διαΚρητικά 67: Ειρήνη Δερέμπεη - Κάρολος Κουκλάκης / Θ. Ι. Ρηγινιώτης

https://www.youtube.com/watch?v=8APoBviF9hM&list=RD8APoBviF9hM&start_radio=1

Διαμαντόπετρες - Ειρήνη Δερέμπεη, Κάρολος Κουκλάκης

 

Διαμαντόπετρες 

Μουσική: Ειρήνη Δερέμπεη – Κάρολος Κουκλάκης 

Στίχοι: Θ. Ι. Ρηγινώτης 

Σαράντα διαμαντόπετρες σε μια κλωστή δεμένες, 

τρεις αδερφοί γυρεύγου' τζι και τρεις αναζητού' τζι. 

Κι απ' τον πολύ το γυρεμό νεράιδα τσι λυπήθη

 και χτίζει γυάλινο καστρί και κρουσταλένιο πύργο,

 να γείρου' να αποκοιμηθού'...

Έρχονται Χριστούγεννα!

 

Τα Χριστούγεννα έρχονται και είμαι κατενθουσιασμένος!

Λένε πως τα Χριστούγεννα είναι για τα παιδιά. Σωστά. Επειδή ο Χριστός είπε να μένουμε πάντα παιδιά – δηλαδή αθώοι, ενθουσιασμένοι και γεμάτοι αγάπη. Άρα τα Χριστούγεννα είναι για εμάς!

Τα Χριστούγεννα, όπως όλα τα πράγματα στον κόσμο, έχουν δύο πλευρές. Οι δύο πλευρές των Χριστουγέννων είναι η λαϊκή ή εμπορική και η θρησκευτική – ή, με τα λόγια της παράδοσής μας, η «κοσμική» και η πνευματική. Κοσμική σημαίνει «μη θρησκευτική», ενώ πνευματική σημαίνει αυτό που ο πολύς κόσμος ονομάζει «θρησκευτική».

Η κοσμική ή εμπορική (και λαϊκή) πλευρά των Χριστουγέννων είναι όμορφη και προσφέρει στους ανθρώπους στιγμές χαράς, ξεκούρασης και σύνδεσης μεταξύ τους – είναι η πλευρά με τα χριστουγεννιάτικα έθιμα, τα στολισμένα δέντρα, τα φωτάκια, τους «αγιοβασίληδες», το γιορτινό τραπέζι, τα «χριστουγεννιάτικα τραγούδια» στο ραδιόφωνο και στο διαδίκτυο, τις «χριστουγεννιάτικες ταινίες» στους κινηματογράφους και την τηλεόραση…

Αν όμως μας λείπει η πνευματική πλευρά, τότε νομίζω πως η πραγματική σημασία των Χριστουγέννων φεύγει και απομένει το περιτύλιγμα. Μένουν «διακοπές», «γιορτές» «Ho-Ho-Holidays!» – οι οποίες σύντομα τελειώνουν και απομένει μια μελαγχολία. Ενώ, αν συμπεριλάβουμε την πνευματική πλευρά, δεν έχουμε απλώς γιορτές και διακοπές, αλλά αληθινά Χριστούγεννα, τα οποία δεν τελειώνουν ποτέ, όλο το χρόνο, όπως και το Πάσχα δεν τελειώνει ποτέ όλο το χρόνο (αφού κάθε Κυριακή στην εκκλησία γιορτάζουμε την ανάσταση του Χριστού), καθώς έγραψε πολύ εύστοχα πέρυσι ένας φίλος μου.

Οι πρόγονοί μας συνδύαζαν και τις δύο πλευρές. Νομίζω πως είναι ωραίο να τους μιμηθούμε.

Τι περιλαμβάνει αυτή η πνευματική πλευρά;

Κατ’ αρχάς, τη νηστεία των Χριστουγέννων, η οποία άρχισε στις 15 Νοεμβρίου, αλλά ποτέ δεν είναι αργά. Είναι μια ελαφριά σαρακοστή, όπου, αν θέλουμε, τρώμε ψάρια μέχρι περίπου τις 15 Δεκεμβρίου, επειδή δεν έχει κάτι θλιβερό (όπως η Μεγάλη Σαρακοστή, πριν το Πάσχα, που περνάει από τη Σταύρωση του Χριστού), αλλά μας πηγαίνει κατ’ ευθείαν στο χαρμόσυνο γεγονός της Γιορτής! Περιλαμβάνει επίσης πολλές γιορτές αγίων, γνωστών και αγαπημένων του λαού μας, που οι πρόγονοί μας τις γιόρταζαν με ενθουσιασμό, πήγαιναν στην εκκλησία και, όσοι είχαν τη γιορτή τους, κερνούσαν τους φίλους τους (φυσικά με νηστίσιμα γλυκά και φαγητά, που είναι άφθονα και πολύ νόστιμα). Έχουμε λοιπόν εορτές όπως της αγίας Αικατερίνης, του αγίου Στυλιανού, του αγίου Ανδρέα, της αγίας Βαρβάρας, του αγίου Νικολάου, του αγίου Σπυρίδωνα, του αγίου Ελευθερίου και πολλές άλλες, φτάνοντας μέχρι της αγίας Ευγενίας (παραμονή των Χριστουγέννων), ενώ στην Κρήτη γιορτάζουμε και τους αγίους Δέκα στις 23 Δεκεμβρίου!

Εννοείται πως μέχρι την ημέρα των Χριστουγέννων δεν εμφανίζονταν κουραμπιέδες στο τραπέζι, μόνο μελομακάρονα – επειδή φυσικά τα μελομακάρονα είναι νηστίσιμα, ενώ οι κουραμπιέδες όχι, άρα κουραμπιέδες τρώμε από την ημέρα των Χριστουγέννων και μετά.

Ούτε και «ρεβεγιόν» γινόταν την παραμονή των Χριστουγέννων, γιατί οι χριστιανοί νηστεύουν και το πρωί θα πάνε στην εκκλησία. Το χριστουγεννιάτικο γλέντι ή τραπέζι ή πανηγύρι αρχίζει μετά τη θεία λειτουργία της ημέρας των Χριστουγέννων.

Η πνευματική πλευρά των Χριστουγέννων περιλαμβάνει επίσης υπέροχους ύμνους στην εκκλησία, οι οποίοι τονίζουν ότι ο Υιός του Θεού έγινε άνθρωπος, για να κάνει τον άνθρωπο υιό του Θεού! Ήδη ψάλλονται στις εκκλησίες μας χριστουγεννιάτικοι ύμνοι (προεόρτιοι), που προετοιμάζουν τις ψυχές μας να υποδεχτεί τη Γέννηση του Χριστού. Τους έχουν γράψει σπουδαίοι ποιητές και μουσικοί, όπως ο άγιος Ρωμανός ο Μελωδός και ο άγιος Κοσμάς ο Μελωδός και Ποιητής!

Περιλαμβάνει επίσης ότι το πρωί των Χριστουγέννων πηγαίνουμε στην εκκλησία και, είτε αυτή την ημέρα (την ημέρα της εορτής) είτε λίγο πιο νωρίς, μεταλαβαίνουμε το σώμα και το αίμα του Χριστού, σύμφωνα με τη δική Του εντολή, που καταγράφεται στο κατά Ιωάννην ευαγγέλιο, στο κεφάλαιο 6, και αντίστοιχα στα τρία άλλα ευαγγέλια, στη διήγηση για τον Μυστικό Δείπνο. Σύμφωνα με τον ίδιο τον Ιησού Χριστό, όποιος μεταλαβαίνει το σώμα και το αίμα Του μένει μέσα Του και ο Χριστός μέσα σ’ αυτόν, και έχει ζωή αιώνια, που δεν τελειώνει ούτε με τον θάνατο.

Αν θέλουμε να συνοψίσουμε το περιεχόμενο των Χριστουγέννων σε μία φράση, είναι αυτό που έχουν γράψει άγιοι του παρελθόντος, όπως ο άγιος Αθανάσιος ο Μέγας: «Ο Θεός έγινε άνθρωπος, για να γίνουμε εμείς θεοί». Και, όταν λέει «να γίνουμε θεοί», εννοεί να γίνουμε άγιοι.

Ο Χριστός, το ένα από τα τρία πρόσωπα της Αγίας Τριάδας (δηλαδή του Τριαδικού Θεού), έγινε άνθρωπος, για να απλώσει μια γέφυρα που ενώνει άνθρωπο και Θεό. Η γέφυρα αυτή είναι ο ίδιος ο Χριστός και, μέσω αυτής της γέφυρας (μέσω της σχέσης με το Χριστό δηλαδή), κάθε άνθρωπος μπορεί να πλησιάσει το Θεό και να ενωθεί μαζί του, είτε λίγο, είτε πολύ ή και πάρα πολύ – εκείνοι που ενώθηκαν με τον Θεό πάρα πολύ είναι αυτοί, τους οποίους ονομάζουμε αγίους.

Τη γέφυρα αυτή την περνάμε μέσω της αγάπης. Ο Χριστός, όταν ρωτήθηκε «ποια είναι η μεγαλύτερη εντολή του Θεού», απάντησε: «Να αγαπήσεις τον Κύριο και Θεό σου, με όλη την καρδιά, την ψυχή, τη δύναμη και το νου σου. Και δεύτερη εντολή, όμοια με την πρώτη, να αγαπήσεις τον πλησίον σου όπως τον εαυτό σου» (κατά Ματθαίον ευαγγέλιο, κεφάλαιο 22, στίχοι 37-40).

Εμείς, πολύ σωστά, έχουμε κρατήσει αυτά τα λόγια για την αγάπη στον πλησίον. Αλλά έχουμε ξεχάσει την αγάπη στο Θεό. Κι όμως, Εκείνος αξίζει αγάπη, επειδή «Αυτός πρώτος μας αγάπησε και πρόσφερε τον Μονογενή Υιό Του για να μη χαθεί όποιος πιστεύει σ’ Αυτόν, αλλά να ζήσει αιώνια» (ευαγγελιστής Ιωάννης, Α΄ Επιστολή Ιωάννου, κεφάλαιο 4). Και παρακάτω γράφει: «Αυτή την εντολή έχουμε, όποιος αγαπά τον Θεό, να αγαπά και τον αδελφό του» (δηλαδή το συνάνθρωπό του).

Θα μπορούσαμε να πούμε πολλά για όλ’ αυτά. Αλλά ας σταματήσουμε εδώ. Ας θυμηθούμε για ποιον λόγο υπάρχει αυτή η γιορτή, για ποιο πρόσωπο της ιστορίας και της παράδοσής μας, και ας Τον βάλουμε λίγο κι Εκείνον στην καρδιά και στη ζωή μας και στις σχέσεις μας με τους συνανθρώπους μας, με τους φίλους μας, την οικογένειά μας, αλλά και με τους εχθρούς μας, τους οποίους Εκείνος ζήτησε να συγχωρούμε. Και πιστέψτε με, θ’ αλλάξει η ζωή μας και ολόκληρη η κοινωνία, προς το καλύτερο!

Καλά (ευλογημένα) Χριστούγεννα!

Θεόδωρος Ι. Ρηγινιώτης

Η Ρωμηοσύνη και οι αιματηροί διωγμοί των Ορθοδόξων Ρωμηών της Συρίας

 https://www.youtube.com/watch?v=3mH38dNiRs0

Θεόδωρος Ρηγινιώτης: Προς κάθε επιθετικό έφηβο! (βίντεο)

Πηγές:

https://www.youtube.com/watch?v=gwks5OHa4XU

https://rethemnos.gr/pros-kathe-epithetiko-efivo/

https://xryseniabook.blogspot.com/2025/05/blog-post_6.html

Παλικάρι μου / Κοπέλα μου,

Έχω τρεις τρόπους να σου εξηγήσω ποιος είμαι και γιατί θέλω να σου μιλήσω.

1) Είμαι ένας παράξενος ζητιάνος, που σε πλησιάζει με απλωμένο το χέρι ζητώντας κάτι να του προσφέρεις.

2) Είμαι ένας διαφημιστής, που έρχομαι να διαφημίσω κάτι, για το οποίο δεν θα πάρω λεφτά, που το θεωρώ ενδιαφέρον κι ελπίζω πως θα το βρεις ενδιαφέρον κι εσύ.

3) Είμαι ένας μεγάλος, που κάποτε ήμουν παιδί – και έφηβος και φοιτητής – και τώρα είμαι πατέρας και καθηγητής, και ζω κάθε μέρα δίπλα σου εδώ και χρόνια. Και, το κυριότερο, νοιάζομαι για σένα και σου ζητώ ένα δώρο: λίγα λεπτά από τη ζωή σου – που θα σου τα δώσω πίσω, δεμένα με ό,τι πολυτιμότερο έχω, την ψυχή μου.

Αυτή είναι η «ελεημοσύνη» που εννοούσα πριν, αυτό είναι το «εμπόρευμα» που είπα πως ήρθα να σου διαφημίσω.

Εσύ θα κρίνεις αν άξιζε τον κόπο να με ακούσεις.

Σ’ αυτό τον τόπο, λοιπόν, που ζεις κι εσύ και οι φίλοι σου, και η οικογένειά σου και όλοι μας, συμβαίνουν παράξενα πράγματα, όμορφα και μυστηριώδη.

Υπάρχουν δύο πηγές με αθάνατο νερό, που πίνουν οι άνθρωποι αιώνες τώρα και γίνονται μαχητές, και νικούν λιοντάρια και δράκους. Βλέπεις κάτι γιαγιάδες, που έχουν νικήσει λιοντάρια και δράκους – κάτι γονείς, και κάτι παιδιά σαν εσένα…

Η μια απ’ αυτές τις πηγές λέγεται «Πίστη» και η άλλη «Ιστορία».

Αυτή η «Πίστη» περιέχει δυο πράγματα: κάτι τρομερά λόγια του Χριστού, όπως το «αγαπάτε αλλήλους» και «κάντε καλό σ’ αυτούς που σας κάνουν κακό, ευλογείτε αυτούς που σας καταριούνται, γυρίστε και το άλλο μάγουλο όταν σας χτυπήσουν», καθώς και τις περιπτώσεις πολλών ανθρώπων που έζησαν έτσι κι έγιναν πολεμιστές του Φωτός κι έκαναν τον κόσμο καλύτερο όπου βρέθηκαν. Και υπάρχουν και σήμερα μερικοί, και μπορεί να δεις και πέντ’ έξι αν κοιτάξεις καλύτερα γύρω σου…

Α, κι ένα τρίτο: μια δεσμίδα πνευματικά «όπλα», που αρματώνεται όποιος θέλει να δώσει αυτόν τον αγώνα, ενάντια στα λιοντάρια και τους δράκους που έχουμε μέσα μας και σ’ εκείνα που μας περικυκλώνουν στην κοινωνία.

Αυτά τα όπλα βρίσκονται σ’ ένα μυστικό στρατόπεδο, πολύ κοντά σου, που το λέμε «εκκλησία». Και είναι ό,τι περιέχει η πνευματική ζωή του χριστιανού: από το καντήλι και το θυμιατό που ανάβει η γιαγιά σου στο σπίτι το Σαββατόβραδο, μέχρι τη νηστεία, την προσευχή, την εξομολόγηση, τη λειτουργία και όλα τα σχετικά.

Ένα παράδειγμα: όταν πάμε στη λειτουργία, δεν πάμε για να μας δει ο Θεός και να πει «μπράβο, καλό παιδάκι, δικός μου είναι αυτός, ας τον ανταμείψω», αλλά πάμε για να συνδεθούμε και με τους άλλους, να συναντηθούμε μαζί τους, και όλοι μαζί, σαν ένα σώμα, να πλησιάσουμε το Θεό και να φέρουμε και όλο τον κόσμο (τη φύση, τα δέντρα, τα σπίτια, τους δρόμους, τη ζωή μας) ένα βήμα πιο κοντά στην αγάπη και την ειρήνη, που ο Χριστός δίδαξε και τα έκανε πράξη με το θάνατό Του.

Και δε συνδεόμαστε μόνο με τους «καλούς», αλλά και με τους «κακούς», γιατί στην εκκλησία υπάρχουνε και καλοί και κακοί, στεκόμαστε δίπλα και στους «κακούς», και μεταλαβαίνουμε το ίδιο σώμα και αίμα Χριστού και «καλοί» και «κακοί», για να μάθουμε να συγχωρούμε και, στο τέλος, όσο μπορούμε, να γίνουμε όλοι καλοί, επειδή Εκείνος είναι καλός.

Πολλοί άνθρωποι έζησαν έτσι, και δε θα σου πω τις ιστορίες τους, γιατί σαν ν’ άρχισες ήδη να με βαριέσαι. Αλλά θα σου πω δυο τρία ονόματα, που γνωρίζεις: άγιος Γεώργιος, άγιος Δημήτριος, αγία Μαρίνα, αγία Παρασκευή, άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος, αγία Αικατερίνη, άγιος Παΐσιος (σύγχρονος αυτός), άγιος Βασίλειος και πολλοί άλλοι. Άγιος Ευγένιος Ροντιόνωφ (ένας στρατιώτης 19 χρονών, που τον βασανίσανε και τον σκοτώσανε το 1996, επειδή δεν έβγαζε το σταυρό του – και τώρα υπάρχουνε μαρτυρίες ότι εμφανίζεται και κάνει θαύματα). Όλοι άνθρωποι σαν εμάς, αλλά, όταν μάθεις γι’ αυτούς, πιστεύω ότι μπορεί ν’ αλλάξει η ζωή σου – επειδή θ’ αλλάξει ο τρόπος που βλέπεις τον κόσμο, και το συνάνθρωπο και τον εαυτό σου. Και το Θεό.

Τώρα, η Ιστορία… Η δική μας Ιστορία (των Ελλήνων – αλλά και όλων των λαών), έχει και μπόλικους επιστήμονες και φιλοσόφους και ποιητές και καλλιτέχνες και αθλητές… και πολεμιστές. Πολλοί απ’ αυτούς μεγαλώσανε σε συνθήκες ακραίας φτώχειας, καταπίεσης, κινδύνων και βίας. Κι επειδή είμαστε πάλι σε εποχή βίας, ήθελα να πω μια κουβέντα γι’ αυτούς.

Κάποτε έζησε ένας άνθρωπος που λεγόταν Λεωνίδας. Πήρε τριακόσιους πολεμιστές και πήγε να σταματήσει εκατό χιλιάδες Πέρσες. Τα αποτελέσματα τα ξέρεις. Άλλος ένας, λεγόταν Μιλτιάδης. Άλλος ένας, Θεμιστοκλής. Άλλος ένας, Νικηφόρος Φωκάς. Κωνσταντίνος Παλαιολόγος. Και Κολοκοτρώνης, Καραϊσκάκης, Μαντώ Μαυρογένους, Μπουμπουλίνα, Δασκαλογιάννης…

Τους ξέρεις αυτούς. Πάντοτε ήμασταν λιγότεροι. Και πάντοτε πολεμήσαμε, όχι για την πάρτη μας, αλλά για το δίκιο και το σωστό.

Κάναμε και λάθη. Σκοτωθήκαμε και μεταξύ μας. Και μερικοί, πρόδωσαν αυτό το δίκιο και το σωστό. Και η Ιστορία τους ξεσκόνισε: κράτησε τους ήρωες κι έφτυσε κατάμουτρα τους προδότες.

Οι ήρωες αυτοί δεν τα έβαλαν με τους αδύναμους. Πολέμησαν, και σκότωσαν ακόμα, αλλά για να υπερασπιστούν τους αδύναμους. Και τα κατάφεραν. Και εκτός από τους «πολύ αρχαίους», πίστευαν στο Χριστό, στην Παναγία και στους αγίους, έκαναν το σταυρό τους κι έπαιρναν δύναμη.

Θα τελειώσω με δυο ερωτήσεις, αγαπητέ μου / αγαπητή μου…

Είσαι καλό παιδί;

Μη μου απαντήσεις εμένα (πού θα με βρεις άλλωστε;), απάντησε στον εαυτό σου. Κι αν θέλεις, κουβέντιασέ το και με τους φίλους σου, με τις φίλες σου.

Και η δεύτερη ερώτηση:

Θέλεις να σε σέβονται;

Αυτά τα δυο είναι πολύ κοντινά μεταξύ τους. Γιατί, για να θέλω να με σέβονται, πρέπει να το αξίζω. Και, για το αξίζω, μάλλον θα πρέπει να είμαι καλό παιδί.

Πώς θα μάθω αν είμαι καλό παιδί;

Από το Χριστό και τους αγίους και τους ήρωες. Και, δόξα τω Θεώ, έχουμε μπόλικους. Ας τους ψάξουμε.

Τώρα, επειδή τίποτα δεν είναι τζάμπα, θέλω μια – και καλά – «πληρωμή» για τον κόπο μου.

(Το ’λεγε ένας άγιος αυτό, ο άγιος Κοσμάς, που γύριζε τα χωριά κι έλεγε στους ανθρώπους για το Χριστό και την αγάπη – μέχρι που τον πιάσανε οι Τούρκοι και τον κρεμάσανε· αυτοί μ’ αρέσουνε, αυτοί που θυσιάσανε τη ζωή τους, καταλαβαίνεις).

Η πληρωμή που θέλω είναι η εξής: να δώσεις λίγη συγχώρεση στους μεγάλους που ανακατεύονται στη ζωή σου, και που μπορεί να μην είναι ακριβώς όπως τους θέλεις, αλλά κάνουν ό,τι καλύτερο μπορούν και για σένα και για τον κόσμο. Κι αυτοί οι μεγάλοι κυρίως είναι γονείς και δάσκαλοι. Που περιμένουν κι από σένα να κάνεις το καλύτερο που μπορείς – πάλι για σένα και για όλο τον κόσμο. Πρώτα στην καλοσύνη και μετά στα μαθήματα.

Άκου κι ένα μυστικό: αν μας συγχωρέσεις για τα λάθη που πιστεύεις πως κάνουμε, θα σε συγχωρέσουν κι εσένα μεθαύριο τα παιδιά σου για τα λάθη, που σίγουρα θα κάνεις. Αν δε μας συγχωρέσεις, ίσως δεν μπορείς να ζητήσεις κι εσύ από τα παιδιά σου να σε συγχωρέσουν.

Αυτά. Ανταπόκριση από έναν εχθρικό κόσμο. Που μπορούμε να τον κάνουμε φιλικό, με την καλοσύνη μας.

Σ’ ευχαριστώ.

Θεόδωρος Ρηγινιώτης

Καθηγητής Θρησκευτικών σ’ ένα Λύκειο στην άκρη του κόσμου

Τρεις ορθόδοξες εικόνες σχετικές με το «θείο δράμα» (τα Πάθη του Κυρίου)

Ο Νυμφίος

Σύμφωνα με τις ευαγγελικές διηγήσεις, οι Ρωμαίοι στρατιώτες που βασάνισαν τον Ιησού πριν από τη σταύρωσή του (μέρος της διαδικασίας της σταύρωσης, ιδίως η φραγγέλωση, η μαστίγωση με το απάνθρωπο φραγγέλιο, που ξέσχιζε το σώμα) θέλησαν επιπλέον να τον εξευτελίσουν, γελοιοποιώντας τον χαρακτηρισμό του ως «βασιλέα των Ιουδαίων», που σύμφωνα με το συκοφαντικό κατηγορητήριο απέδιδε ο ίδιος στον εαυτό του, όντας «επαναστάτης κατά της Ρώμης». Έτσι, αντί για στέμμα, κάρφωσαν στο κεφάλι του ένα στεφάνι από αγκάθια, αντί για βασιλική πορφύρα του φόρεσαν τον μανδύα ενός στρατιώτη και αντί για σκήπτρο του έβαλαν στο χέρι ένα καλάμι, και στη συνέχεια υποκρίνονταν προς τον προσκυνούν, λέγοντας «Χαίρε, ο βασιλεύς των Ιουδαίων», ενώ παίρνοντας το καλάμι από το χέρι του, τον χτυπούσαν με αυτό στο κεφάλι (Ματθ. 27, 27-31, Μάρκ. 15, 16-20, Ιωάνν. 19, 1-6).

Κατά τις πρώτες ημέρες της Μεγάλης Εβδομάδας η πορεία του Χριστού προς το Πάθος εκφράζεται στην Εκκλησία με την πασίγνωστη εικόνα του «Νυμφίου», στην οποία ο Κύριος εικονίζεται με τα χλευαστικά σύμβολα, που γελοιοποιούσαν το βασιλικό του αξίωμα.

Η απεικόνιση αυτή, εκτός από το ιστορικό της υπόβαθρο, διαθέτει και βαθιά θεολογική σημασία: φανερώνει ότι ο Ιησούς δεν είναι πολιτικός βασιλιάς, αλλά πνευματικός, ένας βασιλιάς που δεν ήρθε στον κόσμο για να τον υπηρετούν, αλλά για να υπηρετήσει εκείνος τους ανθρώπους και να προσφέρει τη ζωή του σαν λύτρο «αντί πολλών» (Ματθ. 20, 25-28).

***

Ποια είναι η έννοια του χαρακτηρισμού του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού ως «Νυμφίου»;

Στη διδασκαλία του Ιησού Χριστού περιλαμβάνονται παραβολές, όπου παρομοιάζει τον εαυτό του με νυμφίο (γαμπρό), την αποστολή του στον κόσμο με γάμο και τον παράδεισο με το εορταστικό τραπέζι αυτού του γάμου: «ωμοιώθη η βασιλεία των ουρανών ανθρώπω βασιλεί, όστις εποίησε γάμους τω υιω αυτού…» (Ματθ. 22, 2), «Τότε ομοιωθήσεται η βασιλεία των ουρανών δέκα παρθένοις, αίτινες λαβούσαι τας λαμπάδας αυτών εξήλθον εις απάντησιν του νυμφίου…» (Ματθ. 25, 1), «και είπεν αυτοίς ο Ιησούς· μη δύνανται οι υιοί του νυμφώνος, εν ω ο νυμφίος μετ’ αυτών εστι, νηστεύειν; όσον χρόνον μεθ’ εαυτών έχουσι τον νυμφίον, ου δύνανται νηστεύειν. ελεύσονται δε ημέραι όταν απαρθή απ’ αυτών ο νυμφίος, και τότε νηστεύσουσιν εν εκείναις ταις ημέραις» (Μάρκ. 2, 19-20). Τη μεταφορική αυτή έκφραση ακολουθεί και ο άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος, χαρακτηρίζοντας τον Ιησού «νυμφίο» και τον εαυτό του «φίλο του νυμφίου»: «ο έχων την νύμφην νυμφίος εστίν· ο δε φίλος του νυμφίου, ο εστηκώς και ακούων αυτού, χαρά χαίρει διά την φωνήν του νυμφίου. αύτη ουν η χαρά η εμή πεπλήρωται» (Ιωάνν. 3, 29).

Και η Αποκάλυψις, το τελευταίο βιβλίο της Καινής Διαθήκης και ολόκληρης της Αγίας Γραφής, κλείνει με την εικόνα του παραδείσου ως μιας πόλης ολόλαμπρης «σαν νύμφη που έχει στολιστεί για τον άνδρα της» (Αποκ. 21, 2) και με την εικόνα των γάμων «του Αρνίου του εσφαγμένου από καταβολής κόσμου» (δηλ. του Ιησού Χριστού, του «Αμνού του Θεού», που θυσιάστηκε «ως πρόβατον επί σφαγήν», Ησαΐας, 53, 7) και της Νύμφης του (Αποκ. κεφ. 19, 6-9, κεφ. 21, 9-10 και 22, 17).

Από τις προαναφερθείσες παραβολές των δέκα παρθένων (Ματθ. 25, 1-13) και των βασιλικών γάμων (Ματθ. 22, 1-14) εμπνέονται και τα πασίγνωστα τροπάρια (ύμνοι) της Μεγάλης Εβδομάδας «Ιδού, ο Νυμφίος έρχεται εν τω μέσω της νυκτός» και «Τον νυμφώνα σου βλέπω, σωτήρ μου, κεκοσμημένον», ενώ η εικόνα με τον Ιησού δεμένο, με το ακάνθινο στεφάνι στο κεφάλι του, το καλάμι στα χέρια και την κόκκινη χλευαστική χλαμύδα, ονομάζεται στην Εκκλησία «Ο Νυμφίος». Και ο επιτάφιος στολίζεται με λουλούδια, σαν να πρόκειται πράγματι για το γάμο Του. Είναι «ο Νυμφίος ο κάλλει ωραίος παρά πάντας ανθρώπους», κατά το υπέροχο τροπάριο της Μεγάλης Δευτέρας, έκφραση βασισμένη στον σπουδαίο χριστολογικό Ψαλμό 44 της Παλαιάς Διαθήκης.

Έτσι αντιμετωπίζεται ο Ιησούς Χριστός σαν «νυμφίος» (γαμπρός) ενός γάμου, σαν ενας νέος που πηγαίνει να νυμφευθεί (να παντρευτεί), ενώ στην πραγματικότητα πηγαίνει – με τη θέλησή του – να σταυρωθεί.

Ποια όμως είναι η Νύμφη αυτού του Νυμφίου;

Εμείς. Ο άνθρωπος. Η ανθρώπινη φύση, το σύνολο της ανθρωπότητας και ο κάθε άνθρωπος ιδιαιτέρως, προσκεκλημένος να ενωθεί με τον Χριστό και διά του Χριστού με τον Τριαδικό Θεό, όπως η νύμφη ενώνεται με τον νυμφίο της. Με αυτά και άλλα παρόμοια (όπως το Άσμα Ασμάτων, ένα ερωτικό ποίημα που περιλαμβάνεται στην Παλαιά Διαθήκη ως ιδιαίτερο βιβλίο και ερμηνεύεται από τους Πατέρες της Εκκλησίας ως αλληγορία της σχέσης Θεού και ανθρώπων) θεμελιώνεται η βασική διδασκαλία της Ορθόδοξης Εκκλησίας ότι σωτηρία είναι η ένωση του ανθρώπου με τον Θεό εν Χριστώ. Γι’ αυτό και ο Ιησούς Χριστός δεν θα μπορούσε να έχει νυμφευθεί μία γυναίκα, γιατί είναι ο Νυμφίος της Εκκλησίας, ο δικός μας ουράνιος Νυμφίος, ανδρών και γυναικών.

Η σταύρωση

Για την απεικόνιση του Ιησού Χριστού πάνω στο σταυρό, στην ορθόδοξη εικόνα της Σταύρωσης, αξίζει να επισημάνουμε μερικές λεπτομέρειες.

1. Στην εικόνα αυτή ο Κύριος παριστάνεται νεκρός, όχι ζωντανός· έχει γερμένη την κεφαλή και τα μάτια κλειστά, ενώ η πλευρά του αιμορραγεί στο σημείο όπου τον τραυμάτισε η λόγχη του στρατιώτη, μετά τον θάνατό του. Κάτω από τον σταυρό παριστάνονται η Θεοτόκος και ο απόστολος Ιωάννης (στον οποίο ο Χριστός ανέθεσε την προστασία της Μητέρας του από εκεί και πέρα, Ιωάνν. 19, 26-27) και πιθανόν και άλλες γυναίκες, από τις μαθήτριες του Ιησού, που έφτασαν κάτω από τον σταυρό, ενώ οι άνδρες μαθητές του – πλην του Ιωάννη – είχαν κρυφτεί από τον τρόμο τους. Είναι γνωστά αυτά.

Εικονίζεται όμως και ο Εκατόνταρχος, ο οποίος, σύμφωνα με τα ευαγγέλια, πίστεψε στον Χριστό βλέποντας το σκοτάδι και τον σεισμό κατά τον θάνατό του και, όπως γνωρίζουμε από την εκκλησιαστική Ιστορία, στη συνέχεια συνελήφθη από το ρωμαϊκό στρατό και θανατώθηκε ως μάρτυρας. Η απεικόνισή του εκεί δεν είναι τυχαία, αλλά δίνει ένα μήνυμα αποδοχής κάθε ανθρώπου από τον Θεό και δυνατότητας του καθενός μας να αλλάξει εντελώς τον εσωτερικό του εαυτό και την ζωή του και, από «σταυρωτής του Χριστού», να γίνει άγιος.

2. Στην πραγματικότητα, το σώμα του Χριστού πάνω στο σταυρό πρέπει να ήταν καταπληγωμένο και καταματωμένο και η όψη του θα προκαλούσε φρίκη και οίκτο. Όμως στις εικόνες παρουσιάζεται ήρεμο, αξιοπρεπές, σχεδόν χωρίς πληγές, με ελάχιστο μόνον αίμα στα σημεία των καρφιών και στην πλευρά. Αυτό οφείλεται στο ότι η ορθόδοξη αγιογραφία δεν αποσκοπεί να σοκάρει, ούτε να προκαλέσει συναισθηματική φόρτιση, αλλά απευθύνεται στο νου και προσπαθεί να εξηγήσει στον θεατή το νόημα που η Εκκλησία – μέσω των αγίων διδασκάλων της, ανδρών και γυναικών – δίνει στα γεγονότα.

Γι’ αυτό εξάλλου η κορυφαία δραματική στιγμή του θείου Πάθους, ο βασανισμός και η σταύρωση του Ιησού Χριστού, εκφράζεται στην εκκλησία με τη βραδινή τελετή της Μεγάλης Πέμπτης (την «ακολουθία των Αγίων Παθών», όπου διαβάζονται τα 12 ευαγγέλια, δηλ. 12 αποσπάσματα των τεσσάρων ευαγγελίων, που αφηγούνται τα γεγονότα), σε τόνο δραματικό μεν, αλλά ήρεμο, χωρίς πανικό, χωρίς κραυγές, και μάλιστα κλείνοντας με «κάθαρση» και ψυχική ανάπαυση των χριστιανών, με τα τελευταία, πολύ μικρά σε έκταση, από τα 12 ευαγγέλια: ο Κύριος απέθανε, το μαρτύριό του τελείωσε, οι φίλοι του τον ενταφίασαν και οι εχθροί του σφράγισαν τον τάφο και τοποθέτησαν φρουρούς, νομίζοντας πως θα σταματήσουν την ανάστασή του.

3. Τα καρφιά στα χέρια του Ιησού Χριστού σε όλες τις απεικονίσεις της σταύρωσης είναι τοποθετημένα στις παλάμες. Σήμερα όμως γνωρίζουμε ότι η θέση τους ήταν στους καρπούς. Η εσφαλμένη αυτή απεικόνιση οφείλεται στην κατάργηση της ποινής του σταυρικού θανάτου με νόμο του αγίου Κωνσταντίνου του Μεγάλου, όταν έγινε αυτοκράτορας· αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα μέτρα που πήρε (όχι το μόνο) για την ανακούφιση των ανθρώπων και την αποκατάσταση της αξιοπρέπειάς τους.

Η «άκρα ταπείνωσις»

«Άκρα ταπείνωσις» σημαίνει το τέρμα της ταπείνωσης, το πιο ακραίο σημείο, στο οποίο ταπεινώθηκε ένα πρόσωπο. Στον Ιησού Χριστό ονομάζεται έτσι μια απεικόνιση, που τον παριστάνει νεκρό, γυμνό, με τις πληγές της σταύρωσης (όπως εμφανίζονται στην αντίστοιχη εικόνα), μπροστά στα σύμβολα του Πάθους – τον σταυρό, τη λόγχη και το καλάμι με το σφουγγάρι – και συμβολικά μέσα στον τάφο, που εικονίζεται στην κάτω μεριά.

Η εικόνα αυτή συνήθως αγιογραφείται μέσα στο ιερό βήμα, στην κόγχη της προθέσεως, όπου γίνεται η προετοιμασία της θείας κοινωνίας, πριν μεταφερθεί στην αγία τράπεζα. Παραδόξως, η επιγραφή του σταυρού, αντί για το αινιγματικό κατηγορητήριο «Ιησούς Ναζωραίος Βασιλεύς των Ιουδαίων», που γράφτηκε κατά διαταγήν του Πιλάτου, γράφει κάτι άλλο: «Ο Βασιλεύς της δόξης».

Η φράση αυτή φανερώνει τι είδους βασιλιάς είναι ο Χριστός: δόξα του είναι η αυτοθυσία του, νίκη του η φαινομενική ήττα του, εξουσία του η επιθυμία της σωτηρίας των ανθρώπων. «Ελήλυθεν η ώρα», δηλαδή ήρθε η ώρα, «ίνα δοξασθή ο υιός του ανθρώπου» (Ιωάνν. 12, 23) είπε ο ίδιος σε κάποιους Έλληνες που είχαν ζητήσει να τον συναντήσουν, εννοώντας πως ήρθε η ώρα του σταυρικού θανάτου του. «Ο Κύριος της δόξης» χαρακτηρίζεται και από τον απόστολο Παύλο (Α΄ προς Κορινθίους 2, 8).

Και το παράδοξο αυτό ολοκληρώνεται με το ότι ο Ιησούς Χριστός δεν δοξάζεται μόνος του, αλλά δοξάζει μαζί του κάθε άνθρωπο που κάνει το βήμα να «εισέλθει στη δόξα Του», δηλαδή στο Φως του.

Θεόδωρος Ι. Ρηγινιώτης

8.2.1980: Ο Αρχάγγελος πολεμά με το Χάροντα!

 

Ο Νίκος Ξυλούρης αναχώρησε για την αιωνιότητα στις 8 Φεβρουαρίου 1980, μετά από πολύμηνη μάχη με τον καρκίνο, αφήνοντας πραγματικό πένθος στον ελληνικό λαό και συνοδευόμενος στην τελευταία του κατοικία από ολόκληρο πλήθος ανθρώπων που τον αγαπούσαν και τον θαύμαζαν, με λύρες και κρητικά τραγούδια!

«Καβάλα πάει ο Χάροντας το Διγενή στον Άδη» είχε γράψει, πολλά χρόνια πριν, ο μεγάλος μας ποιητής Κωστής Παλαμάς. Δεν είχε στο νου του τον Ξυλούρη (άλλωστε ο Νίκος – ο Ψαρονίκος των Κρητικών – ήταν μωρό όταν «ο Παλαμάς πέθανε» μέσα στην Κατοχή, στις 27 Φεβρουαρίου 1943, προκαλώντας κι εκείνος πάνδημη συγκέντρωση με μηνύματα λευτεριάς στην κηδεία του), όμως αυτός ο στίχος ταιριάζει στο παλικάρι από την Κρήτη, το παλικάρι από τ’ Ανώγεια, που με τα τραγούδια του είχε υψώσει την Κρήτη πάνω από ολόκληρη την Ελλάδα και τον κόσμο σαν σημαία, που όλοι την έβλεπαν κι έπαιρναν θάρρος και δύναμη!

«Είναι σαν Αρχάγγελος» είπε πει κάποτε η Τζένη Καρέζη, για την παρουσία του Ψαρονίκου στη μνημειώδη θεατρική παράσταση του Ιάκωβου Καμπανέλη «Το Μεγάλο μας Τσίρκο», που παρουσιάζει με συγκλονιστικό, γλυκόπικρο τρόπο την ελληνική ιστορία και που εν τέλει απαγορεύθηκε από τη δικτατορία. Εκεί είχε τραγουδήσει επί σκηνής τραγούδια του Σταύρου Ξαρχάκου με σαφές πολιτικό νόημα (για την πατρίδα και την ελευθερία) που ακόμη και σήμερα προκαλούν συγκίνηση.

Ο Ψαρονίκος όμως είχε τραγουδήσει και τραγούδια για το Χάροντα, το θάνατο και τον Άδη:

«Έβαλ’ ο Θεός σημάδι παλικάρι στα Σφακιά

κι ο πατέρας του στον Άδη άκουσε μια τουφεκιά...».

«Κάλεσε το Χάροντα σε κρυφόν αγώνα,

πες και στη Χαρόντισσα να σε λυπηθεί».

«Του Θάνατου παράγγειλα, του Χάρου παραγγέλνω

“Ανάθεμά σε, Χάροντα!” και μια κατάρα στέλνω».

«Μάνα, κι αν έρθουν οι φίλοι μας, κι αν έρθουν οι δικοί μας,

μην τωνε πεις κι απόθανα, να τσι βαροκαρδίσεις…»

«Ο Διγενής ψυχομαχεί κι η γης τονε τρομάσσει,

κι η πλάκα τον ανατριχιά, πώς θα τονε σκεπάσει…»

«Στον ουρανό χορεύγουνε, στον Άδη κάνουν γάμο

κι εβγήκαν κι εκαλούσανε όλους τσι πικραμένους!

Χριστέ, να με καλούσανε…»

Ταιριάζει λοιπόν να πούμε πως τούτη τη μέρα, όχι μόνον ο Διγενής, μα ένας Αρχάγγελος της Ελλάδας πολέμησε με το Χάροντα. Και ναι μεν ο Χάροντας (δηλ. ο προσωποποιημένος θάνατος) φαίνεται ανίκητος, όμως ο Αρχάγγελος αυτός – ο Διγενής – τονε νίκησε, κερδίζοντας την αθανασία μέσα στις καρδιές των Ελλήνων και όλου του κόσμου. Δεν είναι τυχαίο που οι σημερινοί μαθητές μας, γεννημένοι δεκαετίες μετά την κοίμηση του Νίκου Ξυλούρη και αγνοώντας δυστυχώς πολλά βασικά στοιχεία της ιστορίας και του πολιτισμού μας, ξέρουν ποιος είναι και πολλές φορές αναγνωρίζουν και τη φωνή του.

Ο Νίκος Ξυλούρης έπαψε να είναι απλά ένας άνθρωπος και έγινε σύμβολο, που συμβολίζει το ηρωικό ιδανικό της Ρωμιοσύνης σε καιρούς όχι εμπόλεμους, μα «ειρηνικούς»: το συνδυασμό λεβεντιάς, ευγένειας, καλοσύνης, κοινωνικής ευαισθησίας, θάρρους να τα βάλει με το κατεστημένο (τραγουδώντας πάρα πολλά πολιτικά τραγούδια και μπαίνοντας και στο Πολυτεχνείο για να τραγουδήσει) και σκεπασμένα όλα αυτά με μια επική φωνή, που θύμιζε και θυμίζει σε όλους πως οι ρίζες μας έρχονται από τον καιρό του Ομήρου, περνούν από τη ρωμαίικη αυτοκρατορία μας (το «Βυζάντιο», όπως την ονόμασαν οι δυτικοί), ανάβουν κερί στην Αγιά Σοφιά, διασχίζουν την Τουρκοκρατία και καταλήγουν στους σημερινούς αγώνες για την ελευθερία, τη δικαιοσύνη, τη δημοκρατία και την αξιοπρέπεια! Εξάλλου γεννήθηκε στην Κρήτη, το «Νησί των Γενναίων», σ’ ένα χωριό γεμάτο πολεμιστές και τραγουδιστές, που, ενώ ο ίδιος ήταν ακόμη μωρό, οι Γερμανοί κατακτητές το πυρπόλησαν – όπως κι άλλα χωριά βέβαια – για τους αγώνες των κατοίκων του εναντίον τους!

Θα κλείσω με τούτο μόνον: ας θυμόμαστε πως ο Ψαρονίκος, αδέρφια, είναι καλό πρότυπο για τα παιδιά μας – που τόση ανάγκη έχουν για πρότυπα στη μπερδεμένη και τραγικά νοσηρή εποχή μας. Είναι πρότυπο που συμβολίζει:

· Το απλό παιδί από το χωριό, που, με μεγάλη όρεξη για εργασία, αξιοποίησε το χάρισμα που του έδωσε ο Θεός και αναδείχθηκε – με την αξία του – σε έναν από τους κορυφαίους Έλληνες τραγουδιστές όλων των εποχών.

· Ένωσε την παράδοση με τον λόγιο πολιτισμό, τραγουδώντας από κρητικά τραγούδια μέχρι μελοποιημένη ποίηση από σπουδαίους μουσικοσυνθέτες, και σήκωσε, με τα πολιτικά του τραγούδια, στους ώμους του τους καημούς και τα όνειρα ολόκληρου του λαού.

· Και παράλληλα στεφανώθηκε στην εκκλησία την εκλεκτή της καρδιάς του (κόντρα στα κοινωνικά στερεότυπα της εποχής περί πλούσιων και φτωχών), απέκτησε παιδιά, που τα αγάπησε και τον αγάπησαν, και παρέμεινε ταπεινός και απλός όλη του τη ζωή.

Κι αν έφυγε νέος, 44 ετών, προκαλώντας συγκίνηση σε όλο τον κόσμο, παραμένει διαρκώς παρών, όπως παρών είναι και ο πολιτισμός μας, παρόντες οι ήρωές μας, οι αγαπημένοι μας, οι δικοί μας. Διότι ο Νίκος Ξυλούρης είναι δικός μας, ένας από τους δικούς μας, τους ανθρώπους της μεγάλης μας οικογένειας, της Ρωμιοσύνης μας! Εκείνους που μας θυμίζουν διαρκώς πόσο όμορφο είναι να είσαι Έλληνας, να είσαι Ρωμιός, να είσαι Άνθρωπος!

ΥΓ. Μην ξεχάσουμε πως με μία μέρα διαφορά, στις 9 του Φλεβάρη του 1934, έφυγε σε ηλικία 22 ετών άλλο ένα ρεθεμνιώτικο παλικάρι της κρητικής μουσικής, ο λυράρης Ανδρέας Ροδινός, που κατά το θρύλο «έμαθε τη λύρα από τις νεράιδες».

Ευλαβικά

Θεόδωρος Ι. Ρηγινιώτης

https://www.youtube.com/watch?v=ycvAIlOgz8I

https://www.youtube.com/watch?v=Rukd1h2KD_s

https://www.youtube.com/watch?v=nxKZNppM4zA&t=142s

Βασανιστήρια, εξουσία και χριστιανοί

 

«Δέχομαι τά κόμματα ὡς ἰδεολογίες, γι᾽ αὐτό καί τά σέβομαι. Ἀλλά μισῶ καί ἀποστρέφομαι τό κόμμα ἐκεῖνο, πού τό σύστημά του ἔχει εἴτε ἀθεΐα εἴτε βία».

Μητροπολίτης Γόρτυνος & Μεγαλοπόλεως Ιερεμίας (1)

Ο Θεός είναι αγάπη. Ο Χριστός δίδαξε την αγάπη ακόμη και προς τους εχθρούς και αυτή την αγάπη εφάρμοσε πρωτίστως ο Ίδιος, ενώ ήταν σταυρωμένος, όταν ζήτησε από τον Πατέρα Του να συγχωρήσει τους σταυρωτές Του (Λουκ. 23, 34)!

Η αγάπη αυτή είναι η σπονδυλική στήλη της ζωής και της διδασκαλίας όλων των ορθοδόξων αγίων, ανδρών και γυναικών, διαχρονικά. Ενδεικτικά αναφέρουμε ένα απόσπασμα από τη διδασκαλία δύο αγίων του 20ού αιώνα, που ενέπνευσαν ιδιαίτερα τους ορθοδόξους χριστιανούς της εποχής μας και αγαπήθηκαν απ’ αυτούς, του αγίου Σιλουανού του Αθωνίτη (1866-1938) και του αγίου Ιουστίνου Πόποβιτς (1894-1979):

«Η ψυχή δεν μπορεί να έχει ειρήνη, αν δεν προσεύχεται για τους εχθρούς.

Χωρίς τη χάρη του Θεού, δεν μπορούμε ν’ αγαπούμε τους εχθρούς μας. Το Άγιο Πνεύμα όμως εμπνέει την αγάπη, και τότε η ψυχή λυπάται ακόμη και τους δαίμονες… Σας ικετεύω, δοκιμάστε. Αν κάποιος σας προσβάλει ή σας ατιμάσει ή σας πάρει κάτι από τα υπάρχοντά σας ή και αν καταδιώκει την Εκκλησία ακόμη, προσευχηθείτε στον Κύριο λέγοντας: “Κύριε, όλοι είμαστε πλάσματά Σου. Λυπήσου τους πλανημένους δούλους Σου και κάλεσέ τους σε μετάνοια”…

Αν δεν έχεις αγάπη, τουλάχιστον μην τους διαβάλλεις και μην τους καταριέσαι. Και τότε καλύτερο θα είναι. Αν όμως κάποιος σκέφτεται το κακό για τους εχθρούς του, σημαίνει μάλλον πως κάποιο πονηρό πνεύμα εισήλθε στην καρδιά του και της φέρνει κακούς λογισμούς».

(Άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης, από τις σημειώσεις του, που εξέδωσε στο βιβλίο Ο Άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης ο άγιος Σωφρόνιος του Έσσεξ).

«Η τρίτη θεανθρώπινη αρετή [μετά την πίστη και τη νηστεία] είναι η θεανθρώπινη αρετή της αγάπης. Η αγάπη αυτή δεν έχει όρια, δεν ερωτά: ποιος είναι άξιος και ποιος δεν είναι; αλλ’ αγαπά τους πάντες: αγαπά φίλους και εχθρούς, αγαπά αμαρτωλούς και κακούργους, δεν αγαπά όμως τις αμαρτίες τους και τα εγκλήματά τους, ευλογεί εκείνους που καταριούνται και ως ήλιος φωτίζει και τους πονηρούς και τους αγαθούς (Ματθ. 5, 45-46)… Η αγάπη του Χριστού είναι πάντοτε παναγάπη…

Κάτω από το πρίσμα της ευαγγελικής και ιεράς παραδόσεως είναι αντιευαγγελική και αντίχριστη φρικαλεότητα να φονεύεται ο αμαρτωλός λόγω της αμαρτίας. Εν προκειμένω καμία ιερά εξέτασις δε μπορεί να ανακηρυχθεί ιερά. Σε τελευταία ανάλυση, όλοι οι ουμανισμοί φονεύουν τον αμαρτωλό λόγω της αμαρτίας, εξοντώνουν τον άνθρωπο μαζί με την αμαρτία του. Διότι δεν θέλουν το Θεάνθρωπο, ο Οποίος είναι η μόνη σωτηρία του ανθρώπου και από την αμαρτία και από το θάνατο και από το διάβολο».

(Άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς, από το εμβληματικό βιβλίο του Άνθρωπος και Θεάνθρωπος).

Οι άγιοι απόστολοι, στα κείμενά τους που αποτέλεσαν τα βιβλία της Καινής Διαθήκης, είναι επίσης σαφέστατοι στη διδασκαλία της αγάπης προς τους εχθρούς, που είναι η δυσκολότερη μορφή της χριστιανικής αγάπης, γιατί εκ πρώτης όψεως φαίνεται να στρέφεται ενάντια στη φύση μας και στην ανθρώπινη ανάγκη μας να υπερασπιστούμε ό,τι και όποιους αγαπάμε.

«Εὐλογεῖτε τοὺς διώκοντας ὑμᾶς, εὐλογεῖτε καὶ μὴ καταρᾶσθε… Μηδενὶ κακὸν ἀντὶ κακοῦ ἀποδιδόντες. προνοούμενοι καλὰ ἐνώπιον πάντων ἀνθρώπων· εἰ δυνατόν, τὸ ἐξ ὑμῶν μετὰ πάντων ἀνθρώπων εἰρηνεύοντες… Μὴ νικῶ ὑπὸ τοῦ κακοῦ, ἀλλὰ νίκα ἐν τῷ ἀγαθῷ τὸ κακόν» (βλ. προς Ρωμαίους, 12, 14-21).

«μὴ ἀποδιδόντες κακὸν ἀντὶ κακοῦ ἢ λοιδορίαν ἀντὶ λοιδορίας, τοὐναντίον δὲ εὐλογοῦντες, εἰδότες ὅτι εἰς τοῦτο ἐκλήθητε, ἵνα εὐλογίαν κληρονομήσητε» (Α΄Πέτρου, 3, 9).

Ο απόστολος Παύλος εξάλλου διατυπώνει τη θεμελιώδη χριστιανική διδασκαλία ότι το σώμα του ανθρώπου, καθώς γίνεται χριστιανός, είναι ναός του Αγίου Πνεύματος και, όποιος το φθείρει, θα υποστεί φθορά από τον ίδιο τον Θεό (Α΄ Κορινθίους 3, 16-17).

***

Όλα αυτά – και πολλά άλλα – δεν αφήνουν καμία αμφιβολία ότι ένας χριστιανός δεν είναι δυνατόν να αποδέχεται, ως τρόπο συμπεριφοράς ή ως μέσον για να επιτύχει κάτι, ούτε τη βία, ούτε τα βασανιστήρια.

Και η μεν βία ενίοτε γίνεται αναπόφευκτη για την αποτροπή εγκλημάτων ή καταστροφών, την απόκρουση επιθέσεων κ.τ.λ. Και τότε όμως ένας αληθινός άνθρωπος του Θεού θα ασκήσει τη μικρότερη δυνατή βία και δεν θα πάψει να θλίβεται που εξαναγκάστηκε να ασκήσει βία και θα προσεύχεται και για τον εαυτό του και για τους συναδέλφους ή τους συμπολεμιστές του (αν είναι αστυνομικός π.χ. ή στρατιώτης), αλλά και για τους εχθρούς του. Στην αντίθετη περίπτωση, πρέπει να παραδεχτούμε ότι κάνουμε έκπτωση στην αποδοχή της χριστιανικής διδασκαλίας και οφείλουμε να προβληματιστούμε έντονα αν είμαστε όντως χριστιανοί ορθόδοξοι που παίρνουν στα σοβαρά τη διδασκαλία του Χριστού και των αγίων ή όχι.

Αυτό όμως, που κατηγορηματικά δεν μπορεί να γίνει ούτε καν ανεκτό σε καμία περίπτωση, είναι τα βασανιστήρια. Υπενθυμίζουμε ότι ολόκληρη η ιστορία του χριστιανισμού είναι ένα μήνυμα ενάντια στα βασανιστήρια! Η θλίψη που αισθανόμαστε για τον φρικτό βασανισμό του Χριστού και ο αποτροπιασμός, με τον οποίο περιγράφονται στα αγιολογικά κείμενα τα βασανιστήρια, στα οποία υποβλήθηκαν από τους διώκτες τους οι μάρτυρες (ακόμη και γυναίκες και παιδιά), είναι υπεραρκετά για να καταδείξουν ότι ο χριστιανισμός απορρίπτει ασυζητητί τη χρήση βασανιστηρίων! Οσάκις χριστιανοί (είτε ορθόδοξοι, είτε αιρετικοί) έχουν παραβεί αυτό το αξίωμα, είναι φανερό ότι έχουν παραβεί κατάφορα την εντολή του Χριστού και, αντί να γίνονται μιμητές του Χριστού, έγιναν μιμητές των σταυρωτών Του και όμοιοι με τους δημίους και τους βασανιστές των αγίων!

«Καὶ καθὼς θέλετε ἵνα ποιῶσιν ὑμῖν οἱ ἄνθρωποι, καὶ ὑμεῖς ποιεῖτε αὐτοῖς ὁμοίως» (Ιησούς Χριστός, Λουκ. 6, 31).

«ἐν φυλακῇ ἤμην, καὶ ἤλθετε πρός με» (Ματθ. 25, 36).

Για να μην παρεξηγούμαστε, αυτά δεν σημαίνουν ότι δεν θα αμυνθούμε ενάντια σε πιθανούς μελλοντικούς εισβολείς, ούτε ότι απορρίπτουμε τους αγώνες των προγόνων μας για την ελευθερία της πατρίδας μας. Σημαίνουν όμως ότι, ακόμη και στον πόλεμο, αναζητούμε αγωνιστές με χριστιανικό ήθος και δεν μπορούμε να θεωρήσουμε αποδεκτές τη σκληρότητα, τη βαρβαρότητα και την απανθρωπιά, ακόμη κι αν εμφανίζονται σε ανθρώπους που γενικότερα ήταν ήρωες. Δόξα τω Θεώ, έχουμε και λαμπρά παραδείγματα χριστιανικού ήθους σε ήρωές μας για να μιμηθούμε, όπως επίσης και τα παραδείγματα των αγίων μας.

***

Είναι προφανές πώς αυτά μετατρέπονται σε πολιτική θέση: σε ένα πολίτευμα ορθοδόξων χριστιανών δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή επ’ ουδενί η χρήση βασανιστηρίων, ούτε η κατάχρηση εξουσίας από κανέναν εκπρόσωπο του νόμου ή της πολιτείας. Και αντιστρόφως: κάθε καθεστώς, που μεταχειρίζεται τη βία ως πολιτική συμπεριφορά και υποβάλλει ανθρώπους και άλλα πλάσματα του Θεού σε βασανιστήρια, απορρίπτεται ασυζητητί από κάθε ορθόδοξο χριστιανό.

Και πώς το διασφαλίζεις αυτό; Είναι απλό: γίνε άνθρωπος του Θεού και δεν θα μπορείς εξ ορισμού να σηκώσεις χέρι πάνω σε κανέναν αθώο, άοπλο, άμαχο, ανυπεράσπιστο άνθρωπο! Και αυτή είναι η λύση και στο πρόβλημα της διαρκώς αυξανόμενης βίας – και μάλιστα εκ μέρους ανηλίκων – που έχει λάβει πλέον διαστάσεις χιονοστιβάδας στη χώρα μας και σε ολόκληρο τον δυτικό κόσμο.

«Εάν είσαι του Χριστού, ταπείνωσε τον εαυτό σου μέχρι του σκώληκος: σάρκωσε τον εαυτό σου στον πόνο του κάθε πονεμένου, στη θλίψη του κάθε θλιμμένου, στο πάθος του κάθε βασανισμένου, στο άλγος του κάθε ζώου και πουλιού» (άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς).

Θεόδωρος Ι. Ρηγινιώτης

----------------------------------------------------------

(1) http://opougis.blogspot.com/2012/10/corpus-christi_23.html

Ηθική αντί για Θρησκευτικά; - Γράφει ο Θ.Ι.Ρηγινιώτης

 

Οι πρώτες επιφυλάξεις

 

Η καθιέρωση εναλλακτικού μαθήματος για τους μαθητές που ζητούν απαλλαγή από το μάθημα των Θρησκευτικών, εκ πρώτης όψεως, φαίνεται η πιο λογική επιλογή.

Κατ’ αρχάς, θεραπεύει μια ανισότητα: οι μαθητές που λαμβάνουν απαλλαγή από τα Θρησκευτικά, μέχρι στιγμής, έχουν ένα μάθημα λιγότερο και συνεπώς και μικρότερο απαιτούμενο μόχθο – ακόμη και αν οι μαθητές που παρακολουθούν τα Θρησκευτικά δεν διαβάζουν, και μόνο η παρακολούθηση του μαθήματος συνεπάγεται κάποια προσπάθεια, με τη συνακόλουθη ψυχική πίεση, προπαντός όσο πλησιάζει η Γ΄ Λυκείου με τις Πανελλήνιες. Αν όμως οι μαθητές που απαλλάσσονται παρακολουθούν ένα νέο ειδικό μάθημα, συνεχίζουν να έχουν τις ίδιες υποχρεώσεις με τους συμμαθητές τους.

Επιπλέον, νομίζω πως αρκετοί μαθητές – και γονείς – που ζητούν απαλλαγή από τα Θρησκευτικά με κίνητρο να ξεφορτωθούν ένα μάθημα και όχι για λόγους θρησκευτικής συνείδησης, θα παραμείνουν στο μάθημα εφόσον δεν πρόκειται να έχουν αυτό που θέλουν.

Θα ξαναγίνει τιμή το να είμαστε Κρητικοί; - Γράφει ο Θ.Ι.Ρηγινιώτης

πηγή-φωτό: Rethemnos.gr

Τα σοκαριστικά περιστατικά βίας, που σημειώθηκαν στην Κρήτη το καλοκαίρι 2024, αναμφίβολα προκαλούν θλίψη και αγανάκτηση σε κάθε σκεπτόμενο άνθρωπο, Κρητικό και μη! Τουρίστες ξυλοκοπήθηκαν, κόπηκε η γλώσσα ανθρώπου 70 χρονών, πολλοί μαζί δέρνουν έναν – αυτά προστίθενται στο κάδρο της βίας και της εγκληματικότητας στο Νησί μας, που ολοένα και περισσότερο ξεφεύγει από τα όρια της λογικής.

Κάποτε ήταν τιμή να είμαστε Κρητικοί. Η Κρήτη ήταν συνδεδεμένη με το φιλότιμο, την ανθρωπιά, τη φιλοξενία, την αυτοθυσία για την πατρίδα και την ελευθερία. Σήμερα, δυστυχώς, στα μάτια των υπόλοιπων ανθρώπων, κοντεύει να καταντήσει ντροπή το να πει κάποιος πως είναι Κρητικός! Η Κρήτη συνδέεται πλέον με το καπετανιλίκι, τη βία, την εγκληματικότητα κάθε είδους, την οπλοχρησία, τον εγωισμό, ακόμη και την αφιλοξενία (γιατί είναι αφιλοξενία το να γδέρνεις οικονομικά τον φοιτητή που έρχεται στον τόπο σου να σπουδάσει ή τον εκπαιδευτικό που έρχεται να διδάξει τα ίδια τα παιδιά σου – στην αληθινή Κρήτη, όλα τα σπίτια θα άνοιγαν να τον φιλοξενήσουν ΔΩΡΕΑΝ! Εγώ δεν σου λέω «δωρεάν», αλλά όχι και να του πίνεις το αίμα).

Ξέρω πως η Κρήτη δεν είναι η μόνη περιοχή που έχει «ξεφύγει». Επίσης πως όλη η χώρα έχει περιέλθει σε απελπιστική κατάσταση, λόγω της απαράδεκτης πολιτικής διακυβέρνησης, και ο κόσμος – προδομένος και εξουθενωμένος – δεν ξέρει πού και πώς να ξεσπάσει! Αυτό όμως δεν είναι λόγος να μην αγανακτούμε και να μη λυπούμαστε γι’ αυτά τα φαινόμενα παρακμής, που παίρνουν μορφή χιονοστιβάδας! Φυσικά και το κράτος έχει ευθύνη και είναι κοινό μυστικό πως δεκαετίες πολιτικής προστασίας διαμόρφωσαν μια ανεξέλεγκτη κατάσταση!

Πάντα η Κρήτη ήταν «ζόρικη», πάντα ήταν δύσκολη. Αλλά η Κρήτη που αγαπήσαμε, αγαπάμε και νοσταλγούμε, είχε εκείνες τις αρετές που αναφέρω πιο πάνω. Γι’ αυτό και ανέδειξε Αρκάδια, Μακεδονομάχους και Γερμανομάχους! Σήμερα, πού είναι αυτές οι αντρειωμένες καρδιές; Εκτός αν αισθάνεται «αντρειωμένος» εκείνος που έκοψε τη γλώσσα του άλλου ή που έδειρε έναν ανύποπτο τουρίστα, αυτός που καλλιεργεί χασίσι, κυκλοφορεί με το πιστόλι στη μέση (ενώ ΔΕΝ κάνει αντίσταση σε κανέναν κατακτητή) ή πουλάει «τσαμπουκά» σε κάποιον φιλήσυχο συνάνθρωπό του…

Ας θυμόμαστε τη μαντινάδα που λέει:

«Ο άντρας μπαίνει φυλακή μόνο για μιαν αιτία,

μονάχα για τη λευτεριά και τη δημοκρατία».

Είναι απαραίτητο ν’ αλλάξουμε εμείς οι ίδιοι νοοτροπία και να ξαναγίνει τιμή το να είσαι Κρητικός. Αλλιώς, τι τα θέλουμε τα μουστάκια, τα μαχαίρια και τα στιβάνια; Τι τους θέλουμε τους χορευτικούς ομίλους και τις μαντινάδες;

Νιώθω την ανάγκη να σημειώσω ότι αυτά τα γράφω (όπως και άλλοι) εδώ και τριάντα χρόνια! Όσοι με γνωρίζουν, το ξέρουν. Σήμερα βρήκα ένα από τα πολλά άρθρα μας, «Τα επαναστατικά τραγούδια στην Κρήτη», σε αναδημοσίευση του 2011, αλλά κι αυτό είναι παλαιότερο. Τότε τουλάχιστον οι προβληματικές περιπτώσεις, λίγο πολύ, ήταν εξαιρέσεις. Τώρα τείνουν να γίνουν ο κανόνας που θα καταπιεί τα πάντα.

Πριν λοιπόν γίνουν ο κανόνας, ας αντιδράσει η ίδια η κοινωνία, απομονώνοντας, περιθωριοποιώντας και καταγγέλλοντας τις παραβατικές συμπεριφορές – ας αντιδράσουν οι πολλοί, για να μην τους καταπιούν οι λίγοι. Και για να μη γίνουν τα παιδιά μας λύκοι, αντί για λιοντάρια, και σκάρες αντί αετοί! Και τότε θα δούμε πώς θα αναβαθμιστεί σε μεγάλο βαθμό η ζωή μας και θα μπορέσουμε να πάμε λίγο παραπάνω και τον τόπο μας και την Ελλάδα.

Θεόδωρος Ι. Ρηγινιώτης

Εκπαιδευτικός – συγγραφέας

Στη ζωντανή πλέον μονή Ασωμάτων θα γιορταστεί φέτος ο άγιος Μεθόδιος, επίσκοπος Λάμπης (9 Ιουλίου)

Γράφει ο Θ. Ι. Ρηγινιώτης

Μια ιστορική στιγμή είναι φέτος (2024) για τη μνήμη αγίου ιερομάρτυρα Μεθοδίου, επισκόπου Λάμπης, η οποία τιμάται με αρχιερατική λειτουργία στις 9 Ιουλίου στην ιερά μονή Ασωμάτων, στην καρδιά της επαρχίας Αμαρίου.

Η Ιερά Μονή Ασωμάτων στο Αμάρι Ρεθύμνης

Για πρώτη φορά φέτος ο άγιος θα γιορταστεί, όχι σε ένα ερειπωμένο μοναστήρι χωρίς μοναχούς, αλλά σε ένα αναστημένο μοναστήρι, ζωντανό ξανά, αφού πριν από λίγες εβδομάδες είχαμε τη χαρά να εγκατασταθεί εκεί, με την ευλογία του Μητροπολίτη Λάμπης Ειρηναίου, μια νέα (γυναικεία) μοναστική αδελφότητα. Έτσι η ιερά μονή Ασωμάτων αποτελεί το μοναδικό εν λειτουργία μοναστήρι του δήμου Αμαρίου και το Αμάρι έχει πάλι το μοναστήρι του!

Ο άγιος Μεθόδιος, κατά το επίθετο Σιλιγάρδος, με καταγωγή από το χωριό Βιζάρι, δολοφονήθηκε άγρια από τους Τούρκους στις 9 Ιουλίου 1793 στο σπίτι της αδελφής του, στο κοντινό χωριό Νευς Αμάρι. Οι Τούρκοι τον μισούσαν, γιατί προστάτευε όσο μπορούσε την επαρχία του από τις βαρβαρότητες και τις αυθαιρεσίες τους. Η δράση του αυτή φαίνεται από τα γεγονότα που γνωρίζουμε γι' αυτόν, όπως:

α) Ότι ενθάρρυνε μια χριστιανή, που ένας Τούρκος την είχε αρπάξει και παντρευτεί με τη βία, να τον εγκαταλείψει και να ανακτήσει την ελευθερία της. Εκείνη διέφυγε εκτός Κρήτης, παίρνοντας μάλιστα και τα παιδιά της, τα οποία βάφτισε χριστιανούς. Ο αδελφός του "συζύγου" της ήταν ένας από τους δολοφόνους του αγίου.

β) Ότι παρεμπόδιζε με τις αντιδράσεις του την αρπαγή της εκκλησιαστικής περιουσίας από τους Τούρκους.

γ) Ότι αρνήθηκε επίμονα να μεταθέσει τον ηγούμενο της ιεράς μονής Καλόειδαινας στη μονή Ασωμάτων, επειδή δεν τον θεωρούσε κατάλληλο γι' αυτό το πόστο, και εκείνος δυστυχώς έγινε ο προδότης που, με τις πληροφορίες που έδωσε στους Τούρκους, οδήγησε στη δολοφονία του.

Νωρίτερα ξέρουμε ότι ο άγιος ήταν μοναχός στη μονή Ασωμάτων, ήταν πολύ μορφωμένος και πρόσφερε υπηρεσίες στον τοπικό πληθυσμό ως δάσκαλος.

Για το μαρτύριό του γράφτηκε ήδη από την εποχή του ένα κρητικό τραγούδι, ενώ από το ξύλο του κυπαρισσιού, στη ρίζα του οποίου σφαγιάστηκε και το οποίο κόπηκε σε ανύποπτο χρόνο, έγιναν τέμπλα και άλλος εξοπλισμός ιερών ναών, εικόνες και σταυροί, αφου το ξύλο είχε στάθηκε αδύνατον να κοπεί όταν επρόκειτο να χρησιμοποιηθεί για άλλους σκοπούς. Τέλος, οι πέτρες του σπιτιού της Βερνάδαινας (της αδελφής του), έξω από το οποίο δολοφονήθηκε ο άγιος, όταν κάποια στιγμή - με το πέρασμα των αιώνων - γκρεμίστηκε, συγκεντρώθηκαν και οικοδομήθηκε με αυτές ένα εκκλησάκι του αγίου Νεκταρίου στο Νευς Αμάρι.

Ο Άγιος Νεκτάριος στο Νευς Αμάρι

Να προσθέσουμε ότι στις 9 Ιουλίου γιορτάζουν άλλοι δύο άγιοι ηρωικοί νεομάρτυρες, θανατωθέντες από τους Τούρκους:

Α) Ο άγιος Μιχαήλ Πακνανάς, ο 18χρονος περβολάρης από την Αθήνα, ο οποίος αποκεφαλίστηκε κάτω από τους στύλους του Ολυμπίου Διός (στο κέντρο της Αθήνας) στις 9 Ιουλίου 1771, αρνούμενος να αλλαξοπιστίσει. Μάλιστα σε έναν από τους στύλους υπήρχε χαραγμένη (δυστυχώς δεν διασώζεται) η φράση "1771, Ιουλίου 9, απεκεφαλίσθη ο Μπακνανάς Μιχάλης". Ο άγιος αναγνωρίζεται στην εποχή μας ως προστάτης άγιος των διαιτολόγων και διατροφολόγων.

Β) Ο αρχιεπίσκοπος Κύπρου Κυπριανός, που είχε χαρακτηριστεί "φύλακας άγγελος των ομοεθνών του" και τον απαγχόνισαν οι Τούρκοι στις 9 Ιουλίου 1821.

Πρόσωπα της πίστης και της ιστορίας, που νομίζω πως αξίζει να αποτελούν παραδείγματα για μας και τα παιδιά μας - κάτι έχουν να μας δώσουν για να πορευτούμε στο παρόν και το μέλλον με αγάπη, αξιοπρέπεια και θάρρος, όχι μόνο για τον εαυτό μας, μα και για όλο τον κόσμο.

Οι ρίζες μας: Παρασκευή του Ακαθίστου

 

Γράφει ό Θεόδωρος Ι. Ρηγινιώτης

Τι μέρα είναι σήμερα (Παρασκευή 19/4/2024); Εύκολη η απάντηση: είναι η Παρασκευή του Ακαθίστου Ύμνου, οι τελευταίοι Χαιρετισμοί. Η μέρα που διαβάζουμε στην εκκλησία ολόκληρο το αριστουργηματικό ποίημα των Χαιρετισμών της Θεοτόκου, το οποίο είχαμε ακούσει αποσπασματικά, χωρισμένο σε τέσσερα μέρη (τέσσερις «Στάσεις»), τις προηγούμενες τέσσερις Παρασκευές της Μεγάλης Σαρακοστής.

Παρασκευές της Μ. Σαρακοστής = Χαιρετισμοί. Σήμερα λοιπόν είναι η ημέρα των Χαιρετισμών. Όπως προχθές, την Τετάρτη, ήταν του Μεγάλου Κανόνα. Και πριν μερικές μέρες ακόμη, Κυριακή, ήταν της Σταυροπροσκύνησης. Και μεθαύριο, την Κυριακή, είναι της οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας (της μετανοημένης πόρνης, που ασκήτεψε στην έρημο σχεδόν 50 χρόνια και εξελίχθηκε σε θαυματουργή αγία, δίνοντας ένα υπόδειγμα αγώνα για ριζική αλλαγή σε όλους μας).

Έτσι αντιλαμβανόμαστε τις μέρες εμείς οι χριστιανοί. Ή μάλλον, έτσι τις αντιλαμβανόμασταν όταν είχαμε ακόμα ζωντανή σχέση με τον πολιτισμό μας, την πνευματική μας παράδοση και κληρονομιά. Σήμερα, όσο παράξενο κι αν σας φαίνεται, υπάρχουν αρκετοί άνθρωποι που διατηρούν αυτή τη ζωντανή σχέση. Ζουν ανάμεσά μας, κινούνται συνήθως αθέατοι ή φαίνονται λίγο παράταιροι στην – επιτρέψτε μου – ξεχαρβαλωμένη εποχή μας, αλλά υπάρχουν, έχουν ρίζες και αντλούν δύναμη και ποιότητα ζωής από αυτές τις ρίζες τους – που είναι και δικές μας ρίζες, αλλά για τους περισσότερους από μας είναι κομμένες και άγνωστες πλέον ρίζες. Ξέρουμε όμως ότι το δέντρο που δεν έχει πια ρίζες ξεραίνεται.

Αν έχω ακόμη σύνδεση με τις ρίζες μου (τις ρίζες που περιλαμβάνουν το Ευαγγέλιο, τους βίους των αγίων, τις αρχαίες και πάντα υπέροχες τελετές της Εκκλησίας…), είναι σίγουρο πως δεν θα κακοποιήσω κανέναν, δεν θα εξαπατήσω κανέναν, δεν θα εκμεταλλευτώ την αδυναμία κανενός, δεν θα φάω το σπίτι μιας οικογένειας επειδή μου χρωστάει χρήματα, δεν θα κερδοσκοπήσω σε βάρος ενός ασθενή ή ενός πελάτη μου, δεν θα εκθέσω δημόσια την προσωπική ζωή κανενός, δεν θα συμπεριφερθώ ανέντιμα και ανήθικα. Αν φυσικά έχω σοβαρή σύνδεση με τις ρίζες μου, όχι επιφανειακή και υποκριτική.

Η σοβαρή αυτή σύνδεση με τις ρίζες μας σημαίνει ευαίσθητη συνείδηση – υπερευαίσθητη μάλιστα – και όχι χοντροκομμένη και πωρωμένη. Και ο πολιτισμός αυτός, που μεταφέρεται μέσω της Ορθοδοξίας, καταβάλλει κάθε προσπάθεια για την ευαισθητοποίηση των συνειδήσεων και την απόρριψη της υποκρισίας και της τυπολατρίας. Γι’ αυτό εξάλλου το Τριώδιο (οι εκκλησιαστικές Απόκριες, που είναι η περίοδος αυτοκριτικής και μετάνοιας, για να προετοιμαστούμε για τη Μ. Σαρακοστή) αρχίζει με την ανάγνωση (στη λειτουργία της πρώτης Κυριακής) του Ευαγγελίου με την παραβολή του Τελώνη και του Φαρισαίου, που διηγήθηκε ο Ιησούς Χριστός και περνάει ακριβώς το μήνυμα ενάντια στην υποκρισία, την τυπολατρία και την αλαζονεία.

Αν τώρα – ας το πω και αυτό – το κράτος ήθελε σοβαρά να αντιμετωπίσει τα προβλήματα της βίας, της εγκληματικότητας ανηλίκων, της κερδοσκοπίας, της διαφθοράς και όλες τις σύγχρονες πληγές του Φαραώ που διαρκώς διογκώνονται, θα φρόντιζε να συνδέσει τους Έλληνες με τις ρίζες τους, και μάλιστα από τη νηπιακή ηλικία, μέσω του σχολείου. Δεν το κάνει αυτό, ούτε το θέλει, γι’ αυτό το μάθημα των Θρησκευτικών είναι εντελώς υποβαθμισμένο, ιδίως στο δημοτικό σχολείο (όπου οι δάσκαλοι αφήνονται ανενόχλητοι να μην το κάνουν καθόλου αν δεν το επιθυμούν), γι’ αυτό και δεν γίνεται προσπάθεια να συνδεθούν τα παιδιά στην πράξη με τον εκκλησιασμό, τα μυστήρια και την πνευματική ζωή των ίδιων των προγόνων τους – τουλάχιστον τα παιδιά που είναι Έλληνες και ορθόδοξοι χριστιανοί, διότι βεβαίως τα παιδιά με αλλοδαπή καταγωγή και άλλη θρησκεία δεν γίνεται να υποχρεωθούν να συνδεθούν με το χριστιανισμό, αν και θα ήταν σωστό να τον διδάσκονται, εφόσον αποτελεί την πνευματική παράδοση αυτού του τόπου.

Μια πνευματική παράδοση – το επαναλαμβάνω – αγάπης, φιλανθρωπίας, δικαιοσύνης και εντιμότητας.

Σημειώνω ότι η Ορθοδοξία δεν είναι πνευματική παράδοση μόνο των Ελλήνων, αλλά και άλλων εθνών, όπως οι Σέρβοι, οι Ρώσοι, οι Ουκρανοί, οι Ρουμάνοι, αλλά και οι Βούλγαροι, όπως και οι χώρες της Βαλτικής κ.λ.π. Ενώ και οι πληθυσμοί της Συρία, της Αιγύπτου, της Παλαιστίνης και των άλλων χωρών της Μέσης Ανατολής ήταν ορθόδοξοι χριστιανοί πριν την επέλαση του Ισλάμ σε αυτές με την αραβική κατάκτηση. Και σ’ αυτές τις χώρες υπάρχουν και σήμερα πάρα πολλοί ορθόδοξοι χριστιανοί, που μάλιστα χαρακτηρίζουν τον εαυτό τους «Ρουμ Ορτοντόξ», δηλαδή Ορθόδοξους Ρωμαίους (Ρωμιούς, δηλαδή Βυζαντινούς). Όλους αυτούς τους ξεχάσαμε, δεν τους θεωρούμε αδέρφια μας, δεν τους συμπαρασταθήκαμε ποτέ στα βάσανά τους, αλλά στρέφουμε τα μάτια μας μόνο σε άλλες κατευθύνσεις… Δυστυχώς.

Τέλος πάντων, σήμερα είναι η Παρασκευή του Ακαθίστου. Οι ορθόδοξοι χριστιανοί αντιλαμβανόμαστε τις μέρες και κανονίζουμε το βασικό μας πρόγραμμα – τι θα φάμε, πού θα πάμε, τι θα κάνουμε το απόγευμα ή το βράδυ – ανάλογα με τις γιορτές και τις νηστείες της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Το ίδιο συμβαίνει όταν είναι Ψυχοσάββατο ή όταν είναι το Πρωτοκύριακο (η Κυριακή της Ορθοδοξίας) ή όταν είναι της Παναγίας ή όταν είναι του Τιμίου Σταυρού (που νηστεύουμε) ή όταν είναι του Μεγάλου Αγιασμού (των Φώτων) ή όταν είναι του Άη Γιάννη (29 Αυγούστου, που νηστεύουμε) ή όταν είναι της Πεντηκοστής κ.λ.π. κ.λ.π. Παίρνουμε δύναμη και μηνύματα απ’ αυτές τις μέρες – και με τη δύναμη του Θεού, που γίνεται δύναμη δική μας, ανεβαίνουμε.

Δόξα τω Θεώ. Έξω μπορεί να λυσσομανά ο άνεμος των συμφορών και των προβλημάτων, αλλά εμείς γιορτάζουμε, έχουμε πίστη, έχουμε ελπίδα, έχουμε αισιοδοξία, προφανώς οφείλουμε να έχουμε και ΑΓΑΠΗ, και ανεβαίνουμε.

«Ραντεβού στον Ακάθιστο» λοιπόν, όπως έλεγε κάποιος. Όπου κι αν βρίσκεστε, κάπου κοντά θα υπάρχει μια εκκλησία και υποθέτω ότι κατά τις 7 μμ θ’ ακούσετε την καμπάνα. Αν έρθετε, θα είμαστε μαζί, όπου κι αν βρισκόμαστε. Εφόσον είμαστε μέσα στην εκκλησία, είμαστε μαζί. Όλοι οι ορθόδοξοι χριστιανοί, όλου του πλανήτη – σε εμπόλεμες ζώνες, σε παραγκουπόλεις του τρίτου κόσμου, σε τεχνολογικά και οικονομικά ανεπτυγμένες κοινωνίες, σε χωριά, σε πόλεις, σε μοναστήρια, σε σαβάνες ή ερήμους, παντού. Όχι μόνο εμείς όλοι μαζί, αλλά και οι ψυχές των κεκοιμημένων μας και ο Χριστός, η Παναγία, οι άγιοι και οι άγγελοι. Η πιο σπουδαία σύναξη!

Ραντεβού εκεί λοιπόν. Είναι μια από τις τελευταίες στάσεις πριν τη Μεγάλη Εβδομάδα. Κι εκεί πάλι θα συναντηθούμε και θα οδεύσουμε μαζί για το Γολγοθά (μάλιστα πολλοί ανεβαίνουν ήδη σε Γολγοθά μια ζωή) ή μάλλον, μέσω του Γολγοθά, θα οδεύσουμε μαζί για την Ανάσταση!

Η κρητική διάλεκτος ως φορέας αξιών (βίντεο)

 https://www.youtube.com/watch?v=SHFe_nWA5O0

Ο Σύλλογος για την Ελληνική Γλώσσα, στα Χανιά, μαζί με την Περιφέρεια Κρήτης – Περιφερειακή Ενότητα Χανίων, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας (9 Φεβρουαρίου), διοργάνωσε εκδήλωση αφιερωμένη στην κρητική διάλεκτο το Σάββατο 10 Φεβρουαρίου 2024.

Στην εκδήλωση πραγματοποιήθηκε ομιλία από τον κ. Θεόδωρο Ρηγινιώτη με θέμα "Η κρητική διάλεκτος ως φορέας αξιών", καθώς και αφιέρωμα στον παλαίμαχο λαϊκό ποιητή των Χανίων (εκ Μάνης) κ. Ιωάννη Φατσέα, ενώ οι παραδοσιακοί μουσικοί Γιάννης Μελαμπιανάκης, Γιώργος Σταυρακάκης, Χάρης Παναγιωτάκης και Αρετούσα απέδωσαν αποσπάσματα του Ερωτόκριτου. Ο ηθοποιός Νίκος Χαριτάκης διάβασε ποιήματα του Ι. Φατσέα.

Βασίλης Ταβουλάρης, «Το Σύμπλεγμα του Ιεχωβά» (συνέντευξη)

 

πηγή: ΧΡΥΣΕΝΙΑ

Του Θεόδωρου Ι. Ρηγινιώτη

Ο Βασίλης Ταβουλάρης συνδυάζει στις ρίζες του Ρέθυμνο και Μάνη. Γεννημένος στην Αθήνα, εδώ και αρκετά χρόνια ζει και εργάζεται στο Ρέθυμνο. Πρόσφατα κυκλοφόρησε το μυθιστόρημά του «Το Σύμπλεγμα του Ιεχωβά» από τις εκδόσεις Ελευθερουδάκη.

Τον συναντήσαμε και συζητήσαμε για το βιβλίο του σε μια συνέντευξη που θα θέλαμε να μοιραστούμε μαζί σας.

Εκκλησιαστικές και καρναβαλικές Απόκριες

 

Πηγή: ΕΥΧΗ / αναδημοσίευση: ΝΕΚΡΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Του Θεόδωρου Ι. Ρηγινιώτη

Πρόσφατα λέγαμε με κάποιους φίλους έφηβους ότι οι Απόκριες είναι υπόθεση της Εκκλησίας και παραξενεύτηκαν πολύ. Γι’ αυτό, νομίζω πως πρέπει να γράψουμε λίγα λόγια, βγαλμένα από την καρδιά της παράδοσής μας.

Οι Απόκριες είναι η πόρτα της Μεγάλης Σαρακοστής, η αρχή μιας πορείας μέσα στο χρόνο που καταλήγει στη Μεγάλη Εβδομάδα και στο Πάσχα. Όλο αυτό το διάστημα είναι σαν την πορεία της επιστροφής ενός εξόριστου πρίγκιπα στο βασίλειό του, όπου θα στεφθεί βασιλιάς. Αυτός ο εξόριστος πρίγκιπας είμαστε εμείς, οι άνθρωποι. Το βασίλειό μας είναι ο παράδεισος και το στέμμα μας είναι το φωτοστέφανο των αγίων. Η μέρα της πολυπόθητης επιστροφής μας είναι το Πάσχα.

Όλη αυτή η περίοδος (Απόκριες, Μ. Σαρακοστή, Μ. Εβδομάδα, μέχρι το Μ. Σάββατο) λέγεται Τριώδιο, επειδή στην εκκλησία ψάλλονται κάποια μουσικά έργα βυζαντινά (οι «κανόνες»), που, αντί για οκτώ ή εννέα ωδές (τμήματα, «τραγούδια»), έχουν μόνο τρία. Και το βιβλίο που γράφει όσα ψάλλονται και διαβάζονται στην εκκλησία αυτές τις 10 εβδομάδες λέγεται «Τριώδιο», γι’ αυτό και λέμε «άνοιξε το Τριώδι» (το βιβλίο).

Όλη η περίοδος του Τριωδίου μιλάει για τον αγώνα του ανθρώπου να μετανοήσει, να πολεμήσει ενάντια στα πάθη του (τις αρνητικές πλευρές του εαυτού, που είναι πολύ ισχυρές) και να επιστρέψει κοντά στο Χριστό. Και όλες τις Κυριακές της Αποκριάς και της Μ. Σαρακοστής στην εκκλησία γιορτάζουμε κάποιον άγιο ή κάποιο γεγονός που έχει σχέση με το πλησίασμα ανθρώπου και Θεού και το πώς ο άνθρωπος γίνεται μικρός θεός, δηλαδή άγιος.

Συγκεκριμένα οι τέσσερις Κυριακές της Αποκριάς είναι αφιερωμένες στη μετάνοια, την εξομολόγηση και τη σωτηρία και διαβάζονται στη λειτουργία συγκλονιστικά ευαγγέλια, που μιλούν γι’ αυτό το θέμα. Η χαρά της Αποκριάς στην Εκκλησία προέρχεται από αυτό: από την αλλαγή της ζωής του ανθρώπου (μετάνοια) και την επιστροφή του στο Χριστό.

Η 1η Κυριακή, με την οποία ανοίγει η Αποκριά, είναι η Κυριακή του Τελώνη και του Φαρισαίου και στην εκκλησία διαβάζεται το ευαγγέλιο με αυτήν την παραβολή, δηλ. ιστορία που είπε ο Χριστός για να δώσει τους ανθρώπους ένα μήνυμα. Η παραβολή (κατά Λουκάν, κεφ. 18) μιλάει για τον θρησκευόμενο υποκριτή και το μετανοημένο αμαρτωλό, γι’ αυτό και μ’ αυτήν ανοίγει το Τριώδι.

Η 2η Κυριακή είναι η Κυριακή του Ασώτου και διαβάζεται αυτή η πασίγνωστη παραβολή (κατά Λουκάν, κεφ. 15), που μιλάει για την επιστροφή του αμαρτωλού στο Θεό, την αγάπη του Θεού και το πρόβλημα της συγχώρησης του συνανθρώπου μας από εμάς τους δήθεν «ηθικούς». Αυτή την παραβολή διάβασε, όταν ήταν εξόριστος, ο κορυφαίος Ρώσος συγγραφέας Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι, από μια Καινή Διαθήκη που της έκοβε κάθε μέρα μια σελίδα, έβαζε μέσα… καπνό κι έστριβε τσιγάρο. Και, ενώ μέχρι τότε ήταν άθεος, συγκλονίστηκε τόσο, που πίστεψε στο Χριστό.

Άρα, την Κυριακή 4 Φεβρουαρίου όλοι στην εκκλησία, ν’ ακούσουμε την παραβολή του Ασώτου και ν’ ανοίξει μέσα μας η λεωφόρος του παραδείσου – και μετά τη λειτουργία ας κάνει ο καθένας μας ό,τι νομίζει. Σωστά;

Η 3η Κυριακή λέγεται Κυριακή των Απόκρεω, που σημαίνει σταμάτημα της κρεοφαγίας (απόκρεω = από + κρέας). Στη θεία λειτουργία διαβάζεται το ευαγγέλιο της Μέλλουσας Κρίσης (κατά Ματθαίον, κεφ. 25), όπου ο Χριστός περιγράφει, με κάπως συμβολικό τρόπο, πώς θα γίνει η δευτέρα παρουσία και η τοποθέτηση όλων των ανθρώπων στον παράδεισο ή στην κόλαση. Εκεί ακούγονται τα περίφημα λόγια του Χριστού: «Αφού το κάνατε σε έναν από τους αδελφούς μου τους ελαχίστους, σε μένα το κάνατε» ή «δεν το κάνατε» («εφόσον εποιήσατε ενί τούτων των αδελφών μου των ελαχίστων, εμοί εποιήσατε»).

Ίσως γι’ αυτό η Εκκλησία θέσπισε το Σάββατο πριν την Κυριακή αυτή να γίνεται μνημόσυνο όλων των χριστιανών, όλων των εποχών, γνωστών και αγνώστων, είναι δηλαδή το Ψυχοσάββατο. Πηγαίνουμε στην εκκλησία κόλλυβα για τους δικούς μας, Σάββατο πρωί στη λειτουργία ή απόγευμα Παρασκευής στον εσπερινό.

Τα κόλλυβα (από βρασμένο σιτάρι με ζάχαρη και μυρωδικά) συμβολίζουν την ανάσταση των νεκρών, γιατί, όπως σπέρνουμε το σιτάρι κι αυτό φυτρώνει, έτσι θάβουμε τους ανθρώπους, αλλά εκείνοι θ’ αναστηθούν στην δευτέρα παρουσία. Αυτά βασίζονται σε λόγια του Ιησού Χριστό στο κατά Ιωάννην ευαγγέλιο, κεφ. 12, στίχ. 24.

Κάθε Σάββατο είναι ημέρα των ψυχών και η κανονική ημέρα των μνημοσύνων – αντίθετα, κάθε Κυριακή είναι ημέρα χαράς, ένα μικρό Πάσχα. Και τούτο, επειδή το Μέγα Σάββατο ο Χριστός ήταν νεκρός (στον Άδη), ενώ την Κυριακή αναστήθηκε. Η λέξη Σάββατο σημαίνει στα εβραϊκά «ανάπαυση» και οι χριστιανοί ερμηνεύουμε την 7η Ημέρα της Δημιουργίας (όπου ο Θεός «αναπαύθηκε» και την οποία ευλόγησε ως ημέρα λατρείας Του) ως προτύπωση του Μ. Σαββάτου, όπου ο Θεάνθρωπος αναπαύθηκε από τους πόνους και την αγωνία της Μ. Εβδομάδας.

Η 4η και τελευταία Κυριακή λέγεται Κυριακή της Τυρινής ή Τυροφάγου, επειδή κανονικά την τελευταία εβδομάδα της Αποκριάς δεν τρώμε κρέας, αλλά μόνο ψάρι και τυροκομικά, για να πάμε σταδιακά και όχι απότομα στη νηστεία της Μ. Σαρακοστής. Στη λειτουργία διαβάζεται ευαγγέλιο (Ματθ. 6, 14-21) με διδασκαλίες του Χριστού για τη συγχώρηση του συνανθρώπου, την ειλικρινή νηστεία και την προτίμηση των ουράνιων θησαυρών από το γήινο (και συχνά ματωμένο) χρυσάφι, που ο πόθος του θολώνει το μυαλό.

Αυτή η μέρα είναι αφιερωμένη στην έξωση του Αδάμ και της Εύας από τον παράδεισο! Και τούτο επειδή (α) με αυτό άρχισαν όλα, η εξορία του ανθρώπου, του πρίγκιπα που λέγαμε πριν, και (β) στην Αγία Γραφή η αμαρτία των πρωτοπλάστων συμβολίζεται με το φάγωμα ενός καρπού, και η Σαρακοστή, που αρχίζει την άλλη μέρα, συνδέεται κι αυτή με τη διατροφή (δεν τρώμε «πασχαλινά», δηλ. αρτύσιμα = μη νηστίσιμα), άρα ταιριάζει.

Φυσικά, οι Πατέρες της Εκκλησίας (οι άγιοι διδάσκαλοι του χριστιανισμού, όπως οι Τρεις Ιεράρχες και πολλοί άλλοι) ερμηνεύουν το προπατορικό αμάρτημα με σοφία, όχι απλοϊκά. Διδάσκουν ότι η βρώση (το φάγωμα) του απαγορευμένου καρπού σημαίνει την αλαζονεία των πρώτων ανθρώπων, που θέλησαν να γίνουν παντοδύναμοι, χωρίς ίχνος αγάπης. Δεν χάσαμε τον παράδεισο για ένα μήλο, αλλά επειδή είμαστε εγωιστές και διψασμένοι για εξουσία, και ακριβώς αυτή την ασθένεια της ανθρώπινης φύσης ήρθε να θεραπεύσει ο Χριστός (ο 2ος Αδάμ), με το να υπακούσει στον Πατέρα του μέχρι θανάτου.

Οι μασκαράδες

Τώρα, πώς από αυτή την υψηλή θρησκευτικότητα του Τριωδίου, καταλήξαμε στα ξέφρενα γλέντια με τους μασκαράδες και τα καρναβάλια;

Αυτά προέρχονται από τις «γιορτές γονιμότητας» των αρχαίων Ελλήνων, που πίστευαν (όπως όλοι οι ειδωλολατρική λαοί) ότι η Γη είναι θεά, οπότε νόμιζαν ότι, με τον ερχομό της άνοιξης, για να γεννήσει τους καινούργιους καρπούς και τα καινούργια ζώα, πρέπει να έρθει σε ένα είδος «ιερού γάμου» με αρσενικές θεότητες, που κατοικούσαν στα δάση και στις σπηλιές. Ντύνονταν λοιπόν με προβιές, ιδίως τράγων, επειδή αυτά τα «δαιμόνια» (λέξη των αρχαίων Ελλήνων, που σήμαινε κατώτερες θεότητες) τα φαντάζονταν πρωτόγονα, τραγόμορφα και ζωώδη, και έκαναν όργια και μεθύσια, για να τα καλέσουν σε δράση.

Από τα τραγούδια που έλεγαν τότε (τις «τράγων ωδές») προέκυψε η λέξη τραγούδι, αλλά και το περίφημο θεατρικό είδος της αρχαίας ελληνικής τραγωδίας. Γι’ αυτό επίσης τα παραδοσιακά ελληνικά καρναβάλια ήταν μασκαράδες ντυμένοι με προβιές και ζωσμένοι με βαριές κουδούνες (οι «λεράδες» της Κρήτης), όπως είναι και σήμερα ακόμη τα καρναβάλια της Νάουσας και της Βέροιας.

Και το έθιμο της Τσικνοπέμπτης προέρχεται από το ότι οι αρχαίοι Έλληνες είχαν την Πέμπτη αφιερωμένη στο Δία, και ως γνωστόν έψηναν κρέατα νομίζοντας ότι οι θεοί απολαμβάνουν την τσίκνα που έρχεται ώς αυτούς και ευφραίνονται, σαν να τα τρώνε.

Στις τελετουργίες αυτές, οι αρχαίοι Έλληνες έφταναν στο σημείο να περιφέρουν ομοιώματα φαλλών (αντρικών γεννητικών οργάνων), όπως εμείς λιτανεύουμε τον επιτάφιο και τις εικόνες των αγίων. Γι’ αυτό οι αποκριάτικες λαϊκές γιορτές έχουν μέσα τους το στοιχείο του μεθυσιού και της σεξουαλικότητας και της αχαλίνωτης συμπεριφοράς (δες π.χ. το καρναβάλι του Ρίο πόσο γυμνό επιδεικνύει, σα να είσαι σε καμπαρέ, ή μάλλον σε κάτι άλλο που δε θέλω να το γράψω), που στέλνει κάθε χρόνο στα νοσοκομεία των διαφόρων πόλεων δεκάδες άτομα, ενώ, αν έλειπαν ο Ερυθρός Σταυρός, το ΕΚΑΒ και η Αστυνομία, κάθε χρόνο θα είχαμε νεκρούς λόγω μέθης, παιδιά χαμένα από τους γονείς τους κ.τ.λ.

Γι’ αυτούς τους λόγους η Εκκλησία αντιπαθεί το καρναβάλι – συν το γεγονός ότι πολλοί μασκαράδες ντύνονται παπάδες ή «σέξι καλόγριες» (!!) και κοροϊδεύουν, λόγω ανοησίας, τα ιερά και τα όσια ουρανού και γης. Οι Απόκριες, για τους σχετικούς με τη χριστιανική ζωή, είναι περίοδος σοβαρότητας, μετάνοιας και ουράνιας χαράς, ενώ για τον «πολύ λαό», που δεν υποπτεύεται καν αυτή την πλευρά της Αποκριάς, είναι περίοδος μιας άλλης χαράς, που η Εκκλησία τη θεωρεί ψεύτικη και επιφανειακή, όχι αληθινή και βαθιά.

Σε μερικές πόλεις γίνεται προσπάθεια το καρναβάλι να μετατραπεί σε πολιτιστικό γεγονός και να έχει και σοβαρά στοιχεία, ενώ ασχολούνται με αυτό και άνθρωποι, κατά κοινή ομολογία, σοβαροί. Πάντως τα παρατράγουδα δεν αποφεύγονται και δεν μπορεί να αποφευχθούν, από τη στιγμή που μια κοινωνία αναλαμβάνει μια τέτοια διοργάνωση, που κατά τη γνώμη μου (ας το πω ευθέως) καλύτερα να έλειπε.

Δεν εννοώ όλες τις αποκριάτικες εκδηλώσεις, αλλά αυτές που προάγουν αυτά τα στοιχεία – το μεθύσι, την περιφερόμενη σεξουαλικότητα (που καλό είναι να τη φυλάμε, σαν κάτι ιερό, για τον ή την σύζυγό μας κι όχι να την περιφέρουμε στους δρόμους σαν αγοραία), την εκτός ορίων συμπεριφορά. Θα μπορούσαμε να ενωθούμε για έναν πραγματικά υψηλό σκοπό και να στοχεύσουμε σ’ έναν τουρισμό πραγματικά ποιοτικό. Εξάλλου οι Απόκριες έχουν κι άλλα στοιχεία, κι άλλα έθιμα, πιο όμορφα. Δε μας φτάνουν;

Θα κλείσω, για να απαλύνω λίγο τις εντυπώσεις, λέγοντας πως οι πρόγονοί μας συνδύαζαν και τα αποκριάτικα έθιμα (και με κατάλοιπα των αρχαίων εορτών της γονιμότητας, ενίοτε εφάμαρτα, δηλ. όχι απαλλαγμένα από αμαρτίες) και τη συμμετοχή τους στην εκκλησιαστική ζωή, με τη νηστεία, την εξομολόγηση, τη θεία κοινωνία, τους Χαιρετισμούς της Παναγίας, τους αγίους και την ανάσταση (και την επανάσταση). Κι αυτό ακόμη ήταν μια ατέλεια και αδυναμία (ασφαλώς ένας άγιος δεν μασκαρεύεται – αφού ο άνθρωπος είναι εικόνα του Θεού – δεν μεθάει, δεν λέει σεξοτράγουδα κ.τ.λ.), όμως ήταν καλύτερο από την εποχή μας, που το 90% των Ελλήνων έχει μεσάνυχτα από την εκκλησιαστική ζωή και κρατάει μόνο την αγωνία και το λαχάνιασμα από την αναζήτηση της χαράς στις σκιές και τις γωνίες.

Φτάσαμε να βλέπουμε πολιτιστικούς συλλόγους που διοργανώνουν γλέντι με κρέας ακόμη και την Καθαρή Δευτέρα, που ο λαός μας δεν τρώει λάδι και υπάρχουν χριστιανοί που κάνουν «τριήμερο», δηλ. δεν τρώνε τίποτα την Καθαρή Δευτέρα, Τρίτη και Τετάρτη, και το βράδυ της Τετάρτης πηγαίνουν στην 1η προηγιασμένη θεία λειτουργία και μεταλαβαίνουν. Όταν ήμουν μικρός, πηγαίναμε στις προηγιασμένες και στους Χαιρετισμούς με τους γονείς μας. Τώρα, οι μαθητές μας (και οι γονείς τους) δεν ξέρουν ούτε τι είναι αυτά – κι όμως, αυτά κράτησαν το γένος μας σε περιόδους μαύρης σκλαβιάς. Το αστείο είναι ότι και τώρα έχουμε περίοδο μαύρης σκλαβιάς, αλλά δε βλέπω τίποτα να μας κρατάει…

Καλό (άγιο) Τριώδιο.