Ανθολόγιον 369: Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης

[...] [Η] έκφραση μιας ζωής είναι πάρα πολλά άλλα, πέρα από τη δυστυχία στην οποία εμμένουμε επειδή ακριβώς φοβόμαστε. Η ζωή κρατά κάποιο μυστήριο προσωπικό, δεν είναι ποτέ μόνο μια έννοια ή ιδέα αλλά η πορεία και τα βήματα απειρίας βιωμάτων. [...]

Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης, Πραγματογνωσία, εκδόσεις ΑΣΕ, Θεσσαλονίκη 1977, σελ. 27.

Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης, Θνητά Όνειρα

 

Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης, Θνητά Όνειρα – Καθημερινά πρόσωπα του κειμένου

(Στο: Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης, Σημειώσεις εκατό ημερών, εκδόσεις Παρατηρητής, Θεσσαλονίκη 1988, σελ. 84).

Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης, Οι Άγιοι του Νέου Μαρτυρολογίου

 

Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης, Οι Άγιοι του Νέου Μαρτυρολογίου (στο: Σημειώσεις εκατό ημερών, εκδόσεις Παρατηρητής, Θεσσαλονίκη 1988, σελ. 6).

Χρυσόστομος Α. Σταμούλης, «Αρλεκίνοι της ζωής π’ ασωτεύετε κάθε αξία, μην ειρωνεύεστε ό,τι δεν γινήκατ’ ακόμα» - Μνήμη Ν.Γ.Πεντζίκη (1908-1993)

 πηγή: ΑΝΤΙΔΟΣΙΣ

[Χαιρετισμός του Χρ. Α. Σταμούλη στην εκδήλωση "Υπάρχω εις ό,τι με περιέχει - Μνήμη Ν. Γ. Πεντζίκη", Θεσσαλονίκη, 14 Μαΐου 2024]

Παναγιώτατε,

Σεβαστοί πατέρες,

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Φίλε Γαβριήλ,

Αγαπητές φοιτήτριες και αγαπητοί φοιτητές,

Φίλες και φίλοι.

Χριστός Ανέστη!

Στις 13 Ιανουαρίου του 2023 συμπληρώθηκαν τριάντα χρόνια από την κοίμηση του κυρ Νίκου Γαβριήλ Πεντζίκη. Τριγυρνούσε πάντα στο μυαλό μου η σκέψη να οργανώσουμε μια εκδήλωση στη μνήμη του. Την «ερώσα μνήμη», όπως λέγει ο ίδιος. Τη μνήμη που ποιεί το μαζί επί το αυτό εν αμερίστω καρδία και για την οποία ο μακαριστός π. Αλέξανδρος Σμέμαν, γράφει: «Κατά τη διάρκεια των Eιρηνικών, σήμερα, θυμήθηκα έντονα –και κατά κάποιο τρόπο όλους ταυτόχρονα– τους τόσους ανθρώπους πού μ’ έχουν “συνοδέψει” στη ζωή μου: τον πατέρα Kυπριανό, φίλο και εξομολόγο (κάτω από μια ελαφρά Παρισινή ψιχάλα, καθ’ οδόν προς το μετρό)· τον B.A., νεωκόρο στον καθεδρικό ναό της οδού Nταρού, κι άλλους. Και τούς θυμήθηκα όχι αφηρημένα, αλλά τον καθένα από αυτούς στο πλαίσιο μιας πραγματικής στιγμής, μιας πραγματικής μέρας. H ανάμνηση αυτών των περιστάσεων, η επανενσάρκωσή τους, η επαναβίωσή τους μπορεί να γίνει επειδή είναι πραγματικές, επειδή υπάρχουν, κι όλες αυτές οι περιπτώσεις μαζί, αν όντως τίς θυμάμαι και τις ξαναζώ, συνθέτουν το “αναστημένο σώμα” μου. H Εκκλησία είναι η μνήμη και η ανάμνηση, αλλά στο φως της Ανάστασης».

Την Κυριακή 26 Νοεμβρίου του 2023, έβγαινα από την Εκκλησία του Αγίου Δημητρίου, του και πολιούχου της πόλης μας, μετά το τέλος της πρώτης Θείας Λειτουργίας του νέου Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης κ. Φιλοθέου. Στην πόρτα συνάντησα τον καλό φίλο Γαβριήλ Νικολάου Πεντζίκη. Χαιρετηθήκαμε με χαρά. Γαβριήλ, του λέω, κοίτα που φτάσαμε. Ένας Μητροπολίτης στον ενθρονιστήριο λόγο του να κάνει αναφορά στον Ν. Γ. Πεντζίκη. Με κοίταξε, χαμογέλασε και είπε, αφού το κάνουν πανεπιστημιακοί καθηγητές θεολογίας, γιατί να μην το κάνει και ο δεσπότης. Ξέρεις, συνέχισα, γυρνάει στο μυαλό μου η ιδέα να κάνουμε κάτι για τη συμπλήρωση τριάντα χρόνων από την κοίμησή του πατέρα σου, πως θα το έβλεπες-είχε προηγηθεί η «Σύναξη Μνήμης του Ν.Γ. Πεντζίκη», στο Βυζαντινό Μουσείο της Θεσσαλονίκης, την Τετάρτη 18 Μαΐου του 2018, όπου ο Γαβριήλ με τίμησε με τιμή μεγάλη· με είχε καλέσει να μιλήσω για τον πατέρα και το έργο του. Να το δούμε μου είπε και μείναμε εκεί. Το είπα στον Δεσπότη, το συζήτησα και με τους ανθρώπους του Ιδρύματος της Ορμύλιας και τον γέροντα Ελισαίο. Άρεσε σε όλους η ιδέα και έτσι ξεκινήσαμε τη διοργάνωση με ευθύνη και προσοχή πολλή, αφού πρώτα η κοσμητεία της Σχολής μας, οι εκλεκτοί πρόεδροι και οι διευθυντές των Τομέων των δύο Τμημάτων, έδωσαν με μεγάλη χαρά την έγκρισή τους. Και ιδού, στεκόμαστε απόψε ενώπιόν σας. Μουσικοί σπουδαίοι -οικουμενικοί, ποιητές ήθους -ηθοποιοί, τραγουδιστής παρακαταθήκη των μεγάλων Μάνου Χατζιδάκι και Απόστολου Καλδάρα, Χορωδίες που τραγούδησαν τον Ν.Γ. Πεντζίκη μόλις από το 1998 και τόσοι άλλοι, για να κλίνουμε γόνυ αγάπης και μανικού έρωτος στον τρελό της ευθύνης, στον κυρ Νίκο της Μητέρας Θεσσαλονίκης. Στον άνθρωπο που αγαπήθηκε πολύ, αλλά και λοιδορήθηκε από αμαθείς και πονηρούς, υποκριτές και επαρκείς. Και προς τους οποίους, τους δεύτερους εννοώ, ο ίδιος, με ένταση φώναξε στο ποίημά του, Πάνω στα βάσανα που επιβάλλει ο άνθρωπος στον άνθρωπο:

«Αρλεκίνοι της ζωής π’ ασωτεύετε κάθε αξία,

μην ειρωνεύεστε ό,τι δεν γενήκατ’ ακόμα».

Φίλες και φίλοι,

«Υπάρχουμε εις ό,τι μας περιέχει».

Σας ευχαριστούμε από καρδιάς όλους για την αποψινή παράδεισο. Τη γιορτή.

Εκδήλωση αφιερωμένη στον Ν.Γ.Πεντζίκη στη Ροτόντα την Τρίτη 14/5/2024

πηγή: ΕΡΤ

Εκδήλωση αφιερωμένη στη μνήμη του πεζογράφου και ποιητή Νίκου Γ. Πεντζίκη (1993-2023), θα πραγματοποιηθεί την ερχόμενη Τρίτη (14/5) στη Ροτόντα. Την εκδήλωση, με τίτλο «Υπάρχω εις ό,τι με περιέχει», διοργανώνουν η Κοσμητεία της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, η Ιερά Μητρόπολη Θεσσαλονίκης και το Ίδρυμα Ορμύλια, σε συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης και την Επιτροπή Ερευνών του ΑΠΘ.

Διαβάστε περισσότερα εδώ.

Ανθολόγιον 293: Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης

Μέ τρομάζει ἡ ἀπουσία τοῦ παρόντος.

Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης, Συνοδεία (Πεζογραφήματα 1936-1968), β' έκδοση, Α. Σ. Ε., Θεσσαλονίκη 1984, σελ.14.

Στέλιος Κούκος, Μνήμη Νίκου Γαβριήλ Πεντζίκη: Χαίρε ανάμεσά μας και εσαεί!

Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης, Μηνί Ιουνίου 25 (1969)

πηγή: ΑΝΤΙΦΩΝΟ

Ο Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης είναι  ένας ιδιότυπος ταξιδευτής και επισκέπτης του κόσμου!

Και εν προκειμένω περί κόσμου μην φανταστείτε ότι αναφερόμαστε στον «Γύρο του κόσμου σε 80 μέρες», αφού ο θεσσαλονικιός συγγραφέας ήταν ικανός να κάνει ένα μακρινό ταξείδι στο συρτάρι του, σε ένα κουτί από τα αναμνηστικά που «αποδελτίωνε» τον κόσμο του.

Βεβαίως! Και όχι μόνον να ταξιδέψει ο ίδιος, αλλά να μας μεταφέρει και εμάς μαζί του σε μία επίσκεψη σχεδόν… θρίλερ αλλά και ζωής. Αυτή, όμως, ήταν και η μία ευρύτερη μέθοδος και τρόπος δουλειάς του. Διά της επίσκεψης και εντρύφησης στα πράγματα και την αλήθειά τους, τα φανερώματά τους. Ή ακόμη στις αποδείξεις που απαιτούσε ο ίδιος για την ζωή του. Θυμάστε την παλαιότερη έκκληση-καμπάνια υπουργείου Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων (Υ.ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ.) που έλεγε για τα αυθαίρετα «Αν το δηλώσεις μπορείς να το σώσεις»! Κάπως έτσι έκανε και με τα δικά του «αυθαίρετα» ο Πεντζίκης. (Και μην σας φαίνεται περίεργη η επίκληση ενός τηλεοπτικού σλόγκαν σε ένα κείμενο για τον Πεντζίκη! Το ίδιο έκανε και ο ίδιος και μάλιστα πάρα πολύ συχνά στην καθημερινή του ζωή του, αφού ήταν φιλοπαίγμων και πειραχτήρι τόσο σε επίπεδο… καλουργήματος όσο και κακουργήματος).

Η μέθοδος και η σχέση του με τα πράγματα αποτελούσε μια δυνατότητα να «ξεσκαρτάρει» τα αισθήματα του. Αφού όπως έγραφε, «Δεν έχω αισθήματα που να με εκφράζουν. Το πρόσωπό μου αποδίδουν οι συμπτώσεις». Και ας έγραφε στο ίδιο κείμενο και λίγο πιο πάνω, «Είμαι ερωτικός και γυρεύω ένα τρόπο για την αγάπη μετά την παραδοχή της απόστασης, της απώλειας κάθε φυσικού δεσμού». Και για να συνεχίσουμε την πρώτη φράση, «Το τυχαίο εύρημα μιας αντικειμενικής πραγματικότητας, όπου προς στιγμή η ρευστή ουσία του υποκειμένου μπορεί να κατακαθίσει σε σχήμα, αναπαυμένη σαν σε παστάδα γαμήλιο». Και αυτό φανερώνει πόσο ανοιχτός ήταν και διαθέσιμος και αφιερωμένος, γιατί όχι ταγμένος και ταμένος, στην αλήθεια που αναζητούσε και διερευνούσε.

Δεδομένη διάσταση της ζωής του Νίκου Γαβριήλ Πεντζίκη ήταν η εμμονή του στο γράψιμο, την έκφραση, την προσωπική εξομολόγηση, την ευρύτερη διαπραγμάτευση του «χρονικού» της ζωής του. Αυτό αποδεικνύεται περίτρανα από την ενασχόλησή του με τη γραφή, ακόμη και όταν η ευαισθησία του δεν μπορούσε να τον τροφοδοτήσει με κάτι συγκεκριμένο από την ζωή, από μια εντύπωση! Αυτός, όμως, συνέχιζε τον μαραθώνιο γραψίματος και έκφρασης που εγκαινίασε για την πορεία της ζωής του μέσω της επίσκεψης στα πράγματα. Τίποτε δεν μπορούσε να τον σταματήσει από αυτό τον εσωτερικό διάλογο του «εσωτερικού μονολόγου» του. (Παρ’ όλα αυτά, η όλη του συνάφεια και το… ολικό του ζύμωμα με τα πράγματα δεν τον έκανε υλιστή άλλα όπως δήλωσε ο ίδιος, «δεν είμαι υλιστής αλλά πραγματιστής»)!

Αλησμόνητη είναι η φράση του «προσεύχομαι στα πράγματα…». Προσέρχεται εν τοις πράγμασι στα πράγματα και αρχίζει την ανάκριση των πραγμάτων και την πάλη με το υλικό! Και αργότερα του αναγνώστη με τον Πεντζίκη. Με τον τρόπο και τον λόγο του Πεντζίκη. Και σίγουρα ο αναγνώστης θα πρέπει να έχει ή να αποκτήσει και αυτός την δική του εμμονή για να τον παρακολουθήσει. Να μπει σ’ αυτόν τον ιδιότυπο διάλογο του εσωτερικού μονολόγου του. Να μπει, δηλαδή στον κόπο του, στον κήπο του και να αφεθεί. Και δεν θα βγει ζημιωμένος.

Ο Πεντζίκης ανακρίνει τα πράγματα περισσότερο ως πνευματικός άνθρωπος. Και όχι ως αστυνομικός, δικαστικός ανακριτής. Δεν αναζητά τα στοιχεία ενός στιγμιαίου ή διαρκούς εγκλήματος, αλλά πάει πίσω από αυτά και εξετάζει την ίδια την ζωή. «Προσεύχομαι στα πράγματα για να μου δώκουν ζωή»!

Πόσοι συγγραφείς μπορούν να πουν αυτή την φράση; Πόση πείνα και δίψα για ζωή, για πραγματική, ουσιαστική και αληθινή ζωή κρύβεται μέσα σ’ αυτήν; Αλλά και πόση απελπισία, πόνο και απόγνωση φανερώνουν έμμεσα τα λόγια του; Όλη η αυτάρκεια, αυταρέσκεια, συγγραφική ή οποιασδήποτε άλλης καλλιτεχνικής, φιλοσοφικής ή επιστημονικής φύσεως μπορεί να σπάσει τα μούτρα της και τα πλευρά της σ’ αυτές τις επτά λέξεις! Ιδίως στις τελευταίες, που μοιάζουν τελείως ξένες μέσα στον σημερινό μας κόσμο! «Για να μου δώκουν ζωή»! Γιατί ο κάθε δημιουργός, -ακόμη και διανοητές- πιστεύουν πως παράγουν ή δίνουν ζωή! Ενίοτε και εκ του μηδενός, όπως διδάσκουν σε κάποιες σχολές Καλών Τεχνών, ξεριζώνοντας, δήθεν και τάχα μου, όλα τα μέχρι πρότινος παραδεδομένα! (Ε, δεν είναι αυτό ακρωτηριασμός και αυτοκτονία);

Ο Ραϊνέρ Μαρία Ρίλκε στο πρώτο γράμμα του προς τον «εκκολαπτόμενο» ποιητή, στο γνωστό βιβλίο «Γράμματα σ’ ένα νέο ποιητή» τον καλεί να εξομολογηθεί στον εαυτό του: «Θα πεθάνατε τάχα αν σας απαγόρευαν να γράφετε»; Δηλαδή, αν είναι γι’ αυτόν ζήτημα ζωής και θανάτου η γραφή…

Και ο Πεντζίκης στο ερώτημα αυτό μοιάζει να απαντά: «Βεβαίως! Θα πλάνταζα, θα πέθανα»! Αλλά πάει και πιο πέρα, τονίζοντας: «Αναζητώ την αλήθεια που θα μου δώκει ζωή». Οπότε η πλήρης ανάκριση, η εξαντλητική συνομιλία με τα πράγματα αποτελεί αφορμή ζωής. Αποκρυπτογράφηση της αλήθειας των πραγμάτων. Μοιάζει να κάνει αυτήν την υπερπροσπάθεια! Και αγωνίζεται συνάμα να ανασυντάξει τον κόσμο του πνευματικά. Τον ψυχικό του κόσμο. Η γραφή και ο ψυχικός του κόσμος δεν είναι δύο διαφορετικά πράγματα. Μοιάζουν σαν να είναι ένα και το αυτό στην δική περίπτωση του. (Όπως θα έπρεπε να είναι σε όλες τις περιπτώσεις). Ακόμη και η ζωγραφική του. Δεν γράφει ιστορίες και μυθιστορήματα, ή έργα ζωγραφικής που δεν είναι ζυμωμένα και σμιλεμένα με το είναι του. Το πνευματικό του είναι και τις αγωνίες του. Και η εμμονή του στην γραφή, όπως αναφέραμε και πιο πάνω, έχει και αυτή χαρακτηριστικά πνευματικής ασκητικής. Ενίοτε και βαρύτατης, όπως ο υποτακτικός του αββά Παμβώ που είχε κανόνα κάθε μέρα να ποτίζει ένα ξερό κλαδί που ο αββάς του είχε πει να φυτέψει και να ποτίζει! Και αυτό το ξερό κλαδί, παραδόξως, μια μέρα φύτρωσε!

Και όπως είναι γνωστό, ο Πεντζίκης νεκρός ήταν και αναστήθηκε, γυμνός ήταν και ντύθηκε, νηστικός ήταν και χόρτασε, διψασμένος ήταν και ξεδίψασε! Και αυτά όλα δεν είναι διαπιστώσεις εκ των υστέρων ή από την ζωή του Πεντζίκη, αλλά είναι και όλη του η συγγραφική πορεία. Είναι αρκετό να θυμηθούμε τον «Πεθαμένο και την Ανάσταση» που δηλώνει την επιστροφή στην του ζωή και ως εκ τούτου είχε πλέον κάθε δικαίωμα να την «αποδελτιώνει» και να την ανασυντάσσει στο πρόσωπό του, στα έργα του, ποιήματα, πεζογραφήματα, μυθιστορήματα, έργα ζωγραφικής αλλά και τον «προφορικό Πεντζίκη» τον καθημερινό, αξεπέραστο και αιώνιο. Έχοντας πάντα την ψυχή του και την καρδιά του ανοιχτή στον κόσμο του φωτός και την πέτρα της πίστης. Κατά συνέπειαν και τα πράγματά του «για να του δώκουν ζωή» έπρεπε να δοκιμαστούν πάνω στην πέτρα αυτή, αν όχι να ταυτιστούν!

Η καλλιτεχνική «καταξίωση» του Πεντζίκη άργησε πολύ να έλθει! Και όταν έλαβε το κρατικό λογοτεχνικό βραβείο είπε πως «θα περάσει και αυτό»! Ενώ όταν έγινε επίτιμος διδάκτορας της Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης δήλωσε, πως αποδέχομαι την τήβεννο ως μοναχικό ράσο.

Είχε λάβει πλέον ζωή περίσσια και δεν χρειαζόταν τίποτε άλλο.

Και μάλιστα ήταν ένας ιδιότυπος δάσκαλος που με την πρώτη ευκαιρία, και με δικές του αφορμές που δημιουργούσε ανά πάσα στιγμή εκ του μηδενός, επιχειρούσε να σε εισάγει στην πνευματική ζωή. Με όποιον μιλούσε! Με συγγραφείς, εικαστικούς, επιστήμονες, φοιτητές, αναγνώστες των βιβλίων του, με δημοσιογράφους όταν έδινε συνεντεύξεις. Και ο λόγος του ήταν διανθισμένος με αναφορές στην αγωνία του ευρωπαϊκού πνεύματος και της τέχνης και την καθ’ ημάς ελπίδα και ζωή. Ήταν όλα αυτά πράγματα και αλήθειες που τις βίωσε ο ίδιος!

Και η γνώση του ευρωπαϊκού ανθρώπου, του πολιτισμού και του πνεύματος, ακόμη και της επιστήμης ήταν κάτι που τον διέκρινε, και γι’ αυτό τον παραδέχονταν και αποδέχονταν οι πλέον μορφωμένοι και ευαίσθητοι συνομιλητές του. Ακόμη και όταν διαφωνούσαν στα θεολογικά του! Ενώ αυτοί που δεν είχαν ανοίξει ένα βιβλίο στην ζωή τους τον θεωρούσαν γραφικό! Άλλωστε, δεν μπορούσαν να αντιληφθούν για τι πράγμα τους μιλούσε! Και ας αναφερόταν στην ίδια τους τη ζωή! Ποια ζωή τους, θα μου πείτε;

Όσο για τον ίδιο έμοιαζε σαν να γνώριζε πως «Όταν κτίζεις για να κτίζεις φτιάχνεις τα σάβανα σου» (Αρχ. Βασίλειος)· και ο Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης με την πορεία και το προσωπικό του έργο έφτιαξε φτερά και πέταξε! Και πέταξε διά παντός από ανάμεσά μας τέτοια μέρα στα 1993!  Όμως, τα πράγματα που άφησε πίσω του, με τις ποικίλες επισκέψεις του αποτελούν μια στιβαρή παραμυθία. Κάτι που τον προδιαγράφει ολοζώντανο ανάμεσά μας και μάλιστα να μονοπωλεί, όπως πάντα, τον λόγο.

Και κανένας μας δεν έχει παράπονο!

Πες τα δάσκαλε! Πες τα…

Χαίρε ανάμεσα μας και εσαεί!

Ανθολόγιον 238: Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης

(…)Εἶχε ἀγαπήσει πολὺ τὸ Τολέδο, μὲ τὴν παράξενη του ὀμορφιά. Ἀλλὰ μήπως δὲν ἐμπνέει ἀνάλογα αἰσθήματα ἔρωτος ἡ Θεσσαλονίκη σὲ ὅσους τὴν προσέχουν καὶ τὴν ἀναγνωρίζουν; Μήπως δίχως νὰ ξέρει γιατί καὶ μὲ ποιὸ θέλγητρο τὸν συγκρατεῖ, δὲν αἰσθάνεται κανεὶς ὅτι τοῦ εἶναι δύσκολο νὰ ἀποχωριστεῖ εὔκολα, αὐτὴν ποὺ προσφυῶς χαρακτηρίσθηκε “φτωχομάνα”; (…)

Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης, Μητέρα Θεσσαλονίκη, ἐκδόσεις Κέδρος, 7η ἔκδοση, Ἀθήνα 2008, σελ. 75 (ἀπόσπασμα)

Ανθολόγιον 237: Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης

(…)Ὁ ἄνθρωπος δὲν ἀποτελεῖται ἀπὸ τὸ ἄτομο, ἀλλὰ ἀπ’ ὅλους μαζὶ κατὰ συνέχεια διαδοχῆς. Ἄλλοι ἔρχονται καὶ βρίσκουν τὴ μνήμη μας κι ἀπ’ ἄλλους πρὶν τὴ βρήκαμε ἔμεῖς. Τὸ ἄτομο εἶναι ἔνα δοχεῖο, ποὺ δοκιμάζεται στὴν πλατύτερη ὕπαρξη ποὺ μᾶς περιέχει καὶ διαρκεῖ. (…)

Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης, Μητέρα Θεσσαλονίκη, ἐκδόσεις Κέδρος, 7η ἔκδοση, Ἀθήνα 2008, σελ. 52 (ἀπόσπασμα)

Ανθολόγιον 236: Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης

(...) Ἡ ὀμορφιὰ τοῦ πραγματικοῦ, μονάχα σὲ ὅσους τὸ ὑπομένουν ἀποκαλύπτεται. Ὀμορφιὰ δὲν εἶναι ὁ ἔρωτας τοῦ προικισμένου προσώπου· εἶναι ἡ ἐγκαρτέρηση δίπλα, κοντὰ σ' αὐτὸ ποὺ δὲν εἶσαι. (...)

Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης, Μητέρα Θεσσαλονίκη, ἐκδόσεις Κέδρος, 7η ἔκδοση, Ἀθήνα 2008, σελ. 131 (ἀπόσπασμα)

Ανθολόγιον 235: Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης

(...) Πόσον ἀγώνα  πρέπει νὰ σηκώσει ὁ καθεὶς προκειμένου  νὰ ξεπεράσει τὴν ἐπὶ τῶν φαινομένων δόκηση; Γνωρίζουμε τὴν προσφορὰ τῆς δοκιμασίας, τὸ εἰλικρινὲς καὶ ἀήττητο νόημα ποὺ κρύβεται μέσα στὸ σχῆμα τοῦ ἀνθρώπου. (...)

Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης, Μητέρα Θεσσαλονίκη, ἐκδόσεις Κέδρος, 7η ἔκδοση, Ἀθήνα 2008, σελ. 40 (ἀπόσπασμα)

Ν. Γ. Πεντζίκης, Η Παναγία και το Βρέφος

Ν. Γ. Πεντζίκης, Η Παναγία και το Βρέφος (πηγή)

Ν. Γ. Πεντζίκης, Αγία Άννα

Ν. Γ. Πεντζίκης, Αγία Άννα
σινική και κραγιόνια, 1990 (πηγή)

ΝΙΚΟΣ ΓΑΒΡΙΗΛ ΠΕΝΤΖΙΚΗΣ, ΑΡΧΕΙΟΝ

Ο Ν. Γ. Πεντζίκης διαβάζει απόσπασμα από το πεζογράφημα του "Αρχείον".
https://www.youtube.com/watch?v=ALfda_gMkDQ&t=9s

Σελήνη - Μάρθα Μαυροειδή / Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης

ΚΑΝΤΕ ΚΛΙΚ ΕΔΩ:

https://architechtoniki-scorpias-zois.blogspot.com/2018/09/blog-post_20.html?view=magazine

Ανθολόγιον 217: Ν. Γ. Πεντζίκης ("Μονάχα ο Χριστός σώζει")

[...] Η γνώση του ανθρώπου καταξιώνει τα πλάσματα, ζώα και πουλιά, ιχθύς, όστρακα, λίθους και πάν αντικείμενο. Μονάχα όμως ο Χριστός σώζει, καθαγιάζει και καταξιώνει τον άνθρωπο. Σώζει τον άνθρωπο κι ας πήγε αυτός με την τυφλή του άγνοια να κρύψει την ψυχή του μέσα στα ατελέστερα σχήματα. [...]

Ν. Γ. Πεντζίκης, Αρχιτεκτονική της σκόρπιας ζωής, γ' έκδοση, εκδόσεις Άγρα, Αθήνα 2008, σελ. 191.

Ανθολόγιον 216: Ν.Γ.Πεντζίκης (ένα επίκαιρο σχόλιο)

(...) Η θυσία τότε ήταν σχετικά εύκολη, γιατί το μέλλον που βλέπαμε για μετά τη φωτιά, ήταν το μέλλον της ίδιας της ζωής μας που έσφυζε γεμάτη φαντασία. Τώρα όμως, όταν μιλώντας κάνω φωτιά και κατακαίω ολ' αυτά τα μνημόνια, για να μη μείνει τίποτα, γιατί το κάθε πράγμα που φυλάω είναι βάρος ανυπόφορο για την ψυχή, τώρα το μέλλον που βλέπω, που προσπαθώ να διακρίνω, πέρα από τις φλόγες του υλικού που το καταδαπανούν, τι είναι; (...)

Ν. Γ. Πεντζίκης, Αρχιτεκτονική της σκόρπιας ζωής, γ' έκδοση, εκδόσεις Άγρα, Αθήνα 2008, σελ.56.

π. Ε. Τριανταφυλλόπουλος, Αγάπη και συγχώρεση στον Γρηγόριο Παλαμά και τον Νίκο Γαβριήλ Πεντζίκη

πηγή: ΑΝΤΙΦΩΝΟ
& https://www.youtube.com/watch?time_continue=462&v=PZlQGuhsIVY

ΝΙΚΟΣ ΓΑΒΡΙΗΛ ΠΕΝΤΖΙΚΗΣ, ΜΝΗΜΗ ΝΕΚΡΩΝ

Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης, Γραφή Κατοχής: Το ανέκδοτο «Χειρόγραφο 1943» μαζί με άλλα συναφή και παρεμφερή κείμενα, εισαγωγή-επιμέλεια-σχόλια: Γαβριήλ Νικολάου Πεντζίκης, εκδόσεις Άγρα, Αθήνα 2008, ISBN: 978-960-325-780-6.

ΜΝΗΜΗ ΝΕΚΡΩΝ

Η πόλη μας γεμάτη νεκρούς, που κανείς δεν τους συνόδεψε στη στερνή κατοικία τους. Η ωραία αυγή που αναδείχνει τα άνθη, φωτίζει συχνά πτώματα στους δρόμους. Πρόσωπα κρεουργημένα. Δίχως μύτη κι αυτιά. Αίματα στο πεζούλι της αυλόπορτας. Στο πεζοδρόμιο. Μπροστά στο παράθυρο του υπογείου. Στο σπίτι και στο μαγαζί άντικρυ που στρίβει ο δρόμος. Στο άκτιστο κοντινό οικόπεδο. Στον τοίχο του διπλανού μεγάρου. Απάνω στις επιγραφές των σοβαντισμένων, δίχως πολλά κουφώματα, τοίχων. Καταγής δίπλα στ’ αυλάκι για το νερό της βροχής. Στα χώματα και τα γκρεμίσματα απάνω αίματα. Στους συνοικισμούς με τ’ ανακατωμένα και ημιτελή οικήματα. Στα ερυμνά ιστορικά κάστρα των προγόνων. Στη ρίζα σιμά ενός ισχνού δέντρου μπροστά στην εκκλησία. Στο πάρκο όπου πάει ο κόσμος και σεργιανά και τα παιδιά παίζουν. Αίματα. Εδώ αφήκε τον ίσκιο του ο ένας, εκεί ο άλλος. Παιδιά, εικοσάχρονοι νέοι, έφηβοι, άντρες. Ένας αδελφός μαζί με την αδελφή του. Κοντά στο εικονοστάσι με τ’ αναμμένο καντήλι και το σταυρό. Που πρώτα να προφτάσουν να βάλουν κάγκελα, για να ξεχωρίζουν οι στράτες των ζωντανών, από τους δρόμους των νεκρών; Οι νεκροί αλλάζουν την όψη της πόλης. Παντού η μνήμη δημιουργεί παραισθήσεις θυμιάματος και λιβανιού. Τρομάζεις μήπως βγουν βρυκόλακες. Ο γήλοφος άντικρυ στο οίκημα των κρατουμένων ισοπεδώθηκε. Υπέρ αναπαύσεως διαβάζει ο παπάς επί κενοταφίου, ονόματα. Τα γραμμένα χαρτιά έχουν γεμίσει το στενό χώρο της Προσκομιδής, κάτω από τον «οβελία», τον Χριστό της εσχάτης ταπείνωσης. Την μετέπειτα άνοιξη ένα κατάλευκο αρνάκι έβοσκε το πράσινο χορτάρι ενός ομαδικού τάφου «ὧν κύριος οἶδε τὰ ὀνόματα».

Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης, Γραφή Κατοχής: Το ανέκδοτο «Χειρόγραφο 1943» μαζί με άλλα συναφή και παρεμφερή κείμενα, εισαγωγή-επιμέλεια-σχόλια: Γαβριήλ Νικολάου Πεντζίκης, εκδόσεις Άγρα, Αθήνα 2008, σελ. 117.

***

Το κείμενο «Μνήμη Νεκρών» συμπεριλαμβάνεται και στο βιβλίο του Νίκου Γαβριήλ Πεντζίκη Μητέρα Θεσσαλονίκη, εκδόσεις Κέδρος, 7η έκδοση, Αθήνα 2008, ISBN: 978-960-04-3004-2, σελ. 23-24.

[πηγή]

Παρουσίαση του βιβλίου "Τόπος Χρονοποιός" του Π. Θωμά στις 14/10/2017 στη Θεσσαλονίκη