιά", πήραν θέση δημοσίως, συγκρούστηκαν με άλλους κληρικούς όταν χρειάστηκε, και - ας μην σας κάνει εντύπωση - καθήρεσαν κιόλας! Κάποιοι το πλήρωσαν αυτό, εννοείται. Και λοιπόν; Γι’ αυτό εξελέγητε «επί την λυχνίαν». Για να μπαίνετε στη φωτιά και να τό πληρώνετε αν χρειαστεί. Και τότε είναι που θα διαπιστώσετε ότι δεν θα μείνετε μόνοι! Τότε θα γίνετε περισσότερο αγαπητοί, όχι επειδή θα είστε σκληροί, αλλά επειδή θα είστε αληθινοί.

Και στοργικοί! Γι’ αυτό σας φιλάμε το χέρι, επειδή με τη χειροτονία σας αναλαμβάνετε να μένετε ξάγρυπνοι για όλους, ιδιαίτερα για τους αδύναμους. Προφανώς πολλοί το κάνετε ήδη. Αλλά γνωρίζετε καλύτερα από εμένα, και ορθά το διακηρύττετε, ότι αδύναμος δεν είναι μόνο όποιος χρειάζεται τρόφιμα και κοινωνικό φαρμακείο. «Ουκ επ’ άρτω μόνω ζήσεται άνθρωπος», μας αρέσει να βροντοφωνάζουμε στους πολιτικούς μας! Ούτε αδύναμος είναι όποιος δεν έχει παπά στην ενορία του και στερείται της ευλογίας να ακούει καμπάνα (εξαιτίας αυτού, άλλωστε, καταντήσαμε να χειροτονείται όποιος απλώς το επιθυμεί). Ξέρετε κάτι; Ίσως κατεξοχήν αδύναμος να είναι όποιος έχει παπά, πνευματικό μάλιστα, και κακοποιείται από αυτόν!

Σεβασμιώτατοι, σας μιλά ένας "χρήσιμος ηλίθιος". Ένας από εκείνους που καλείτε συστηματικά εδώ και 33 χρόνια για να διδάσκει τον λαό σας, να εκπαιδεύει τους κληρικούς σας, να επιμορφώνει τους κατηχητές σας, να συμβάλει με ό,τι γνωρίζει να κάνει τέλος πάντων. Και με καλοδέχεστε με τιμές και αγάπη, ναι, το ομολογώ ενώπιον πάντων και σας ευγνωμονώ από καρδιάς γι’ αυτό.

Αλλά, συγχωρήστε με, δεν είμαι ο μόνος που αισθάνεται "χρήσιμος ηλίθιος". Μου το έχουν αναφέρει και άλλοι κληρικοί, ομιλητές ανά το πανελλήνιον. Μας αξιοποιείτε, για καλό φυσικά, αλλά τις βαθύτερες αγωνίες και τα παράπονα του κόσμου, τα οποία διερμηνεύουμε με τον προβληματισμό μας, δεν τα ακούτε. Μάλλον δεν θέλετε να τα ακούσετε. Προ ετών μια εγκύκλιος της Ιεράς Συνόδου προς τον λαό εκδόθηκε στην καθαρεύουσα. Σε τυχαία συνάντησή μου με τον τότε αρχιγραμματέα τον ρώτησα: «Γιατί, πάτερ; Δεν χάνουμε έτσι ευκαιρίες να έλθει ο λαός ψυχικά πλησιέστερα προς τους επισκόπους του;» για να λάβω την απάντηση «πρέπει να ανεβάσουμε το επίπεδο του λαού»!

Λυπάμαι βαθιά που δημοσιοποίησα αυτό το κείμενο. Αντιλαμβάνομαι ότι όλοι σας βρίσκεστε σε οδυνηρή περίοδο κι εγώ σας προσθέτω στενοχώρια με όσα γράφω. Ευλογείτε σε άδειους ναούς, κηδεύετε ιερείς σας από κορωνοϊό, βιώνετε την μέχρι τώρα φίλη Αστυνομία σαν αντίπαλο, στερείσθε τα έσοδα εκ των ναών, αντιμετωπίζετε περισσότερη φτώχεια των πιστών. Πονάτε ποικιλοτρόπως.

Αλλά δεν έχω ενοχές που το κάνω.

Και τούτο διότι σας στήριξα σε πολλές και δύσκολες πλευρές της διακονίας σας. Δούλεψα εντατικά και εξέδωσα κριτήρια που θα μπορούσαν να σας φανούν χρήσιμα στον χειρισμό των ιερατικών κλίσεων, αγωνίστηκα για την εξυγίανση των οφφικίων (για να βλέπουμε νεοχειροτόνητους αρχιμανδρίτες να συνεχίζουν να τοποθετούνται προϊστάμενοι ενοριών, κατά παράβαση του Καταστατικού Χάρτη!), ανέδειξα "κλειδιά" για μια αποτελεσματικότερη εκκλησιαστική ηγεσία, πάλεψα να συνδέσω την Ποιμαντική Ψυχολογία με την καθημερινή πράξη. Και όλα αυτά όχι μόνο σαν θεωρία: ταξίδεψα οπουδήποτε με καλούσαν παραμελώντας την οικογένειά μου και την υγεία μου, έδωσα ώρες ακούγοντας εκμυστηρεύσεις κληρικών και πρεσβυτερών και μοναχών, προσπάθησα να συμπαρασταθώ σε προσωπικά δράματα, και άλλα τινά. Αρθρογράφησα πάντοτε επωνύμως, εκθέτοντας τον εαυτό μου σε εμπαθείς επιθέσεις. Έζησα την εμπειρία σε ιερατικά και συνοδικά συνέδρια να υπερασπίζομαι μονώτατος κάποια θέση, θεωρούμενος τάχα ρηξικέλευθος, για να έρχονται στο διάλειμμα ιερείς και να μου σφίγγουν το χέρι λέγοντας «Σας είμαστε ευγνώμονες που τα λέτε αυτά, συνεχίστε»… Τι φοβόντουσαν άραγε; Μήπως μπορείτε εσείς να με διαφωτίσετε;

Να καταστήσω σαφές στο σημείο αυτό, ότι τώρα που άσπρισα κι εγώ και βλέπω καθαρότερα τα λάθη μου, «φείδομαι μη τις εις εμέ λογίσηται υπέρ ο βλέπει με ή ακούει εξ εμού… γέγονα άφρων, αλλ’ υμείς με ηναγκάσατε». Απλώς μνημόνευσα τους λόγους για τους οποίους δεν διστάζω ως προς το περιεχόμενο αυτού του κειμένου.

Αλλά υπάρχει και άλλη αιτία που με εξωθεί να τα γράφω αυτά. Αν δεν ξεκαθαρίσουμε το τοπίο ασεβούμε απέναντι στους άλλους παπάδες, εκείνους που έσωσαν ζωές συνιστώντας στον κόσμο να φορά μάσκα. Εκείνους που δεν "το παίζουν" μεγάλοι πνευματικοί, αλλά υπηρετούν αθόρυβα τους αδελφούς τους. Εκείνους που εκδαπανώνται χωρίς να ακούσουν ένα «ευχαριστώ», για να μην πω ότι ενίοτε οι μητροπολίτες τους νομίζουν ότι εξόφλησαν "πετώντας" τους ένα οφφίκιο. Εκείνους των οποίων η ύπαρξη αγνοείται από τους πολλούς, αφού η δημοσιότητα τους έπεισε πως υπάρχει μόνο ό,τι γίνεται θέμα στα ΜΜΕ (κατά κανόνα αρνητικό, εννοείται). Εκείνους που υφίστανται την υπεροψία των "ακραίων" και των πνευματικοπαιδιών τους, αφού «δεν είναι όλα τα δάχτυλα ίσα»… Εκείνους που εν τέλει, παρά το ότι πασχίζουν, υφίστανται αδιαμαρτύρητα την έξωθεν μαζική στοχοποίηση («οι παπάδες!, η Εκκλησία!»), ακριβώς εξαιτίας των προβληματικών.

Σεβασμιώτατοι, αγαπητοί συλλειτουργοί, αδελφές και αδελφοί, ο κορωνοϊός τώρα βρίσκεται στο "δεύτερο κύμα" του. Ως άλογο ον, δηλαδή, κάνει αυτό που ξέρει. Εμείς, τα έλλογα πολύτιμα πλάσματα, τι ακριβώς ξέρουμε και που είμαστε; Έχουμε αντιληφθεί ότι θαλασσοπνιγόμαστε μέσα σε ένα δικό μας μόνιμο "κύμα";

Άραγε, έχουμε συνειδητοποιήσει ότι πρέπει πρώτα να ακούσουμε το «εις τι εδίστασας;» και κατόπιν να λάβουμε τη Χάρη να περπατήσουμε πάνω στο κύμα;

----------------------------------------

[1] https://www.pemptousia.gr/2020/12/i-askitiki-tis-pandimias-ke-tou-lockdown

π. Βασιλείου Θερμού, Τρεις Ιεράρχες και παιδεία: έξοδος στη Ζωή

πηγή: ΟΟΔΕ

Τρεις Ιεράρχες και παιδεία: έξοδος στη Ζωή

Του πρωτοπεσβυτέρου Βασίλειου Θερμού

Ζητούμε ένα σχολείο συνδεδεμένο με τη ζωή. Οι προστάτες άγιοι μας υποδεικνύουν ένα σχολείο συνδεδεμένο με τη Ζωή.

Διδάχθηκαν από την πείρα τους ότι Ζωή είναι το άνοιγμα της καρδιάς στον Θεό και στον άνθρωπο. Και η παιδεία χρειάζεται να αποβλέπει εκεί, διαφορετικά γίνεται επικίνδυνη. Σαν ένα όπλο στα χέρια αδέξιου ή εμπαθούς.

Όταν η παιδεία αντί για τη Ζωή συνδέεται με τον θάνατο, τότε αρχίζουν τα εκφυλιστικά φαινόμενα. Στο περιεχόμενο γίνεται τεχνοκρατική και διδάσκει εγωκεντρική χρήση τού κόσμου. Στη μέθοδο γίνεται αφύσικη και βασανιστική, ταλαιπωρώντας τον μαθητή. Στη δομή της γίνεται ανταγωνιστική και συντεχνιακή, εξωθώντας τον εκπαιδευτικό στην αδιαφορία και τον μαθητή στη βίαιη διαμαρτυρία.

Στη συνέχεια θα αφήσω να μιλήσουν οι προστάτες μας, οι Τρεις Ιεράρχες. Κατέκτησαν το κύρος τους με την αγάπη τους για την παιδεία, με την ασκητική τους προσπάθεια για διαρκή έξοδο προς τον Θεό και τον άλλον.

Συνέντευξη

–Δ= Την ευχή σας, άγιοι του Θεού. Σκέφθηκα να ζητήσω τη γνώμη σας στα φλέγοντα θέματα της παιδείας και της αγωγής, στα οποία είστε ειδικοί.

Β= Χαιρόμαστε που ενδιαφέρεσθε για την παιδεία. Η πραγματική παιδεία είναι αγωγή ωφέλιμη για την ψυχή, που την καθαρίζει από ελαττώματα, πολλές φορές με κόπο και πόνο.[1]

Γ= Νομίζω ότι όλοι οι φρόνιμοι άνθρωποι ομολογούν πως η παιδεία είναι το πρώτο αγαθό που διαθέτουμε. Όχι μόνο η Χριστιανική, που είναι και η ευγενέστερη και που περιφρονεί κάθε κομψότητα και κάθε φιλοδοξία των λόγων για να κρατήσει μόνο τη σωτηρία και το κάλλος των νοητών πραγμάτων, αλλά και η εξωτερική μόρφωση την οποία κάποιοι Χριστιανοί από κακή εκτίμηση απορρίπτουν διότι τάχα είναι ύπουλη και απατηλή και απομακρύνει από τον Θεό.[2]

Ι= Από την τέχνη αυτή δεν υπάρχει μεγαλύτερη. Τίποτε δεν συγκρίνεται με το να διαπαιδαγωγήσεις την ψυχή και να διαπλάσεις τη διάνοια ενός νέου. Χρειάζεται περισσότερη προσοχή και ακρίβεια και από εκείνη που έχουν οι ζωγράφοι και οι γλύπτες.[3]

2ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΝΕΩΝ ΜΕ ΘΕΜΑ: "ΠΙΣΤΗ, ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΣΧΕΣΗ" ΑΠΟ 26/7/2019 ΕΩΣ 28/7/2019 ΣΤΗΝ ΞΑΝΘΗ

Δείτε το πρόγραμμα του συνεδρίου εδώ.

π. Β. Θερμός, Στοχασμοί περί «ουδετερόθρησκου κράτους»

πηγή: ΑΝΤΙΦΩΝΟ
&
https://www.youtube.com/watch?time_continue=98&v=M9S2uNMDmWg

Ανθολόγιον 228: π. Β. Θερμός

[...] Και είναι σημάδι ανωριμότητας του προσώπου αν δεν αντέχει την αμφιβολία. Αν δεν αντέχει την αμφιταλάντευση. Σε εμπειρικές στατιστικές έρευνες, που έχουν γίνει για να καταλάβουν αν κάποιος έχει φιλελεύθερη σκέψη και ανοικτή ή αν έχει συντηρητική και φονταμενταλιστική σκέψη, διαπιστώνουν ότι κοινό χαρακτηριστικό των συντηρητικών (των φονταμενταλιστών ακόμα περισσότερο) είναι ότι δεν αντέχουν την αμφιβολία. Δεν αντέχουν την αμφισημία, την εκκρεμότητα, κάτι για το οποίο δεν έχουμε ακόμη απάντηση. Όχι, θέλουν εδώ και τώρα να το ξεκαθαρίσουν. Άσπρο ή μαύρο. Για να γίνει αυτό το πράγμα όμως θυσιάζεται η αλήθεια. Και ακόμη περισσότερο, θυσιάζονται άνθρωποι. [...]

π. Βασίλειος Θερμός, Που να βρω την ψυχή μου: Το ανθρώπινο πρόσωπο στον σύγχρονο κόσμο, εκδ. Αρμός, β' έκδοση, Αθήνα 2008, σελ. 290.

Ανθολόγιον 226: π. Β. Θερμός (περί φιλαυτίας)

(...) Υπάρχει ένας ορισμός στην Φιλοκαλία για το τι είναι φιλαυτία. Ο άγιος Πέτρος ο Δαμασκηνός λέει ότι η φιλαυτία δεν είναι το να αγαπάς τον εαυτό σου, αυτό είναι απαραίτητο· δεν είναι υγιές να μην αγαπάμε τον εαυτό μας ("να αγαπήσεις τον άλλον σαν τον εαυτό σου" ζήτησε ο Θεός), αλλά να αγαπάς τις σκέψεις σου και τις επιθυμίες σου. (...)

π. Β. Θερμός, Άνθρωπος μόνος και μπερδεμένος ψάχνει, εκδόσεις Αρμός, Αθήνα 2009, σελ. 31-32 (απόσπασμα)

ΒΙΝΤΕΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΤΕΥΧΟΥΣ 147 ΤΗΣ "ΣΥΝΑΞΗΣ" ΜΕ ΘΕΜΑ: "ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ" (ΑΘΗΝΑ, 20/10/2018)

Παρουσίαση του τεύχους 147  της Σύναξης  με θέμα:  "Τεχνολογία και Ανθρωπολογία:  Μία κρίσιμη σχέση".

Μιλούν:  

• π. Βασίλειος Θερμός, Ψυχίατρος παίδων και εφήβων, Αν. Καθηγητής Ανώτατης Εκκλησιαστικής Ακαδημίας Αθήνας  
• Μάριος Κουκουνάρας-Λιάγκης, Επ. Καθηγητής Διδακτικής των Θρησκευτικών, Θεολογική Σχολή ΕΚΠΑ 
• Θεοφάνης Τάσης, Λέκτορας στο τμήμα Φιλοσοφίας του Alpen-Adria Univerisität, Αυστρία 

Τη συζήτηση συντονίζει ο Θανάσης Ν. Παπαθανασίου, αρχισυντάκτης του περιοδικού Σύναξη

https://www.youtube.com/watch?v=yhY7hnokTjc&t=14s

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΤΕΥΧΟΥΣ 147 ΤΟΥ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ "ΣΥΝΑΞΗ" ΜΕ ΘΕΜΑ: "ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ" ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ 20/10/2018 ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ

***

Διαβάστε αναλυτικά τα περιεχόμενα του τεύχους 147 της Σύναξης εδώ.

Ανθολόγιον 212: π. Β. Θερμός

Η νοσηρή θλίψη λόγω της ατέλειας είναι μορφή ειδωλολατρίας. 

π. Β. Θερμός, Ο έρωτας του απόλυτου: Δοκιμές πάνω στην αιώνια διαπάλη μεταξύ φαντασίωσης και πραγματικότητας στην ανθρώπινη ζωή, εκδόσεις Αρμός, Αθήνα 2010, ISBN:978-960-527-618-8, σελ. 24.

Ανθολόγιον 159: π. Β. Θερμός

[...] Το ανθρώπινο πρόσωπο κατεξοχήν δικαιώνεται στην αγάπη. Λέμε ότι δικαιώνεται στη σχέση αρχικά, αλλά είναι το ίδιο πράγμα. Σχέση αγάπης. Η αγάπη εγκαθιστά σχέση. Ύψιστη μορφή αγάπης είναι η συγχώρηση. Η ανώτερη μορφή αγάπης. Αυτό που κάνει τη συγχώρηση μοναδική είναι ότι δεν υπεισέρχονται άλλα κίνητρα, τα οποία υπεισέρχονται για την αγάπη. [...] 

π. Βασίλειος Θερμός, Που να βρω την ψυχή μου: Το ανθρώπινο πρόσωπο στον σύγχρονο κόσμο, εκδ. Αρμός, β' έκδοση, Αθήνα 2008, σελ.  181-182.

ΝΕΚΡΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ: Θρησκείες και θάνατος: η δοκιμασία του προσώπου(π.Β. Θερμός)

ΝΕΚΡΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ: Θρησκείες και θάνατος: η δοκιμασία του προσώπου(π. Β. Θερμός)

Ομιλία του Π. Βασιλείου Θερμού, ψυχιάτρου παιδιών και εφήβων, με θέμα: «Οι νέοι μας μέσα στην κοινωνία των ποικίλων εξαρτήσεων»

Η ομιλία διοργανώθηκε από το βιβλιοπωλείο της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κρήτης, στο Πνευματικό της Κέντρο την Κυριακή 27 Φεβρουαρίου 2011 στις 18:30, παρουσία του Σεβασμιωτάτου Αρχιεπισκόπου Κρήτης κ.κ. Ειρηναίου.

Οι νέοι μας μέσα στην κοινωνία των ποικίλων εξαρτήσεων by gtzatzanis
πηγή: Ι.Αρχιεπισκοπή Κρήτης &
http://soundcloud.com/gtzatzanis/oi_neoi_mas_mesa_stin_koinonia_ton_poikilon_eksartiseon

Ομιλία του π. Β. Θερμού την προσεχή Κυριακή (27-2-11) στο Πνευματικό Κέντρο της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κρήτης

Την προσεχή Κυριακή 27-2-2011 στις 18:30 στο Πνευματικό Κέντρο της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κρήτης, παρουσία του Σεβασμιωτάτου Αρχιεπισκόπου Κρήτης κ. Ειρηναίου, θα πραγματοποιηθεί ομιλία του π. Βασιλείου Θερμού με θέμα:  "Οι νέοι μας μέσα στην κοινωνία των ποικίλων εξαρτήσεων".

Για τους Τρεις Ιεράρχες

• Ανδρέας Αργυρόπουλος,Το επαναστατικό μήνυμα των Τριών Ιεραρχών και η εποχή μας(Το Ζωντανό Ιστολόγιο)

• Η Θεολογία Μεσοπέλαγα: π. Βασίλειος Θερμός:Τρεῖς Ἱεράρχες καί παιδεία: ἔξοδος στή Ζωή

• Μωυσής Αγιορείτης, Οι Τρεις Ιεράρχες και η αγωγή των νέων (ΑΚΤΙΝΕΣ)

• Μητροπολίτου Ναυπάκτου κ. Ιεροθέου,Οι Τρείς Ιεράρχες και η ταυτότητα του Ελληνισμού

• πρωτ. Γ.Μεταλληνού, Η πρόταση των Τριών Ιεραρχών για την παιδεία της Ευρώπης
• Ηλία Βουλγαράκη, ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΙΕΡΑΡΧΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΛΟΥΤΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΦΤΩΧΕΙΑ

• Η εορτή των Τριών Ιεραρχών. Υπάρχει λόγος;
• Βικτωρία Παντερή, ΛΟΓΟΣ ΣΤΟΥΣ ΤΡΕΙΣ ΙΕΡΑΡΧΕΣ (ΕΝΟΡΙΑ ΑΓΙΟΥ ΑΝΔΡΕΟΥ Düsseldorf)
• Σπ. Τσιτσίγκος, ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΙΕΡΑΡΧΕΣ ΚΑΙ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ