Ο Χρυσόστομος Σταμούλης για τον παροντισμό στη θεολογία

 

[...] [Ό]σο αμαρτία θεωρείται η λήθη του παρόντος, άλλο τόσο αμαρτία είναι και η λήθη του παρελθόντος. Το παρόν στην Ορθόδοξη παράδοση κατανοείται μόνο εάν προσθέσει κανείς την εμπειρία του παρελθόντος και την όραση του μέλλοντος.[...]

Χρυσόστομου Σταμούλη, Η γυναίκα του Λωτ και η σύγχρονη θεολογία, εκδόσεις Ίνδικτος, Αθήναι 2008, σελ. 69.

Ο Χρυσόστομος Σταμούλης (1964-2025) για τη θεολογία τάσεων

Είχε απόλυτο δίκιο ο αείμνηστος Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ Χρυσόστομος Σταμούλης όταν από πολύ νωρίς επισήμανε ότι στη χώρα μας δεν μπορούμε να αποφύγουμε μια θεολογία τάσεων. Ο σοφός δάσκαλος αναζητούσε διαρκώς μέσα από το πολύπλευρο έργο του, αλλά φευ επί ματαίω, τη χρυσή τομή, τη δημιουργική σύνθεση. Είναι αναντίλεκτο ότι άφησε σπουδαία παρακαταθήκη υψηλού θεολογικού στοχασμού.

Αιωνία του η μνήμη.

Ηράκλειο Κρήτης, 18 Απριλίου 2026

Γ.Μ.Β.

Κυκλοφόρησε το τεύχος 175 της "Σύναξης"

Σύναξη, τεύχος 175, Ιούλιος - Σεπτέμβριος 2025

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ...3

Διαβάστε το προλογικό εδώ

π. ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΑΡΓΥΡΙΑΔΗΣ

Τὰ τέσσερα ἐδάφη ...5

π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΠΙΝΑΚΟΥΛΑΣ

Παιδεία καὶ μετάνοια στὴν αὐτοβιογραφία τοῦ π. Σωφρονίου ...8

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Ν. ΜΟΣΧΟΣ

Ὁ πνευματικὸς κόσμος τῶν Πατέρων τῆς ἐρήμου: κοινὲς γραμμὲς καὶ σημεῖα σύγκρουσης. ...20

ΣΩΤΗΡΗΣ ΔΕΣΠΟΤΗΣ

Γυναῖκες ἑρμηνεύτριες - εὐαγγελίστριες τῆς Ἁγίας Γραφῆς στὴν Ἑλλάδα ...35

ΑΛΕΞΙΟΣ ΜΑΪΝΑΣ

Ἡ ἐλπίδα (ποίημα) ...44

ΑΥΓΟΥΣΤΗΣ ΜΠΑΛΚΑΣ

Ὁ διδάσκαλος τοῦ Γένους Θεόφιλος Καΐρης ...25

π. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΛΑΨΗΣ

Ἡ συμβολὴ τῆς Μαύρης Θεολογίας τῆς Ἀπελευθέρωσης γιὰ τὴν Ὀρθόδοξη μαρτυρία σὲ ἕναν κόσμο ἀδικίας ...53

ΣΥΝΑΞΗ

Καλὸ κατευόδιο, Χρυσόστομε Σταμούλη! ...62

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΓΙΑΝΝΟΥΛΗΣ & ΒΑΪΤΣΑ ΓΙΑΝΝΟΥΛΗ

Ὁ διάλογος ἁγιολογικῶν ἔργων καὶ τέχνης στὸ εἰκαστικὸ ἔργο τοῦ Salvador Dalí ...63

ΕΒΕΛΙΝΑ-ΣΤΕΦΑΝΙΑ ΝΤΕΝΜΠΕΚ

Ἡ ἐνδυμασία ὡς κυρίαρχο σημάδι ἀναγνώρισης τῶν ἀλλοεθνῶν στὴν Παλαιστίνη ...63

Ἀναγνώσεις

π. ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΓΚΑΝΑΣ, π. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΤΥΜΠΑΣ, ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΠΗΓΗ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΥ ...79

Τὸ Βιβλίο ...89

Οἱ συνεργάτες τοῦ 175ου τεύχους ...107

https://www.synaxi.gr/archive/tefxos_175.php

Μάνος Λαμπράκης, [Ταλιμπάν και "Νεοκαθαροί"]

Ο θάνατος του Καθηγητή Χρυσόστομου Σταμούλη δεν αποκάλυψε μόνο την πικρή αλήθεια της φθοράς, αλλά και τη σήψη που υποβόσκει σε ένα τμήμα του εκκλησιαστικού σώματος: εκείνη την άμορφη μάζα, που αυτοπροβάλλεται ως «ορθόδοξη συνείδηση» και όμως δεν είναι τίποτε άλλο παρά μια επιθετική υποκουλτούρα θρησκευτικού Ταλιμπανισμού. Οι αναρτήσεις μίσους που πλημμύρισαν το διαδίκτυο μετά την κοίμηση του καθηγητή δεν είναι τυχαίες. Μαρτυρούν μια βαθιά μισαλλοδοξία που εδρεύει σε ψυχές κλειστές, σε σώματα που ζουν από την καχυποψία, σε μια πίστη που δεν λειτουργεί ως μυστήριο ζωής αλλά ως ιδεολογία ελέγχου και αποκλεισμού.

Αυτή η ομάδα, που ευδοκιμεί σε διαδικτυακά καταγώγια και ραδιοφωνικά παραληρήματα, δεν είναι Ορθοδοξία, είναι η παραμόρφωση της Ορθοδοξίας, το γκροτέσκο είδωλό της. H βία τους είναι διαφανής: δεν κρύβεται σε επιχειρήματα ή σε στοχασμό, αλλά προβάλλεται γυμνή ως ύβρις. Η «καθαρότητα» που ευαγγελίζονται δεν είναι θεολογική, αλλά βιοπολιτική, δεν προέρχεται από το σώμα του Χριστού, αλλά από τη λογική της αγέλης που καταδιώκει τον διαφορετικό.

Ο Σταμούλης υπήρξε θεολόγος της αγάπης, όχι του φόβου. Γι’ αυτό και η επίθεση εναντίον του συνεχίζεται ακόμη και μετά τον θάνατό του: γιατί ενσάρκωνε την απειλή απέναντι σε μια θρησκεία που κατέστη θρησκοληψία. Δεν του συγχωρείται ότι μίλησε για τον έρωτα ως θεολογικό γεγονός, δεν του συγχωρείται ότι τόλμησε να δει στην Εκκλησία όχι στρατόπεδο ηθικολόγων αλλά σώμα Χριστού, όπου η σάρκα και το πνεύμα συν-υφαίνονται.

Εδώ βρίσκεται και το πολιτικό βάρος: η Εκκλησία της Ελλάδος, αν παραμένει σιωπηλή απέναντι σε τέτοια φαινόμενα, γίνεται συνένοχη. Όταν το εκκλησιαστικό πεδίο παραδίδεται σε τέτοιους «θεματοφύλακες» της αγνότητας, τότε χάνει το ίδιο το κέντρο της: το άνοιγμα προς τον άλλο, το σκάνδαλο της Χάριτος. Όσο το μίσος εμφανίζεται με εκκλησιαστική επένδυση, τόσο περισσότεροι άνθρωποι αποθαρρύνονται να πλησιάσουν τα Μυστήρια. Το ίδιο το Ευαγγέλιο παραμορφώνεται σε όπλο αποκλεισμού.

Και όμως, «ὁ Θεός ἀγάπη ἐστίν». Η Ορθοδοξία δεν είναι οχυρό, αλλά σταυρός. Δεν είναι φίλτρο καθαρότητας, αλλά τραύμα φιλοξενίας. Η φωνή του Σταμούλη, ακόμη και μετά τον θάνατό του, μας υπενθυμίζει πως χωρίς το άνοιγμα στον Άλλον —τον άνθρωπο, τον Θεό, τον έρωτα, τη ζωή— η Εκκλησία καταρρέει σε μια θεσμική παρωδία. Το πένθος του λοιπόν δεν είναι ιδιωτικό, είναι δημόσιο και πολιτικό, γιατί φανερώνει με τρόπο οξύ το ρήγμα ανάμεσα σε εκείνους που κατανοούν την πίστη ως μυστήριο κοινωνίας και σε εκείνους που την καταναλώνουν ως όπλο μίσους.

Η απάντηση δεν μπορεί να είναι άλλη: η Ορθοδοξία οφείλει να αποκηρύξει τους Ταλιμπάν που μιλούν στο όνομά της. Αλλιώς θα τους μοιάσει. Και τότε, η Εκκλησία θα χάσει την ικανότητα να παράγει «θετικότητα σχέσης» και θα καταβροχθιστεί από τη δική της αρνητικότητα. Το μυστήριο θα σιωπήσει. Και θα απομείνει μόνο η ηχώ του μίσους.

Μάνος Λαμπράκης

[πηγή]

Δελτίου Τύπου του "ΚΑΙΡΟΥ" για την εκδημία του Χρυσοστόμου Σταμούλη

«Ύλη αδίδακτη ο θάνατος»

Ο θάνατος απόψε δεν σου μοιάζει

Δεν σου τραβάει μια θάλασσα μπροστά του

Για να τον κυνηγήσεις μες στα σύννεφα

Με τα φτερά του γλάρου να ψηλώσεις

Να τον ακολουθήσεις όταν δύει

Είσαι ο αγέρας και δεν πέφτεις ποτέ

Είσαι ο βράχος που δεν κοιμάται

Και πέρασαν μυριάδες μέλισσες

Είσαι το βλέμμα που δεν παίρνει ύπνο

Και καρτεράει

Κρατώντας ξύπνιο τον ουρανό

Γιώργος Σαραντάρης· από τη συλλογή «Ο θάνατος θα μάθει να πεθαίνει», 

Στο:  Στη δόξα των πουλιών, Ίκαρος: Αθήνα 1997.

Ο θεολογικός κόσμος, μεσούντος του Αυγούστου, με βαθύτατη θλίψη πληροφορήθηκε τον αδόκητο θάνατο του Χρυσόστομου Α. Σταμούλη, διακεκριμένου θεολόγου – καθηγητή της Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ, μουσικού και Άρχοντος της Μ.τ.Χ.Ε. Ο εκλιπών υπήρξε «οτρηρός θεράπων» της Θεολογίας, ακαταπόνητος ως την τελευταία στιγμή του βίου συγγραφέας, θεολογική προσωπικότητα παγκοσμίως καταξιωμένη, ταλαντούχος μουσικός και ως χαρισματικός πανεπιστημιακός δάσκαλος υπηρέτησε επάξια τη Θεολογική Σχολή Θεσσαλονίκης. Το κενό που αφήνει είναι δυσαναπλήρωτο. Η συγγραφική του δραστηριότητα είναι πλουσιότατη και αποτελεί σημαντική παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές θεολόγων.

Ο Θεολογικός Σύνδεσμος «ΚΑΙΡΟΣ» για την αναβάθμιση της Θρησκευτικής Εκπαίδευσης, βαθύτατα συγκλονισμένος από την απώλεια του εκλεκτού συναδέλφου, ιδρυτικού μέλους και συνεργάτη του, προς τους οικείους του εκφράζει τα θερμά του συλλυπητήρια και με ομόφωνη απόφαση του Δ.Σ. θα αφιερώσει στην ιερή μνήμη του την 8η Πανελλήνια Συνάντηση Θεολόγων η οποία θα γίνει στην Αθήνα (5 έως 7 Σεπτεμβρίου), και θα έχει θέμα: «Ιεραποστολή της Εκκλησίας και αποστολή του σχολείου σε διάλογο. Μαρτυρία χθες και σήμερα».

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ                                                            Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Πέτρος Α. Παναγιωτόπουλος                                       Αθανάσιος Ι. Καλαμάτας

Καθηγητής ΑΠΘ                                                             Δρ Θεολογίας ΑΠΘ

Το ύστατο χαίρε στον Χρυσόστομο Σταμούλη

Γράφει ο Xάρης Ανδρεόπουλος

[Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα “Ελευθερία” Λάρισας, 20.08.2025, σελ. 14]

Την περασμένη Δευτέρα το πρωί η πληροφορία ότι «έφυγε ο Μάκης» ήταν ένα ισχυρό σοκ. Αρνήθηκα να την πιστέψω ευχόμενος να πρόκειται για «fake news» καθώς το κακό μαντάτο κυκλοφορούσε “από στόμα σε στόμα” χωρίς να έχει υπάρξει ακόμη κάποια διασταυρωμένη ενημέρωση. Δυστυχώς, όμως, κατά τις 10 π.μ. η πληροφορία έγινε είδηση… «Εφυγε ο καθηγητής του ΑΠΘ Χρυσόστομος Σταμούλης»… Απίστευτο κι όμως αληθινό! Ο γελαστός Χρυσόστομος, ο ανοιχτόμυαλος καθηγητής και τόσο θαυμάσιος άνθρωπος, που μας έκανε περήφανους ως θεολόγους είχε ξεκινήσει το ταξίδι του για την «Άνω Ιερουσαλήμ».

Στα εξήντα ένα του χρόνια, στην ακμή της θεολογικής του ωριμότητας, ο Χρυσόστομος (Mάκης) Σταμούλης έφυγε ξαφνικά από κοντά μας (σε έμφραγμα του μυοκαρδίου, λίγο πριν την έναρξη θεολογικού Συνεδρίου στη Ρόδο, αποδόθηκε ο θάνατός του) αφήνοντας πίσω του όχι κενό αλλά πληρότητα. Πληρότητα λόγου που έγινε σάρκα στα βιβλία του, πληρότητα μουσικής που έγινε προσευχή στις συνθέσεις του, πληρότητα αγάπης που έγινε διδασκαλία στις αίθουσες του Αριστοτελείου. Ένας σπάνιος άνθρωπος, ένας σημαντικός θεολόγος που μπορούσε να διαλεχθεί με την εποχή του μέσα από την μουσική, την ποίηση και την τέχνη, έφυγε ξαφνικά από κοντά μας αφήνοντας πίσω του ένα πολύτιμο αποτύπωμα.

Υπήρξε ένας από τους πιο σημαντικούς σύγχρονους θεολογικούς στοχαστές της γενιάς μας, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά στην οικουμένη. Μίλησε με θάρρος για την ανθρωπινότητα του Θεού, εναντιώθηκε όσο κανένας στις θρησκευτικές στρεβλώσεις και την εξουσιαστική “θρησκεία” (και πολεμήθηκε λυσσαλέα για αυτό). Ήταν από τους λίγους θεολόγους που ψηλαφούσε ουσιαστικά τη σχέση αισθητικής και θεολογίας, έχοντας κατ᾽ ενώπιον τη φιλοκαλία της Ορθοδοξίας και ως αίτημα να βρει η σύγχρονη Ορθοδοξία τη χαμένη της αυτοσυνειδησία. Για αυτό συναντούμε στις μελέτες του και στη διδασκαλία του, πέρα από κορυφαίους θεολόγους, ασκητές, όπως ο Γέρων Σωφρόνιος του Essex, ο Γέρων Ιωσήφ ο Ησυχαστής, ο Γέρων Πορφύριος και μορφές της τέχνης, της λογοτεχνίας, της ποίησης και της μουσικής, όπως ο Γιάννης Τσαρούχης, ο Σταύρος Κουγιουμτζής, η Κική Δημουλά και ο Νίκος – Γαβριήλ Πεντζίκης.

Δεν ήταν απλώς καθηγητής Θεολογίας – ήταν ένας από εκείνους που έκαναν τη θεολογία να μιλάει άλλη γλώσσα. Μια γλώσσα ανθρώπινη, με πάθος, ομορφιά και αναζήτηση. Έλεγε και έγραφε για τη σεξουαλικότητα, τον φονταμενταλισμό, τον έρωτα και τη θρησκευτική υποκρισία με μια καθαρότητα και τόλμη που σπάνια συναντά κανείς στον θεολογικό και (κυρίως) εκκλησιαστικό λόγο. Ήταν ένας από εκείνους τους ακαδημαϊκούς των οποίων η παρουσία δεν καταλάμβανε απλώς το χώρο – τον μεταμόρφωνε. Κουβαλούσε τις σκέψεις του σαν πετραχήλι: με κομψότητα, σοβαρότητα και μια πινελιά μυστηρίου. Τα λόγια του, πάντα σμιλεμένα, ήξεραν πώς να κάνουν τα δόγματα να χορεύουν χωρίς ποτέ να τα προδίδουν. Αγαπούσε πολύ και τη μουσική. Δεν την έβλεπε σαν κάτι ξεχωριστό από τη θεολογία – ήταν κομμάτι του τρόπου που ένιωθε και καταλάβαινε τον κόσμο. Έγραφε τραγούδια, συνέθετε, διηύθυνε χορωδίες, δούλευε με νέους. Ήταν ένας άνθρωπος που έψαχνε το θείο όχι μόνο μέσα στα βιβλία, αλλά και μέσα στις φωνές και τους ήχους. Δεν φοβόταν να ταράξει τα νερά – δεν φοβόταν να είναι αληθινός.

Συνταίριαξε επιστήμη, τέχνη, διδασκαλία και Εκκλησία, σε μια ολότητα με φορέα την ίδια τη μειλίχια προσωπικότητά του και την καλλιεργημένη κοινωνικότητά του, με τρόπο που εξάπαντος (όπως θα’ λεγε ο δάσκαλός του/μας ο αείμνηστος Νίκος Ματσούκας που τον καμάρωνε ως άξιο διάδοχό του στη Σχολή), έθεσε ιδιαίτερα και καινοφανή κριτήρια για σύγχρονους και επόμενους θεολόγους, όσους αισθάνονται το βάρος των λέξεων και του γεγονότος που ευαγγελίζονται μέσα στον σύγχρονο κόσμο. Αποπειράθηκε να αλλάξει τον τύπο του θεολόγου και του θεολογείν – στο Πανεπιστήμιο, στην Εκκλησία, στην κοινωνία, αδιαιρέτως και ασυγχύτως. Και σ' ένα μεγάλο βαθμό τα κατάφερε! Όταν ερχόταν στη Λάρισα οι ημερίδες που κάναμε για το θρησκευτικό μάθημα άφησαν εποχή. Στο πατάρι του βιβλιοπωλείου το αδιαχώρητο και ο διάλογος των συναδέλφων με το Μάκη χωρίς τέλος. Μας έπαιρνε μεσάνυχτα… Είχε πολλούς φίλους και στη πόλη μας – θεολόγους και όχι μόνο.

Ο πρόωρος θάνατός του Μάκη δεν είναι απλώς μια απουσία. Είναι ένας ίλιγγος. Μια σιωπή απέραντη. Αφήνει πίσω του ένα κενό – αλλά και ένα αποτύπωμα. Απώλεια μεγάλη για το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο (γέννημα θρέμμα του οποίου υπήρξε και στο οποίο πολλά πρόσφερε), για την ορθόδοξη θεολογία και για όσους τον αγάπησαν και εφεξής θα τον έχουν στη καρδιά τους. Θα χρειαστεί να περάσει καιρός για να νιώσει η Θεσσαλονίκη, η πανεπιστημιακή κοινότητα, η ελληνική κοινωνία στο σύνολό της τι προσέφερε στη θεολογία, ως επιστήμη και, κυρίως, ως στάση ζωής, ο Χρυσόστομος Σταμούλης. Τι κληροδότημα μας αφήνει. Κι αυτό αφορά όλους μας – όχι μόνο τους χιλιάδες φοιτητές του. Καλό ξόδι Μάκη.

* Η εξόδιος ακολουθία για τον καθηγητή Χρυσόστομο Σταμούλη θα ψαλεί αύριο Πέμπτη 21 Αυγούστου 2025, στο καθεδρικό ιερό ναό της Του Θεού Σοφίας (Αγία Σοφία) Θεσσαλονίκης, στις 12:00. Η ταφή θα γίνει στο Κοιμητήριο του Δήμου Θεσσαλονίκης “Αναστάσεως του Κυρίου” (Θέρμη).

https://blogs.sch.gr/xandreo/2025/08/20/to-ystato-chaire-sto-chrysostomo-stamoyli/

Χρυσόστομος Α. Σταμούλης (Άφυτος Χαλκιδικής 1964 – Θεσσαλονίκη 2025)

πηγή: ΕΝΔΟΤΟΠΟΣ / 18-8-2025

Αστραπιαία διαδόθηκε η θλιβερή είδηση: πέθανε ο Χρυσόστομος Α. Σταμούλης. Στα χείλη όλων η λέξη: απίστευτο. Πράγματι, αδυνατούμε να το πιστέψουμε. Κι όμως, από σήμερα στην αγκαλιά του Θεού θα βρίσκεται ακόμα ένας άνθρωπος. Φτωχότερη από σήμερα η θεολογική επιστήμη κι ο κόσμος των Γραμμάτων και των Τεχνών. Δυσαναπλήρωτο το κενό. Αιώνια του η μνήμη. Ο Θεός να αναπαύει την ψυχή του. 

A.I.Καλαμάτας

Πέθανε ο καθηγητής Χρυσόστομος Σταμούλης

 πηγή: orthodoxia.info

Την τελευταία του πνοή άφησε στην Ρόδο όπου βρισκόταν στο πλαίσιο συνεδρίου ο καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ Χρυσόστομος Σταμούλης. Ένας από τους πλέον σημαντικούς εκφραστές της σύγχρονης θεολογικής επιστήμης με πολύπλευρο έργο ο οποίος είχε διατελέσει Κοσμήτορας της Θεολογικής Σχολής αλλά και Διευθυντής του Διεθνούς Παρατηρητηρίου Θρησκευτικού Φονταμενταλισμού.

Διαβάστε περισσότερα εδώ.

Χρυσόστομος Α. Σταμούλης, «Αρλεκίνοι της ζωής π’ ασωτεύετε κάθε αξία, μην ειρωνεύεστε ό,τι δεν γινήκατ’ ακόμα» - Μνήμη Ν.Γ.Πεντζίκη (1908-1993)

 πηγή: ΑΝΤΙΔΟΣΙΣ

[Χαιρετισμός του Χρ. Α. Σταμούλη στην εκδήλωση "Υπάρχω εις ό,τι με περιέχει - Μνήμη Ν. Γ. Πεντζίκη", Θεσσαλονίκη, 14 Μαΐου 2024]

Παναγιώτατε,

Σεβαστοί πατέρες,

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Φίλε Γαβριήλ,

Αγαπητές φοιτήτριες και αγαπητοί φοιτητές,

Φίλες και φίλοι.

Χριστός Ανέστη!

Στις 13 Ιανουαρίου του 2023 συμπληρώθηκαν τριάντα χρόνια από την κοίμηση του κυρ Νίκου Γαβριήλ Πεντζίκη. Τριγυρνούσε πάντα στο μυαλό μου η σκέψη να οργανώσουμε μια εκδήλωση στη μνήμη του. Την «ερώσα μνήμη», όπως λέγει ο ίδιος. Τη μνήμη που ποιεί το μαζί επί το αυτό εν αμερίστω καρδία και για την οποία ο μακαριστός π. Αλέξανδρος Σμέμαν, γράφει: «Κατά τη διάρκεια των Eιρηνικών, σήμερα, θυμήθηκα έντονα –και κατά κάποιο τρόπο όλους ταυτόχρονα– τους τόσους ανθρώπους πού μ’ έχουν “συνοδέψει” στη ζωή μου: τον πατέρα Kυπριανό, φίλο και εξομολόγο (κάτω από μια ελαφρά Παρισινή ψιχάλα, καθ’ οδόν προς το μετρό)· τον B.A., νεωκόρο στον καθεδρικό ναό της οδού Nταρού, κι άλλους. Και τούς θυμήθηκα όχι αφηρημένα, αλλά τον καθένα από αυτούς στο πλαίσιο μιας πραγματικής στιγμής, μιας πραγματικής μέρας. H ανάμνηση αυτών των περιστάσεων, η επανενσάρκωσή τους, η επαναβίωσή τους μπορεί να γίνει επειδή είναι πραγματικές, επειδή υπάρχουν, κι όλες αυτές οι περιπτώσεις μαζί, αν όντως τίς θυμάμαι και τις ξαναζώ, συνθέτουν το “αναστημένο σώμα” μου. H Εκκλησία είναι η μνήμη και η ανάμνηση, αλλά στο φως της Ανάστασης».

Την Κυριακή 26 Νοεμβρίου του 2023, έβγαινα από την Εκκλησία του Αγίου Δημητρίου, του και πολιούχου της πόλης μας, μετά το τέλος της πρώτης Θείας Λειτουργίας του νέου Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης κ. Φιλοθέου. Στην πόρτα συνάντησα τον καλό φίλο Γαβριήλ Νικολάου Πεντζίκη. Χαιρετηθήκαμε με χαρά. Γαβριήλ, του λέω, κοίτα που φτάσαμε. Ένας Μητροπολίτης στον ενθρονιστήριο λόγο του να κάνει αναφορά στον Ν. Γ. Πεντζίκη. Με κοίταξε, χαμογέλασε και είπε, αφού το κάνουν πανεπιστημιακοί καθηγητές θεολογίας, γιατί να μην το κάνει και ο δεσπότης. Ξέρεις, συνέχισα, γυρνάει στο μυαλό μου η ιδέα να κάνουμε κάτι για τη συμπλήρωση τριάντα χρόνων από την κοίμησή του πατέρα σου, πως θα το έβλεπες-είχε προηγηθεί η «Σύναξη Μνήμης του Ν.Γ. Πεντζίκη», στο Βυζαντινό Μουσείο της Θεσσαλονίκης, την Τετάρτη 18 Μαΐου του 2018, όπου ο Γαβριήλ με τίμησε με τιμή μεγάλη· με είχε καλέσει να μιλήσω για τον πατέρα και το έργο του. Να το δούμε μου είπε και μείναμε εκεί. Το είπα στον Δεσπότη, το συζήτησα και με τους ανθρώπους του Ιδρύματος της Ορμύλιας και τον γέροντα Ελισαίο. Άρεσε σε όλους η ιδέα και έτσι ξεκινήσαμε τη διοργάνωση με ευθύνη και προσοχή πολλή, αφού πρώτα η κοσμητεία της Σχολής μας, οι εκλεκτοί πρόεδροι και οι διευθυντές των Τομέων των δύο Τμημάτων, έδωσαν με μεγάλη χαρά την έγκρισή τους. Και ιδού, στεκόμαστε απόψε ενώπιόν σας. Μουσικοί σπουδαίοι -οικουμενικοί, ποιητές ήθους -ηθοποιοί, τραγουδιστής παρακαταθήκη των μεγάλων Μάνου Χατζιδάκι και Απόστολου Καλδάρα, Χορωδίες που τραγούδησαν τον Ν.Γ. Πεντζίκη μόλις από το 1998 και τόσοι άλλοι, για να κλίνουμε γόνυ αγάπης και μανικού έρωτος στον τρελό της ευθύνης, στον κυρ Νίκο της Μητέρας Θεσσαλονίκης. Στον άνθρωπο που αγαπήθηκε πολύ, αλλά και λοιδορήθηκε από αμαθείς και πονηρούς, υποκριτές και επαρκείς. Και προς τους οποίους, τους δεύτερους εννοώ, ο ίδιος, με ένταση φώναξε στο ποίημά του, Πάνω στα βάσανα που επιβάλλει ο άνθρωπος στον άνθρωπο:

«Αρλεκίνοι της ζωής π’ ασωτεύετε κάθε αξία,

μην ειρωνεύεστε ό,τι δεν γενήκατ’ ακόμα».

Φίλες και φίλοι,

«Υπάρχουμε εις ό,τι μας περιέχει».

Σας ευχαριστούμε από καρδιάς όλους για την αποψινή παράδεισο. Τη γιορτή.

Εκδήλωση αφιερωμένη στον Ν.Γ.Πεντζίκη στη Ροτόντα την Τρίτη 14/5/2024

πηγή: ΕΡΤ

Εκδήλωση αφιερωμένη στη μνήμη του πεζογράφου και ποιητή Νίκου Γ. Πεντζίκη (1993-2023), θα πραγματοποιηθεί την ερχόμενη Τρίτη (14/5) στη Ροτόντα. Την εκδήλωση, με τίτλο «Υπάρχω εις ό,τι με περιέχει», διοργανώνουν η Κοσμητεία της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, η Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης και το Ίδρυμα Ορμύλια, σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης και την Επιτροπή Ερευνών του ΑΠΘ.

Διαβάστε περισσότερα εδώ.

Χρυσόστομος Σταμούλης, Είναι η Θεολογία επιστήμη; Και ποια η θέση της στον σύγχρονο κόσμο; (Podcast)

O δημοσιογράφος Αλέξανδρος Σαλαμές παρουσιάζει το πρώτο Podcast Εκλαϊκευμένης Θεολογίας μέσα από το The Opinion. Καλεσμένος του ο Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ κ. Χρυσόστομος Σταμούλης.

πηγή: ΑΝΤΙΔΟΣΙΣ

& spotify

Γελάς - Αλέξανδρος Τζουγανάκης

https://www.youtube.com/watch?v=mi0KEHPhFG0

Αλέξανδρος Τζουγανάκης - Γελάς 

Μουσική: Χρυσόστομος Σταμούλης 

Στίχοι: Χρυσόστομος Σταμούλης 

Από το άλμπουμ «Γελάς» (ΑΡΜΟΣ 2020)

Την ενορχήστρωση υπογράφουν από κοινού οι Χρυσόστομος Σταμούλης, Δημήτρης Λάππας, Θάνος Σταυρίδης και Κωνσταντίνος Δημηνάκης (επιμέλεια εγχόρδων). 

Σκηνοθεσία: Αντώνης Morgan Κωνσταντουδάκης

℗ 2020 Armos Publication (Athens)

https://armosbooks.gr/shop/texnes/gelas

Γελάς

 

Πόσα χρόνια αντέχει η αγάπη 

Να φυλάει στα κρυφά ένα δάκρυ 

Να πεθαίνει πρωί στον αγέρα

Και το βράδυ ν’ ανθίζει ξανά 

Ο έρωτας σου ασήκωτη τρέλα 

Μαχαιριά που ρημάζει τη μέρα 

Ένα σώμα ριγμένο στη λάσπη 

Που αγκαλιάζει το φως τρυφερά 

Γελάς, γελάς, γελάς,

Με τυραννάς 

Γελάς, γελάς, γελάς

Με τυραννάς 

Ήσουν φλόγα στο χιόνι, θυμάσαι; 

Τον Δεκέμβρη ποιος ξέρει που θα ’σαι 

Αχ, ψυχή μου, σε πήρε το βράδυ

Σε ποια θάλασσα τώρα γυρνάς; 

Στο λιμάνι τις νύχτες μεθάω 

Σαν τρελός τα φεγγάρια ρωτάω 

Τον Ιούλη ο χρόνος ο κλέφτης 

Μήπως φέρει ξανά στην καρδιά 

Γελάς, γελάς, γελάς, 

Με τυραννάς 

Γελάς, γελάς, γελάς, 

Με τυραννάς

Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΧΡ. ΣΤΑΜΟΥΛΗ ΣΤΗ Β.ΦΛΕΣΣΑ (14/4/2021)

https://www.youtube.com/watch?v=WmZ-df4sUbE

Συνέντευξη του καθηγητή Δογματικής και Συμβολικής Θεολογίας στο ΑΠΘ Χρυσόστομου Σταμούλη στη δημοσιογράφο Β. Φλέσσα (ΕΡΤ, 14/4/2021)

Διαδικτυακή συζήτηση για το νέο βιβλίο του Χρυσόστομου Σταμούλη: "Φάγαμε Ήττα! - Κείμενα για τον αυτοεγκλωβισμό της Ορθοδοξίας" την Τρίτη 16/3/2021 στις 18:00

 

Διαδικτυακή συζήτηση για το νέο βιβλίο του Χρυσόστομου Σταμούλη: "Φάγαμε Ήττα! - Κείμενα για τον αυτοεγκλωβισμό της Ορθοδοξίας"

Την Τρίτη 16 Μαρτίου 2021 στις 6 το απόγευμα

Θα μιλήσουν:

- Μητροπολίτης Νιγηρίας κ. Αλέξανδρος

- Παντελής Μπουκάλας, Συγγραφέας

- Νικόλας Σεβαστάκης, Συγγραφέας, Καθηγητής Τμήματος Πολιτικών Επιστημών ΑΠΘ

- Στέλιος Τσομπανίδης, Καθηγητής Τμήματος Θεολογίας ΑΠΘ

  

και ο συγγραφέας του βιβλίου Χρυσόστομος Σταμούλης

 Συντονίζει o Σπύρος Ζωνάκης, Δημοσιογράφος του περιοδικού “Σχεδία”.

Την εκδήλωση μπορείτε να την παρακολουθήσετε ζωντανά μέσω Youtube εδώ: https://www.youtube.com/watch?v=eOmDClbcunU

https://www.facebook.com/events/1583447228515547/

Η θεολογική προσέγγιση της σεξουαλικότητας

Η θεολογική προσέγγιση της σεξουαλικότητας: 

Με μεγάλη επιτυχία και το 2ο Webinar Θεολόγων Στερεάς Ελλάδος και Θεσσαλίας

“H σεξουαλικότητα είναι μια από τις έμφυτες δυνάμεις του ανθρώπου και όπως έχουν διευκρινίσει οι Πατέρες της Εκκλησίας δεν είναι κακή, ούτε αμαρτωλή αφ΄ εαυτής. Στο πλαίσιο της χριστιανικής ανθρωπολογίας ο άνθρωπος καλείται να μην την αφήνει τυφλή, αλλά να την προσανατολίσει προς συγκεκριμένο πρόσωπο καθώς η σεξουαλικότητα δεν (πρέπει να) είναι απλώς τρόπος ικανοποίησης μιας βιολογικής ορμής, αλλά (πρέπει να) γίνεται οδός για την πραγμάτωση μιας προσωπικής (δηλ. μεταξύ συγκεκριμένων προσώπων) ερωτικής κοινωνίας μέσα απ΄ το μυστήριο του γάμου”. 

Τα παραπάνω τονίσθηκαν στο επιμορφωτικό ψηφιακό / webinar (web-based seminar) σεμινάριο (τηλεσπερίδα, 03-06-2020) Θεολόγων κεντρικής Ελλάδος το οποίο υλοποιήθηκε μέσω της πλατφόρμας σύγχρονης τηλεκπαίδευσης Cisco Webex έχοντας ως θέμα την “Θεολογία του σώματος”, ένα θέμα που επιλέχθηκε μ΄ αφορμή τη συζήτηση για την ένταξη στο σχολείο του μαθήματος της σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης. 

Το e-σεμινάριο πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο των συνεργατικών δράσεων τηλεκπαίδευσης που σχεδίασαν και υλοποιούν για θέματα Θεολογίας / Θρησκευτικών τα Περιφερειακά Κέντρα Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού (ΠΕΚΕΣ) Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας, δια της συμπράξεως, των αντιστοίχων Συντονιστών ΕΕ κλ. ΠΕ01 - Θεολόγων των εν λόγω ΠΕΚΕΣ Δρ Νικολάου Παύλου και Δρ Χαράλαμπου Ανδρεόπουλου. 

Καρπός της άριστης οργάνωσης και αυτού του (2ου) webinar ΠΕ01- Θεολόγων, εξ επόψεως τόσο της θεματολογίας, όσο της συνεργασίας των οργανωτών της τηλεσπερίδας με την εκπαιδευτική κοινότητα των θεολόγων της Θεσσαλίας και της Στερεάς Ελλάδος, υπήρξε η μεγάλη συμμετοχή που έφθασε στις 150 (ψηφιακές) παρουσίες θεολόγων οι οποίοι/-ες επί τρείς (3) σχεδόν ώρες παρακολούθησαν τις εργασίες (6.30μ.μ – 8 μ.μ) της τηλεσπερίδας και έλαβαν μέρος στον επακολουθήσαντα (8 μ.μ. - 9 μ.μ.) δημιουργικό διάλογο με τους τρείς εισηγητές. 

Η τηλεσπερίδα ξεκίνησε με χαιρετισμούς των Οργανωτικών Συντονιστών των ΠΕΚΕΣ Στερεάς Ελλάδος και Θεσσαλίας Δρ Χρίστου Μαρκαντώνη και Δρ Βασ. Κωτούλα οι οποίοι εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για την επιτυχημένη σύμπραξη των Συντονιστών Θεολόγων και δι΄ αυτών των ΠΕΚΕΣ, θεωρώντας ότι μπορεί ν΄ αποτελέσει οδηγό για μελλοντικές διευρυμένες συνεργασίες και δράσεις επιμορφωτικές σ΄ όλα τα επιστημονικά πεδία και ειδικότητες εκπαιδευτικών των δύο μεγάλων και δυναμικών εκπαιδευτικών περιφερειών αρμοδιότητας των ΠΕΚΕΣ Στερεάς Ελλάδος και Θεσσαλίας που καλύπτουν συνολικά το χώρο της κεντρικής Ελλάδος. 

Κεντρικός ομιλητής του e-σεμιναρίου ήταν ο καθηγητής Δογματικής και Συμβολικής Θεολογίας του ΑΠΘ Δρ Χρυσόστομος Σταμούλης, ο οποίος έχοντας ασχοληθεί επισταμένως με το θέμα της θεολογίας του σώματος και της σεξουαλικότητας ανέλυσε διεξοδικά τις (θετικές) θέσεις των Πατέρων της Εκκλησίας Αγ. Ιωάννου του Χρυσοστόμου, Aγ. Βασιλείου του Μεγάλου, Αγ. Βασιλείου Αγκύρας και Αγ. Συμεών του Νέου Θεολόγου απέναντι στην ανθρώπινη σεξουαλικότητα την οποία θεωρούν ως λειτουργία του σώματος δοθείσα υπό του Θεού στο δημιούργημά του, τον άνθρωπο, όχι μόνο προς παιδοποιϊαν, αλλά και “υπέρ του σβέσαι την της φύσεως πύρωσιν” (βλ. Ιωάννου Χρυσoστόμου, “Περί παρθενίας”, P. G. 48, 547) “δια τον της μίξεως οίστρον” (Bασιλείου Αγκύρας, “Περί της εν παρθενία αληθούς αφθορίας”, P. G. 30, 676AC). Παραλλήλως ο κ. Σταμούλης αναφέρθηκε στην ιερότητα ολάκερου του δημιουργημένου απ΄ τον Θεό σώματος και, συνεπώς, και των “ομοτίμων” με τα υπόλοιπα όργανα του ανθρώπου γεννητικών οργάνων, παραπέμποντας προς τούτο στον Αγ. Συμεών τον Νέο Θεολόγο και στην αφοπλιστική αναφορά του Αγίου αυτού πατρός : “...εγώ δε λέγω σοι: Βλέπε Χριστόν εν μήτρα και τα εν μήτρα νόησον και μήτρα υπεκδύντα και πόθεν εξερχόμενος ο Θεός μου διήλθε!” (Ύμνοι θείων ερώτων 165, SC [Sources Chrétiennes, Paris] 156, σ, 288-292. Επίσης, σχετ. Μεγ. Βασιλείου, ”Περί της εν παρθενία αληθούς αφθορίας προς Λητόϊον επίσκοπον Μελιτηνής” (P. G. 30, 800-801B. κ.α.). Ολόκληρη η ομιλία του Καθηγητή κ. Χρυσ. Σταμούλη, έχει αναρτηθεί στα υπηρεσιακά ιστολόγια των Συντονιστών Θεολόγων Στερεάς Ελλάδος Χάρη Ανδρεόπουλου και Θεσσαλίας Nικολάου Παύλου). Ο κ. Σταμούλης αναφέρθηκε και το θέμα της ένταξης της σεξουαλικής αγωγής στο σχολείο απαντώντας θετικά, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει ολοκληρωμένο διεπιστημονικού χαρακτήρα και περιεχομένου πρόγραμμα διδασκαλίας και θα προηγηθεί η απαραίτητη επιμόρφωση εκπαιδευτικών Α/θμιας και Β/θμιας, ενώ έκρινε ως καταλληλότερη για το υπό ένταξη μάθημα την ονομασία “Ερωτική αγωγή”. 

Της ομιλίας του κ. Σταμούλη προηγήθηκαν σύντομες παρεμβάσεις των Συντονιστών Θεολόγων. Οι κ.κ. Ανδρεόπουλος και Παύλου αναφέρθηκαν στο γεγονός ότι στο μάθημα των Θρησκευτικών εδώ και πολλά χρόνια υπάρχουν εκτεταμένες αναφορές στο θέμα των διαφυλικών σχέσεων, του έρωτα καθώς, επίσης, και της σεξουαλικής αγωγής υπό το πρίσμα της χριστιανικής θεολογίας που την θεωρεί έμφυτη στον άνθρωπο, όπως αναλυόταν στο (παλαιό) βιβλίο Θρησκευτικών της Γ¨ Λυκείου (Διδακτική ενότητα 11) με παραπομπή στην πατερική γραμματεία, εν προκειμένω, στον άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά (14ος αι.) ο οποίος αιώνες πριν από τις διαπιστώσεις της σύγχρονης βιολογίας και ψυχολογίας, σημείωνε ότι η σεξουαλικότητα είναι φυσική και μάλιστα εκδηλώνεται ήδη από τη βρεφική ηλικία του ανθρώπου (“Προς την σεμνοτάτην εν μοναζούσαις Ξένην. Περί παθών και αρετών”, P. G. 150, 1069) . Επισημαίνοντας ότι σχετικές αναφορές υπάρχουν και στο νέο πρόγραμμα σπουδών της Β' Λυκείου (Θεματική ενότητα 5.2, περί Έρωτος) και εκτιμώντας ότι το νέο μάθημα δεν θα περιορίζεται στις διαστάσεις της βιολογίας και της ψυχολογίας, οι Συντονιστές ΠΕ01 υποστήριξαν ότι οι θεολόγοι εκπαιδευτικοί έχουν την παιδαγωγική / επιστημονική γνώση και την εκπαιδευτική εμπειρία να διδάξουν το μάθημα της σεξουαλικής αγωγής αφού, φυσικά, επιμορφωθούν στη σύνολη ύλη του μαθήματος μέσω των προγραμμάτων που έχει σχεδιάσει το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ) για όλα τα μαθήματα που περιλαμβάνονται στο θεματικό κύκλο του “Εργαστηρίου Δεξιοτήτων” που πρόκειται να εφαρμοσθεί πιλοτικά από τη νέα σχολική χρονιά. 

Η τηλεσπερίδα ολοκληρώθηκε με τις απαντήσεις των ερωτημάτων που έθεσαν οι συμμετέχοντες εκπ/κοί στους εισηγητές, στο πλαίσιο μιας συζήτησης που ξεπέρασε την ώρα και την οποία συντόνισε επιδεξίως η καθηγήτρια του 4ου Γυμνασίου Λάρισας, Μ.Sc. Θεολογίας, Δέσποινα Πανάγου. Στους/- τις θεολόγους εκπαιδευτικούς που συμμετείχαν στο e-σεμινάριο επιδόθηκαν Βεβαιώσεις Παρακολούθησης.

Παρουσίαση του βιβλίου του Χρ. Σταμούλη "Έρως και θάνατος" την Πέμπτη 5/3/2020 στη Θεσσαλονίκη

Παρουσίαση του βιβλίου "Απελπισία" του Τριαντάφυλλου Σερμέτη την Παρασκευή 18/10/2019 στη Θεσσαλονίκη

Διδάκτορας του Τμήματος Θεολογίας ΑΠΘ ορκίστηκε ο Αρχιεπίσκοπος Αχρίδος π. Ιωάννης

πηγή: orthodoxia.info, 26/7/2019

Της Σοφίας Καρεκλά

Την είσοδο της Αίθουσας Τελετών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης πέρασε χθες (25/7/2019) ο Αρχιεπίσκοπος Αχρίδος κ. Ιωάννης προκειμένου να συμμετάσχει στην πανηγυρική δημόσια συνεδρίαση της Συνέλευσης του Τμήματος Θεολογίας και να ορκιστεί διδάκτορας του Ιδρύματος.

Πέρασαν οκτώ χρόνια από την ημέρα που ο κατά κόσμον Zoran Vraniskoski, του Argir, πτυχιούχος του Τμήματος Θεολογίας της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας Βελιγραδίου και νυν αρχιεπίσκοπος Αχρίδος κ. Ιωάννης υποστήριξε τη διδακτορική του διατριβή με θέμα: «Η ενότητα της εκκλησίας και τα σύγχρονα εκκλησιολογικά προβλήματα. Η συγκριτική έκθεση της θεολογίας του αγίου Μαξίμου του Ομολογητού», με επιβλέποντα τον καθηγητή του Τμήματος Θεολογίας ΑΠΘ κ. Χρυσόστομο Σταμούλη.

Λόγοι ανωτέρας βίας, όμως, με σημαντικότερο τη φυλάκιση του αμέσως μετά την επιστροφή του από τη Θεσσαλονίκη στα Σκόπια από την κυβέρνηση των Σκοπίων, αλλά και σοβαρά θέματα υγείας τα οποία επιδεινώθηκαν με τη φυλάκισή του, δεν είχαν επιτρέψει έως χθες την ολοκλήρωση της διαδικασίας.

Η τελετή ορκωμοσίας πραγματοποιήθηκε μέσα σε κλίμα βαθιάς συγκίνησης, καθώς ο Αρχιεπίσκοπος Αχρίδος είναι ένας από τους ελάχιστους θρησκευτικούς ηγέτες που φυλακίστηκε στις αρχές του 21ου αιώνα.

Ο πρόεδρος του Τμήματος Θεολογίας ΑΠΘ κ. Παναγιώτης Σκαλτσής επεσήμανε την μαρτυρική για την Ορθοδοξία παρουσία του Αρχιεπισκόπου και εξέφρασε τη χαρά τόσο του ιδίου όσο και ολόκληρου του Τμήματος για την επίσημη ένταξή του στο σώμα των Διδακτόρων του.

Μετά την ολοκλήρωση της τελετής ο Κοσμήτορας της Θεολογικής Σχολής κ. Θεόδωρος Γιάγκου παρέθεσε γεύμα προς τιμήν του Αρχιεπισκόπου Αχρίδος

2ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΝΕΩΝ ΜΕ ΘΕΜΑ: "ΠΙΣΤΗ, ΥΠΑΡΞΗ ΚΑΙ ΣΧΕΣΗ" ΑΠΟ 26/7/2019 ΕΩΣ 28/7/2019 ΣΤΗΝ ΞΑΝΘΗ

Δείτε το πρόγραμμα του συνεδρίου εδώ.

Παρουσίαση του βιβλίου της Μαρίας Χατζηαποστόλου "Όταν ο Νίκος Καζαντζάκης συνάντησε τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη" τη Δευτέρα 5/11/2018 στα Χανιά