Δήλωση του Μητροπολίτου Αλεξανδρουπόλεως κ. Ανθίμου για το αποτέλεσμα των Ευρωεκλογών στην Θράκη

 https://www.youtube.com/watch?v=vAwqGn4TnK4

«Μητερικό της Θράκης – Βίοι και Μαρτύρια Αγίων και Οσίων Γυναικών της Θράκης» του Γιώργου Σ. Γκόζη

 

πηγή: ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΣ ΤΗΣ ΘΡΑΚΗΣ, 9/9/2020

Γράφει ο Νεκτάριος Μουρδικούδης, Φιλόλογος - Μεταπτυχιακός Φοιτητής στο ΤΕΦ/ΔΠΘ

Ο θεολόγος και συγγραφέας Γιώργος Σ. Γκόζης κυκλοφόρησε τον Ιούνιο στις εκδόσεις «Παρατηρητής της Θράκης» τον καρπό μιας πολύχρονης αγιολογικής μελέτης με τίτλο «Μητερικό της Θράκης – Βίοι και Μαρτύρια Αγίων και Οσίων Γυναικών της Θράκης» (σ. 272), μία έκδοση στην οποία για πρώτη φορά περιλαμβάνονται οι βίοι και τα μαρτύρια των Αγίων Μητέρων που έζησαν στην ευρύτερη γεωγραφική περιοχή της Θράκης κατά τους βυζαντινούς αιώνες, σε εποχές διωγμού και καταδίωξης των χριστιανών μέχρι και την άλωση της Κωνσταντινούπολης∙ Αγίες που, δυστυχώς, σήμερα στην περιοχή μας παραμένουν ως επί το πλείστον στην αφάνεια παρά τη σπουδαία τους προσφορά στη χριστιανοσύνη και τα εκατοντάδες θαύματά τους, ενώ ελάχιστα τιμάται η μνήμη τους στην ελληνική επικράτεια. Από αυτήν την αφάνεια προσπαθεί να τις απεκδύσει ο συγγραφέας του «Μητερικού», ο οποίος μας εισάγει επίσης, εν ολίγοις, στην Αγιολογία, αλλά και στην επιμέρους θεματική της, την Μητρότητα –που περιστρέφεται γύρω από το πρόσωπο της Θεοτόκου και των αγίων γυναικών που αντίστοιχα καθοδήγησαν με τον βίο και τα μαρτύριά τους τα πνευματικά τους τέκνα– με τις Αγίες Μητέρες της μείζονος Θράκης που αξίζουν της προσοχής μας.

Ας μην προτρέχουμε όμως και ας δούμε την πλούσια δομή του «Μητερικού της Θράκης». Το κύριο μέρος του βιβλίου διαρθρώνεται σε τέσσερεις βασικές ενότητες:

• τα «Μαρτύρια» της οσιομάρτυρος Σεβαστιανής, της αγίας Γλυκερίας και των αγίων τεσσαράκοντα παρθενομαρτύρων και του διδασκάλου τους Αμμών
• τους «Βίους» της Αγίας Μαρίας της Νέας της εκ Βιζύης και της Οσίας Παρασκευής της Νέας της εξ Επιβατών
• το «Επίμετρο» για την Οσία Παρασκευή τη Νέα την εξ Επιβατών και τη θέση της στα Βαλκάνια –καθώς το σκήνωμά της σε βάθος αιώνων έχει μεταφερθεί από τους Επιβάτες της Μ. Ασίας στη Βουλγαρία, τη Σερβία αλλά και τη Ρουμανία όπου και βρίσκεται μέχρι σήμερα, και τέλος
• το «Φωτογραφικό παράρτημα» εικόνων και ναών της βυζαντινής Θράκης, αλλά και των αγίων που αποτυπώνονται στις σελίδες του «Μητερικού», από διάφορες περιοχές της σύγχρονης δυτικής Θράκης, όπως Ορεστιάδα, Διδυμότειχο, Αλεξανδρούπολη, Λουτρά Τραϊνούπολης, Κομοτηνή, Ξάνθη, αλλά και από την κεντρική Μακεδονία, και τα Βαλκάνια, μαζί με τον Χάρτη της Βυζαντινής Θράκης, δια χειρός του συγγραφέα.

Ποια η θέση της γυναίκας στην Αγιολογία;

Η θέση της γυναίκας στην Αγιοσύνη και δη ο τρόπος με τον οποίον αποτυπώνεται στους βίους των αγίων γυναικών έχει αποτελέσει μακροχρόνιο αντικείμενο έρευνας της ακαδημαϊκής κοινότητας, καθώς κάθε βίος είναι μοναδικός και ανοίγει νέα ερευνητικά μονοπάτια, αλλά και για τον καθημερινό αναγνώστη κάθε βίος έχει τη δική του αξία, καθώς παραδίδει διαφορετικά πρότυπα και χαρακτηρίζεται από διαφορετική λογοτεχνικότητα. Η θέση της γυναίκας λοιπόν ευρύτερα στη βυζαντινή κοινωνία, όπως αποτυπώνεται και στους βίους και τα μαρτύρια του «Μητερικού της Θράκης», ήταν αρκετά υποβιβασμένη, ζώντας σε μία ανδροκρατούμενη κοινωνία και απομακρυσμένη ως επί το πλείστον ‒τους πρώτες αιώνες τουλάχιστον‒ από τη μόρφωση και τις διοικητικές θέσεις, είχε ως κύριο ρόλο την τεκνοποιία, ενώ έπρεπε παράλληλα να υποτάσσεται στις κοινωνικές επιταγές και να ανταποκρίνεται στο επιβαλλόμενο κοινωνικό φύλο, που υπαγόρευε πάντοτε την εξέτασή της στο πλαίσιο της πατρικής οικογένειας αρχικά (ρόλος της θυγατέρας) και στη συνέχεια της συζυγικής (ρόλος συζύγου και μητέρας). Στην ίδια κατεύθυνση, οι γυναίκες που εντάσσονταν στον κόλπο της Ορθοδοξίας περιορίζονταν αρκετά, έχοντας ως επιλογή τον μοναχισμό και την απομάκρυνση από τα εγκόσμια, ή την επιλογή της εγκόσμιας ζωής με παράλληλη ένδειξη της φιλανθρωπικής τους δράσης, η οποία τουλάχιστον τους πρώτες αιώνες δεν λειτουργούσε ως τεκμήριο αγιοσύνης. Ωστόσο, με το διάβα των αιώνων παρατηρούμε μία αλλαγή στις προϋποθέσεις για την αγιοποίηση κάποιου πιστού, όπως γίνεται αντιληπτή και μέσα από τους δύο βίους που παρατίθενται στο «Μητερικό της Θράκης».

Ο βίος της Αγίας Μαρίας της Νέας

Ας εξετάσουμε όμως ενδεικτικά την πρωτοτυπία των δύο αυτών βίων. Ο βίος της Αγίας Μαρίας της Νέας αποτελεί σταθμό στην Αγιολογία, καθώς η ίδια η Αγία είναι εκπρόσωπος ενός νέου τύπου γυναικείας αγιοσύνης ‒μαζί βέβαια και με τις έγγαμες επίσης Αγίες Θεοφανώ και Θωμαΐδα. Η Αγία Μαρία σε όλη της ζωή παρέμεινε στα εγκόσμια, έλαβε υψηλή μόρφωση, παντρεύτηκε και απέκτησε δύο παιδιά. Μέχρι στιγμής όμως τι το διαφορετικό έχει ο βίος της από οποιονδήποτε άλλου; Η Αγία Μαρία από πολύ μικρή μέχρι και τον θάνατό της υπήρξε εξαιρετικά φιλάνθρωπη, φιλεύσπλαχνη, αλληλέγγυα, συνέδραμε συνεχώς στην εκκλησία, βοηθούσε χρηματικά τους απόρους, παρείχε τροφή και ένδυση σε ανήμπορους, προτιμούσε να μην κρατά τίποτε για ίδιον όφελος ‒πράξη για την οποία μάλιστα «τιμωρήθηκε» από τον σύζυγό της. Ο σύζυγός της, ο οποίος είχε καταληφθεί από δαιμόνιο, παρερμήνευσε τις ενέργειές της, θεώρησε πως τον απατά και δαπανά τα χρήματά τους άσκοπα, οπότε αφού την τιμώρησε, τη χτύπησε άγρια ώσπου η ίδια μετά από λίγο εξέπνευσε. Έτσι, γίνεται αντιληπτό πως η Αγία Μαρία απέκτησε αγιοσύνη λόγω του ευσεβούς τρόπου ζωής της και κατάφερε να φτάσει κοντά στον Θεό μέσα από τα επίγεια. Το πρότυπο αυτό των Αγίων «εν εγγάμω βίω» άρχισε να εγκαταλείπεται σταδιακά, γεγονός που καθιστά τον συγκεκριμένο βίο μοναδικό. Βέβαια, ο συγκεκριμένος βίος χαρακτηρίζεται εξαιρετικός και από λογοτεχνική άποψη, καθώς ο ανώνυμος συγγραφέας του ‒που με βεβαιότητα υπήρξε μορφωμένος κοσμικός‒ χρησιμοποιεί περίτεχνα λεκτικά σχήματα, αναφορές σε αρχαίους συγγραφείς κ.ά., έχοντας ως βασικό του σκοπό να κατακρίνει τον σύγχρονό του μοναχισμό αλλά και την ιδεολογία που επικρατούσε γύρω από την «κατασκευή» της αγιοσύνης, ενώ επιδιώκει παράλληλα να καθιερωθεί το δικό του αξιακό, δικαιότερο για τις αγίες γυναίκες, σύστημα.

Φορητή εικόνα από τον Ιερό Ναό Αγίας Παρασκευής Θεολόγου στη Θάσο, όπου απεικονίζονται αριστερά η Παρασκευή η Ρωμαία και δεξιά η Παρασκευή η Νέα η εξ Επιβατών

Ο βίος της Οσίας Παρασκευής της Νέας της εξ Επιβατών

Από την άλλη, ο βίος της Οσίας Παρασκευής της Νέας της εξ Επιβατών –που δεν θα πρέπει να συγχέεται με την Αγία Παρασκευή τη Ρωμαία, που συνήθως εικονίζεται με κρατήρα που περιέχει ζεύγος ματιών– διαφέρει σε σχέση με αυτόν της Μαρίας της Νέας, καθώς η Οσία Παρασκευή ποτέ δεν οδηγήθηκε στον έγγαμο βίο. Γεννήθηκε στους Επιβάτες της Θράκης σε αριστοκρατική οικογένεια και από πολύ μικρή έτεινε προς τα θεία, απεκδυόμενη τα πλούτη της, γεγονός στο οποίο αντιδρούσαν οι γονείς της χτυπώντας την. Η ίδια, σε μεγαλύτερη ηλικία, αποφάσισε να εγκαταλείψει την πατρική εστία, μοίρασε σε άπορους τα πολυτελή της ρούχα, κατευθύνθηκε στα Ιεροσόλυμα όπου ακολούθησε ασκητική ζωή, την οποία συνέχισε και όταν επέστρεψε αργότερα στην Καλλικράτεια, όπου και απεβίωσε. Η ανατρεπτικότητα και αυτού του βίου δεν έγκειται στις πρακτικές αγιοποίησης, αλλά στο ότι η Οσία Παρασκευή απεκδύθηκε του κοινωνικού της ρόλου, αυτού της μάνας και της συζύγου, ήρθε σε ρήξη με τα κοινωνικά στερεότυπα και την οικογένειά της, υπήρξε ισχυρογνώμων και θαρραλέα, και ακολούθησε τον δρόμο του Θεού μέσω από τι προσωπικές της αναζητήσεις.

Οι θαυματοποιές Θρακιώτισσες Αγίες Μητέρες

Οι Αγίες Μητέρες που αποτυπώνονται στο «Μητερικό της Θράκης» γεννήθηκαν, έζησαν, μαρτύρησαν και ετάφησαν ως επί το πλείστον στην περιοχή της μείζονος Θράκης, π.χ. στην Κωνσταντινούπολη, την Ηράκλεια, τη Ραιδεστό, τη Βιζύη, τους Επιβάτες, την Καλλικράτεια, την Τραϊανούπολη κ.α., διαχέοντας την ευλάβειά τους σε όλη την περιοχή. Ακόμη και αρκετά χρόνια μετά την ταφή τους πραγματοποιούσαν και πραγματοποιούν συνεχώς θαύματα, αναζωπυρώνοντας την πίστη των χριστιανών και προσφέροντάς τους ένα απάγκιο στις δύσκολες στιγμές. Ενδεικτικά, από τα πρώτα θαύματα των Αγίων Μητέρων ήταν αυτά της Αγίας Σεβαστιανής, που με τη δύναμη του Θεού απομάκρυνε τα λιοντάρια που είχαν έρθει να την κατασπαράξουν, της Αγίας Γλυκερίας, που πραγματοποίησε θαύμα με τη μυροφόρο της ερχόμενη στα όνειρα ενός μοναχού και των Τεσσαράκοντα Παρθενομαρτύρων και του διδασκάλου τους Αμμών, που κατέστρεψαν τα είδωλα των Εθνικών. Όσον αφορά πιο «σύγχρονα» θαύματα, το σκήνωμα της Αγίας Μαρίας της Νέας επισκέφθηκαν στη Βιζύη εκατοντάδες πιστοί –και μη– που ήταν δαιμονισμένοι και η αγία κατάφερε να αποβληθεί το δαιμόνιο από μέσα τους, με αποτέλεσμα να ενισχύσουν την πίστη τους ή και να πιστέψουν για πρώτη φορά στην Ορθοδοξία –αυτή ήταν η πλειονότητα των θαυμάτων που πραγματοποιούσε η Αγία–, ασθενείς με παραλυσία στα άκρα κατάφεραν αμέσως να περπατήσουν κ.ά., ενώ χαρακτηριστικά η Αγία δεν λησμονούσε τα άτομα που «διέσωζε», γι’ αυτό και όποτε παραστρατούσαν τους «υπενθύμιζε» την «ασθένειά» τους.

Αλλά και το σκήνωμα της Οσίας Παρασκευής της Νέας της εξ Επιβατών, το οποίο πλέον βρίσκεται στο Ιάσιο της Ρουμανίας, είναι πηγή αγιασμού, φωτισμού και ιαμάτων, κατακλύζοντας πάθη και καταρδεύοντας τις ψυχές των πιστών. Εκεί κάθε χρόνο, στη γιορτή της, στις 14 Οκτωβρίου, συρρέουν εκατοντάδες πιστών για να λάβουν την ευλογία της και να προσκυνήσουν το σκήνωμά της στον υπέρλαμπρο Μητροπολιτικό Ναό της πόλης, που είναι στολισμένος με τοιχογραφίες από τη ζωή και τα θαύματά της. Να σημειωθεί πως η Οσία Παρασκευή η εξ Επιβατών και εν ζωή πραγματοποίησε θαύματα, όπως για παράδειγμα τη νηνεμία που επέφερε σε ταξίδι της κοντά στην Ιόπη (αρχαία πόλη της Παλαιστίνης), καθώς όταν πρόεκυψαν άγρια κύματα στο ταξίδι και όλοι οι συνεπιβάτες της υπέφεραν και ο καπετάνιος ανησυχούσε για την πορεία του πλοίου, τον έπιασε «από το χέρι και τον γέμισε με τις καλύτερες ελπίδες· […]» και τότε η θαλασσοταραχή έπαψε.

Η σύγχρονη παρουσία των Αγίων Μητέρων

Μπορεί οι Αγίες Μητέρες να έζησαν και να έδρασαν δεκάδες αιώνες πριν, ωστόσο η παρουσία τους είναι ακόμη ζωντανή και ο κ. Γκόζης αυτή προσπαθεί να ενισχύσει, διερευνώντας και τη μετακενωμένη παράδοσή τους στην περιοχή, καθώς πολλοί «φιλέρευνοι» θρακιώτες συμπολίτες μας αναζητούν, ερευνούν και προσπαθούν να διατηρήσουν τη μνήμη των Αγίων. Για παράδειγμα, στο βιβλίο αποτυπώνεται η προσπάθεια της Ιεράς Μητροπόλεως Διδυμοτείχου, Ορεστιάδος και Σουφλίου να διαφυλάξει τη μνήμη για τους τοπικούς Αγίους με έναν «σύγχρονο» τρόπο, αποτυπώνοντάς τους σε έναν πλήρη κατάλογο στην ιστοσελίδα της, αλλά και αφιερώνοντας ναούς προς τιμήν τους, όπως τον Ιερό Ναό των Αγίων Τεσσαράκοντα Παρθενομαρτύρων και του διδασκάλου τους, διακόνου Αμμών στην Ορεστιάδα, ή δημιουργώντας εξαιρετικής αισθητικής τοιχογραφίες σε ναούς της περιοχής, όπως οι απεικονίσεις μερικών εκ των Τεσσαράκοντα Παρθενομαρτύρων, της Οσίας Παρασκευής της Επιβατηνής αλλά και της Αγίας Γλυκερίας στον Ιερό Ναό Αγίων Θεοδώρων Ορεστιάδας κ.α, ενώ και οι υπόλοιπες Ιερές Μητροπόλεις της Θράκης, όπως της Αλεξανδρούπολης με τον Ιερό Ναό Αγίας Γλυκερίας στα Λουτρά Τραϊανούπολης, της Μαρωνείας και Κομοτηνής με τις αποτυπώσεις Θρακιωτών Αγίων και συγκεκριμένα της Αγίας Παρασκευής της Επιβατηνής στον Ιερό Καθεδρικό Ναό του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου Κομοτηνής κ.ά., αλλά και της Ξάνθης, με το παρεκκλήσι της Αγίας Παρασκευής στην Ποταμιά της Ξάνθης, αλλά και τον Ιερό Ναό Αγίας Παρασκευής Αβδήρων, με την εξαιρετική εικόνα που φιλοτέχνησε ο Αδριανουπολίτης ζωγράφος Μιχαήλ Δημόπουλος που έχει δημιουργηθεί κατά την τεχνική της Παρασκευής της Επιβατηνής κ.ά. αποτελούν φάροι διαφύλαξης και ενίσχυσης της θρακικής ορθοδοξίας.

Εκτός όμως της «επίσημης» τιμής στις Αγίες Μητέρες, πολλοί αφανείς συμπολίτες μας συνεχίζουν να τις τιμούν και στα του οίκου τους, έχοντάς τες ως «προστάτιδες», φυλάσσουν εικόνες τους πλάι στο αναμμένο καντήλι για να τους δίνουν φώτιση και ελπίδα. Βέβαια, αυτή η «σχέση» τους με τις Θρακιώτισσες Αγίες δεν είναι καρπός τυχαιότητας, καθώς οι περισσότεροι εξ αυτών είναι απόγονοι προσφυγικών οικογενειών από την Ανατολική Ρωμυλία και τη Μ. Ασία, γνωρίζουν δηλαδή τις περιοχές εκείνες ακόμη και από αφηγήσεις, γνωρίζουν τις Αγίες και τα θαύματά τους και τις νιώθουν σαν δικές τους Μητέρες που έχουν απλώσει τις φτερούγες τους και τους προστατεύουν. Υπάρχουν όμως και αυτοί οι πιστοί οι οποίοι έχοντας μεγαλώσει σε περιοχές με μεγάλη ιστορία, όπως η κ. Ουρανία Γκουτσίδου ‒μία εκ των πληροφορητριών του βιβλίου‒, η οποία έχοντας μεγαλώσει και ζώντας στα Πετρωτά Ορεστιάδας αφηγείται θύμησες και παραδόσεις των παλαιότερων του χωριού που τόνιζαν πως η περιοχή, όντας σταυροδρόμι, αποτέλεσε σημείο συγκέντρωσης μοναχών και καλογέρων, οι οποίοι επί Τουρκοκρατίας κατεσφάγησαν αναδύοντας πλέον σε εκείνες τις περιοχές κατά καιρούς ευωδία, αλλά και υποδεικνύει τις διάφορες βραχώδεις σπηλιές στις οποίες φημολογείται πως εκεί παρέμειναν και προστατεύθηκαν από τους διωγμούς, για κάποιο χρονικό διάστημα, οι Τεσσαράκοντα Παρθενομάρτυρες και ο διδάσκαλός τους Αμμών. Η παράδοση αυτή διατηρείται ακόμη ζωντανή, και η ίδια η κ. Γκουτσίδου, έχοντας εξάλλου το όνομα μίας εκ των Παρθενομαρτύρων, αποφάσισε το 1996 να δημιουργήσει ναΐσκο αφιερωμένο στην Παρθενομάρτυρα, αλλά και να μοιράζεται πλέον τις «γνώσεις» της με όποιον πιστό περιδιαβεί το σοκάκι της. Αυτό που γίνεται αντιληπτό με τα παραπάνω και με τον τρόπο με τον οποίο διαπλέκεται η αγιολογία με τις καθημερινές ανθρώπινες πτυχές και αποτυπώνεται στο παρόν σύγγραμμα είναι πως η παράδοση και η αγιότητα ξεπερνούν τα όρια της εκκλησίας ή της επιστήμης της θεολογίας, γίνονται κτήμα όλων, και γι’ αυτό η διαφύλαξη της μνήμης των Αγίων είναι ζήτημα όλων.

«Μητερικό της Θράκης»: Μία πλούσια βιβλιογραφική περιδιάβαση

Ο συγγραφέας του «Μητερικού της Θράκης», έχοντας μελετήσει σε βάθος την Αγία Γραφή, προγενέστερα συγγράμματα για τις Αγίες Μητέρες, τα κείμενα του Ευλόγιου Κουρίλα Λαυριώτη, Μητροπολίτη Κορυτσάς, που φιλοξενούνται στο περιοδικό «Θρακικά» του Θρακικού Κέντρου και που είναι από τους πρώτους που κατέγραψε τους βίους και τα μαρτύρια των Αγίων Μητέρων της Θράκης –αναγνωρίζοντας την αξία και τη σπουδαιότητά τους–, και αξιοποιώντας παράλληλα στοιχεία της ξενόγλωσσης βιβλιογραφίας, καθώς εξετάζει συγγράμματα σημαντικών διεθνώς βυζαντινολόγων, όπως των: Aggeliki Laiou, Stavroula Constantinou, Raymond Janin, Cyril Mango κ.ά. –σημαντικό είναι πως κάποιοι εξ αυτών περιλαμβάνουν στα κείμενά τους αναφορές σε επιτόπιες έρευνες που πραγματοποιήθηκαν στην περιοχή της μείζονος Θράκης μετά τον 12ο αι. και διασώζονται μόνο στα κείμενά τους–, έχει τα κατάλληλα υλικά στα χέρια του για να δημιουργήσει –και τα κατάφερε– μια Ανθολογία με επιστημονική πληρότητα αλλά και γλωσσική αμεσότητα. Δεν είναι εξάλλου ένα βιβλίο μόνο για τον ακαδημαϊκό αναγνώστη αλλά και για τον καθημερινό περιπατητή στον κόσμο της χριστιανοσύνης, και αυτό αποδεικνύεται και από την προσθήκη της «κατατοπιστικής» εισαγωγής στον κόσμο της Αγιολογίας, αλλά και από την παράλληλη παράθεση του πρωτότυπου κειμένου στα αριστερά και της εύληπτης μετάφρασής του στα δεξιά και με την προσθήκη επεξηγηματικών υποσημειώσεων εκατέρωθεν.

Γνωρίζοντας τον Γιώργο Σ. Γκόζη…

Ο Γιώργος Σ. Γκόζης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1970. Σπούδασε στο τμήμα Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Ακολούθησε μεταπτυχιακές σπουδές στην ίδια σχολή, στον τομέα Εκκλησιαστικής Ιστορίας, Χριστιανικής Γραμματείας, Αρχαιολογίας και Τέχνης. Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου ειδίκευσης στην Αγιολογία. Η εργογραφία του στα ελληνικά Γράμματα, ως συγγραφέα έργων πεζού λόγου, περιλαμβάνει δημοσιεύσεις προσωπικών, αλλά και συλλογικών αφηγήσεων. Ενδεικτικά, κυκλοφορούν οι προσωπικές του εργογραφίες: «Θραύση Κρυστάλλων», (Μυθιστόρημα), Ποταμός, Αθήνα 2020· «Γκουανό», (Νουβέλα), Πόλις, Αθήνα 2016 κ.ά. Επίσης, έχει συμμετάσχει σε ανθολογίες και συλλογικά έργα, ενώ από το 2016 είναι τακτικό μέλος της Εταιρείας Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης. Επίσημη ιστοσελίδα του είναι www.georgegozis.gr.

https://www.paratiritis-news.gr/article/229025/Miteriko-tis-Thrakis--Bioi-kai-Marturia-Agion-kai-Osion-Gunaikon-tis-Thrakis-tou-Giorgou-S-Gkozi

ΝΕΚΡΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ: Πομάκοι, Ισλάμ και Ορθοδοξία - μια πρόσκληση

Φωτό από τη μελέτη Πομάκοι: πόσο Έλληνες και χριστιανοί μπορεί να είναι;

ΚΛΙΚ: ΝΕΚΡΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ: Πομάκοι, Ισλάμ και Ορθοδοξία - μια πρόσκληση

Ν. Λυγερός, Η Βυζαντινή Θράκη

[πηγή: ιστότοπος Νίκου Λυγερού]

Όταν ακούμε συνεχώς για το νεοθωμανικό δόγμα κάθε λίγο και λιγάκι, έχουμε την εντύπωση ή τουλάχιστον μας την δίνουν, ότι δεν μπορούμε να κάνουμε απολύτως τίποτα και ότι στην καλύτερη περίπτωση θα είμαστε απλώς και μόνο παρατηρητές μιας κατάστασης. Η πραγματικότητα είναι εντελώς διαφορετική. Απλώς επειδή διαβάζουμε μόνο το στρατηγικό λάθος και όχι τα στρατηγικά του Βυζαντίου, δίνουμε σημασία στο ασήμαντο και δεν μελετάμε τα θεμελιακά και τα διαχρονικά στοιχεία. Αντί να δούμε δομές σαν τα βυζαντινά τάγματα και θέματα, είμαστε ακόμα στο επίπεδο να θεωρούμε τη Θράκη σαν μια περιθωριακή περιοχή, ενώ αγγίζει δύο θάλασσες και αποτελεί στρατηγικό Ελληνισμό. Ασχολούμαστε συνεχώς με τοπικά προβλήματα και δεν βλέπουμε τη μεγάλη εικόνα και το ρόλο που έχουμε να παίξουμε. Ο Ελληνισμός είναι από τα πιο διαχρονικά στοιχεία της Ανθρωπότητας κι έχουμε ραγιάδες που προσπαθούν να μας πείσουν ότι δεν είμαστε τίποτα σε σχέση με τους γείτονες. Δίχως να αντιλαμβάνονται ότι η ίδια μας η ύπαρξη μετά από τόσους αιώνες αποδεικνύει το γελοίο αυτής της υπόθεσης. Η ιστορία έχει δείξει ότι είμαστε σπάνιοι. Άρα ας ασχοληθούμε με τον Χρόνο κι όχι συνεχώς με τον χώρο, αφού ο Ελληνισμός δεν έχει τέτοια όρια. Κατά συνέπεια, η ανάπτυξη της Θράκης είναι απαραίτητη ακόμα και σε πρακτικό επίπεδο. Και σε αυτό το κομβικό σημείο έρχεται να βοηθήσει ο ζεόλιθος με τα κοιτάσματά του και τις εφαρμογές του σε τόσους τομείς που επιτρέπει ταυτόχρονα και την καινοτομία. Ας δούμε λοιπόν αυτά τα δεδομένα και να μιλήσουμε για τα πράγματα με το όνομά τους. Δεν υπάρχει ούτε δυτικό ούτε ανατολικό πεδίο αλλά μόνο και μόνο ελευθερία και κατεχόμενα. Όλη η ιστορία του Βυζαντίου το δείχνει ξεκάθαρα ως η πιο μακρόχρονη οντότητα ως υπερδομή. Αν ενσωματώσουμε τα νοητικά σχήματά του, τότε δεν θα επικεντρωνόμαστε μόνο στο τέλος μ’ έναν παθητικό τρόπο, αλλά θα χτίσουμε το μέλλον με τα θεμέλια του παρελθόντος.

 http://www.lygeros.org/articles?n=14148&l=gr

Αρχιμ. Σωφρόνιος Γκουτζίνης: «Eλληνική Ιεραποστολική Ένωση»

Η περιοχή μας δέχθηκε τις τελευταίες ημέρες την επίσκεψη της «Ελληνικής Ιεραποστολικής Ένωσης», μιας νέας προτεσταντικής ομάδας που δραστηριοποιείται στη χώρα μας με έδρα την Αθήνα. Το έντυπο υλικό που διένειμε η ομάδα αυτή μέσα σε ειδική συσκευασία, διανεμήθηκε από πολυκατοικία σε πολυκατοικία, από σπίτι σε σπίτι, τόσο στην πόλη της Ξάνθης, όσο και στα χωριά της Μητροπόλεώς μας. Ξεφυλλίζοντας το υλικό αυτό διαπιστώνουμε πως πρόκειται για την Καινή Διαθήκη της Βιβλικής Εταιρείας, για ένα DVD με ηχογραφημένο όλο το κείμενο της Καινής Διαθήκης το οποίο διαβάζει ο γνωστός στο πανελλήνιο Απόστολος Βαβύλης, ο οποίος κατά περίπτωση συστήνεται και ως μοναχός Ραφαήλ, καθώς και με έντυπο υλικό που προπαγανδίζει τους σκοπούς της ΕΙΕ και στο οποίο πλασάρονται έντεχνα οι έντυπες και ψηφιακές εκδόσεις τους με τη διδασκαλία τους (CD με ύμνους, μαθήματα Αγίας Γραφής, η γνωστή προτεσταντική ταινία «Ιησούς», η οποία παλαιότερα διανέμονταν από την προτεσταντική ομάδα «Χριστιανική Οργάνωση Αγάπης», καθώς επίσης και φυλλάδιο με τίτλο «Ελευθερώθηκα από τα πλοκάμια του τζόγου», όπου αναφέρεται σχετικό περιστατικό, με την υποσημείωση μάλιστα ότι ο πρωταγωνιστής του είναι ανεψιός αποθανόντος Μητροπολίτη Μητροπόλεως της Θράκης).

            Η εκστρατεία της ΕΙΕ στην περιοχή της Θράκης μας κάνει ιδιαίτερη εντύπωση για τρείς λόγους:

α. Ήταν ιδιαίτερα μαχητική αφού η ομάδα απευθύνθηκε τόσο σε χριστιανούς όσο και σε μουσουλμάνους, διανέμοντας το υλικό και σε περιοχές που κατοικούνται από μουσουλμάνους. Μάλιστα η μαχητικότητά τους, ή μάλλον το θράσος τους, φαίνεται και από το γεγονός ότι το υλικό διανεμήθηκε ακόμη και σε εισόδους ναών καθώς και σε άλλα εκκλησιαστικά οικήματα!!!

β. Κάνει ακόμη εντύπωση η εκστρατεία αυτή για το λόγο ότι γίνεται στην Ελλάδα, και μάλιστα στη Θράκη, η οποία είναι χριστιανική ήδη από τους αποστολικούς χρόνους, τον 1^ο αι. μ.Χ. και απορεί κανείς που υπάρχουν προτεσταντικές ομάδες που θεωρούν το χώρο της Ελλάδας ως χώρο ιεραποστολής, σαν να είμαστε κάποια απομονωμένη φυλή στα βάθη της ζούγκλας.

γ. Ο τρίτος και  κυριώτερος λόγος που εντυπωσιάζει η συγκεκριμένη εκστρατεία είναι ο ψευδεπίγραφος χαρακτήρας της. Η ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΑΥΤΗ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗ, ΑΛΛΑ ΠΡΟΣΗΛΥΤΙΣΤΙΚΗ. Ιεραποστολή σημαίνει ότι απευθύνομαι σε ένα μη χριστιανικό πληθυσμό δηλώνοντας σαφώς την θρησκευτική μου ταυτότητα. Η Μητρόπολή μας λ.χ. πραγματοποιεί ιεραποστολή στην Αφρική και μάλιστα στο Κογκό, ενισχύοντας τον εκεί επίσκοπο στην διάδοση του ευαγγελίου μεταξύ των ιθαγενών. Απευθύνεται σε μη χριστιανούς και δηλώνει σαφώς την θρησκευτική της ταυτότητα: είναι η Ορθόδοξη Εκκλησία του Χριστού και ειδικότερα η Μητρόπολη της Ξάνθης. Στην περίπτωση όμως της ΕΙΕ δεν ισχύει αυτή η διπλή δέσμευση: δηλαδή μη χριστιανικός πληθυσμός και ΣΑΦΗΣ ΔΗΛΩΣΗ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ. Απεναντίας μάλιστα έχουμε προσπάθεια διείσδυσης εντός χριστιανικού πληθυσμού και μάλιστα με απόκρυψη της πραγματικής ταυτότητας της ΕΙΕ που είναι σαφώς προτεσταντική. Η απόκρυψη γίνεται με φαιδρά τεχνάσματα όπως

·         ότι ο ήρωας που απεξαρτήθηκε από τον τζόγο είναι ανεψιός κεκοιμημένου μητροπολίτου (και τι μ’ αυτό;;;)

·         ότι η ομάδα δεν έχει σχέση με αιρέσεις όπως οι Μάρτυρες του Ιεχωβά ή οι Μορμόνοι (λες και αυτές είναι οι μοναδικές αιρετικές ομάδες και δεν υπάρχουν άλλες)

·         Διανέμοντας την Καινή Διαθήκη σε έντυπη και ηλεκτρονική ηχογραφημένη μορφή CD ,  μία έκδοση που παλαιότερα είχε την έγκριση της Εκκλησίας, σήμερα όμως τα εκδοτικά της δικαιώματα δεν ανήκουν στην Εκκλησία της Ελλάδος, και με ηχογράφηση που έγινε με πρωτοβουλία ενός προσώπου που είχε εμπλακεί σε σωρεία σκανδάλων στο παρελθόν και σήμερα φέρει το σχήμα του μοναχού κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες.

Είναι προφανές ότι και τα τρία παραπάνω επιχειρήματα προσπαθούν να δημιουργήσουν στους αδαείς την εντύπωση ή και την πεποίθηση ότι η ΕΙΕ είναι ένα ορθόδοξο σωματείο. Αυτή ακριβώς η προσπάθεια ΑΠΟΚΡΥΨΗΣ ΤΗΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΕΙΕ ΜΕ ΣΚΟΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΑΠΛΑΝΗΣΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΓΡΑ ΟΠΑΔΩΝ, ΣΥΝΙΣΤΑ ΤΟ ΠΟΙΝΙΚΟ ΑΔΙΚΗΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΣΗΛΥΤΙΣΜΟΥ.

 Συνοψίζοντας τα παραπάνω  επισημαίνουμε τα εξής:

1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΟΧΙ ΜΟΝΟ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΑΛΛΑ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΜΙΑ ΜΑΧΗΤΙΚΗ ΝΕΟΠΡΟΤΕΣΤΑΝΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ Η ΟΠΟΙΑ ΘΕΩΡΕΙ ΤΟΣΟ ΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ ΟΣΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΑΣ ΩΣ ΠΕΔΙΟ ΠΡΟΣΥΛΗΤΙΣΜΟΥ, ΑΜΦΙΣΒΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΜΑΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ.

2. Η ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ ΔΕΝ ΕΡΜΗΝΕΥΕΤΑΙ ΕΚΤΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΖΩΗΣ, ΑΛΛΑ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ Η ΟΠΟΙΑ, ΕΞ ΑΛΛΟΥ, ΕΙΝΑΙ ΕΚΕΙΝΗ Η ΟΠΟΙΑ ΔΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΣΥΝΕΓΡΑΨΕ ΤΗΝ Κ.Δ.

3. ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ ΓΙΑ ΟΣΟΥΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΔΙΝΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟ ΈΩΣ ΚΑΙ ΜΑΪΟ ΣΤΙΣ ΕΝΟΡΙΕΣ ΤΗΣ ΠΟΛΕΩΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΥΠΑΙΘΡΟΥ ΑΠΟ ΕΝΤΕΤΑΛΜΕΝΟΥΣ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ

Αρχιμ. Σωφρόνιος Γκουτζίνης

                                                      

Νεοθωμανισμός και ελληνική Θράκη

Πηγή: άρδην
Βλ . και : ΟΥ ΠΑΝΤΟΣ ΠΛΕΙΝ ΕΣ ΠΟΝΤΟΝ

«Ο Άγιος Λουκάς να κάνει το θαύμα του κι εδώ στην Θράκη»

Πηγή: Εφημερίδα Ο ΧΡΟΝΟΣ, 17/10/2009 

γράφει η Μελαχροινή Μαρτίδου

Με πίστη και κατάνυξη παρακολούθησαν οι Κομοτηναίοι την αφιερωματική εκδήλωση στον Άγιο Λουκά που έγινε στην μητρόπολη Μαρωνείας και Κομοτηνής με προβολή βίντεο, ομιλίες και μαρτυρίες ειδικών προσκεκλημένων που ήρθαν από την Ουκρανία. Ο συγγραφέας της βιογραφίας του Αγίου, Νεκτάριος Αντωνόπουλος είναι απόλυτα περιγραφικός.

Πατέρα Νεκτάριε, υποδεχόμαστε τα λείψανα του Αγίου Λουκά θα θέλαμε να μας μιλήσετε για το έργο του νεότερου Αγίου της χριστιανικής πίστης του σπουδαιότερου χειρουργού του 20ου αιώνα.
-Υποδεχόσαστε πράγματι στην Κομοτηνή τα λείψανα του Αγίου Λουκά από την Ρωσία. Πρόκειται για μια μεγάλη εκκλησιαστική και επιστημονική μορφή, ήταν Ρώσος στην καταγωγή, ξεκίνησε ως γιατρός, τελείωσε την ιατρική σχολή του Κιέβου, ειδικεύτηκε στην χειρουργική και εξελίχθηκε στον σπουδαιότερο χειρουργό του 20ου αιώνα στην Ρωσία.

Έκανε πολύ σημαντικές επιστημονικές μελέτες για την γενική αναισθησία και την χειρουργική των πυογόνων λοιμώξεων. Το 1919 πέθανε η γυναίκα του, έμεινε χήρος με τέσσερα παιδιά, ενώ τότε είχε εκλεγεί καθηγητής πανεπιστημίου. Το 1921 χειροτονήθηκε ιερέας πάνω στην περίοδο των διωγμών και το 1923 επίσκοπος Τασκένδης. Μέσα στο χειρουργείο είχε πάντα την εικόνα του Χριστού και της Παναγίας και πριν χειρουργήσει προσευχόταν, άναβε το καντήλι και με βαμβάκι και ιώδιο σχημάτιζε τον σταυρό στο μέρος της τομής, εκεί που θα έκανε εγχείρηση, γι’ αυτό και δεν είχε -με την βοήθεια του Θεού- ποτέ αποτυχίες.

Το 1923 συνελήφθη από το καθεστώς, συνολικά συνελήφθη τέσσερις φορές και πέρασε 11 ολόκληρα χρόνια στην εξορία και στην φυλακή και στα στρατόπεδα στο Γκουλάγκ και όπου πήγαινε όμως δεν σταματούσε να χειρουργεί και να ευεργετεί τους ανθρώπους. Το 1924 στην εξορία, με τα ελάχιστα μέσα που διέθετε εγχείρισε την πρώτη παγκοσμίως μεταμόσχευση νεφρού από ζώο σε άνθρωπο και από το 1934 έως το 1937 κυκλοφόρησε το βιβλίο του για την χειρουργική των πυωδών λοιμώξεων και έκανε σημαντικές μελέτες και ανακάλυψε την πενικιλίνη παράλληλα με τον Φλέμινγκ. Το 1937 συνελήφθη για τέταρτη φορά και υπέστη φοβερά βασανιστήρια. Το 1941 λόγω του πολέμου ο ίδιος ο Στάλιν τον διόρισε αρχίατρο των στρατιωτικών νοσοκομείων της Σιβηρίας και έσωσε χιλιάδες στρατιώτες από τα τραύματά τους που πέθαιναν αβοήθητοι… Το 1946 βραβεύτηκε από το ίδιο το καθεστώς που τον δίωξε με το μεγαλύτερο κρατικό βραβείο και διορίστηκε την ίδια χρονιά αρχιεπίσκοπος Συμφερουπόλεως και Κριμαίας. Τα τελευταία χρόνια της ζωής του τα έζησε εκεί στην Κριμαία. Ως αρχιεπίσκοπος σιγά-σιγά έχασε το φως του και το 1961 κοιμήθηκε στην Σιδηρούπολή με εύθυμη Αγίου και ετάφη με μεγάλες τιμές από την πλευρά του λαού που τον αγαπούσε πάρα πολύ. Το 1996 η Ρωσική εκκλησία ανακήρυξε την αγιότητα του και έγινε η ανακομιδή των λειψάνων του που βρίσκονται σήμερα στην Συμφερούπολη. Στην ανακομιδή βρέθηκε άφθαρτη η καρδιά του, τα μάτια του και ο εγκέφαλος. Την ίδια χρονιά γράψαμε τον βίο του και σήμερα είμαστε στην ευχάριστη θέση να είμαστε στην Κομοτηνή, φέραμε τεμάχιο της καρδιάς του, ένα κομμάτι από τα λείψανα του και γίνεται αυτή η εκδήλωση. Έχουμε την χαρά να έχουμε μαζί μας την δισέγγονη του Αγίου Λουκά την οποία βάφτισε ο ίδιος πριν κοιμηθεί, η κυρία Τατιάνα η οποία είναι και αναισθησιολόγος γιατρός στο νοσοκομείο της Οδησσού της Ουκρανίας. Μαζί μας έχουμε και τον Ναζάρ ο οποίος είναι μουσικός και έχει ζήσει ένα μεγάλο θαύμα του Αγίου, του είχαν κοπεί τα δάχτυλα, οι ονυχοφόροι φάλαγγες και από την χάρη του Αγίου ξαναβγήκαν, ξαναφύτρωσαν και σήμερα είναι αριστούχος πιανίστας στην Μόσχα. Τα θαύματα συνεχίζονται, είναι πάρα πολλά, θα χρειαζόταν πολλές συνεντεύξεις για να τα πούμε, αλλά αυτό που θέλω να πω είναι ότι ο Αγιος δεν σταμάτησε να χειρουργεί, μέχρι και σήμερα εμφανίζεται μέσα στα νοσοκομεία, στους αρρώστους, χειρουργεί, βρίσκουν πάνω τους οι άνθρωποι τομή από εγχείρηση ή αίμα και πολλές φορές ο ίδιος ζητάει να βοηθήσει τους ανθρώπους, έχουμε όμως πολλές εμφανίσεις και θα χρειαστεί πάρα πολύ χρόνος για να τις αναφέρουμε».

Ναζάρ Στανιντσένκοφ: Κόπηκαν τα δάκτυλά μου, με προσευχή στον Άγιο …ξαναφύτρωσαν και συνέχισα ως πιανίστας

 φωτό: www.xronos.gr

Το ενδιαφέρον στρέφεται στον διακεκριμένο πιανίστα Ναζάρ Στανιντσένκοφ που περιγράφει την βιωματική του περιπέτεια και το θαύμα που έζησε.

«Πριν από επτά χρόνια πήγα στην θάλασσα για να παραθερίσω στην γιαγιά μου και κάποια μέρα βγήκα από το σπίτι για να παίξω, δεν πρόσεξα και η πόρτα έκλεισε και μου έπιασε μέσα τα δάχτυλα. Μου κόπηκαν οι ονυχοφόροι φάλαγγες. Εγώ έκλαιγα και φώναζα μου «κόπηκαν τα δάχτυλα, πως θα ξαναπαίξω πιάνο»; Πήγαμε στο νοσοκομείο και ο γιατρός δεν μπορούσε να κάνει κάτι, απλώς έραψε τα τραύματα. Μετά από λίγες μέρες μια γιαγιά μας μίλησε για τον Άγιο Λουκά. Πήγαμε στην Συμφερούπολη προσκυνήσαμε τα λείψανα του Αγίου, εγώ πήρα λάδι και εικόνα του Αγίου και κάθε βράδυ προσευχόμουν, άγιε Λουκά δεν ξέρω τι θα κάνεις, εγώ θέλω να ξαναπαίξω πιάνο, εσύ γιατρός θα ξέρεις. Έβαζα κάθε βράδυ την εικόνα και το λάδι στο χέρι μου. Έπειτα από ένα μήνα τα δάχτυλα ξαναφύτρωσαν, βγήκαν και τα νύχια, άρχισα πάλι το πιάνο. Σε πέντε μήνες έδωσα εξετάσεις στο πιάνο και πήρα το πρώτο βραβείο. Ευχαριστώ τον Άγιο Λουκά για το μεγάλο αυτό δώρο που καθόρισε την ζωή μου».

Η εγγονή του Αγίου Λουκά Τατιάνα μιλά για το πώς τον γνώρισε: «Ονομάζομαι Τατιάνα, είμαι η εγγονή του μικρότερου γιού του Αγίου Λουκά, ταξιδεύαμε πάρα πολύ στην Ελλάδα αλλά πρώτη φορά ταξιδεύουμε στην άκρη και θα θέλαμε πάρα πολύ να βοηθήσει και εδώ τον κόσμο ο Άγιος Λουκάς. Θα θέλαμε πάρα πολύ αν γίνει κάποιο θαύμα εδώ πέρα να τους ενημερώναμε και θα χαρούνε πάρα πολύ. Θέλω να πω ότι είμαι μοναδική στην οικογένεια η οποία αξιώθηκα να με βαφτίσει ο Άγιος Λουκάς. Η μητέρα μου ήθελε να με ονομάσουν Ελένη, αλλά ο ίδιος την ώρα της βάφτισης την ονόμασε Τατιάνα. Η μητέρα της στεναχωριόταν, ωστόσο ο Άγιος Λουκάς είπε ότι είχε κάποιο σκοπό και ήθελε να την ονομάζουν Τατιάνα». Η ίδια δουλεύει ως αναισθησιολόγος και συνήθως υπάρχουν αρκετές δυσκολίες και ενώ παλαιότερα οι συνάδελφοι δεν την εμπιστεύονταν πολύ και δεν είχαν ιδιαίτερη πίστη, τώρα που βλέπουν ότι πηγαίνει πολύ καλά της λένε πολλές φορές να πηγαίνει και να ζητάει βοήθεια από τον παππού της που βοηθάει πάρα πολύ. Λέει ότι όσοι θέλουν κάποια βοήθεια να πηγαίνουν στην Συμφερούπολη και εκεί οι γιατροί οι οποίοι κάνουν κάποια χειρουργική εργασία ακουμπάνε τα χέρια τους πάνω του και τους βοηθάει αυτό πάρα πολύ στην δουλειά τους.

Κατάμεστη ήταν η αίθουσα της μητρόπολης από τον κόσμο που συνέρευσε να ακούσει από κοντά τις αυθεντικές μαρτυρίες και να γνωρίσει το βίο του Αγίου σε μια εκδήλωση που απόλαυσε το κοινό της Κομοτηνής και οι ιερωμένοι που παρίσταντο.