ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ (ΑΘΗΝΑ, 2/11/2019-ΒΙΝΤΕΟ)

Εκδήλωση του περιοδικού Σύναξη στο πλαίσιο της 8ης Έκθεσης Ορθόδοξου Χριστιανικού βιβλίου με τίτλο "Θεολογία και γεωμετρία: Το θαύμα και το θάμβος στην εκκλησιαστική ζωή" (Αθήνα 2/11/2019).

Ομιλητές: 

• Όλγα Νικολαΐδου, δημοσιογράφος-ηθοποιός
• Θανάσης Παπαθανασίου, Δρ. Θεολογίας
• π. Αντώνιος Πινακούλας, νομικός-θεολόγος, εφημέριος Ιερού Ναού Αγίου Παντελεήμονος Χαλανδρίου

[πηγή]

Η ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΠΕΡΓΑΜΟΥ κ. ΙΩΑΝΝΗ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΓΙΑ ΤΟΝ π. Γ. ΦΛΩΡΟΦΣΚΙ (ΚΩΝΣTΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ, 1/9/2019)

πηγή: https://www.facebook.com/pemptousiagr/videos/479726992809862/

ΖΩΝΤΑΝΗ ΜΕΤΑΔΟΣΗ ΤΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ ΓΙΑ ΤΟΝ π. Γ. ΦΛΩΡΟΦΣΚΙ

Το διεθνές συνέδριο για τον π. Γεώργιο Φλορόφσκι (Κωνσταντινούπολη, 1-3/9/2019) μεταδίδεται ζωντανά στο διαδίκτυο.

Κάντε κλικ εδώ ή εδώ.

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΓΙΑ ΤΟΝ π. ΓΕΩΡΓΙΟ ΦΛΩΡΟΦΣΚΥ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ

πηγή: ΦΩΣ ΦΑΝΑΡΙΟΥ

Διεθνές Συνέδριο με θέμα “Η θεολογική παρακαταθήκη του πρωθιερέως Γεωργίου Φλωρόφσκυ” διοργανώνει το Οικουμενικό Πατριαρχείο, στην Πόλη, από την 1η έως και την 3η Σεπτεμβρίου 2019, με αφορμή την συμπλήρωση 40ετίας από της κοιμήσεώς του. 

Στις εργασίες του Διεθνούς Συνεδρίου, την έναρξη των οποίων θα κηρύξει η Α.Θ. Παναγιότης ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, θα λάβουν μέρος Ιεράρχες, κληρικοί, διακεκριμένοι Πανεπιστημιακοί Καθηγητές και Θεολόγοι από Πανεπιστημιακά Ιδρύματα από όλο τον κόσμο.

Σημειώνεται ότι ο π. Γεώργιος Φλωρόφσκυ (1893-1979) υπήρξε ρηξικέλευθος θεολόγος και καθηγητής, και έχει χαρακτηριστεί ως ο “πρύτανης των Ορθοδόξων θεολόγων” του εικοστού αιώνα. Η εμπνευσμένη έκκλησή του προς τους θεολόγους να επιστρέψουν στις πατερικές πηγές και να αποκτήσουν το πνεύμα των Πατέρων, καθώς και προς την Εκκλησίαν να διαλεχθεί με τις ισχυρές ιστορικές και οικουμενικές προκλήσεις της εποχής μας, αποτέλεσαν ορόσημο για την Ορθόδοξη θεολογία και επηρεάζουν την χριστιανική σκέψη μέχρι και σήμερα. 

Οι εργασίες του Διεθνούς Συνεδρίου θα μεταδοθούν απευθείας μέσω του διαδικτύου.

Παραθέτουμε στη συνέχεια το αναλυτικό πρόγραμμα του Συνεδρίου.

Πρόγραμμα Συνεδρίου για π. ... by Panagiotis Andriopoulos on Scribd

Διεθνές Συνέδριο για τη θεολογική παρακαταθήκη του αειμνήστου π. Γεωργίου Φλωρόφσκυ στην Πόλη

πηγή: ΦΩΣ ΦΑΝΑΡΙΟΥ

Διεθνές Συνέδριο με θέμα “Η θεολογική παρακαταθήκη του πρωθιερέως Γεωργίου Φλωρόφσκυ” διοργανώνει το Οικουμενικό Πατριαρχείο, στην Πόλη, από την 1η έως και την 3ην Σεπτεμβρίου 2019, με αφορμή την συμπλήρωση 40ετίας από της κοιμήσεώς του. 

Στις εργασίες του Διεθνούς Συνεδρίου, την έναρξη των οποίων θα κηρύξει η Α.Θ. Παναγιότης ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, θα λάβουν μέρος Ιεράρχες, κληρικοί, διακεκριμένοι Πανεπιστημιακοί Καθηγητές και Θεολόγοι από Πανεπιστημιακά Ιδρύματα από όλο τον κόσμο.

Σημειώνεται ότι ο π. Γεώργιος Φλωρόφσκυ υπήρξε ρηξικέλευθος θεολόγος και καθηγητής, και έχει χαρακτηριστεί ως ο “πρύτανης των Ορθοδόξων θεολόγων” του εικοστού αιώνα. Η εμπνευσμένη έκκλησή του προς τους θεολόγους να επιστρέψουν στις πατερικές πηγές και να αποκτήσουν το πνεύμα των Πατέρων, καθώς και προς την Εκκλησίαν να διαλεχθεί με τις ισχυρές ιστορικές και οικουμενικές προκλήσεις της εποχής μας, αποτέλεσαν ορόσημο για την Ορθόδοξη θεολογία και επηρεάζουν την χριστιανική σκέψη μέχρι και σήμερα. 

Οι εργασίες του Διεθνούς Συνεδρίου θα μεταδοθούν απευθείας μέσω του διαδικτύου.

Από το Γραφείο Τύπου και Επικοινωνίας του Οικουμενικού Πατριαρχείου

https://fanarion.blogspot.com/2019/07/blog-post_24.html

Ανθολόγιον 129: Μητροπολίτης Ναυπάκτου π. Ιερόθεος (για Khomiakov, Φλορόφσκυ,π.Ι. Ρωμανίδη και "μεταπατερική θεολογία")

[...] Η σύνδεση του Χριστιανισμού με τον πολιτισμό οδήγησε τον Khomiakov, γενικά τους Σλαβόφιλους και τους μαθητές τους, στην θεωρία ότι η σχολαστική θεολογία είναι ανώτερη από την πατερική θεολογία και στην συνέχεια η ρωσική θεολογία είναι ανώτερη και από τις δύο, δηλαδή την Πατερική και τη σχολαστική.

Ο π. Ιωάννης Ρωμανίδης ανέλυσε με επαρκή γνώση των πραγμάτων ότι οι Ρώσοι τον 18ο αιώνα υιοθέτησαν την σχολαστική θεολογία και την άποψη των σχολαστικών θεολόγων ότι η σχολαστική θεολογία υπερέβη την πατερική παράδοση, η οποία περατώθηκε τον 8ο αιώνα. Στην συνέχεια. όταν στα μέσα του 19ου αιώνος οι ρώσοι διανοούμενοι υπέστησαν ισχυρή επίδραση από τον ησυχασμό που επανέκαμψε στην Ρωσία από το Άγιον Όρος με τον όσιο Παΐσιο Βελιτσκόφσκι, νόμισαν ότι, όπως υπερέβησαν τους "Γραικούς"με τον ρώσικο σχολαστικισμό, έτσι υπερέβησαν αυτούς με τον ρώσικο ησυχασμό (Βλ. π.Ι. Ρωμανίδη, Γρηγορίου Παλαμά, Έργα, τόμος Ι,σελ.77-82). [...]

[...] Εναντίον της απόψεως ότι η σχολαστική θεολογία τερμάτισε την πατερική θεολογία και ότι η ρώσικη θεολογία είναι ανώτερη και από την πατερική και από την σχολαστική εργάσθηκε ο π. Γεώργιος Φλορόφσκι. [...]Ο Φλορόφσκι ήταν εναντίον της μεταπατερικής θεολογίας, όπως την εξέφραζαν οι Σλαβόφιλοι ρώσοι θεολόγοι, η δε από αυτόν χαρακτηριζόμενη νεοπατερική σύνθεση δεν  ήταν η παραθεώρηση ή η υπέρβαση των Πατέρων των πρώτων αιώνων, αλλά η αντίκρουση της μεταπατερικής θεολογίας, με την αποδοχή και των νεώτερων Πατέρων, ως συνέχεια των προηγουμένων, όπως του αγίου Συμεών του Νέου Θεολόγου, του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά και των Πατέρων της Φιλοκαλίας. Έτσι η λεγόμενη νεοπατερική σύνθεση είναι η αποδοχή της ησυχαστικό-νηπτικής παράδοσης, όπως κατοχυρώθηκε και συνοδικώς τον 14ο αιώνα[...]

Μητροπολίτου Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου Ιεροθέου (Βλάχου), Μεταπατερική θεολογία και εκκλησιαστική πατερική εμπειρία, εκδ. Ι.Μονής Γενεθλίου της Θεοτόκου (Πελαγίας), Λεβαδειά 2012, σελ. 36-38 (αποσπάσματα).

Αθ.Ι.Καλαμάτας,π.Γ.Φλορόφσκυ: "Το Σώμα του Ζώντος Χριστού"(εκδ.Αρμός)

ΑΠΟ ΤΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΒΙΒΛΙΑ ΕΠΙ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ

Πρωτοπρ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΦΛΩΡΟΦΣΚΥ, Το Σώμα του Ζώντος Χριστού

Μια ορθόδοξη ερμηνεία της Εκκλησίας, μτφρ., Ι. Κ. Παπαδόπουλος

εκδ. Αρμός, Αθήνα 1999

σσ. 159. ISBN. 960-527-136-2

Του ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑ

Θεολόγου Καθηγητή

Πρόκειται για καινούργια μετάφραση ενός παλαιού δοκιμίου του π. Γεωργίου Φλωρόφσκυ (1893-1979), που για πρώτη φορά εκδόθηκε το 1972 από το Πατριαρχικό Ίδρυμα Πατερικών Μελετών στη Θεσσαλονίκη. Ο συγγραφέας «αληθινή πατερική φυσιογνωμία του 20^ου αιώνα», εκρηκτικός διδάσκαλος και κήρυκας της επιστροφής μας προς την πατερική παράδοση, όχι ως άγονη επαναληπτική υπόμνησής της, αλλά ως απόκτηση του φρονήματός της – είναι γνωστή ως «νεοπατερική σύνθεση» - προσδιορίζει την έννοια της Εκκλησίας ως Σώματος του Ζώντος Χριστού, υπό τις συνισταμένες, της μυστηριακής κοινότητας, της Μίας, και Καθολικής πραγματικότητας που αναφέρεται στη ακεραιότητα της πίστεως, καθώς αυτή διδάσκεται «καθολικώς και ανελλιπώς», και του ιεραποστολικού χαρακτήρα της, βάση του οποίου όχι μόνο καλεί τους ανθρώπους, αλλά και τους εισάγει, τους μυεί, στην εν Χριστώ ζωή, τους μεταστρέφει μέσω της πίστης στον ίδιο το Χριστό, ώστε να γεννηθούν εκ νέου εν Αυτώ. Η λαγαρότητα της γλώσσας του π. Γεωργίου Φλωρόφσκυ, συνδυάζεται άριστα με τη γλώσσα των Πατέρων της Εκκλησίας και αποκαλύπτει ένα θεολογικό λόγο άκρως συναρπαστικό, μακρυά από τη μασκοφορεμένη υποκρισία, τη συμβατικότητα και την απανθρωπία μερικών σύγχρονων θεολόγων. 

Ανθολόγιον 122: π. Γ.Φλορόφσκυ

[...]Θὰ λέγαμε,  λοιπὸν, μᾶλλον ὅτι ἡ Ἐκκλησία εἶναι ἐγκαινιασμένη (inaugurée) ἐσχατολογία. Ἡ ἐσχατολογία δὲν ἐναντιώνεται πρὸς τὴν ἱστορία καὶ δὲν τὴν ἀποκλείει. Διότι ἡ ἴδια ἡ ἱστορία ἔγινε ἐσχατολογική, ἀφοῦ τὰ ἐσχατολογικὰ στοιχεῖα ἔχουν εἰσχωρήσει μέσα της. Βέβαια, γιὰ τοὺς χριστιανοὺς ὁλόκληρη ἡ ἱστορία εἶναι, κατὰ κάποιο τρόπο, ἐσχατολογικὴ πορεία, προσανατολισμένη ἐκ τῶν προτέρων πρὸς τοὺς σκοπούς, ποὺ ἔθεσε ὁ Δημιουργὸς Θεός. Ἀλλὰ ἡ ἱστορία τῆς Ἐκκλησίας εἶναι "ἐσχατολογική", ὄχι μόνο μ' αὐτὴ τὴν πολὺ γενικὴ ἔννοια τοῦ προσανατολισμοῦ. Τὸ "προσωρινὸ καθεστώς" τῆς Ἐκκλησίας, εἶναι ἤδη καθεστὼς σωτηρίας. Ἄς μὴ μειώνουμε λοιπὸν τὴ σημασία τῆς νίκης τοῦ Σταυροῦ, ποὺ εἶναι ἡ βάση ὅλης τῆς χριστιανικῆς ὕπαρξης: στὴν ζωὴ τῶν μυστηρίων ἡ νίκη αὐτὴ ὄχι μόνο μνημονεύεται, ἀλλ' ἀκριβῶς συνεχίζεται, ἀνα-παρ-ίσταται ("γίνεται ξανὰ παροῦσα") καὶ γίνεται ἐπίκαιρη. Ὁ Κύριος εἶναι ἤδη δοξασμένος. [...].

 

π. Γ. Φλορόφσκυ, Το σώμα του ζώντος Χριστού, εκδ. Αρμός, Αθήνα 1999, σελ. 64-65.

Ανθολόγιον 115: π.Γ.Φλορόφσκυ

[...] Ἀπὸ τὴν ἀρχὴ ὁ χριστιανισμὸς ὑπῆρξε ὡς μιὰ πραγματικότητα "σωματιακή", ὡς μιὰ κοινότητα. Νὰ εἶσαι χριστιανὸς ἐσήμαινε ἀκριβῶς ὅτι ἀνήκεις σ' αὐτὴν τὴν κοινότητα. Κανεὶς δὲν μποροῦσε νὰ εἶναι χριστιανὸς ἀπὸ μόνος του, ὡς χωριστὸ ἄτομο, ἀλλὰ μόνον μαζὶ μὲ τοὺς "ἀδελφούς", μὲ ἀλληλεγγύη καὶ σύνδεσμο μαζί τους. Umus Christianus- nullus Christianus (Ἕνας χριστιανός- κανένας χριστιανός).Οἱ προσωπικὲς πεποιθήσεις ἤ καὶ μιὰ ἰδιαίτερη πειθαρχία τῆς ζωῆς δὲν κάνουν τὸν ἄνθρωπο χριστιανό. Ἡ χριστιανικὴ ὕπαρξη προϋποθέτει καὶ συνεπάγεται ἐνσωμάτωση, συμμετοχὴ στὴν κοινότητα[...]

π. Γ. Φλορόφσκυ, Το σώμα του ζώντος Χριστού, εκδ. Αρμός, Αθήνα 1999, σελ. 26.

Χριστός και χρόνος

Του ΜΑΡΙΟΥ ΜΠΕΓΖΟΥ

Πηγή: http://www.i-m-attikis.gr/html/gr/prosvasis/56/1.html

Όπου λείπει ο χρόνος, απουσιάζει ο Χριστός. Εκεί όπου πιστεύεται ο χρόνος, μπορεί να πιστευθεί και ο Χριστός. Χριστός και χρόνος συρράπτονται στενότατα και εσώτατα. Αυτό κατέδειξε με το αριστούργημα της ζωής του, το βιβλίο του "Χριστός και Χρόνος", ο Όσκαρ Κούλμαν. Η προτεραιότητα του χρόνου ονομάζεται εσχατολογία. Η θεολογία, που προτιμά τον χρόνο και προτάσσει την ιστορία, αποκαλείται εσχατολογική.
Η πατερική θεολογία στην Ανατολή διαφύλαξε ως κόρη οφθαλμού την ιουδαιοχριστιανική εσχατολογία παρά τις έντονες πιέσεις που δέχθηκε τόσο από τον ελληνισμό όσο και από το γνωστικισμό. Η παρακαταθήκη του αρχέγονου χριστιανισμού με την εσχατολογική έμφαση της μεταφυσικής του διασώθηκε τελικά στο βυζαντινό χριστιανισμό. Η Ορθοδοξία συνίσταται σε αυτό: στην διαφύλαξη της εσχατολογικής οντολογίας του χριστιανισμού. Από εκεί εκπήγασε η λυδία λίθος που είχε στη διάθεση της η πατερική θεολογία για να ορθοτομήσει την αλήθεια στο χριστολογικό,το τριαδολογικό,το εικονομαχικό ή το πνευματολογικό ζήτημα. Η χριστιανική οντολογία είναι εσχατολογική ή δεν είναι χριστιανική. Η Ορθοδοξία είναι εσχατολογική ή ανορθόδοξη :"Οι Πατέρες δεν αποπειράθηκαν μια συστηματική έκθεση της εσχατολογίας με στενή και τεχνική έννοια. Είχαν όμως πλήρη συνείδηση εκείνης της εσώτερης λογικής που οδηγούσε από την πίστη στο Χριστό ως λυτρωτή στην ελπίδα του μέλλοντος αιώνος" τονίζει κατηγορηματικά ο π. Γ. Φλωρόφσκυ και υπογραμμίζει παραπέρα: "Η εσχατολογία δεν είναι απλώς ένα ειδικό κεφάλαιο του χριστιανικού θεολογικού οικοδομήματος, αλλά μάλλον η βάση του και το θεμέλιο του, η αρχή που το καθοδηγεί και το διαπνέει, το κλίμα όλης της χριστιανικής σκέψεως, όπως ήταν ανέκαθεν άλλωστε. Ο χριστιανισμός στην ουσία του είναι εσχατολογικός και η εκκλησία είναι μια εσχατολογική κοινότητα... Η χριστιανική προοπτική είναι ουσιαστικά εσχατολογική".
Η επιστημονική εγκυρότητα των διερευνήσεων του π. Γ. Φλωρόφσκυ για την πατερική και τη βυζαντινή θεολογία είναι αδιαμφισβήτητη έτσι ώστε να περιττεύει η επίκληση περαιτέρω αποδεικτικού υλικού για το ότι ο βυζαντινός χριστιανισμός συνέχισε την εσχατολογική οντολογία. Σύμφωνα πάντα με τον πρύτανη της ορθόδοξης θεολογίας του αιώνα μας, τον μακαριστό π. Γ. Φλωρόφσκυ, η εσχατολογική παράδοση των Πατέρων της Εκκλησίας βασίσθηκε σε δύο θεμέλια: την Δημιουργία και την Ενσάρκωση. Η Δημιουργία κατάγεται από την Π.Δ. και η Ανάσταση εδράζεται στην Κ.Δ. Η πατερική θεολογία από τον Ειρηναίο και τον Αθανάσιο μέχρι τον Μάξιμο και τον Παλαμά στηρίζεται στην εσχατολογία για να διαχωρίσει την οντολογία της από τον ελληνισμό και το γνωστικισμό. Ακόμα και η εικονομαχία δεν ήταν τίποτε άλλο παρά αναζωπύρωση του πλατωνισμού και του ελληνισμού μέσα στο χριστιανισμό με τη διαμεσολάβηση του ωριγενισμού και του γνωστικισμού, δηλαδή επρόκειτο για την οντολογική "μόλυνση" της εσχατολογίας από την κοσμολογία. Στο βαθμό που η οντολογία τηρεί την εσχατολογική της χροιά παραμένει ορθόδοξη χριστιανική. Αλλιώς εκπίπτει στον ανορθόδοξο χριστιανισμό, δηλαδή στην αίρεση. Η εσχατολογική οντολογία υπήρξε κριτήριο Ορθοδοξίας για την πατερική και βυζαντινή θεολογία κατά τον π. Γ. Φλωρόφσκυ.
Ο εσχατολογικός χαρακτήρας της βυζαντινής παράδοσης εξαίρεται από όλη σχεδόν τη σοβαρή κι αξιοπρόσεκτη θεολογία του αιώνα μας τουλάχιστο. Το δόγμα πιστεύεται ότι διακρίνεται για την εσχατολογική του θεμελίωση. Η λατρεία της εκκλησίας ομολογείται ότι διαποτίζεται από το πνεύμα της εσχατολογίας και διασώζει ίσως καλύτερα από καθετί άλλο την εσχατολογική οντολογία της Ορθοδοξίας. Ο μοναχισμός βιώνει μέσα στο πνεύμα της εσχατολογίας, γι' αυτό προβάλλει ισχυρότατες αντιστάσεις στον ωριγενισμό, τον πλατωνισμό και νεοπλατωνισμό, που μαζί με τον γνωστικισμό και τον μανιχαισμό, επεχείρησαν να διεισδύσουν στην εκκλησία μέσα από την ασκητική παράδοση. Τέλος, η ερμηνευτική παράδοση της Βίβλου με την προτίμηση της τυπολογίας αντί της αλληγορίας διέσωσε την εσχατολογία μέσα στο βυζαντινό χριστιανισμό. Η τυπολογική ερμηνευτική στηρίζεται στο χρόνο: προτύπωση στο παρελθόν και εκπλήρωση στο μέλλον. Η αλληγορική μέθοδος μοιάζει άχρονη και βασίζεται σε ανιστορικές "πνευματικές" κατηγορίες. Η πρόκριση της τυπολογίας σημαίνει πρόκριμα της εσχατολογικής οντολογίας από την πατερική και βυζαντινή θεολογία.
Μένοντας μέσα στην ατμόσφαιρα της ορθόδοξης πατερικής παράδοσης μπορούμε να γράψουμε τον επίλογο αυτού του σημειώματος μας με την πέννα του π. Γ. Φλωρόφσκυ επικαλούμενοι μια δική του ρήση που αποκαλύπτει με ενάργεια την σχέση ανάμεσα στον θεό και τον χρόνο από τους προπάτορες του Ισραήλ μέχρι και τους Πατέρες της Εκκλησίας κατά τον ακόλουθο τρόπο: "Όποιος μένει απαθής ενώπιον της ιστορίας, αυτός ποτέ δεν μπορεί να είναι καλός χριστιανός".