Κάλαντα Φώτων (Αλέξανδρος Παπαδάκης)

https://www.youtube.com/watch?v=Q97lMk0vq4A

Κάλαντρα Φωτώ ' (Αλέξανδρος Παπαδάκης)

Στίχοι-μουσική: παραδοσιακά 

Λύρα-τραγούδι: Παπαδάκης Αλέξαντρος 

Λαγούτα: Τρουλλινός Νικόλας, Περικλάκης Γιώργης

Κάλαντρα Πρωτοχρονές (Αλέξανδρος Παπαδάκης)

https://www.youtube.com/watch?v=QDYoRYuYGps

Κάλαντρα Πρωτοχρονές (Αλέξανδρος Παπαδάκης)

Πρωτοχρονιάτικα κάλαντρα στο μαγατζέ του Φτυχή του Κουντουρομανώλη 

Στίχοι-μουσική: παραδοσιακά 

Λύρα-τραγούδι: Παπαδάκης Αλέξαντρος 

Λαγούτα: Τρουλλινός Νικόλας, Περικλάκης Γιώργης

Ταχιά ταχιά ’ν' αρχιμηνιά ταχιά ’ν’ αρχή του χρόνου, ταχιά ’ν’ απού πορπάτηξε ο Κύριος στον κόσμο, και βγήκε και χαιρέτηξε ούλους τσι ζευγολάτες, κι ο πρώτος που τ’ απάντηξε ήτον ο Άης Βασίλης. Πολλά τα έτη Βασιλειό, καλόν ζευγάριν έχεις. Καλό το λες αφέντη μου καλό και βλοημένο, η χάρη σου το βλόησε με το δεξιό σου χέρι, με το δεξιό με το ζερβό, με το μαλαματένιο. Πε μου να ζήσεις Βασιλειό πόσα μουζούρια σπέρνεις; Σπέρνω κριθάρι δώδεκα, σταράκι δέκα πέντε, ταή και ρόβι δεκαοχτώ κι από νωρίς στο στάβλο. Μα σένα αφέντη πρέπει σου καθέγλα να καθίζεις και τον αθό π’ τσ’ αμυγδαλές να τόνε γευματίζεις, και πάλε ξαναπρέπει σου να τρως κουλούρια ‘φράτα και τον αθό τσι λεμονές να γεύγεσαι σαλάτα, και πάλε ξαναπρέπει σου καθέγλα με τσουράκια και γύρου γύρου στα τσουριά να κηλαηδούν πουλάκια. Είπαμε δα τ‘ αφέντη μας να πούμε τση κεράς μας, κερά καμαροτράχηλη και φεγγαρομαγούλα απού τον έεις τον υγιό, τον μοσχοκανακάρη, λούγεις τον και χτενίζεις τον και στο σκολειό τον πέμπεις, κι ο δάσκαλος τον έδειρε μ’ ένα χρυσό βεργάλι και η κερά δασκάλισσα με το μαργαριτάρι. Είπαμε δα και τση κεράς να πούμε και τση βάγιας. Άψε βαγίτσα το κερί άψε και το διπλέρι και κάτσε και ντουχιούντιζε ήντα θα μας εφέρεις, απάκι για λουκάνικο, για χοιρινό κομμάτι, για απού τον πόρο του βουγιού να πιούμε μια γιομάτη. Φέρε πανιέρι κάστανα, πανιέρι λεπτοκάρυα και φέρε και γλυκό κρασί να πιούν τα παλληκάρια, απού το λαδοπίθαρο κιανα κακό λαδάκι, κι απού τη μαύρη όρνιθα κιανένα ναυγουλάκι, κι αν είν’ κι απού τη γαλανή ας είν’ και ζευγαράκι.

Κι αν είναι με το θέλημα άσπρη μου περιστέρα, ανοίξετε την πόρτα σας να πούμε καλησπέρα! Καλησπέρα και εις έτη πολλά και το λάδι στην οκά! Επά που καλαντίσαμε καλά μας επλερώσαν, καλά να παν τα έχη ντως και τα ποδώματά ντως, κι αν έχουν σερνικό παιδί στη σέλα καβαλάρη να σιέται να λυγίζεται, να πέφτει το λογάρι, να το μαζώνει η μάνα του να ’χει χαρά μεγάλη, πάλε κι αν είναι θηλυκό μοίρα καλή να κάνει, του Ρεζοσπάντη τον υγιό άντρα να τόνε πάρει.

https://www.youtube.com/watch?v=QDYoRYuYGps

ΚΡΗΤΙΚΑ ΚΑΛΑΝΤΑ ΦΩΤΩΝ (ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ)

https://www.youtube.com/watch?v=IudBy7KSG7k

Κώστας Μουντάκης, Κρητικά Κάλαντα

https://www.youtube.com/watch?v=N6dB6Ko-Seg&feature=youtu.be

ΚΡΗΤΙΚΑ ΚΑΛΑΝΤΑ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ (ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ)

https://www.youtube.com/watch?v=IudBy7KSG7k

ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑΤΙΚΑ ΚΑΛΑΝΤΑ ΙΚΑΡΙΑΣ

https://www.youtube.com/watch?v=VdxIYjXOc0U

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΑ ΚΡΗΤΙΚΑ ΚΑΛΑΝΤΑ (ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ)

https://www.youtube.com/watch?v=Ecdjgr_wEKM

Κάλαντα Πρωτοχρονιάς Χίου

http://www.youtube.com/watch?v=l44UIqeQ18E

Κρητικά Κάλαντα Πρωτοχρονιάς (Αντώνης Μαρτσάκης)

http://www.youtube.com/watch?v=rvaTFwRNVNA

Ήθη και έθιμα των Θεοφανείων στην Κρήτη

[πηγή: Flashnews, 5-1-2013]

εικόνα από εδώ.

Τα Θεοφάνεια είναι μια από τις σπουδαιότερες χριστιανικές γιορτές που γιορτάζεται με ελάχιστες παραλλαγές από τόπο σε τόπο.

Στα χωριά της Κρήτης πολλοί πιστεύουν ότι την παραμονή των Θεοφανείων ανοίγουν οι ουρανοί και ό,τι ζητήσει κανείς με πίστη μπορεί να πραγματοποιηθεί. Πιστεύουν ακόμα ότι γίνονται σημαντικές αλλαγές στους ανθρώπους και στη φύση. Μερι­κοί μάλιστα πιστεύουν πως τα νερά της θάλασσας γίνονται γλυκά και πόσιμα.

Είναι βαθιά η πίστη ότι το βάφτισμα φέρνει την ηρεμία και τη γαλήνη σ' αυτόν που βαφτίζεται. Έτσι την ημέρα των Θεοφανείων, αν φυσούν δυνατοί άνεμοι ηρεμούν γιατί και αυτοί βαφτίζονται στη θάλασσα. Πολλοί ακόμα πιστεύουν ότι τα αγιασμένα με τον αγιασμό ζώα τους αποκτούν την ικανότητα να μιλούν μεταξύ τους. Μάλιστα κάποιες γυναίκες βεβαιώνουν ότι άκουσαν την ημέρα των Θεοφανείων τα βόδια να μιλούν μεταξύ τους στο σταύλο.

Σε πολλά χωριά της Κρήτης την παραμονή των Θεοφανείων οι γεωργοί περιποιούνται με ιδιαίτερο τρόπο τα ζώα τους. Όπως προβλέπουν οι παραδόσεις μας η παραμονή των Θεοφανείων είναι ημέρα νηστείας για τους χριστιανούς, γιατί την επόμενη πίνουν αγιασμό. Λένε λοιπόν πως και τα ζώα εκείνη την ημέρα δεν έχουν όρεξη να φάνε όπως τις άλλες ημέρες.

Οι γεωργοί την παραμονή των Θεοφανείων βάζουν διάφο­ρους καρπούς στο νερό να μαλακώσουν, όπως ρόβι, κουκιά, αρακά, παπούλες και καλαμπόκι. Σαν βραδιάσει βάζουν στο παχνί άχυρα μαζί με τους καρπούς που αναφέραμε για να τους φάνε τα ζώα τους. Σκορπούν, επίσης, και στην αυλή τέτοιους σπόρους, για να φάνε τα σπουργίτια και τα περιστέρια. Αυτό το κάνουν, για να ευχαριστήσουν τα ζώα και τα πουλιά για τα καλά που κάνουν στους ανθρώπους. Έτσι, καθώς λένε πολλοί, εκείνο το βράδυ, μετά το φαγητό τους, τα ζώα, ευχαριστημένα καθώς είναι, κουβεντιάζουν μεταξύ τους και λένε πολλά καλά λόγια για τ’ αφεντικό τους.

Αυτό γίνεται και την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, αλλά τότε οι γεωργοί ταΐζουν τα ζώα μέσα στο σπίτι, γιατί έρχεται ο Αΐ-Βασίλης και τα ρωτάει πώς περνούν.

Τα βούγια ρόβι θέλουνε να φάνε στο παχνί τους,
να κάνουν τα οργώματα να χαίρετ’ η ψυχή τους.

Ο αγιασμός των υδάτων που γίνεται την παραμονή των Θεοφανείων στις εκκλησίες λέγεται «πρωταγίαση ή φώτιση». Ο παπάς με αγιασμένο νερό, ένα σταυρό και ένα κλωνί βασιλικό επισκέπτεται τα σπίτια της ενορίας του και τα αγιάζει. Με την πρωταγίαση ραντίζουν οι άνθρωποι τα κτήματα τους, τις ελιές και τ’ αμπέλια, για να δώσουν άφθονο καρπό.

Την παραμονή των Θεοφανείων τα παιδιά λένε τα κάλαντα:

Σήμερον τα Φώτα και ο φωτισμός
και χαρά μεγάλη στον Κύριο.
Σήμερον η Κυρά μας, η Παναγιά,
χαίρεται κι εκείνη μαζί με μας.

Ο μεγάλος αγιασμός τελείται την ημέρα των Θεοφανείων με την κατάδυση του σταυρού στη θάλασσα. Η τελετή της κατάδυ­σης του σταυρού γίνεται με κάθε επισημότητα και μεγαλοπρέ­πεια. Στις μεγάλες πόλεις την πομπή πλαισιώνουν στρατιωτικά τμήματα, μουσική, ο κλήρος, προεξάρχοντος του Μητροπολίτη, πολιτικοί και εκπρόσωποι των Δημοσίων υπηρεσιών και πλήθος πιστών, που βαδίζουν από την εκκλησία ως τη θάλασσα, όπου θα γίνει η ρίψη του Σταυρού.

Τα μικρά πλοιάρια σχηματίζουν κλοιό σημαιοστολισμένα γύρω από το σημείο όπου γίνεται η κατάδυση. Έμπειροι κολυμβητές πέφτουν στη θάλασσα αγνοώντας το ψύχος, για να πιά­σουν το σταυρό. Όποιος πιάσει πρώτος το σταυρό θεωρείται καλότυχος και έχει το προνόμιο να τον περιφέρει στα σπίτια όλη την ημέρα και να εισπράττει φιλοδωρήματα.

Οι χριστιανοί πιστεύουν ότι μετά τον αγιασμό των υδάτων, το θαλασσινό νερό έχει θεραπευτική δύναμη γι' αυτό κάνουν μπάνιο στη θάλασσα ή παίρνουν θαλασσινό νερό και πλένονται στο σπίτι. Λέγεται ότι όσοι έχουν πληγές στο σώμα τους θεραπεύονται με το αγιασμένο νερό.

Οι γεωργοί φροντίζουν να ραντίσουν τα άρρωστα ζώα τους για να γίνουν καλά. Επίσης, ραντίζουν τα κτήματα τους και τα δέντρα τους για να καρπίσουν. Κοντά σ’ αυτά πλένουν και τα εργαλεία τους με αγιασμένο νερό για να διατηρούνται σε καλή κατάστα­ση και να είναι περισσότερο ανθεκτικά.

Τα κάλαντα των Φώτων είναι περίπου τα ίδια σ' όλα τα χωριά της Κρήτης. Δια­φέρουν ελάχιστα από τόπο σε τόπο.

Κάλαντα των Φώτων
Αφρουκαστείτε να σας πω θαύμα του Ιωάννη
απού βαφτίζει το Χριστό μέσα στον Ιορδάνη.
Τώρα τα δωδεκαήμερα που ’ν’ του Χριστού τα γέννα
χαίρονται όλοι οι χριστιανοί, χαίρεται κι η Καθέδρα...
Παρακαλώ όσοι είστε εδώ καλά ν’ αφρουκαστείτε,
ν’ ακούσετε για το Χριστό κι όλοι σας να χαρείτε.
Χριστός τον κόσμο γύρισε με δώδεκα αποστόλους
στον Ιορδάνη τσ' ήφερε και βάφτισε τσοι όλους...
Ε! Ιωάννη Πρόδρομε, έλα να με βαφτίσεις,
με την αγία χέρα σου να με χειροτονήσεις.
Πώς να τολμήσω σήμερο και πώς ν’ αποφασίσω
και πώς να πιάσω το Χριστό για να τονέ βαφτίσω.
Τρίχα καμήλας φόρεσε και ζώνη δερματίνη
τον Κύριο παρακαλεί την κεφαλή να κλίνει.
Η θάλασσα είδε κι έφυγε, ο Ιορδάνης φρίσσει,
την κεφαλή του ήσκυψε για να τόνε βαφτίσει.
Κι άγγελοι από τον ουρανό ανεβοκατεβαίνουν,
Δόξα εν υψίστοις έλεγαν και στο Χριστό πηγαίναν.
Ιδού όπως σας είπαμε μ’ όλη την προθυμία
του Ιησού μας του Χριστού βάφτιση την Αγία,
του χρόνου πάλι να 'ρθουμε μ’ υγεία να σας βρούμε
στα σπίτια σας χαρούμενους κι όλοι να τραγουδούμε.

Την ημέρα των Θεοφανείων όλοι οι άνθρωποι εκκλησιάζο­νται και όλοι, κυρίως όμως τα παιδιά, παρακολουθούν την κατάδυση του σταυρού. Την προηγούμενη μέρα όλοι νηστεύουν και προετοι­μάζονται για να πιουν αγιασμό.

Το φαγητό που ετοιμάζουν οι νοικοκυρές την ημέρα των Θεοφανείων είναι κυρίως χοιρινό γιαχνί ή ψητό χοιρινό με πατάτες, και αντί για το συνηθισμένο ψωμί τρώνε στο σπίτι ένα καλοζυμωμένο ψωμί που το λένε φωτίτσα.

Bυζαντινά κάλαντα Φώτων

uploader: mishasarov



http://www.youtube.com/watch?v=cxXxtzF_KaE&feature=related


ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ

Από της ερήμου ο Πρόδρομος ήλθε του βαπτίσαι τον Κύριον.
Ερουρέμ, ερουρέμ, έρου,ρέρου, ρερουρέμ, χαίρε Πρόδρομε.
Βασιλέα πάντων εβάπτισε εις τον Ιορδάνην ο Πρόδρομος.
Ερουρέμ, ερουρέμ, έρου,ρέρου, ρερουρέμ, χαίρε Πρόδρομε.
Γηγενείς σκιρτάτε και χαίρεσθε, τάξεις των Αγγέλων ευφράινεσθε.
Ερουρέμ, ερουρέμ, έρου,ρέρου, ρερουρέμ, χαίρε Πρόδρομε.
Δέξου Ιορδάνη τον Κτίστην σου πριν αναχαιτίσεις τα ύδατα.
Ερουρέμ, ερουρέμ, έρου,ρέρου, ρερουρέμ, χαίρε Πρόδρομε.
Εις τον Ιορδάνην βαπτίζεται υπό Ιωάννου ο Κύριος.
Ερουρέμ, ερουρέμ, έρου,ρέρου, ρερουρέμ, χαίρε Πρόδρομε.

Κάλαντα Πρωτοχρονιάς (Ικαρία)-Carols for the New Year's Day from Icaria

http://www.youtube.com/watch?v=CXD4dXkxjIY&feature=related

http://boustasia.blogspot.com/2010/12/blog-post.html
http://www.youtube.com/watch?v=CkvyckvWiTo&feature=related
uploader: George Hatzimichelakis

ΚΑΛΑΝΤΑ ΔΩΔΕΚΑΗΜΕΡΟΥ
Εργαστήρι Παραδοσιακής Μουσικής
ΠΡΟΤΥΠΟΥ ΜΟΥΣΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ
1994-1999
στην παραγωγή συμμετέχουν παίζοντας και τραγουδώντας:
Ζαχάρης Σπυριδάκης: κρητική λύρα
- Σύλβια Κουτρούλη: νάι
- Περικλής Παπαπετρόπουλος: σάζι, βιολί
- Χάρης Λαμπράκης: σουραύλι
- Γιάννης Αρβανίτης: ταμπούρ, σάζι
- Βασίλης Μπαραμπούτης: ταμπούρ, σάζι
- μπουλγαρί, κρητικό λαούτο: Κάρολος Κουκλάκης
- Κατερίνα Παπαδοπούλου: λάφτα
- Στέλιος Κατσιάνης: στεριανό λαούτο
- Κώστας Γράμπας: σάζι, γιαλί ταμπούρ
- Γιώργος Χατζημιχελάκης: ούτι
- Θεοδώρα Βάρσου: μικρά κρουστά
- Βαγγέλης Καρίπης: κρουστά
καλλιτεχνική διεύθυνση: Γιώργος Χατζημιχελάκης
επιμέλεια παραγωγής: Κώστας Γράμπας
ηχογράφηση: Βαγγέλης Κατσούλης
παραγωγή: Πρότυπο Μουσικό Κέντρο Πειραιά, 1994

Κάλαντα Πρωτοχρονιάς(Κρήτη)- Carols for the New Year’s Day from Crete

ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ!

http://boustasia.blogspot.com/2010/12/blog-post.html
http://www.youtube.com/watch?v=CkvyckvWiTo&feature=related
uploader: George Hatzimichelakis

ΚΑΛΑΝΤΑ ΔΩΔΕΚΑΗΜΕΡΟΥ
Εργαστήρι Παραδοσιακής Μουσικής
ΠΡΟΤΥΠΟΥ ΜΟΥΣΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ
1994-1999
στην παραγωγή συμμετέχουν παίζοντας και τραγουδώντας:
Ζαχάρης Σπυριδάκης: κρητική λύρα
- Σύλβια Κουτρούλη: νάι
- Περικλής Παπαπετρόπουλος: σάζι, βιολί
- Χάρης Λαμπράκης: σουραύλι
- Γιάννης Αρβανίτης: ταμπούρ, σάζι
- Βασίλης Μπαραμπούτης: ταμπούρ, σάζι
- μπουλγαρί, κρητικό λαούτο: Κάρολος Κουκλάκης
- Κατερίνα Παπαδοπούλου: λάφτα
- Στέλιος Κατσιάνης: στεριανό λαούτο
- Κώστας Γράμπας: σάζι, γιαλί ταμπούρ
- Γιώργος Χατζημιχελάκης: ούτι
- Θεοδώρα Βάρσου: μικρά κρουστά
- Βαγγέλης Καρίπης: κρουστά
καλλιτεχνική διεύθυνση: Γιώργος Χατζημιχελάκης
επιμέλεια παραγωγής: Κώστας Γράμπας
ηχογράφηση: Βαγγέλης Κατσούλης
παραγωγή: Πρότυπο Μουσικό Κέντρο Πειραιά, 1994

Ανοίξετε τη μ-πόρτα σας
τα κάλαντα να πούμε
και βάλετε και μιά ρακή,
για να σας ευχηθούμε
Ταχιά ταχιά ‘ν’ αρχιμηνιά
Πρώτη γιορτή του χρόνου,
αρχή που βγήκεν ο Χριστός
στη γης να περιπατήσει.
Και εβγήκε και χαιρέτηξε
ούλους τσι ζευγολάτες.
Και ο πρώτος που χαιρέτηξε
ήταν Άγιος Βασίλης
Καλώς τα πας Βασίλειε,
καλόν ζευγάριν έχεις.
Καλό το λες αφέντη μου καλό
και ευλογημένο,
η χάρη σου το βλόησε
με το δεξιό τζη χέρι,
με το δεξιό με το ζερβό
με το μαλαματένιο.
Πές μου να ζήσεις Βασιλιό
πόσα μουζούρια σπέρνεις;
Σπέρνω σταράκι δώδεκα,
κριθάρι δέκα πέντε
ταγή και ρόβι δεκαοχτώ
κι από νωρίς στο στάβλο.
Φέρτε καρύδια, κάστανα,
πανέρια μοσχοκάρυα
και βάλτε και γλυκό κρασί
να πιουν τα παλικάρια
(…)
Τέσσερα πέντε γράμματα
που τάχει η περιστέρα
ανοίξετε την πόρτα σας
να πούμε καλησπέρα.
Και εις έτη πολλά!

Βυζαντινά Κάλαντα Πρωτοχρονιάς (Byzantine Carols for the New Year's Day)

Πηγή:
http://www.youtube.com/user/gerasimosbereketis#p/c/19ED1BB869197E3C/4/SERzMcchUMM
http://boustasia.blogspot.com/2010/12/blog-post.html