Αγία Νόννα: παράδειγμα μητέρας και συζύγου

 

Γράφει ο Παναγιώτης Μυργιώτης*

Δυο δρόμοι υπάρχουν στην πορεία του ανθρώπου προς την κατά χάρη θέωση. Είναι ο δρόμος του μοναχισμού, της εγκατάλειψης του κόσμου τούτου και η αφιέρωση εις τον Θεόν. Μακριά από τις μέριμνες της καθημερινότητας αφοσιώνεσαι στη δοξολογία του Σωτήρα μας Χριστού με κόπους, με νηστεία και προσευχές. Είτε σε μοναστήρι, είτε σε σκήτη, είτε σε καλύβη. Μοναδική μέριμνα η ευαρέστηση του Κυρίου με κάθε τρόπο. O άλλος δρόμος είναι ο έγγαμος βίος, η δημιουργία οικογένειας και γεννήσεως παιδιών, αν ο Θεός ευδοκήσει. Βεβαίως η εργασία για να αποκτήσομε τα απαραίτητα για να ζήσουμε, η φροντίδα για τα υπόλοιπα μέλη της οικογενείας αποτελούν καθημερινό μέλημα. Πολεμά και αυτούς ο αντίδικος, προσπαθεί να διαλύσει την οικογένεια. Είναι παραδεκτό ότι βασικός πυλώνας μιας σωστής οικογένειας είναι η γυναίκα ως σύζυγος και ως μάνα.

Θα γίνει αντιληπτό αυτό αν θυμηθούμε αυτό που ο θυμόσοφος λαός μας λέγει: πίσω από ένα πετυχημένο άνδρα κρύβεται μια γυναίκα. Ο ρόλος της γυναίκας μέσα στην οικογένεια είναι ιερός. Συμβάλλει τα μέγιστα για να στηθεί και να μεγαλουργήσει η οικογένεια. Εφ’ όσον η κάθε οικογένεια είναι το κύτταρο της κοινωνίας αυτό σημαίνει ότι η κοινωνία θα είναι σωστή, δεν θα έχουμε προβλήματα.

Θα ρίξουμε σήμερα μια ματιά για να γνωρίσουμε μια γυναίκα της οποίας η συμβολή στην δημιουργία σωστής οικογένειας ήταν πάρα πολύ σημαντική. Δημιούργησε πραγματικά, μια άγια οικογένεια. Αναφερόμαστε στην Αγία Νόννα. Θα προσπαθήσουμε να γνωρίζουμε την αγία βιωτή της. Στην Καππαδοκία του Πόντου, σε ένα μικρό χωριό ονομαζόμενο Αριανζό κοντά στη πόλη Ναζιανζό το 304 μ.Χ. γεννήθηκε η Αγία Νόννα. Οι γονείς της Φιλτάτιος και Γοργονία ήταν απόγονοι ευγενών και εύπορων οικογενειών της περιοχής. Ήταν θεοσεβείς και ενάρετοι. Φοβόντουσαν τον Θεό, δηλαδή τον σέβονταν, και ήθελαν να τον ευαρεστούν. Ο Θεός στο ευσεβές αυτό ανδρόγυνο χάρισε δυο παιδιά. Τον Αμφιλόχιο και την Νόννα. Ναι, τα παιδιά είναι δώρο του Θεού ανεκτίμητης αξίας. Οι γονείς γίνονται συνδημιουργοί του Θεού στην γέννηση ενός παιδιού. Η Νόννα η ταπεινή χριστιανή νέα ήταν η χαρά της οικογένειας και ήθελε να ευαρεστεί σε καθημερινή βάση τον Θεό. Ο Άγιος Γρηγόριος ο θεολόγος λέγει για την μητέρα του Νόννα: «Βλαστὸς εκ ρίζης ιερής και ευσεβούς».

Όταν έφθασε η ώρα του γάμου της νυμφεύτηκε τον συμπατριώτη της Γρηγόριο. Ο Γρηγόριος ήταν νέος, γνωστός νομικός και σώφρων. Θα λέγαμε τυχερή η Νόννα. Υπήρχε ένα πρόβλημα‧ ο Γρηγόριος ήταν χριστιανός, αλλά αιρετικός. Τώρα θα λέγαμε άτυχη η Νόννα. Ο Γρηγόριος πίστευε στην αίρεση των Υψισταρίων, δηλαδή δεχόταν τον Ύψιστο μονοπρόσωπο και δεν πίστευε στην Τριαδικότητά του. Δέχτηκε η Νόννα ως ευλογία το πρόβλημα. Γνωρίζουμε ότι ο Θεός στέλνει πειρασμούς ή επιτρέπει για την δική μας ψυχική ωφέλεια και τέτοιους που μπορούμε να αντέξουμε. Ποτέ δεν θα μας φορτώσει ο Θεός ένα σταυρό βαρύ που να μη μπορούμε να σηκώσουμε. Τα πάντα γίνονται για το δικό μας καλό αν και πολλές φορές το αμφισβητούμε.

Η Νόννα σήκωσε τον σταυρό της με συνεχή προσευχή και δάκρυα για τον πλανηθέντα σύζυγο. Σιγά σιγά με συζήτηση, νουθεσία, προσευχή δακρύβρεκτη ο σύζυγός της Γρηγόριος επανήλθε στον σωστό δρόμο. Αντιλήφθηκε το λάθος του, το διόρθωσε και έγινε πιστός Ορθόδοξος Χριστιανός. Προχώρησε πνευματικά και έγινε κληρικός. Έφθασε στον βαθμό του επισκόπου και μάλιστα η Αγία μας Εκκλησία τον κατέταξε στην χορεία των Αγίων. Η μνήμη του τιμάται την πρωτοχρονιά.

Το αντρόγυνο Γρηγόριος -Νόννα είχε και άλλο σταυρό να κουβαλήσει. Ο Θεός δεν τους χάριζε παιδιά, παρά το ότι ζητούσαν να τους χαρίσει. Πράγματι, η Νόννα σε προχωρημένη ηλικία γέννησε τρία παιδιά. Τον Γρηγόριο, «που τον προσφέρει δώρο στον Θεό, αυτόν που γύρευε να λάβει», τη Γοργονία και τον Καισάριο. Μεγάλη η χαρά του Γρηγορίου και της Νόννας και η δοξολογία προς τον Θεό που άκουσε τις προσευχές τους και τους δώρισε τρία παιδιά, μεγάλος και ο πόθος τους να δώσουν το παιδί τους ζωντανή προσφορά στον Θεό.

Η Αγία Νόννα γίνεται η παιδαγωγός για τα τρία παιδιά. Με την Αγία Γραφή στα χέρια, με την προσευχή, τη διδασκαλία και προπάντων με το ενάρετο παράδειγμα και με την αγάπη της. Θα έλεγε κανείς ότι μέσα σε αυτή την οικογένεια επικρατούσε «παροξυσμός αγάπης». Η αγάπη, ξέρουμε, είναι πηγή χαράς και ευτυχίας στην οικογένεια. Για τα παιδιά της αφιέρωνε ολονύχτιες προσευχές για να τα αναδείξει ανθρώπους του Θεού, «χριστοφόρους ναούς», «αθλητάς επουρανίους».

Γράφει ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος για τη μητέρα του: «Άλλη φημίζεται για κόπους της μέσα στο σπίτι, άλλη για ομορφιά και φρονιμάδα της, άλλη για έργα ευσεβείας ή γι’ ασθένειες στο σώμα, ή για δάκρυα, για προσευχές, για περίθαλψη πτωχών. Η Νόννα καλοτυχίζεται για όλα.»

Η Αγία Νόννα ήταν φιλόπτωχος και ελεήμων όπως και ο σύζυγός της. Για τις ελεημοσύνες και τις φιλανθρωπίες είχαν κοινό ταμείο. Επιθυμούσαν με τα αγαθά έργα τους να κληρονομήσουν την Βασιλεία των Ουρανών. Ήθελαν το σπίτι τους να είναι το απάνεμο λιμάνι,. Να βασιλεύει η άγια και ειρηνική ατμόσφαιρα. Προσπαθούσαν να τους κυβερνά το Άγιο Πνεύμα και όχι ο κόσμος της αμαρτίας.

Μιλούσε η Αγία στους οικείους της για «τον απύθμενον ωκεανόν της θείας ωραιότητος»! Άναβε τον πόθο για την αιωνιότητα!

Η μνήμη της Αγίας τιμάται την 5η Αυγούστου και των τέκνων της Αγίου Γρηγορίου Ναζιανζού ή Θεολόγου στις 25 Ιανουαρίου, του Αγίου Καισάριου στις 9 Μαρτίου και της Αγίας Γοργονίας στις 23 Φεβρουαρίου.

* Ο κ. Π. Μυργιώτης είναι μαθηματικός

διαΚρητικά 67: Ειρήνη Δερέμπεη - Κάρολος Κουκλάκης / Θ. Ι. Ρηγινιώτης

https://www.youtube.com/watch?v=8APoBviF9hM&list=RD8APoBviF9hM&start_radio=1

Διαμαντόπετρες - Ειρήνη Δερέμπεη, Κάρολος Κουκλάκης

 

Διαμαντόπετρες 

Μουσική: Ειρήνη Δερέμπεη – Κάρολος Κουκλάκης 

Στίχοι: Θ. Ι. Ρηγινώτης 

Σαράντα διαμαντόπετρες σε μια κλωστή δεμένες, 

τρεις αδερφοί γυρεύγου' τζι και τρεις αναζητού' τζι. 

Κι απ' τον πολύ το γυρεμό νεράιδα τσι λυπήθη

 και χτίζει γυάλινο καστρί και κρουσταλένιο πύργο,

 να γείρου' να αποκοιμηθού'...

"Βρίκελοι": το νέο βιβλίο του Γιώργου Χωματηνού

 

Γιώργος Χωματηνός, Βρίκελοι, εκδόσεις Κίχλη, Αθήνα 2026, ISBN: 978-618-5976-12-5.

Σ’ ένα μικρό κι αχαρτογράφητο χωριό, που το εξουσιάζει ένας αιμοσταγής δεκατριάχρονος τύραννος, καταφθάνει στην καρδιά της Σαρακοστής μια βοϊδάμαξα χωρίς οδηγό, φορτωμένη μ’ ένα μαρμάρινο φέρετρο. Την ακολουθεί ένα σαραβαλιασμένο καμιόνι που μεταφέρει έναν αλλόκοτο θίασο. Για τους χωρικούς η έλευση της άμαξας μοιάζει να εκπληρώνει μια παλιά προφητεία· κανείς, όμως, δεν γνωρίζει –ούτε μπορεί να φανταστεί– το περιεχόμενο του φορτίου της.

Ένα σκοτεινό μυθιστόρημα, στη μεθόριο μοντέρνου και μεταμοντέρνου, που εκκινεί από έναν μυθικό μικρόκοσμο για να φτάσει στους δρόμους της Κυψέλης του σήμερα· μια ιδιότυπη τραγωδία, στην οποία θρύλοι και τελετουργίες της λαϊκής παράδοσης συνυφαίνονται με μοτίβα και αντηχήσεις της ελληνικής λογοτεχνίας, φωτίζοντας τις αντιφάσεις, τα αδιέξοδα και τις εκκρεμότητες της σύγχρονης νεοελληνικής εμπειρίας.

 

https://kichli.com/book/brikeloi/

φωτογραφήματα 435

 

Φασμπίντερ και ξερό ψωμί (σχόλιο στην επικαιρότητα)

 Ο Τζίμης Πανούσης, πολύ μπροστά από την εποχή του, σχολιάζει την επικαιρότητα.

Τζίμης Πανούσης - Φασμπίντερ και ξερό ψωμί

https://www.youtube.com/watch?v=5W8U-HWQ9Hg&list=RD5W8U-HWQ9Hg&start_radio=1

"Για τον Χρήστο Γιανναρά - Κείμενα πριν και μετά την εκδημία του": το νέο βιβλίο του Σωτήρη Γουνελά

Σωτήρης Γουνελάς, Για τον Χρήστο Γιανναρά - Κείμενα πριν και μετά την εκδημία του, εκδόσεις Ίκαρος, Αθήνα 2026, ISBN: 978-960-572-834-2.

Μία σειρά από «αναγνώσεις» έργων του Χρήστου Γιανναρά από το Ορθός λόγος και κοινωνική πρακτική ως το Έξι φιλοσοφικές ζωγραφιές, που έγιναν σε διαφορετικές περιόδους και παρακολουθούν την πορεία του μέσα στο χρόνο καθώς και την φιλοσοφική και θεολογική συνεχή του αναζήτηση. Κύριο μέλημα του έργου είναι να τονίσει την συνεισφορά του σπουδαίου διανοητή και τον τρόπο με τον οποίο τάραξε τα λιμνάζοντα νερά της ελληνικής πνευματικής πραγματικότητας.

https://ikarosbooks.gr/el/catalogue/gia-ton-christo-giannara_6620/

Επιστολή της ΟΙΕΛΕ για τον κίνδυνο κατάρρευσης του εκπαιδευτικού επαγγέλματος

πηγή: ΟΙΕΛΕ, 1/7/2026

Η ΟΙΕΛΕ απευθύνει σήμερα επιστολή-πρόσκληση προς τον Πρωθυπουργό, τους αρχηγούς των κομμάτων, την Υπουργό Παιδείας, επιστημονικούς και συνδικαλιστικούς φορείς για την έναρξη επείγοντος Εθνικού Διαλόγου για τον κίνδυνο κατάρρευσης του εκπαιδευτικού επαγγέλματος. Το ογκούμενο κύμα φυγής από την ιδιωτική και τη δημόσια εκπαίδευση, οι 20.000 λιγότερες αιτήσεις στον Πίνακα του ΑΣΕΠ και, κυρίως, η κατακρήμνιση των βάσεων σε παιδαγωγικές και στις λεγόμενες καθηγητικές σχολές λόγω των χαμηλότατων αμοιβών και των διαρκώς επιδεινούμενων συνθηκών εργασίας στα δημόσια και ιδιωτικά σχολεία κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου. Έχουμε φτάσει στην ώρα μηδέν. Καλείται ο πολιτικός κόσμος να αναλάβει άμεσα ευθύνη, αν θέλει οι νέες γενιές να έχουν ποιοτικούς εκπαιδευτικούς στις τάξεις.

Η επιστολή που απέστειλε η ΟΙΕΛΕ αναφέρει, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα:

«Η εκπαίδευση είναι η μεγαλύτερη επένδυση μιας χώρας. Είναι ο σημαντικότερος μοχλός ανάπτυξης και κοινωνικής συνοχής καθώς και η κυριότερη οδός κοινωνικής κινητικότητας. Μόνο κοινωνίες με ισχυρό εκπαιδευτικό και πολιτισμικό κεφάλαιο ευημερούν.

Στην εκπαιδευτική διαδικασία, ο ρόλος των εκπαιδευτικών είναι κεντρικός. Για το λόγο αυτό το εκπαιδευτικό επάγγελμα στις περισσότερες ευνομούμενες χώρες είναι σεβαστό, αμείβεται ικανοποιητικά και οι συνθήκες εργασίας είναι ανθρώπινες.

Δυστυχώς, τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα το επάγγελμα του εκπαιδευτικού, τόσο στη δημόσια όσο και στην ιδιωτική εκπαίδευση, πλήττεται. Με το Ενιαίο Μισθολόγιο οι εκπαιδευτικοί απώλεσαν το 40% περίπου του εισοδήματός τους. Ταυτόχρονα νομοθετικές πρωτοβουλίες, όπως ο Ν. 4713/2020 για την ιδιωτική εκπαίδευση, έχουν δημιουργήσει ένα εξαιρετικά δυσμενές εργασιακό περιβάλλον για τους εκπαιδευτικούς. Η διαρκής εντατικοποίηση και ο εντεινόμενος γραφειοκρατικός έλεγχος σε συνδυασμό με τις συνακόλουθες πειθαρχικές διώξεις έχουν προκαλέσει πρόσθετο άγχος, ανασφάλεια και αβεβαιότητα. Τέλος, η γονεϊκή παρεμβατικότητα στην εκπαιδευτική πράξη δυσχεραίνει ακόμη περισσότερο το έργο μας καθιστώντας τους εκπαιδευτικούς ευάλωτους και χωρίς καμία θεσμική υποστήριξη.

Όλα αυτά αποτελούν μερικές μόνο ψηφίδες μιας δυστοπικής πραγματικότητας για το εκπαιδευτικό επάγγελμα. Η οικονομική και η εργασιακή απαξίωση συναντούν την κοινωνική απαξίωση, με τον εκπαιδευτικό να βάλλεται διαρκώς από γονείς και κηδεμόνες αλλά και από αδηφάγα μέσα επικοινωνίας και κοινωνικής δικτύωσης που καιροφυλακτούν.

Η εν λόγω πολυδιάστατη απαξίωση, έχει οδηγήσει αντίστοιχα σε ένα εντεινόμενο κύμα φυγής από την τυπική δημόσια και ιδιωτική εκπαίδευση:

• Το μεγάλο κύμα φυγής από την ιδιωτική εκπαίδευση. Με βάση επίσημα στοιχεία του Υπουργείου Παιδείας, περίπου 3.000 εκπαιδευτικοί (σε σύνολο 11.000) έχουν παραιτηθεί από το 2020 (έτος ψήφισης του προαναφερθέντος νόμου), ενώ το 48% των εκπαιδευτικών έχει καταθέσει τις τελευταίες εβδομάδες αίτηση στις Διευθύνσεις Εκπαίδευσης για βεβαίωση προϋπηρεσίας προκειμένου να τη χρησιμοποιήσουν για μοριοδότηση στον Πίνακα του ΑΣΕΠ.
• Το κύμα φυγής των αναπληρωτών. Περίπου 2.000 εκπαιδευτικοί αρνήθηκαν να αναλάβουν υπηρεσία ή αποχώρησαν κατά τη διάρκεια του διδακτικού έτους, ειδικά σε νησιωτικές περιοχές, λόγω του χαμηλού μισθού, του υψηλού κόστους ζωής και των πανάκριβων μετακινήσεων.
• Το μικρό, ογκούμενο όμως, κύμα φυγής ακόμη και μόνιμων εκπαιδευτικών. Καταγράφεται το τελευταίο διάστημα ένας αξιοσημείωτος αριθμός μόνιμων εκπαιδευτικών που αποχωρούν συνολικά από το χώρο της εκπαίδευσης λόγω των διαρκώς επιδεινούμενων συνθηκών.

Αξιοσημείωτο επίσης είναι το γεγονός πως οι αιτήσεις για τον τελευταίο Πίνακα του ΑΣΕΠ εκπαιδευτικών είναι κατά 20.000 λιγότερες από τις αιτήσεις του 2023. Αριθμός ιδιαίτερα εντυπωσιακός, αν αναλογιστεί κανείς τον μεγάλο αριθμό ιδιωτικών εκπαιδευτικών που υπέβαλλαν αίτηση την τρέχουσα ακαδημαϊκή χρονιά. Ακόμη πιο ανησυχητικό όμως είναι το γεγονός της κατακρήμνισης των βάσεων στα παιδαγωγικά τμήματα και στις λεγόμενες «καθηγητικές» Σχολές. Πλέον, ένας μεγάλος αριθμός μελλοντικών εκπαιδευτικών εισάγεται ακόμη και με κάτω από 10.000 μόρια, γεγονός που υποδηλώνει το χαμηλό βαθμό ελκυστικότητας των σπουδών γύρω από το εκπαιδευτικό επάγγελμα. Είναι ολοφάνερο ότι οι νέοι άνθρωποι σε ανησυχητικά μεγάλους αριθμούς στρέφουν τα νώτα τους στο εκπαιδευτικό επάγγελμα και αναζητούν άλλες, περισσότερο ελκυστικές διεξόδους στην αγορά εργασίας.

Δυστυχώς, πολιτικά ιστάμενοι αλλά και εργοδοτικά συμφέροντα στην ιδιωτική εκπαίδευση δεν βλέπουν την επερχόμενη θύελλα. Σε βάθος δεκαετίας, ίσως και συντομότερα, θα υπάρξουν σοβαρές ελλείψεις εκπαιδευτικών, ενώ θα σπανίζουν οι ποιοτικοί εκπαιδευτικοί, και κυρίως οι επιστήμονες που θα αγαπούν το λειτούργημα. Μοιραία, πτυχιούχοι με περιορισμένο και ισχνό ακαδημαϊκό background θα καλούνται να ανταποκριθούν στις ολοένα και μεγαλύτερες απαιτήσεις του εκπαιδευτικού επαγγέλματος.

Διαχρονικά οι πολιτικές ηγεσίες του τόπου, σε επίπεδο ρητορικής, εκθειάζουν την Παιδεία διακηρύσσοντας πως είναι πρώτιστος και στρατηγικός στόχος. Αντικειμενικά όμως, η πραγματικότητα τις προδίδει καθώς η απαξίωση των εκπαιδευτικών εντείνεται και το εκπαιδευτικό μας σύστημα αποδυναμώνεται διαρκώς.

Αν οι δικές μας προβλέψεις, αλλά και του συνόλου της εκπαιδευτικής κοινότητας, επαληθευθούν, τότε οι νέες γενιές δεν θα έχουν τους δασκάλους που τους αξίζουν.

Η έλλειψη ποιοτικού εκπαιδευτικού προσωπικού θα οδηγήσει σε μια εθνική, εκπαιδευτική, οικονομική και αναπτυξιακή τραγωδία από την οποία η χώρα θα πληγεί ανεπανόρθωτα.

Ευελπιστούμε, η έκκληση της Ομοσπονδίας μας για Εθνικό, ανοικτό και ειλικρινή κοινωνικό διάλογο, έστω και την ύστατη στιγμή, να εισακουσθεί.

Είναι προς όφελος της κοινωνίας, της νέας γενιάς, του μέλλοντος του τόπου.»



https://oiele.gr/epistoli-prosklisi-tis-oiele-ston-prothypourgo-stous-archigous-ton-kommaton-stin-ypourgo-paideias-kai-se-foreis-gia-tin-enarksi-epeigontos-ethnikou-dialogou-gia-ton-kindyno-katarrefsis-tou-ekpaideft/

Ανθολόγιον 367: Χρήστος Γιανναράς

[...] Η κατα-νόηση της πραγματικότητας είναι ειδολογική - εικονολογική. [...]

Χρήστος Γιανναράς, Οντολογία του προσώπου (προσωποκεντρική οντολογία), εκδόσεις Ίκαρος, Αθήνα 2016, σελ. 9.

 

Ανθολόγιον 366: Θάνος Σταθόπουλος

 

[...] Το να γράφεις ισοδυναμεί συχνά με εγγραφή στο ταμείο ανεργίας. [...]

Θάνος Σταθόπουλος, Η πρόσληψη τροφής, Εκδόσεις τεχνοδρόμιον, Λεμεσός 2026, σελ. 35.