Δευτέρα 28 Νοεμβρίου 2022

Κατύν




Πριν μερικά χρόνια ένας καλός φίλος μου έκανε το εξής ερώτημα:
- Έχω τα Άπαντα του Στάλιν. Μήπως θέλεις να στα χαρίσω;
- Δυστυχώς δεν έχω καθόλου χώρο στη βιβλιοθήκη μου, του απάντησα.
(Δεν ήθελα βεβαίως να τον στενοχωρήσω, οπότε δεν συμπλήρωσα το "για στυγνούς εγκληματίες" στην απάντηση μου).
Επειδή όμως ήθελα λίγο να τον αφυπνίσω από το λήθαργο τον ρώτησα με νόημα:
- Είδες το "Κατύν" του Βάϊντα; Εξαιρετική ταινία!

27/11/2022

Γ.Μ.Β.



Κυριακή 20 Νοεμβρίου 2022

Ανθολόγιον 277: ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ (με τον τρόπο του Γ. Μανιάτη)






ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ
Wer andere jagt muss selber laufen*




Γιώργος ΜανιάτηςΈξεργα, εκδόσεις Στιγμή, γ' έκδοση, Αθήνα 2018, προμετωπίδα, σελ. 7.

________________
["Όποιος κυνηγάει τους άλλους πρέπει να τρέξει μόνος του" - γερμανικό απόφθεγμα]


Τηλεκανίβαλοι (σχόλιο στην επικαιρότητα)


 



Παρασκευή 11 Νοεμβρίου 2022

Αντιχριστιανισμός και φιλοσοφική στειρότητα

πηγή: ΑΝΤΙΦΩΝΟ


Του π. Ν. Λουδοβίκου

Έχει ορισμένως σημειωθεί από διαφόρους η αδιάλλακτη (και μη-διαλογική) εμμονικότητα της συχνά μονόπλευρης και οιονεί προπαγανδιστικής ιδεολογικής ορμής του Στέλιου Ράμφου, όπου ο θεωρούμενος ως αντίπαλος πρέπει να εξατμιστεί και να διαπομπευθεί, ει δυνατόν, τελεσίδικα, αλλά το μείζον πρόβλημα στις περιπτώσεις αυτές είναι η φιλοσοφική γονιμότητα. Πολλά μπορούμε να συγχωρήσουμε σε έναν δημιουργικό στοχαστή˙ εν προκειμένω όμως η πραγματική φιλοσοφική σκευή φαίνεται να συμποσούται, μετά σειρά παλινωδιών, σε δυό-τρείς γηρασμένες ιδέες, οι οποίες μάλιστα παραμένουν εντός του αδιερώτητες και αυταποδείκτως ισχύουσες, όταν μάλιστα στη Δύση έχουν βαθύτατα και γόνιμα αμφισβητηθεί, διορθωθεί, συμπληρωθεί.

Ασχολήθηκα εν παρόδω με τον συγγραφέα της Ελλάδας των Ονείρων σε τρία τουλάχιστον βιβλία μου, το Ορθοδοξία και Εκσυγχρονισμός, του 2006, το Οι Τρόμοι του Προσώπου και τα Βάσανα του Έρωτα, του 2009, και το βιβλίο μου για τον Βελούδινο Ολοκληρωτισμό, του 2020. Ο ευφυής αυτός Πλατωνικός λοιπόν φαίνεται ως ένας διχασμένος άνθρωπος που καταρρέει απρόσμενα από εκστατικό και άκριτο θαυμασμό μπροστά στην παράδοση του πάλαι ποτέ υπερβατικού υποκειμενισμού/ατομικισμού, του χωρίς καμιάν έννοια Πλατωνικής μετοχής, καθώς και του πιο αδιάλλακτου Διαφωτισμού και του στανικού «εξορθολογισμού» των πάντων. Τελικό του είδωλο φαίνεται λοιπόν πως είναι ο, κατά Ταίηλορ, «αυτάρκης ανθρωπισμός», όπου κάθε μεταφυσικό εκείθεν, λογίζεται ως αυταποδείκτως νεκρό, και η περί αυτό ενασχόληση των αφελών, ως, το πολύ, μυθική ή, για να έλθουμε στο παραπάνω βιβλίο του, ονειρική κατασκευή συμβόλων, πλείστα εκ των οποίων, και ειδικά τα Βυζαντινής προέλευσης, πρέπει να καταστραφούν πάραυτα, αφού απεργάζονται μιάν απολύτως καταστροφική της ιστορικότητας των Ελλήνων υπερέξαρση του συναισθήματος, για χάρη μιάς ψευδούς «αιωνιότητας τυποτελετουργικής υφής», πράγμα που οδηγεί σε «μια καθήλωσι του Εγώ σε πρώιμες φάσεις της αναπτύξεως, μια παθητικότητα και ανασφάλεια που δίνει το προβάδισμα στην κλειστή παραδοσιακή ομάδα προκαλώντας παιδικό μηδενισμό…».

Με το (αναπόδεικτο όσο και αδιερώτητο) αξίωμα αυτό ξεκινά την κατεδάφιση των πάντων, απ’ την αρχή του Βυζαντίου μέχρι και την δεκαετία του 60: όπου υπάρχουν καταγεγραμμένα όνειρα, ερμηνεύονται υπό το πρίσμα της παραπάνω αξιωματικής συσχέτισης της πραγματικότητάς τους με το πάντα καταστροφικό της ιστορικότητας συναίσθημα – και τούτο μάλιστα συνέβαινε αποκλειστικώς και μόνον εντός των (εκάστοτε) Βυζαντινών συνόρων, προκαλώντας τις παραπάνω συγκλονιστικές παρενέργειες, αφού, ως γνωστόν, όλα τα όνειρα των υπολοίπων μεσαιωνικών λαών έσφυζαν, φαίνεται, από… ορθολογιστικά μανιφέστα με το συναίσθημα ευνουχισμένο και, γι’ αυτό ακίνδυνο!

Και το μεν όνειρο, για εκείνους τουλάχιστον που γνωρίζουν την Βαθυψυχολογική αλφάβητο, έχει κυρίως και ανυπερθέτως να κάνει με το συναίσθημα, η αγνόηση όμως του απλού αυτού πράγματος οδηγεί τον Ράμφο σε άνετη κατεδάφιση διανοητικών γιγάντων, με πρώτα θύματα μάλιστα τους πνευματικώς συγγενείς του (Νεο-)πλατωνίζοντες, από τον Γρηγόριο Νύσσης και τους Καππαδόκες ώς τον Ευάγριο. (Ο Μάξιμος Ομολογητής και ο Γρηγόριος Παλαμάς την γλυτώνουν, μιάς και δεν υπάρχουν καταγεγραμμένα όνειρά τους, αν και ο Ησυχασμός, το πιο υλιστικό και σωματοκεντρικό θεολογικό ρεύμα του μεσαιωνικού Ελληνισμού, δεινά παρερμηνευμένο από τον Ράμφο, βάλλεται συχνά, ευκαιρίας δοθείσης, παρά την δυσπιστία του Ησυχασμού προς τα όνειρα…). Την ίδια στιγμή, αντιφατικά, κατηγορεί τους παραπάνω για έλλειψη μιας οντολογίας του πλήρους εαυτού – κάτι που είναι εν μέρει αληθινό, ακριβώς ωστόσο εξαιτίας του Πλατωνισμού τους. Υπάρχει όμως και μια άλλη σειρά μη- Πλατωνικών στοχαστών, με σημαντικότερους τους Μάξιμο Ομολογητή, τον Συμεώνα τον Νέο Θεολόγο και τον Γρηγόριο Παλαμά, οι οποίοι κάνουν ακριβώς το αντίθετο, εγκαινιάζοντας πρώιμα μια τέτοιαν ακριβώς οντολογία, η οποία μπορεί να συζητηθεί με απολύτως σημερινούς ανθρωπολογικούς όρους, ανοίγοντας μάλιστα και νέους ορίζοντες στη φιλοσοφία και τις επιστήμες του ανθρώπου. (Βλ. επ’αυτών το βιβλίο μου Analogical Identities: the Creation of the Christian Self. Beyond Spirituality and Mysticism in the Patristic Era, Brepols 2019˙ o δεύτερος τόμος, με τίτλο Intermeaningfulness: Self-catholicization, Meta-narcissism, and Christian Theology, κυκλοφορεί σύντομα).

Καμιά λοιπόν αναφορά δεν βρίσκεται στο έργο του φιλοσοφικά υπερσυντηρητικού Ράμφου στην αποδομητική κριτική την οποία υπέστη ο παραπάνω «ορθολογικός» ατομικισμός στη Δύση, από τον Λεβινάς ώς τον Μερλώ-Ποντύ και τον Ρικαίρ, και από τον Φρόιντ, ώς τον Λακάν και τον Κόχουτ. Καμμιά απήχηση δεν φαίνεται να έχουν στη σκέψη του οι γόνιμες διαπιστώσεις ενός Νόρμπερτ Ελίας, σχετικά με την έσχατη σημερινή απόληξη αυτού του ατομικισμού σε ένα «χωρίς-εμείς-εγώ» (we-less I), γεγονός που καλεί προς μια νέα κοινωνική οντολογία, την οποία ο περίκλειστος Δυτικός άνθρωπος (Homo clausus, κατά τον Ελίας) δεν μπορεί πλέον να αντλήσει μόνον από τη δική του παράδοση. Και εδώ φυσικά είναι η στιγμή να αναφερθεί κανείς στην επίμονη ναυτία που αισθάνεται ο Ράμφος προς την Θεία Λειτουργία, ως μια θεμελιώδη πηγή μιας τέτοιας οντολογίας – αυτή δεν είναι γι’ αυτόν παρά «ιδεοτυπικός συμβολισμός», που οδηγεί σε «δογματοπαγή θρησκευτισμό», πρόκειται για «τελετουργικό ψυχαναγκασμό που στενεύει το όριο έκφρασης ατομικού συμβολισμού και συναισθήματος, λόγω παγκυριαρχίας του ονόματος του Χριστού». Έτσι «στη Θεία Λειτουργία δεν υπάρχει χώρος για τίποτε νέο». Πρόκειται όντως για έναν «εξορθολογισμένο» Χριστιανισμό, με το άκτιστο, ως Χάρη πραγματικής κοινωνίας μαζί του και όχι διανοητικής του απολίθωσης, παντελώς απόν.

Δεν γνωρίζω προσωπικά κανένα πνευματικό χώρο, όπου ο συμβολισμός είναι λιγότερο παρών και η παρουσία της πλήρους ατομικότητας, ψυχοσωματικής και συναισθηματικής, περισσότερο εγγυημένη και νομιμοποιημένη, και στην κυριολεξία, απολύτως απαιτούμενη – χωρίς τον πραγματικό και πλήρη άνθρωπο, διαλεγόμενο, προσφέροντα και λαμβάνοντα, δεν υπάρχει Θεία Λειτουργία. Είναι γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο που προσωπικά επιχείρησα να περιγράψω την οντολογία της Θείας Λειτουργίας ως αγαπητική «διαλογική αμοιβαιότητα» μεταξύ ανθρώπου και Θεού και των ανθρώπων μεταξύ τους. (Στο βιβλίο μου A Eucharistic Ontology: Maximus the Confessor’s Eschatological Ontology of Dialogical Reciprocity, New York 2010). Αλλά για τον Ράμφο, όλα τα παραπάνω, και άλλα πολλά, απλώς δεν υπάρχουν.

Σε σημείο μάλιστα που να αναρωτιέται κανείς πώς αυτό το κατά Ράμφο ανάπηρο τερατούργημα που λέγεται Βυζάντιο, έζησε θριαμβευτικά για έντεκα αιώνες. Ποια πολιτική φιλοσοφία θα μπορούσε να παραχθεί εν προκειμένω από μια τέτοια πνευματική παράλυση; Ευτυχώς που, για να σωθούν τα προσχήματα, ο καθηγητής Κοντογιώργης έκανε μια τεράστια προσπάθεια να περισώσει όλον αυτόν τον πλούτο της πολιτικής σκέψης, σε κριτικό διάλογο μάλιστα με την Δύση – και αναφέρομαι ειδικά στο τελευταίο εξάτομο έργο του Το Ελληνικό Κοσμοσύστημα, όπου στον τέταρτο τόμο εξετάζεται εξαντλητικά η πολιτική σκέψη της Βυζαντινής περιόδου. Ακόμη και αν τυχόν διαφωνήσει κανείς εδώ ή εκεί, το επίπεδο προβληματισμού είναι απαράμιλλο. Εάν τυχόν το έργο αυτό μεταφράζονταν, θα ακολουθούσε γονιμότατος διάλογος, ενώ εάν το έργο του Ράμφου μεταφράζονταν θα προκαλούσε, το πολύ, τον οίκτο… Προσθέτω εδώ τα έργα των Γιάννη Βούλγαρη και Στάθη Καλύβα, όπου, πολύ πιο ισορροπημένα, περιγράφεται το μέγα επίτευγμα του Ελληνικού εκσυγχρονισμού, πέρα από τις καθηλώσεις της αριστερής, κυρίως, Κοινωνιολογίας και ιστοριογραφίας.

Όλα τα παραπάνω γράφονται εξαιτίας της πρόσφατης δημόσιας αντιπαράθεσης Ράμφου-Δημητριάδη. Ο τελευταίος, ένας γνωστός… θρησκευτικός φονταμενταλιστής της α-θρησκείας με έναν καταναγκαστικό, ιδεοληπτικό αντι-χριστιανισμό, βρίσκεται σε ακόμη μεγαλύτερη φιλοσοφική στασιμότητα, μη διστάζοντας μάλιστα να κατηγορήσει όλους σχεδόν συλλήβδην τους Ευρωπαίους φιλοσόφους, από τον Ντεκάρτ ώς τον Χάιντεγκερ, ως τολμήσαντες να ασχοληθούν στα σοβαρά με τον Χριστιανισμό. Για τον ίδιο, τα μόνα ανθρωπολογικά προβλήματα είναι το σεξ, ο θάνατος και η ιστορία. Ας προσπαθήσει κάποιος να του πει πως, για τον άνθρωπο, όλα αυτά είναι ταυτόχρονα νοήματα και ειδητικές αποβλέψεις, δηλαδή ανοικτά ερωτήματα πλήρους και απόλυτης ζωής που αναμένουν πέρα από τη φύση του ζώου απαντήσεις…

Ο Δημητριάδης θέτει λοιπόν στον Ράμφο, ένα εύλογο ερώτημα: αφού, του λέει, έχεις τέτοια ελεεινή περί Βυζαντινής Ορθοδοξίας άποψη, γιατί δεν εγκαταλείπεις την Εκκλησία; Η απάντηση είναι ίσως απλή: ο Ράμφος θέλει να συμπαρασύρει στην έξοδο αυτή όσους περισσότερους γίνεται. Και θα τον ακολουθήσουν όσοι καταλαβαίνουν από Ορθοδοξία ό,τι καταλαβαίνει και αυτός, δηλαδή σχεδόν τίποτα…

Παρεμπιπτόντως, τον Ιανουάριο θα γίνει στο Βόλο το Μέγα-συνέδριο του ΙΟΤΑ (International Orthodox Theological Association), του οποίου έχω την τιμή να είμαι συμπρόεδρος του Τομέα Δόγματος. Περισσότεροι από 300 ομιλητές από πέντε ηπείρους θα καταθέσουν την έρευνά τους, καθώς η παρουσία της Ορθόδοξης Εκκλησίας γίνεται όλο και εντονότερη στον Ελληνο-δυτικό κόσμο… Γιατί άραγε;

(Πρώτη έντυπη δημοσίευση: “Εστία”, 6 Νοεμβρίου 2022)


Μουσικόραμα 88: Laura Branigan

https://www.youtube.com/watch?v=HInA9jKyoKE

Laura Branigan - Self Control


Θεόδωρος Ι. Ρηγινιώτης, «Μια σπουδαία μέρα!» για το Αρκάδι και για όλους μας


«Μια σπουδαία μέρα!» για το Αρκάδι και για όλους μας




Μπράβο! Χίλια μπράβο, στην παλαίμαχη πλέον (αλλά πάντα νέα) δημοσιογράφο του Ρεθέμνους κυρία Αθηνά Πετρακάκη, για την έκπληξη, τη συγκίνηση και τα μηνύματα που μας πρόσφερε με το θεατρικό έργο της «Μια σπουδαία μέρα», το οποίο απολαύσαμε στην ιστορική αίθουσα του Ωδείου Ρεθύμνης το Σάββατο 5 Νοεμβρίου 2022.

Συγχαρητήρια στον Όμιλο Βρακοφόρων Κρήτης για την πρωτοβουλία του να «ανεβάσει» το έργο με τη θεατρική ομάδα του, προσφέροντας σε όλους μας «μια σπουδαία μέρα», που είμαι βέβαιος ότι για κάποιους – τους πιο ευαίσθητους ίσως – θα παραμείνει αξέχαστη.

Πολλές ευχαριστίες στους κορυφαίους, θα έλεγα, θεσμικούς φορείς του τόπου μας, την Ιερά Μητρόπολη Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου, την Αντιπεριφέρεια και το Δήμο Ρεθύμνης, που «υιοθέτησαν» το έργο (όπως εύστοχα είπε, προλογίζοντάς το, ο πρόεδρος του Ομίλου Βρακοφόρων Γιάννης Πετράκης), σαν να ήταν ένα παιδί, συμβάλλοντας καθοριστικά στο να θυμηθούμε κάτι από τη χαμένη μας, αλλά τόσο πολύτιμη, παιδικότητα.

Μια παιδικότητα όχι ανόητη και αλλοπρόσαλλη – όπως πολλές φορές δυστυχώς την αφήνουμε σήμερα να γίνει για τα παιδιά μας – αλλά γεμάτη ρομαντισμό, αγνότητα, ηρωικά πρότυπα και σπουδαία όνειρα, όχι μόνο για το δικό μας μέλλον, αλλά και για την πατρίδα μας (ξεχασμένη λέξη για τους περισσότερους από μας) και κατ’ επέκτασιν για τον κόσμο ολόκληρο.

Ας μην ξεχνούμε ότι ο κόσμος μας πρωτίστως είναι η πατρίδα μας, ενώ «ολόκληρος ο πλανήτης» είναι μια προέκταση της πατρίδας μας. Η γενιά των παιδιών μας μεγαλώνει με άφθονα μηνύματα ευαισθητοποίησης για «τον πλανήτη», αλλά χωρίς σχεδόν καθόλου μηνύματα αγάπης για την πατρίδα. Κατά κάποιον τρόπο, δεν έχει πια πατρίδα, αλλά ζει εγκλωβισμένη στον ψηφιακό κόσμο του διαδικτύου και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

Τέλος, μια θερμή χειραψία και αδελφικός ασπασμός (με κρητικό σέβας) στους ηθοποιούς της θεατρικής ομάδας του Ομίλου, που ενσάρκωσαν με μοναδικό τρόπο τους χαρακτήρες του έργου – πρωταγωνιστές του Αρκαδικού δράματος – μετατρέποντας τη βραδιά εκείνη, και κάθε μέρα που έπαιξαν το έργο, σε «μια σπουδαία μέρα» για τη ζωή μας.

Συγχαρητήρια και ευχαριστίες σε όλους τους συντελεστές των παραστάσεων και ιδιαιτέρως στην κυρία Καλλιόπη Τσιμπισκάκη για την ατμοσφαιρική σκηνοθεσία και τα κοστούμια και τον κ. Αντώνη Μαυράκη για την υπέροχη μουσική επιμέλεια. Ομοίως και στην ομάδα των τραγουδιστών του Ομίλου, που απέδωσε στο κατάλληλο σημείο το πανέμορφο ριζίτικο «Βροντή μεγάλη ακούστηκε», με το οποίο αποτυπώθηκε συμβολικά στην παράσταση η στιγμή της ανατίναξης της ηρωικής Μονής.


Το «μυστικό» του έργου

Αφού το έργο παίχτηκε πλέον, και μάλιστα σε ιδιαίτερα ευρύ κοινό (ελπίζουμε και σε άλλες παραστάσεις, εντός και εκτός Ρεθύμνου, και σε δημοσίευση κάποιας βιντεοσκόπησης), ας αποκαλύψουμε το μυστικό του.

Η υπόθεσή του δεν είναι μια (ακόμη) αναπαράσταση του Αρκαδικού δράματος, αλλά, αφού διατρέχει με συντομία και συμβολισμούς τα γεγονότα, βλέπουμε ορισμένους από τους βασικούς πρωταγωνιστές των γεγονότων στον παράδεισο, ως ψυχές, να ζουν όλοι μαζί στην «Ουράνια Κοινότητα των Αγωνιστών του Αρκαδίου», συντροφιασμένοι κι αδελφωμένοι, όπως και όταν ήταν στη Γη. Βλέπουμε τον Ηγούμενο Γαβριήλ, τον Κωστή Γιαμπουδάκη, το φρούραρχο Ιωάννη Δημακόπουλο (εθελοντή από την ηπειρωτική Ελλάδα, που είχε έρθει, όπως και πολλοί άλλοι, να πολεμήσει και τελικά να πεθάνει για τη λευτεριά της Κρήτης), το δάσκαλο Μανώλη Σκουλά, τον αγγελιαφόρο του Αρκαδιού Αδάμη Παπαδάκη, τη Δασκαλοχαρίκλεια (με τη σημαία του ηρωικού γιου της Κωνσταντίνου φυλαγμένη μέσα από τα ρούχα της, όπως στη μάχη του Αρκαδίου), μια κοπέλα του λαού, τη Μαρία, και φυσικά την Ελένη Λουκάκη, το μικρό κορίτσι που σώθηκε από την ανατίναξη και που τελικά άφησε αυτό τον κόσμο, σε μεγάλη ηλικία πια, δεκαετίες αργότερα.

Οι ήρωες αυτοί – Γαβριήλ, Γιαμπουδάκης, Δημακόπουλος, Σκουλάς, Δασκαλάκαινα, Παπαδάκης – παρακολουθούν από τον παράδεισο όσα γίνονται στη σημερινή Ελλάδα, πικραίνονται και αγανακτούν. Αναρωτιούνται γιατί θυσιάστηκαν και λαχταρούν να εμφανιστούν μπροστά μας, να διακόψουν τις πομπώδεις, αλλά ανούσιες (όπως τις χαρακτηρίζουν) επετειακές εκδηλώσεις «τιμής» στη δική τους θυσία, και να βροντοφωνάξουν: «Σταματήστε τη διχόνοια! Μονιάστε! Αδερφωθείτε! Μόνο έτσι θα πάει μπροστά ο τόπος! Μόνο έτσι θα πάτε μπροστά εσείς και τα παιδιά σας!».

Όμως, μέσα σ’ εκείνη τη μελαγχολική ατμόσφαιρα, ξημέρωσε «μια σπουδαία μέρα»: η μέρα, που «έρχεται το Λενιό του Μαρκουλιού» (η Ελένη Λουκάκη) στον ουρανό. Ήταν η τελευταία. Η άφιξή της σήμαινε πλέον πως όλοι όσοι συνδέονται με το Αρκάδι θα είναι ξανά μαζί. Και η ίδια θα συναντούσε τη μάνα και τον πατέρα της, τ’ αδέρφια της, όλους τους δικούς της.

Και το Λενιό έρχεται. Και προβαίρνουν η Δασκαλοχαρίκλεια με τη Μαρία να την υποδεχτούν. Όμως εκείνη δεν τις θυμάται, γιατί στα γεγονότα ήταν ακόμη νήπιο. Και σιγά σιγά καταλαβαίνει πως δε βρίσκεται πια στη Γη, μα στον ουρανό. Κι εμείς, ωστόσο, ακούμε τη συγκινητική της διήγηση (παρμένη από την αυθεντική της συνέντευξη στον ιστορικό του Αρκαδίου Τιμόθεο Βενέρη, επίσκοπο Ρεθύμνης και κατόπιν Μητροπολίτη Κρήτης, συγγραφέα του μνημειώδους έργου «Το Αρκάδι διά των αιώνων»), που αποτέλεσε το έναυσμα για τη συγγραφή του θεατρικού μας έργου και που μετέδωσε έντονη συγκίνηση και στο κοινό, αποδίδοντας το διαχρονικό δράμα των αθώων παιδιών, που, χωρίς να καταλαβαίνουν το λόγο, γίνονται θύματα στους πολέμους των μεγάλων.


Μια σπουδαία παράσταση

Η απόδοση επί σκηνής του έργου της Αθηνάς Πετρακάκη, λίγες μέρες πριν τον εορτασμό του ηρωικού Ολοκαυτώματος (με τελική παράσταση κατά την ίδια την ημέρα της επετείου και μάλιστα μέσα στο Αρκάδι), κατά τη γνώμη μου, μας έφερε σε επαφή με την πεμπτουσία του μηνύματος της Αρκαδικής Εθελοθυσίας και κάθε προσπάθειας των προγόνων μας για λευτεριά: το μήνυμα της ενότητας.

Οι πρωταγωνιστές του έργου ενσάρκωσαν με ανεπανάληπτο τρόπο τους χαρακτήρες του Αρκαδικού δράματος – ένιωσα ότι όντως ήμουν εκεί, μαζί τους, γι’ αυτό και μετά την παράσταση δεν μπορούσα να φύγω, αλλά παρέμεινα στο Ωδείο καθηλωμένος επί πολλή ώρα για να είμαι κοντά τους. Η κρητική διάλεκτος που μιλούσαν ήταν εκπληκτική. Συγχαρητήρια στους ηθοποιούς, στη συγγραφέα και στον κ. Μάνο Γοργοράπτη, που, όπως αναφέρεται, είχε την επιμέλεια του έργου στον τομέα αυτό.

Το έργο ισορροπούσε με συνέπεια ανάμεσα στο χιούμορ και τη συγκίνηση. Γέλασα και έκλαψα (συγχωρέστε με που το γράφω). Τόσο το γέλιο, όσο και το δάκρυ ήταν λυτρωτικά για την ψυχή και την καρδιά μας στους δύσκολους, μπερδεμένους και κυριολεκτικά εξοντωτικούς καιρούς μας, όπου για μια φορά ακόμη η ελευθερία και η αξιοπρέπεια είναι αιτήματα χωρίς ανταπόκριση.

Το έργο έκλεισε με μια τελετουργική σκηνή, με το υψωμένο λάβαρο του Κωνσταντίνου Δασκαλάκη (γιου της Δασκαλοχαρίκλειας) και τις τραγικά διαχρονικές στροφές του «Ύμνου εις την Ελευθερίαν» του Διονυσίου Σολωμού που μιλούν για τη διχόνοια – το μόνιμο σαράκι του ελληνικού έθνους:

Η Διχόνοια, που βαστάει

ένα σκήπτρο η δολερή,

καθενός χαμογελάει

«πάρ’ το» λέγοντας «κι εσύ» (κ.τ.λ.).

Ομοίως, με το αθάνατο τελευταίο «λιανοτράγουδο» από τα «Δεκαοχτώ λιανοτράγουδα της πικρής πατρίδας» του Γιάννη Ρίτσου, «Τη Ρωμιοσύνη μην την κλαις», όπως μελοποιήθηκε από τον αξέχαστο Μίκη Θεοδωράκη.

Τόσο ο «Ύμνος εις την Ελευθερίαν» (που οι δύο πρώτες από τις 158 στροφές του αποτελούν τον εθνικό μας ύμνο) όσο και τα «18 λιανοτράγουδα» είναι ποιήματα γραμμένα «με φωτιά και αίμα» κι όχι με μελάνι. Και σ’ αυτό διαφέρουν από τα ορνιθοσκαλίσματα της ψυχής μας (επιτρέψτε μου), που συντάσσουμε σήμερα σε κομψές γραμματοσειρές, πληκτρολογώντας στον υπολογιστή μας από την ασφάλεια του γραφείου μας.

Η σκηνή όπου υποκλίνονται ο ένας στον άλλο και χαιρετιούνται ο Κωστής Γιαμπουδάκης και ο Μανώλης Σκουλάς, καταρρίπτοντας τη διχόνοια για το πρόσωπο του Πυρπολητή, που έγινε άλλη μια αφορμή για σκληρές τοπικιστικές διαμάχες πριν λίγα χρόνια, επίσης μας μεταφέρει σε ένα άλλο επίπεδο, όχι απλά κατανόησης, αλλά βίωσης της Ιστορίας μας.

Το ερώτημα τώρα είναι: τι κάνουμε. Πόσο μας άγγιξαν τα πύρινα λόγια, όχι της Συγγραφέως, μα του Γαβριήλ, του Γιαμπουδή, του Σκουλά, της Δασκαλοχαρίκλειας και των υπόλοιπων. Πόσο θα τα κρατήσουμε μέσα μας σαν φωτεινούς σηματοδότες, υψώνοντάς τα σαν τη σημαία του Δασκαλάκη, για να γίνουμε κι εμείς μια Κοινότητα, επίγεια και ουράνια συγχρόνως, και να ξημερώσει επιτέλους για την πικραμένη ζωή μας («τη μίζερη» πήγα να γράψω – ή μήπως όχι;) και την καταπληγωμένη κοινωνία μας και την κατατρομαγμένη ψυχή των παιδιών μας ΜΙΑ ΣΠΟΥΔΑΙΑ ΜΕΡΑ!!


Θ. Ι. Ρηγινιώτης


Κυριακή 16 Οκτωβρίου 2022

Ανακοίνωση του Πανελλήνιου Θεολογικού Συνδέσμου «ΚΑΙΡΟΣ» για τις πρόσφατες εξελίξεις στο Μάθημα των Θρησκευτικών




Αθήνα, 12 Οκτωβρίου 2022

Αριθμ. Πρωτ. 61



ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΥΠΟΥ

Θέμα: Ανακοίνωση του Πανελλήνιου Θεολογικού Συνδέσμου «ΚΑΙΡΟΣ» για τις πρόσφατες εξελίξεις στο Μάθημα των Θρησκευτικών

Το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) εξέδωσε, πριν από μερικούς μήνες, νέα Απόφαση (Ολομέλεια ΣτΕ 1478/2022)[1] για το Μάθημα των Θρησκευτικών (ΜτΘ). Τα κύρια σημεία της είναι: α) Ακυρώνει για τυπικούς λόγους την ισχύουσα τότε Υπουργική Απόφαση για τη χορήγηση απαλλαγής, επειδή ο νομοθέτης είχε παραλείψει να ζητήσει τη γνώμη της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, και β) καλεί την Πολιτεία, μέχρι το τέλος του σχολικού έτους 2022-2023, «να θεσπίσει ένα ισότιμο μάθημα συναφούς περιεχομένου για τους μαθητές που απαλλάσσονται» από το ΜτΘ.

Μετά την ανωτέρω Απόφαση του ΣτΕ, το Υπουργείο υπέβαλε στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα σχέδιο νέας Υπουργικής Απόφασης, ζητώντας εκ των υστέρων γνωμάτευση. Τελικά, η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα εξέδωσε τη Γνωμάτευση 2/2022[2], η οποία, εκτός των άλλων, παραγγέλλει στο Υπουργείο ότι α) η απαλλαγή χορηγείται για «λόγους συνείδησης» (και όχι ειδικά για λόγους «θρησκευτικής συνείδησης») και επομένως μπορούν να παίρνουν απαλλαγή και οι Ορθόδοξοι μαθητές, β) για τη χορήγηση απαλλαγής δεν απαιτείται καμία αιτιολόγηση, γ) η Πολιτεία οφείλει να εισαγάγει εναλλακτικό ισότιμο μάθημα για τους απαλλασσόμενους.

Ύστερα από τα παραπάνω, το Υπουργείο Παιδείας προχώρησε στην έκδοση νέας Υπουργικής Απόφασης (106646/ΓΔ4/2-9-2022, ΦΕΚ 4644 Β΄), στην οποία ορίζεται ότι: «Μαθητές/τριες οι οποίοι/ες δεν είναι Χριστιανοί Ορθόδοξοι (δηλαδή αλλόθρησκοι, ετερόδοξοι, άθρησκοι, άθεοι, αγνωστικιστές), δύνανται, εφόσον το επιθυμούν, να απαλλαγούν από την υποχρέωση παρακολούθησης του μαθήματος των Θρησκευτικών, υποβάλλοντας σχετική αίτηση στον/στη Διευθυντή/ντρια της σχολικής μονάδας, στην οποία θα αναφέρεται το εξής: "Λόγοι θρησκευτικής συνείδησης δεν επιτρέπουν τη συμμετοχή (μου ή του παιδιού μου) στο μάθημα των Θρησκευτικών"». Με τη συγκεκριμένη Απόφαση, το Υπουργείο Παιδείας ουσιαστικά δεν ενέδωσε στις πιέσεις της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, επικαλούμενο τις Αποφάσεις του ΣτΕ του 2018 και του 2019.

Η νέα Απόφαση του ΣτΕ αποτελεί συνέχεια παλαιότερων Αποφάσεων του 2018 και 2019, όπου αναπτύσσεται διεξοδικά η θέση του Δικαστηρίου σχετικά με τον χαρακτήρα, τη μορφωτική αποστολή και το οργανωτικό πλαίσιο της θρησκευτικής εκπαίδευσης στο δημόσιο σχολείο.

Ο Πανελλήνιος Θεολογικός Σύνδεσμος «ΚΑΙΡΟΣ» έχει εκφράσει, επανειλημμένα, τις θέσεις του για τη μορφωτική αποστολή του ΜτΘ. Με σεβασμό στις αποφάσεις του ανώτατου ακυρωτικού δικαστηρίου, εκφράζουμε τον προβληματισμό μας για τις Αποφάσεις του, από το 2018 μέχρι σήμερα, σχετικά με το ΜτΘ, επισημαίνοντας αντινομίες και κινδύνους που απειλούν, τελικά, την ίδια την ύπαρξη του μαθήματος. Αναγνωρίζουμε ότι το άρθρο 16, 2 του Συντάγματος ορίζει ως αποστολή του κράτους να μεριμνά για την ανάπτυξη της θρησκευτικής συνείδησης μέσω της εκπαίδευσης. Φρονούμε, όμως, ότι ο τρόπος ερμηνείας αυτού του άρθρου από το ΣτΕ, έχει δημιουργήσει ένα καθεστώς ασφυκτικής κηδεμόνευσης του ΜτΘ, το οποίο τελικά τείνει να το καταπνίξει. Συγκεκριμένα, προβληματιζόμαστε όταν οι Αποφάσεις του ΣτΕ, πέρα από τα νομικά ζητήματα, υπεισέρχονται σε αμιγώς θεολογικά, παιδαγωγικά ή διδακτικά θέματα. Εκφράζουμε την ανησυχία μας, όταν προτείνονται οργανωτικές λύσεις οι οποίες είναι μη εφαρμόσιμες στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, όπως αυτό λειτουργεί μέχρι σήμερα. Ανησυχούμε, επίσης, για την άκριτη και χωρίς σοβαρή μελέτη προώθηση του πολυ-ομολογιακού μοντέλου οργάνωσης της θρησκευτικής εκπαίδευσης. Διαφωνούμε με κάθε πρόταση ή ενέργεια η οποία θα συρρικνώσει το ΜτΘ, υποβαθμίζοντας είτε την οργανωτική του μορφή είτε την παιδαγωγική του αποστολή. Με σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα και στην ελευθερία της θρησκευτικής συνείδησης, για ουσιώδεις θεολογικούς και παιδαγωγικούς λόγους, είμαστε αντίθετοι με την «ομοσπονδοποίηση» του ΜτΘ. Απορρίπτουμε τις φωνές μισαλλοδοξίας και εύκολου λαϊκισμού, που εμφανίζονται συχνά στο πλαίσιο του διαλόγου για το ΜτΘ, από όπου και αν προέρχονται.

Καταρχάς, θεωρούμε ότι η πρόσφατη Υπουργική Απόφαση για τις απαλλαγές κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, καθότι θεμελιώνεται στην επιταγή του Συντάγματος σχετικά με την υποχρέωση της Πολιτείας να παρέχει θρησκευτική εκπαίδευση και στην υποχρεωτικότητα του ΜτΘ. Είμαστε αντίθετοι με την αναιτιολόγητη χορήγηση απαλλαγής, η οποία θα καθιστούσε το μάθημα προαιρετικό και επιλεγόμενο για όλους και όλες τους μαθητές και τις μαθήτριες.

Ταυτόχρονα, είμαστε αντίθετοι με την «ομολογικοποίηση» του ΜτΘ, για θεολογικούς και παιδαγωγικούς λόγους. Επιπρόσθετα, η «ομοσπονδοποίηση» του ΜτΘ θα διαιρέσει τους μαθητές σύμφωνα με τη θρησκευτική ή μη δέσμευσή τους, στερώντας τους τη δυνατότητα για αλληλογνωριμία, για διάλογο και για ανάπτυξη δεξιοτήτων συνύπαρξης. Το ΜτΘ θα απολέσει, έτσι, τον παιδαγωγικό χαρακτήρα του, ο οποίος υπηρετούσε πάντοτε τους γενικούς σκοπούς της εκπαίδευσης, λόγω μιας στενά νομικιστικής ερμηνείας της αποστολής του για την «ανάπτυξη θρησκευτικής συνείδησης». Αυτή η προσέγγιση, η οποία είναι παρωχημένη, πάσχει από πλευράς παιδαγωγικής και θεολογικής. Το ΜτΘ κινδυνεύει να απονευρωθεί παιδαγωγικά και να υποβαθμιστεί σε ένα μάθημα ειδικού σκοπού, o οποίος απέχει από τις αυθεντικές μορφωτικές ανάγκες και τα παιδαγωγικά χαρακτηριστικά των μαθητών/τριών. Από την άλλη πλευρά, το ΜτΘ δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να υποκαταστήσει την εκκλησιαστική κατήχηση, η οποία λειτουργεί σε άλλον χώρο, με διαφορετικούς σκοπούς και άλλο περιεχόμενο. Η εξέλιξη αυτή θα μεταβάλει ριζικά τον χάρτη της θρησκευτικής εκπαίδευσης στο ελληνικό σχολείο. Σε μια εποχή κατά την οποία το ελληνικό σχολείο καλείται να προωθήσει την ενταξιακή εκπαίδευση και τη συμπερίληψη, ζητείται από το ΜτΘ να κινηθεί προς την αντίθετη κατεύθυνση, χωρίς μάλιστα να λαμβάνεται υπόψη η εμπειρία άλλων ευρωπαϊκών χωρών, στις οποίες εφαρμόζεται, ήδη, το μοντέλο της πολυ-θρησκευτικής ή πολυ-ομολογιακής εκπαίδευσης. Είναι βέβαιο ότι, εάν υιοθετηθεί αυτή η πρόταση, ένα μεγάλο μέρος των μαθητών/τριών δεν θα έχει ποτέ την ευκαιρία να μορφωθεί ή έστω να ενημερωθεί για τη θρησκευτική παράδοση του τόπου και τον πολιτισμό που αυτή σάρκωσε και ούτε να διαλεχθεί αρμονικά και επιστημονικά με τους μαθητές/τριες άλλου δόγματος, θρησκεύματος ή μη θρησκευόμενους.

Η «ομολογικοποίηση» οδηγεί, αναπόφευκτα, στην εισαγωγή ισότιμου εναλλακτικού μαθήματος, η οποία σύμφωνα με όσα όρισε το ΣτΕ πρέπει να ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του σχολικού έτους 2022-2023, καθώς και άλλων θρησκευτικών ή ομολογιακών μαθημάτων για τους μαθητές που είναι δεν είναι Χριστιανοί Ορθόδοξοι (δηλαδή αλλόθρησκοι, ετερόδοξοι, άθρησκοι, άθεοι, αγνωστικιστές). Το ελληνικό σχολείο δεν είναι έτοιμο να αντιμετωπίσει τα οργανωτικά προβλήματα τα οποία θα προκύψουν. Είναι τραγικό ότι διάφοροι κύκλοι, μεταξύ των οποίων θεολόγοι και εκκλησιαστικοί ταγοί, έσπευσαν με ριψοκίνδυνη επιπολαιότητα, στο πλαίσιο του δημόσιου διαλόγου για τα ζητήματα αυτά, να υποστηρίξουν ή να προτείνουν ότι το ΜτΘ πρέπει να λειτουργεί υπό την εποπτεία των θρησκευτικών κοινοτήτων. Άραγε, έχουν σκεφτεί με ποιους εκπαιδευτικούς και παιδαγωγικούς όρους μπορεί να γίνει αυτό ή σε ποιους θα μπορούσε να ανατεθεί ο συντονισμός και η ευθύνη της διδασκαλίας των άλλων θρησκειών;

Για μία ακόμη φορά, ο Πανελλήνιος Θεολογικός Σύνδεσμος «ΚΑΙΡΟΣ», με προσήλωση στην ιδρυτική Διακήρυξη Αρχών και στους καταστατικούς σκοπούς του, δηλώνει ότι θα συνεχίσει να αγωνίζεται:για την προάσπιση του υποχρεωτικού χαρακτήρα του ΜτΘ, ενάντια σε κάθε προσπάθεια υποβάθμισης και συρρίκνωσής του,
για την επαγγελματική υποστήριξη και ανάπτυξη των θεολόγων εκπαιδευτικών, οι οποίοι μαστίζονται από σοβαρή ανεργία,
για ένα ΜτΘ ανοικτών οριζόντων, σύγχρονο, δημοκρατικό, διαλεγόμενο, παιδαγωγικά θεμελιωμένο, το οποίο θα συμβάλει στην ανάπτυξη όλων των μαθητών που το παρακολουθούν (παρέχοντας στιβαρή μορφωτική καλλιέργεια σε ζητήματα Ορθόδοξης πίστης, λατρείας, ζωής και πολιτισμού) και το οποίο θα προάγει την αλληλογνωριμία, τον διάλογο και την ειρηνική συνύπαρξη.



Για το Διοικητικό Συμβούλιο

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ

 Χρήστος Καρακόλης

Καθηγητής Ε.Κ.Π.Α.

Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Γεώργιος Στριλιγκάς

Συντονιστής Ε.Ε. ΠΕ01


______________________________________





***


&


Σάββατο 15 Οκτωβρίου 2022

Εκδήλωση με αφορμή το πρόσφατο τεύχος της "Σύναξης" το Σάββατο 22/10/2022 στην Αθήνα

 




φωτογραφήματα 361

 

Κορφές Ηρακλείου Κρήτης 



Η Ασλί Ερτογάν για το "Πέτρινο κτίριο"


"(...) Το "Πέτρινο κτίριο" είναι ένα βιβλίο για βασανιστήρια που ωστόσο δεν περιλαμβάνει καμία σκηνή βασανιστηρίου. Ειλικρινά, και να επιχειρούσα σκόπιμα να παραθέσω μια τέτοια σκηνή αυτούσια, δεν θα τα κατάφερνα... Δεν θα προέβαινα ποτέ σε μια πορνογραφία του τραύματος. Απλώς άφησα να φανεί πώς το τραύμα μιλούσε σε εμένα την ίδια.(...)"

Απόσπασμα από τη συνέντευξη της Ασλί Ερτογάν στον Γρηγόρη Μπέκο [Βλ. ΒΗΜΑgazino, τεύχος 269, 9/10/2022, σελ. 18-19 (εδώ: σελ. 19)]




Άγιοι Βρακοφόροι και Φουστανελάδες: Εικονογραφία Νεομαρτύρων από την Κρήτη και άλλες περιοχές


πηγή: Rethemnos.gr

Μουσείο Χριστιανικής Τέχνης

«Αγία Αικατερίνη Σιναϊτών» της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κρήτης

Εγκαίνια: 22 Οκτωβρίου 2022
Διάρκεια έκθεσης έως 31 Δεκεμβρίου 2022

Μία ξεχωριστή έκθεση με σπάνια έργα της χριστιανικής τέχνης παρουσιάζεται στο Μουσείο Χριστιανικής Τέχνης «Αγία Αικατερίνη Σιναϊτών» (Μουσείο Αγίας Αικατερίνης όπως το γνωρίζουν οι περισσότεροι), στο Ηράκλειο Κρήτης. Για πρώτη φορά, το κοινό θα μπορέσει να δει συγκεντρωμένες εικόνες που απεικονίζουν Νεομάρτυρες της ελληνικής Εκκλησίας με παραδοσιακές φορεσιές, βράκες και φουστανέλες και να παρακολουθήσει την εξέλιξη της εικονογραφίας των Νεομαρτύρων από τα πρώτα μετεπαναστατικά χρόνια (δεκαετία 1830) μέχρι σήμερα. Τα έργα συλλέχθηκαν κυρίως από ναούς της Κρήτης αλλά και από την υπόλοιπη Ελλάδα και εκτίθενται στον μοναδικής ομορφιάς χώρο του Μουσείου, που στεγάζεται στον παλαιό ναό της Αγίας Αικατερίνης, χτισμένο ήδη από τον 13ο αιώνα στην αρχική του μορφή.

Η έκθεση εγκαινιάζεται στις 22 Οκτωβρίου και θα λειτουργεί έως και το τέλος του χρόνου.


Η έκθεση

Η έκθεση ««Άγιοι Βρακοφόροι και Φουστανελάδες. Εικόνες Νεομαρτύρων από την Κρήτη και άλλες περιοχές» έχει ταυτόχρονα εικαστικό, θρησκευτικό, εθνικό και κοινωνικό περιεχόμενο και ενδιαφέρον και φανερώνει την πολλαπλή σημασία του ενδύματος στη χριστιανική τέχνη.

Η ορθόδοξη αγιογραφία αποτύπωσε και διέσωσε μέσα από την ενδυμασία πληροφορίες από την καθημερινότητα της κάθε εποχής, παρέχοντας πολύτιμο λαογραφικό και ιστορικό υλικό. Στα έργα της έκθεσης ωστόσο, ο ρόλος της ενδυμασίας έχει μία ακόμα μεγαλύτερη βαρύτητα, καθώς πολλά από αυτά ζωγραφίστηκαν σε δύσκολες εποχές και σε περιοχές που δεν είχαν ακόμη ενσωματωθεί στο ελληνικό κράτος (19ος- αρχές 20ού αιώνα).

Η ιστορική περίοδος κατά την οποία φιλοτεχνήθηκαν οι παλαιότερες αγιογραφίες της έκθεσης συμπίπτει με την απελευθέρωση από τον οθωμανικό ζυγό. Έτσι, όταν οι πλανόδιοι ζωγράφοι της Ηπείρου άρχισαν να ντύνουν τους νέους αγίους στις εικόνες τους με φουστανέλες, και οι Κρητικοί να απεικονίζουν τους δικούς τους με βράκες το ελληνικό κράτος είχε μόλις γεννηθεί. Οι τοπικές ενδυμασίες κυριαρχούσαν σε ολόκληρο σχεδόν τον ελληνικό χώρο και οι Νεομάρτυρες απεικονίζονταν στις εικόνες ακριβώς όπως ήταν στην επίγεια ζωή τους,. Οι εικόνες αυτές βρίσκονται επομένως σε άμεση συνομιλία με την κοινωνία και την εποχή κατά την οποία φιλοτεχνήθηκαν.

Όπως λέει η επιμελήτρια της έκθεσης, Δρ. Έφη Ψιλάκη «Η εισαγωγή των τοπικών ενδυμασιών στις εικόνες των Νεομαρτύρων αποτέλεσε σημαντική τομή στην εξέλιξη της θρησκευτικής ζωγραφικής κατά την περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας και ιδιαίτερα κατά τον 19ο αιώνα. Αυτοδίδακτοι λαϊκοί καλλιτέχνες τολμούν στα δύσκολα αυτά χρόνια να απεικονίσουν τις σεπτές μορφές των ανθρώπων που έδωσαν τη ζωή τους για τη χριστιανική πίστη και την πατρίδα με τις καθημερινές φορεσιές τους και να δημιουργήσουν νέους εικονογραφικούς τύπους αλλά και νέα ηθικά πρότυπα.

Η εντυπωσιακή αυτή έμπνευση αποτέλεσε αφετηρία σημαντικών εξελίξεων στον εκκλησιαστικό και στον κοινωνικό χώρο και εξέπεμψε πολλαπλά μηνύματα. Άγιος δεν ήταν πια μόνον εκείνος που είχε μαρτυρήσει σε κάποια μακρινή εποχή, όπως είναι τα χρόνια των διωγμών, άγιος μπορούσε να είναι ο συντοπίτης, ο άνθρωπος που κινούνταν στον ίδιο χώρο με τον πιστό και, μάλιστα, κατά τον ίδιο χρόνο. Ήταν εκείνος που είχε τις ίδιες αγωνίες, την ίδια πίστη, εκείνος που ντυνόταν με την ίδια φορεσιά».

Στην έκθεση θα δούμε 46 συνολικά αγιογραφίες από την Ελλάδα, τη Μικρά Ασία και τον Πόντο. Ανάμεσά τους ο φημισμένος Άγιος Γεώργιος Φουστανελάς από τα Ιωάννινα, ο Βρακοφόρος Άγιος Μανώλης των Σφακίων, οι Τέσσερις Νεομάρτυρες του Ρεθύμνου του Ιωάννη Φραγκόπουλου, οι φουστανελάδες Άγιοι της Σαμοθράκης, η Αγία Αργυρή της Προύσας και πολλές ακόμα μοναδικής ομορφιάς και σπανιότητας αγιογραφίες. Το παλαιότερο έργο της έκθεσης χρονολογείται από το 1836 ενώ τα νεότερα φτάνουν μέχρι τις μέρες μας.

Το Μουσείο Αγίας Αικατερίνης Ηρακλείου

Το Μουσείο Χριστιανικής Τέχνης «Αγία Αικατερίνη Σιναϊτών» είναι ένα εντυπωσιακό μουσείο καθώς, μέσα από έργα σπάνιας ομορφιάς, αποτυπώνει τις καλλιτεχνικές τάσεις και τις εξελίξεις που οδήγησαν στο θαύμα της Κρητικής Αναγέννησης του 16ου και του 17ου αιώνα και της «Κρητικής Αγιογραφικής Σχολής». Μία σχολή που γνωρίζουμε μέσα από σπουδαίους δημιουργούς όπως ο Μιχαήλ Δαμασκηνός και ο Άγγελος Ακοτάντος, έργα των οποίων φυλάσσονται στο Μουσείο, ή ακόμη και ο Δομήνικος Θεοτοκόπουλος που ξεκίνησε ως αγιογράφος από τον Χάνδακα (σημερινό Ηράκλειο).

Ο παλαιός ναός της Αγίας Αικατερίνης, στον οποίο και στεγάζεται το Μουσείο, χτίστηκε αρχικά τον 13ο αιώνα και πήρε τη σημερινή του μορφή τον 16ο αιώνα, κατά την περίοδο της Ενετοκρατίας. Υπήρξε καθολικό ενός μεγάλου μοναστηριού που εκείνα τα χρόνια υπαγόταν στην Αγία Αικατερίνη του Σινά. Από την αρχή υπήρξε κέντρο γραμμάτων, τεχνών και παιδείας καθώς στις εγκαταστάσεις του λειτουργούσε σχολή με δασκάλους καταξιωμένους λόγιους της εποχής. Αποτέλεσε επίκεντρο μιας σπουδαίας πνευματικής και καλλιτεχνικής κίνησης που παρατηρήθηκε στη βενετοκρατούμενη Κρήτη και συνδέθηκε με όλες σχεδόν τις σπουδαίες μορφές λογίων και ζωγράφων του 15ου, του 16ου και του 17ου αιώνα. Εκείνα τα χρόνια το σημερινό Ηράκλειο ήταν αναμφισβήτητα μια πόλη ζωγράφων. Μόνο κατά την περίοδο 1453-1526 εργάζονταν περισσότεροι από 120 ζωγράφοι στην πόλη και τα έργα τους εξάγονταν ακόμη και στην ιταλική χερσόνησο. Άλλοι 350 ζωγράφοι μαρτυρούνται κατά την υπόλοιπη περίοδο της Βενετοκρατίας (έως το 1669). Η συμβολή της Αγίας Αικατερίνης σε αυτήν την εντυπωσιακή καλλιτεχνική κίνηση, που γέννησε Δαμασκηνούς και Θεοτοκόπουλους, υπήρξε ασφαλώς καθοριστική.

Με την κατάκτηση της Κρήτης από τους Οθωμανούς, ο ναός μετατράπηκε σε τζαμί, το οποίο και λειτουργούσε ως το 1922. Το μουσείο λειτουργεί από το 1967 και στεγάζει τη μεγαλύτερη έκθεση Βυζαντινών Εικόνων στην Κρήτη. Ανάμεσα στα έργα που μπορεί να δει κανείς είναι και έξι αριστουργήματα του Μιχαήλ Δαμασκηνού. Ο επισκέπτης μπορεί να θαυμάσει μία ευρύτατη συλλογή που καλύπτει μια μακρά περίοδο πολλαπλών εξελίξεων στον ελληνικό ορθόδοξο κόσμο -από τον 14ο έως και τον 19ο– και περιλαμβάνει, εκτός από σπάνιες εικόνες, έργα ξυλογλυπικής, λιθογλυπτικής, μεταλλοτεχνίας, χρυσοκεντητικής, νομίσματα (που φτάνουν στους ελληνιστικούς χρόνους), χειρόγραφα και παλαίτυπα.

Η έκθεση πραγματοποιείται στο πλαίσιο του 2ου Φεστιβάλ Κρήτης, της Περιφέρειας Κρήτης.
Η δράση «Φεστιβάλ Κρήτης» πραγματοποιείται υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού.



Διαδικτυακή εκδήλωση με θέμα: "Οι ανύπαρκτοι που διάλεξε ο Θεός-Ποια η σχέση της θεολογίας με τις ανθρωπιστικές επιστήμες;", την Τρίτη 18/10/2022

Οι ανύπαρκτοι που διάλεξε ο Θεός-Ποια η σχέση της θεολογίας με τις ανθρωπιστικές επιστήμες;
Διαδικτυακή εκδήλωση

Τρίτη 18 Οκτωβρίου 2022 στις 19:00

Για να δείτε την εκδήλωση ζωντανά, πατήστε εδώ:


Η Εκκλησία ως Σώμα Χριστού είναι διακριτή από την πόλιν, την πολιτεία και το κράτος, τα οποία κατ΄ ανάγκην περιλαμβάνουν και κάποιες μορφές βίας. Αλλά η εσχατολογική της ελπίδα δεν μπορεί παρά συνεχώς να μπολιάζει, να εμπνέει, τις ανθρώπινες κοινότητες, να υπονομεύει τους απολιθωμένους θεσμούς και να σηματοδοτεί ένα πέρασμα από την πολιτική πρόοδο στη μόνη οντολογική πρόοδο που είναι η νίκη επί του θανάτου.
Στο παρούσα εκδήλωση, με αφορμή το βιβλίο, επιχειρείται ένας διάλογος ανάμεσα στην Θεολογία και τις ανθρωπιστικές επιστήμες και εγείρονται μία σειρά ερωτημάτων που καλούνται να απαντήσουν τέσσερις επιστήμονες και πνευματικοί άνθρωποι.
Πώς θα ήταν μία ορθόδοξη πολιτική θεολογία; Τι θα είχε να πει για τα πιο οξέα διλήμματα της νεωτερικότητας; Πώς θα επιδρούσε το εσχατολογικό της όραμα και πώς η έμφασή της στο ήθος της αρετής; Τι θα σήμαινε σήμερα η φράση «η Αγία Τριάδα είναι το κοινωνικό μας πρόγραμμα»; Τι σημαίνει η αινιγματική έκφραση του Αποστόλου Παύλου ότι ο Θεός διάλεξε τα «μη όντα», τους «ανύπαρκτους», και ποιος είναι ο δυναμισμός της;

Ομιλητές
  • Γιάννης Σταυρακάκης, Καθηγητής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών
  • Δημήτρης Σταματόπουλος, Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, στο Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών
  • Αλέξανδρος Κιουπκιολής, Αναπληρωτής Καθηγητής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών
  • Σπυριδούλα Αθανασοπούλου - Κυπρίου, Δρ. του Πανεπιστημίου του Μάντσεστερ, Ψυχοθεραπεύτρια, Εκπαιδευτικός, Συγγραφέας
και ο συγγραφέας Διονύσιος Σκλήρης, Δρ. Ελληνικών Σπουδών

Συντονίζει η εκδότρια Μαρία Κοκκίνου.


Άκριτη λογοκρισία


 

Για την παραπάνω δημοσίευση υφιστάμεθα άκριτη λογοκρισία από το Facebook. NO PASARAN!



Πέμπτη 13 Οκτωβρίου 2022

Αγία Χρυσή - Μια ηλιαχτίδα στα χρόνια της σκλαβιάς

 https://www.youtube.com/watch?v=UmYkxnmZgcc&t=7s



Η αληθινή ιστορία του μαρτυρίου της Αγίας Χρυσής, μιας νεαρής κοπέλας που έζησε στα Σλάτενα της Αλμωπίας (σημερινό χωριό "Χρυσή") στα τέλη του 18ου αιώνα μ.Χ. Η υπόθεση της ταινίας διαδραματίζεται το 1795, στο χωριό Σλάτενα. Η νεαρή Χρυσή που είναι Χριστιανή, πηγαίνει να μαζέψει ξύλα, γιατί είναι χειμώνας. Κάποιος Μουσουλμάνος της περιοχής που είχε κυριευτεί από σαρκικό έρωτα για την Χρυσή, την απαγάγει.

Για τους επόμενους εννέα μήνες η νεαρή κοπέλα υποφέρει τα πάνδεινα. Βασανίζεται συστηματικά, ψυχικά και σωματικά, γιατί αρνείται να εξισλαμισθεί και να παντρευτεί τον απαγωγέα της. Θανατώνεται με φριχτό τρόπο στις 13 Οκτωβρίου 1795, αρνούμενη μέχρι τέλους να προδώσει την πίστη της.



Παρασκευή 7 Οκτωβρίου 2022

Ασλί Ερτογάν: "40000 οι πολιτικοί κρατούμενοι στην Τουρκία"

Ασλί Ερτογάν (φωτό: CNN)



Απόσπασμα από τη συνέντευξη της Ασλί Ερτογάν στον Αντώνη Ν. Φράγκο (εφημερίδα "Εποχή", 1-2/10/2022)

ΕΡ.: Τι γίνεται με αυτούς που είναι στις φυλακές σήμερα;

ΑΠ.: "Πολύ σημαντική ερώτηση. Αυτή την εποχή προσπαθώ να οργανώσω συζητήσεις για τη σοβαρότητα αυτού του θέματος γιατί η Ευρώπη εννοεί να μην ασχολείται με το τι συμβαίνει στην Τουρκία. Η κατάσταση είναι πάρα πολύ δύσκολη. Υπολογίζονται περί τους 40.000 πολιτικούς κρατούμενους. Από τον περασμένο Δεκέμβριο έχουμε έναν νεκρό κάθε εβδομάδα, ενίοτε και δύο. Τουλάχιστον 4 με 5 άνθρωποι τον μήνα χάνουν τη ζωή τους στις φυλακές. Είναι περίεργοι θάνατοι. Οι περισσότεροι είναι Κούρδοι και πεθαίνουν είτε από καρδιά είτε αυτοκτονούν. Δεν υπάρχει ιατρική γνωμάτευση. Πρόκειται για πολύ νέους και υγιείς ανθρώπους και οι συγγενείς τους το αρνούνται κατηγορηματικά. Γνωρίζω, μάλιστα, το περιστατικό ενός Κούρδου, μέλους του PKK, ο οποίος ζήτησε απ’ τους συγγενείς του τηλεφωνικά να τον επισκεφθούν την επόμενη εβδομάδα γιατί είχε σημαντικά πράγματα να τους πει. Δυο ημέρες μετά οι αρχές ανακοίνωσαν την αυτοκτονία του.
Όταν με συνέλαβαν οι κρατούμενοι ήταν 180.000 και μέχρι να βγω στους τέσσερις μήνες είχαν φθάσει τους 240.000. Σήμερα στις υπερφορτωμένες φυλακές είναι γύρω στους 300.000. Χτίζουν νέες φυλακές συνεχώς και θέλουν να επεκτείνουν τις συλλήψεις στις 500.000. Οι καινούριες είναι πολύ χειρότερες από τις σημερινές διότι έχουν κελιά απομόνωσης και κανείς δεν ξέρει τι συμβαίνει γύρω του".

***

Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη στον παρακάτω σύνδεσμο: 



Πέμπτη 6 Οκτωβρίου 2022

Γκροτέσκο εθνικισμός




Πρέπει να ήταν πριν το 2000. Πήγα να πάρω σουβλάκια από ένα μαγαζί που διατηρούσε κάποιος αλλοδαπός στα Μεσόγεια. Μου είχαν πει πως κάνει τα καλύτερα στην περιοχή. Πηγαίνοντας λοιπόν να πληρώσω βλέπω δίπλα στο ταμείο μια στοίβα με τεύχη του "Ιχώρ".
-"Γνωρίζεις το περιεχόμενο;", τον ρωτάω γεμάτος έκπληξη.
-"Φυσικά", μου λέει. "Εξαιρετικό περιοδικό! Έχω όλα τα τεύχη!".
Μένω κόκαλο για λίγο, τον πληρώνω και φεύγω.
Έξω από το μαγαζί σκέφτομαι τη σούρεαλ σκηνή που μόλις είδα.
"Πιο γκροτέσκο εθνικισμός, πεθαίνεις", λέω από μέσα μου και μπαίνω γρήγορα στο αμάξι.


Τρίτη 4 Οκτωβρίου 2022

ΔΕΗ και καθημερινότητα

σχέδιο: Αλέξης Ακριθάκης


Η καθημερινότητα του πολίτη, οι πολύπλευρες δυσκολίες που αντιμετωπίζει δεν είναι αμελητέα μεγέθη. Να αφήσουν κάποιοι κατά μέρος τους εστετισμούς και τα αφ' υψηλού υφάκια και να δουν το θέμα λίγο σοβαρά. Από θεωρία ξέρουμε κι εμείς. Από ουσία τι γίνεται;
Δείτε, ας πούμε, την περίπτωση της αναπληρώτριας στη Θήρα που κάνει μάθημα με το μωρό αγκαλιά ελλείψει θέσεως σε παιδικό σταθμό.
Δείτε το θέμα της στέγασης των εκπαιδευτικών (πολλοί αδυνατούν να βρουν σπίτι και μένουν στο... αυτοκίνητο!) αλλά και των φοιτητών.
Δείτε το θέμα της ακρίβειας. Πληθωρισμός στα ύψη και μισθοί καθηλωμένοι στο... 2010.
Δεν συζητάμε για τον τρόμο που πλέον προκαλεί a priori στους πολίτες ο λογαριασμός της ΔΕΗ.
Αλλά που να τα ξέρουν αυτά οι ζάμπλουτοι πολιτικοί και οι δημοσιογράφοι μας; Μήπως ξέρουν, ας πούμε, την τιμή του εισιτηρίου στα ΜΜΜ; Μιλάνε εκ του ασφαλούς.
Όλως τυχαίως άκουσα ένα βολεμένο δημοσιογράφο να αποφαίνεται κυνικότατα ότι όσοι δεν έχουν να πληρώσουν τη ΔΕΗ επιδοτούνται! Σοβαρά τώρα; Έδωσε το κράτος ένα έναντι με το power pass και κάτι έγινε; Λύσαμε το πρόβλημα;
Αλλά που να καταλάβει βέβαια ένας βολεμένος και ζάμπλουτος δημοσιογράφος τι σημαίνει να μην έχεις να πληρώσεις τους υπέρογκους λογαριασμούς της ΔΕΗ...Να τρέμεις, ειδικά αν έχεις παιδιά ή ανθρώπους αναγκεμένους, να μην σου κόψει η ΔΕΗ το ρεύμα...
Δεν είναι λοιπόν η καθημερινότητα αμελητέα σε καμία περίπτωση. Ας το έχουν υπόψη τους οι πολιτικοί μας.


Σάββατο 1 Οκτωβρίου 2022

φωτογραφήματα 360

 

Απείρανθος Νάξου



φωτογραφήματα 359

 

Απείρανθος Νάξου



φωτογραφήματα 358

 

Ιερά Μονή Φωτοδότη 
Δανακός Νάξου



Μουσικόραμα 87: Split Mirrors

https://www.youtube.com/watch?v=6TEjGYfN0rw

Split Mirrors - The Right Time (Extended Version)



Παρασκευή 30 Σεπτεμβρίου 2022

Μεγέθη ζείδωρα



Η ποίηση, η λογοτεχνία, η μουσική, η φιλοσοφία, η θεολογία δεν είναι καθόλου εύκολα μεγέθη, αλλά είναι ζείδωρα. Εξ ού και δεν προσφέρονται για εξυπνακισμούς και αδολεσχίες από αγράμματους, ημιμαθείς ή εμπαθείς.-


Τετάρτη 28 Σεπτεμβρίου 2022

Προς... επίδοξους θεολόγους

[Με αφορμή την ηθελημένη παρανάγνωση του Κανόνα 17 της εν Γάγγρα Συνόδου από μη θεολόγο πανεπιστημιακό]


Ο Κανών 17 της εν Γάγγρα Συνόδου
[πηγή: Α. Αλιβιζάτου, Οι Ιεροί Κανόνες, εκδόσεις Αποστολικής Διακονίας, τρίτη έκδοση, Αθήνα 1997, σελ. 280]

Μόλις που χρειάζεται να υπενθυμίσουμε ότι ο 17ος Κανών αλλά και όλοι οι Κανόνες της εν Γάγγρα Συνόδου αναφέρονται στους αιρετικούς Ευσταθιανούς, ήτοι τους οπαδούς του Ευσταθίου Σεβαστείας, τους οποίους και απερίφραστα καταδικάζουν.

Παρατηρεί σχετικά ο Αρχιμανδρίτης Θεόφιλος Λεμοντζής:

"(...) Αν παρατηρήσουμε τη συνάφεια των κανόνων θα διαπιστώσουμε ότι η σύνοδος αντιτίθεται στις εγκρατιτικές τάσεις του Ευσταθίου και των οπαδών του, οι οποίοι ακολουθώντας τους εγκρατίτες Γνωστικούς μέμφονταν και καταδίκαζαν τον γάμο και την τεκνογονία. Ως συνέπεια αυτής της αντικοσμικής τους στάσης ήταν ότι πολλές γυναίκες που ανήκαν στους οπαδούς τους μέμφονταν το φύλο που ανήκαν και ενδύονταν ανδρικά ενδύματα χάριν κάποιας δήθεν ασκήσεως η οποία δεν ήταν εναντίον των παθών αλλά εναντίον του σώματος και της τεκνογονίας. Μάλιστα έφταναν στο σημείο να παρατούν τα παιδιά τους «προφάσει της ασκήσεως», όπως μας πληροφορεί ο 15ος κανόνας. Η ανδρόγυνη τάξη πραγμάτων που προσπαθούσαν να επιβάλλουν οι Ευσταθιανοί φανερώνεται και από το γεγονός ότι οι γυναίκες οπαδοί του Ευσταθίου, αντίθετα με τα κοινωνικά ειωθότα της εποχής για τις γυναίκες, δεν έτρεφαν κόμη αλλά μιμούνταν τους άνδρες, όπως αναφέρει ο 17ος κανόνας της συνόδου προσπαθώντας μέσω αυτών των πρακτικών να μεταβούν στο αντίθετο φύλο. Κατά συνέπεια, η απαγόρευση της συνόδου ήταν ενάντια σε αυτή την ενοφυλία και την άρση της οντολογικής διάκρισης των φύλων που επιχειρούσαν οι Ευσταθιανοί και η οποία ως απώτερο σκοπό είχε την αποφυγή του γάμου, της τεκνογονίας που έφτανε ακόμα και στην αποφυγή ανατροφής των τέκνων. Η σύνοδος τόνισε την αξία του γυναικείου φύλου το οποίο δεν πρέπει να ξεφεύγει από τα οντολογικά του όρια και να συγχέεται με το ανδρικό κάτι το οποίο κατέληγε σε καταδίκη του σώματος και του γάμου. Ενώ οι οπαδοί του Ευσταθίου ταύτιζαν το κακό με το σώμα και το φύλο που φέρει, οι Πατέρες της συνόδου επέμεναν ότι ο πιστός δεν πρέπει να καταδικάζει το σώμα και το φύλο χάριν κάποιας δήθεν ευσέβειας η οποία οδηγούσε στην υπερηφάνεια, όπως επισημαίνει ο 21ος κανόνας (...) "

Βλ. αναλυτικά εδώ: 



Παρασκευή 23 Σεπτεμβρίου 2022

Κυκλοφόρησε το τεύχος 163 της "Σύναξης"

 


Σύναξη, τεύχος 163, Ιούλιος- Σεπτέμβριος 2022

Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α
– Μητροπολίτης Κορέας ΑΜΒΡΟΣΙΟΣ, «Κένωση καὶ μαρτυρία».
– ΝΑΪΡΑ ΣΤΕΡΓΙΟΥ, «Κρυπτοθρησκευτικὴ συμπεριφορὰ στὴν σύγχρονη τέχνη».
– π. ΣΕΡΓΚΕΪ ΜΠΟΥΛΓΚΑΚΩΦ, «Ἀπὸ τὸν μαρξισμὸ στὴν σοφιολογία».
– ΖΑΝ-ΚΛΩΝΤ ΛΑΡΣΕ, «Γιὰ τὴν ἀγάπη πρὸς τοὺς ἐχθρούς».
– ΘΑΝΑΣΗΣ Ν. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, «Ἡ ἱεραποστολὴ στὰ κείμενα τῆς Ἁγίας καὶ Μεγάλης Συνόδου καὶ μετὰ ἀπ’ αὐτήν».
– ΝΕΡΣΕΣ Ο ΧΑΡΙΤΩΜΕΝΟΣ, «Ὁμολογῶ μὲ πίστη» (μτφρ. Λεβόν Ουνανιάν).
– ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΦΟΥΝΤΗΣ, «Ἀφηγηματικὴ κριτικὴ στὸ ἔργο τοῦ Ἀλέξανδρου Παπαδιαμάντη “Τὸ νησὶ τῆς Οὐρανίτσας”»
– Ὁ σιωπηλὸς Ἑβραῖος (μτφρ. Ελένη Ταμαρέση).
– π. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΛΛΙΑΝΟΣ, «Οἱ συχνοὶ προβληματισμοὶ ἑνὸς παπᾶ ἡλικιωμένου».
– ΚΩΣΤΗΣ ΜΟΣΚΩΦ, «Λόγος προφητικός».
– Ἀναγνώσεις του βιβλίου του H. T. Engelhardt, Μετά Θεόν: Ηθική και βιοηθική στον αιώνα της εκκοσμίκευσης, εκδ. Μονςή Βατοπαιδίου 2018: Γράφουν οι π. ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΘΕΡΜΟΣ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΟΡΝΑΡΑΚΗΣ, ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΡΑΝΙΔΙΩΤΗΣ.
– π. ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΘΕΡΜΟΣ, «π. Ἀδαμάντιος Αὐγουστίδης (1957-2022)».
– ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ: Θανάσης Ν. Παπαθανασίου, για το: Χρύσα Τζιαφέτα, «Padre Camilo. Η σκέψη και η δράση του Καμίλο Τόρες». – Νίκος Μανωλόπουλος, για το «Ιεροσύνη, εθνεγερσία, σύγχρονη ζωή» (συλλογικός τόμος). – Κωστας Γάλλος, για το: «Ματθαίος Μουντές, Η αντοχή της ποίησης». – Χριστίνα Κούνα, για το: «Χριστιανές γυναίκες στην αγία Τράπεζα» (συλλογικός τόμος). – Φανή Κουτσοβίτη, για το: Δημήτρης Μαυρόπουλος, «Σχόλια στην Αποκάλυψη του Ιωάννη». – Σπυριδούλα Αθανασοπούλου-Κυπρίου, για το: Ιωάννης Βογιατζής, «Η Εκκλησία πάει σινεμά».
Τα «Ένθετα Τέχνης» (ιαπωνική «Προσευχή για βροχή») είναι του Στέλιου Παπαλεξανδρόπουλου.




Σύναξη 162: Μεταλλάξεις στον δημόσιο χώρο

 


Σύναξη, τεύχος 162, Απρίλιος- Ιούνιος 2022

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΠΡΟΛΟΓΙΚΟ ...3

Διαβάστε το προλογικό εδώ

ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΚΛΗΡΗΣ
Θεολογίες τῆς μετα-εκκοσμίκευσης ...5

π. ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΓΚΑΝΑΣ
Ἀναζητώντας θέση μέσα στὸν χρόνο: ἡ περίπτωση τῶν χριστιανῶν ...12

π. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΠΑΘΡΕΛΛΟΣ
Ὑποταγή ...19

ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΚΑΛΑΪΤΖΙΔΗΣ
Ἡ θρησκεία στὴ θεωρία τῆς ἐκκοσμίκευσης καὶ ἡ Ὀρθόδοξη θεολογία ἀπέναντι στὶς προκλήσεις τῆς μετα-κοσμικῆς ἐποχῆς ...26

ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΒΕΝΤΗΣ
Ἕνα σύντομο σχόλιο στὸ φαινόμενο τῆς «μετα-εκκοσμίκευσης» ...34

ΠΕΤΡΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ
Δημόσιος χῶρος καὶ Μέσα Κοινωνικῆς Δικτύωσης ...42

ΒΑΣΙΛΗΣ ΞΥΔΙΑΣ
Τὸ δικαίωμα τοῦ αὐτοπροσδιορισμοῦ ...49

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΖΙΑΚΑ
Θρησκευτικὴ ἐκπαίδευση καὶ μετα-εκκοσμίκευση ...57

Συζήτηση ἑνὸς κειμένου

ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΚΑΛΑΪΤΖΙΔΗΣ
«Ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου ζωῆς»: Ἕνα τολμηρὸ κείμενο γιὰ τὸ κοινωνικὸ ἦθος τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας ...65

π. ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΡΥΣΑΥΓΗΣ
Ὀρθοδοξία καὶ σύγχρονες προκλήσεις μὲ βάση τὸ ἐπίσημο κείμενο τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου γιὰ τὸ κοινωνικὸ ἦθος ...68

ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Ν. ΜΑΚΡΙΔΗΣ
Ὁ ἀναδυόμενος «Ὀρθόδοξος κοσμοπολιτισμός» ...75

ΘΑΝΑΣΗΣ Ν. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ
Γιὰ μιὰ μαρτυρία προφητική, ἀπελευθερωτικὴ καὶ ἔμπρακτη ...82

ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΙΑΓΚΑΖΟΓΛΟΥ
Ἡ τριαδικὴ θεολογία τοῦ π. Μπόρις Μπομπρίνσκοϋ ...87


Διάλογος μὲ τοὺς ἀναγνῶστες ...101

Τὸ Βιβλίο ...102

Οἱ συνεργάτες τοῦ 162ου τεύχους ...110



Πολιτισμικές ακρότητες

Μάχσα Αμίνι (φωτό από εδώ)

Δεν πρέπει να περάσει ασχολίαστη η εξέγερση που εξελίσσεται αυτές τις μέρες στο Ιράν, με αφορμή τον θάνατο μιας 22χρονης κοπέλας, της Μαχσά Αμίνι, που συνελήφθη και ξυλοκοπήθηκε από την ‘Αστυνομία Ηθών’ γιατί, λέει, ξέφευγαν μερικές τούφες από μαλλιά από το χιτζάμπ, την μαντίλα που φορούσε στο κεφάλι της. Οι διαμαρτυρίες στη χώρα γενικεύθηκαν, η αντίδραση του ισλαμικού κράτους είναι βίαιη, και ήδη έχουν καταγραφεί πάνω από 30 θάνατοι διαδηλωτών, από ένα καθεστώς που δεν υπολογίζει ιδιαίτερα την ανθρώπινη ζωή, όπως έχει δείξει σε άλλες περιπτώσεις στο παρελθόν. Αν η ‘πολιτισμένη’ Δύση έχει πιάσει το άκρο της χωρίς όρια έκθεσης και εμπορευματοποίησης του γυναικείου σώματος εν ονόματι κάποιας κακέκτυπης ‘ελευθερίας’ και ισότητας, η φανατική ισλαμική Ανατολή είναι αντιδιαμετρικά ακραία, με την καταστολή και την πλήρη περιφρόνηση και καταπίεση του μισού πληθυσμού της και με τα τραγικά αποτελέσματα που κάθε τόσο βλέπουμε σε διάφορες χώρες. Η μέση οδός της αλληλοαναγνώρισης, του αμοιβαίου σεβασμού των δυο φύλων και της στοιχειώδους αξιοπρέπειας φαίνεται να είναι άγνωστο είδος σ’ έναν κόσμο που έχει χάσει – αν την είχε ποτέ – την αίσθηση του μέτρου και σ’ αυτό, όπως και σε τόσα άλλα θέματα.

Ευχής έργο θα είναι κάποια στιγμή να ξεφύγουμε από τα άκρα, και να μπορέσει να ζήσει όλος ο κόσμος, σε Ανατολή και Δύση, σε μια πιο ομαλή, πιο ισορροπημένη, πιο λογική πραγματικότητα. Στο μεταξύ ας βλέπουν το Ιράν και το Αφγανιστάν όσοι ανέχονται και υποστηρίζουν την ανεξέλεγκτη ισλαμοποίηση της Ευρώπης.



ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΕΣ ΔΙΕΥΚΡΙΝΗΣΕΙΣ

1. Οι ενυπόγραφες αναρτήσεις (άρθρα, ομιλίες, κριτικές βιβλίων, επιφυλλίδες, δοκίμια, μελετήματα κλπ) που φιλοξενούνται ή αναδημοσιεύονται στο ιστολόγιο «ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΤΟΜΟ» εκφράζουν κατά κύριο λόγο τους συγγραφείς τους και όχι απαραίτητα το ιστολόγιο «ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΤΟΜΟ».

2. Τα σχόλια των αναγνωστών του ιστολογίου «ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΤΟΜΟ» εκφράζουν τους ίδιους προσωπικά και όχι το ιστολόγιο «ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΤΟΜΟ». Σχόλια άσχετα με το περιεχόμενο των αναρτήσεων δεν θα δημοσιεύονται.

3. Υπάρχουν στο ιστολόγιο μας πολλές προτάσεις (σύνδεσμοι, links) προς άλλους δικτυακούς τόπους. Το ιστολόγιο μας δε φέρει καμία ευθύνη για το περιεχόμενο των αναρτήσεων ή των σχολίων που γίνονται εκεί.

Αρχείο

Φίλοι κι αδελφοί

Παναγία Οδηγήτρια του Balamand (Λίβανος)

Παναγία Οδηγήτρια του Balamand (Λίβανος)

ΣΥΝ-ΙΣΤΟΛΟΓΕΙΝ

ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ
Ένα ιστολόγιο αφιερωμένο στους 57 αη-Γιώργηδες της Ορθόδοξης Εκκλησίας

ΑΓΙΟΣ ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΑΧΑΡΝΩΝ

Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός, Ψυχὴ καὶ Χριστὸς σᾶς χρειάζεται...

Τοῦτο σᾶς λέγω πάλιν καὶ σᾶς παραγγέλλω: κἂν ὁ οὐρανὸς νὰ κατέβη κάτω κἂν ἡ γῆ νὰ ἀνέβη ἀπάνω κἂν ὅλος ὁ κόσμος νὰ χαλάση καθὼς μέλλει νὰ χαλάση σήμερον αὔριον, νὰ μὴ σᾶς μέλη τί ἔχει νὰ κάμη ὁ Θεός. Τὸ κορμὶ ἂς σᾶς τὸ καύσουν, ἂς σᾶς τὸ τηγανίσουν, τὰ πράγματά σας ἂς σᾶς τὰ πάρουν, μὴ σᾶς μέλη, δῶστε τα, δὲν εἶναι ἐδικά σας. Ψυχὴ καὶ Χριστὸς σᾶς χρειάζεται. Ἐτοῦτα τὰ δύο ὅλος κόσμος νὰ πέση, δὲν ἠμπορεῖ νὰ σᾶς τὰ πάρη, ἔξω ἂν τύχη καὶ τὰ δώσετε μὲ τὸ θέλημά σας. Αὐτὰ τὰ δύο νὰ τὰ φυλάγετε νὰ μὴν τύχη καὶ τὰ χάσετε.

Ἅγιος Κοσμᾶς Αἰτωλός, Διδαχὴ Γ' (ἀπὸ τὸ βιβλίο τοῦ Ἰωάννη Β. Μενούνου, Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ Διδαχὲς καὶ Βιογραφία, ἐκδόσεις Ἀκρίτας, ζ' ἔκδοση, Ἀθήνα 2004, σελ.154)

Επισκέπτες από 17/9/2009

Free counters!

ΠΕΡΙ ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ ΟΦΕΙΛΟΜΕΝΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Περί θεολογίας

Περί θεολόγων και Θρησκευτικών

ΘΕΣΕΙΣ, ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΕΣΕΙΣ

ΘΕΣΕΙΣ, ΑΝΤΙΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΥΝΘΕΣΕΙΣ
ΣΚΕΨΕΙΣ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΟ ΝΕΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ Θ. Ι. ΡΗΓΙΝΙΩΤΗ «ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΣΚΕΠΤΟΜΕΝΟ ΑΘΕΟ»

Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ, ΠΕΡΙ "ΕΙΔΙΚΩΝ"

Τοῦτο εἶναι τὸ δρᾶμα τῆς ἐποχῆς μας: ὅτι ἡ πρόοδος της δὲν βρίσκεται στὰ χέρια τῶν πνευματικῶν ἀνθρώπων, ἀλλὰ τῶν εἰδικῶν, ποὺ δὲν μπορεῖ νὰ εἶναι πνευματικοὶ ἄνθρωποι.

Κωνσταντίνος Τσάτσος, Ἀφορισμοὶ καὶ διαλογισμοί, τέταρτη σειρά, εκδ. Βιβλ. τῆς Ἑστίας, Ἀθήνα 1972, σελ. 92.

台灣基督東正教會 The Orthodox Church in Taiwan

ΑΓΙΟΡΕΙΤΙΚΕΣ ΜΝΗΜΕΣ

ΑΓΙΟΡΕΙΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ

Μετεωρίτικη Βιβλιοθήκη

ΘΕΟΛΟΓΟΙ ΚΡΗΤΗΣ

ΕΛΛΟΠΟΣ

Αξίζει να διαβάσετε

9 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΦΑΣΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΝΤΙΣΗΜΙΤΙΣΜΟΥ

ΔΕΝ ΞΕΧΝΩ