Πολλαπλό βιβλίο: Στη "Μελίσπη" διαθέσιμα τα εγχειρίδια των Θρησκευτικών του Γυμνασίου και της Α' Λυκείου [LINKS]

Στη "Μελίσπη" είναι διαθέσιμα τα εγχειρίδια των Θρησκευτικών του Δημοτικού, του Γυμνασίου και της Α' Λυκείου.

Για μετάβαση στη "Μελίσπη" κάντε κλικ εδώ: https://ebooksdl.cti.gr/home.jsp

Για τα βιβλία των Θρησκευτικών της Α' Λυκείου κάντε κλικ εδώ.

Για τα βιβλία των Θρησκευτικών του Γυμνασίου κάντε κλικ εδώ.

Για τα βιβλία των Θρησκευτικών του Δημοτικού κάντε κλικ εδώ.

Ο Καιρός για το μάθημα της "Ηθικής"

 

Πέμπτη, 27 Μαΐου 2026

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

Ο Πανελλήνιος Θεολογικός Σύνδεσμος ΚΑΙΡΟΣ για την αναβάθμιση της Θρησκευτικής Εκπαίδευσης λαμβάνοντας υπόψη τις τελευταίες εξελίξεις γύρω από το νέο μάθημα της ΗΘΙΚΗΣ, σας ενημερώνει:

• Πρώτον, η πρώτη ανάθεση έχει δοθεί σε Θεολόγους (ΠΕ01), η δεύτερη σε Φιλολόγους (ΠΕ02), η τρίτη σε εκπαιδευτικούς του Τμήματος Μεθοδολογίας, Ιστορίας και Θεωρίας (ΠΕ33) και η τέταρτη σε εκπαιδευτικούς Κοινωνικών Επιστημών (ΠΕ78). Η ανάθεση στη δική μας ειδικότητα προέκυψε κατόπιν παρεμβάσεων του Συνδέσμου μας προς την ηγεσία του ΥΠΑΙΘΑ, με κύριο αίτημα ότι αυτό το γνωστικό αντικείμενο αποτελεί οργανικό μέρος των θεολογικών σπουδών (Κοινωνική, Φιλοσοφική και Χριστιανική Ηθική).
• Δεύτερον, οι Φάκελοι του Μαθήματος, τόσο για το Δημοτικό όσο και για το Γυμνάσιο - Λύκειο, σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες, αναμένεται να κυκλοφορήσουν εντός της νέας σχολικής χρονιάς.
• Τρίτον, ως προς τη διδασκαλία του νέου μαθήματος, το οποίο πράγματι χαρακτηρίζεται ισότιμο με τα Θρησκευτικά δεν είναι όμως εναλλακτικό, διαπιστώνουμε πως θα υπάρξουν οργανωτικά προβλήματα ως προς την κατάρτιση του Ωρολογίου Προγράμματος σε όποια σχολεία προκύψουν απαλλαγές από το μάθημα των Θρησκευτικών. Επί παραδείγματι, στην περίπτωση που σε κάποια σχολική μονάδα δημιουργηθεί τμήμα δέκα απαλλασσόμενων μαθητών/τριών από τα Θρησκευτικά (όπως ορίζουν οι σχετικές διατάξεις), πώς θα το διδάξει ο θεολόγος του σχολείου όταν την ίδια ώρα θα διδάσκει το μάθημα των Θρησκευτικών; Το ΥΠΑΙΘΑ προτίθεται να προσλάβει θεολόγους για να αποφευχθεί αυτή η δυσλειτουργία στο Ωρολόγιο Πρόγραμμα; Ειδικότερα, για να αποφευχθούν απροϋπόθετες απαλλαγές, οι διευθυντές σχολικών μονάδων οφείλουν απαρέγκλιτα να τηρήσουν τη σχετική νομοθεσία.
• Τέταρτον, για τη διδασκαλία του νέου μαθήματος χρειάζεται άμεση ουσιαστική και εξειδικευμένη επιμόρφωση των θεολόγων καθώς πρόκειται για ένα μάθημα Κανονιστικής Ηθικής. Την επιμόρφωση μπορούν να οργανώσουν οι σχολικοί σύμβουλοι σε συνεργασία με τις Θεολογικές Σχολές και το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής.
• Πέμπτον, είναι απαραίτητο, προς κάθε κατεύθυνση (επόπτες ποιότητας της εκπαίδευσης, σχολικούς συμβούλους, διευθυντές σχολείων, εκπαιδευτικούς) να τονιστεί ότι, το νέο μάθημα δεν μπορεί να λειτουργήσει ως αντίβαρο προς το μάθημα των Θρησκευτικών, το οποίο επί τη βάσει του Συντάγματος (άρθρο 16, παρ. 2) είναι και παραμένει υποχρεωτικό μάθημα.
•  Έκτον, οι συνάδελφοι θεολόγοι που θα το διδάξουμε, οφείλουμε να «περιφρουρήσουμε» τη δυνατότητα της πρώτης ανάθεσης που διαθέτουμε, ώστε να μη δοθούν αφορμές σε άλλες ειδικότητες να αμφισβητήσουν περαιτέρω τη θέση μας.

Για διευκόλυνσή σας παραθέτουμε τους διαδικτυακούς συνδέσμους των ΦΕΚ όπου θα βρείτε το Πρόγραμμα Σπουδών του νέου μαθήματος για κάθε βαθμίδα:

• https://www.kodiko.gr/nomologia/download_fek?f=fek/2025/b/fek_b_6316_2025.pdf&t=b4e660ed1e0714642b51824cb73c2d76 (για το Δημοτικό).
• https://www.esos.gr/sites/default/files/articles2023/20250206259.pdf (για το Γυμνάσιο)
• https://www.e-nomothesia.gr/kat-ekpaideuse/deuterobathmia-ekpaideuse/ya-149259-gd4-2025.html (για το Λύκειο).

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ

Πέτρος Παναγιωτόπουλος

Καθηγητής Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ

Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Αθανάσιος Ι. Καλαμάτας

Δρ Θεολογίας ΑΠΘ

eduthriskeftika.blogspot.com/2026/06/blog-post.html

Οι αναθέσεις μαθημάτων Γυμνασίου και Λυκείου για το νέο σχολικό έτος - Πρώτη ανάθεση το "εναλλακτικό" μάθημα της Ηθικής στους θεολόγους

 

Ανακοινώθηκαν από το ΥΠΑΙΘΑ οι αναθέσεις μαθημάτων Γυμνασίου και Λυκείου για το νέο σχολικό έτος. Ως προς το οιονεί "εναλλακτικό" μάθημα της "Ηθικής", που θα προσφέρεται στους απαλλασσόμενους από το μάθημα των Θρησκευτικών από το νέο σχολικό έτος, εφόσον συμπληρωθεί ο απαιτούμενος αριθμός μαθητών (αναμένεται να είναι 10 ανά τάξη), ισχύουν τα εξής: οι θεολόγοι θα το έχουν πρώτη ανάθεση, οι φιλόλογοι, οι ΜΙΘΕ και οι κοινωνικοί επιστήμονες δεύτερη ανάθεση. Αναμενόμενες οι αναθέσεις. Εξακολουθώ να φρονώ ότι πρόκειται για πολύ αρνητική εξέλιξη για το μάθημα των Θρησκευτικών παρά το οιονεί win - win.

***

Δείτε τις αναθέσεις εδώ:

https://www.esos.gr/arthra/98853/anatheseis-mathimaton-gymnasioy-kai-genikoy-lykeioy-i-nea-apofasi

Ο Π.Σ.Θ. "ΚΑΙΡΟΣ" ΓΙΑ ΤΟ "ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟ" ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΗΘΙΚΗΣ

Αθήνα, 21 Μαρτίου 2026

Με αφορμή τη θεσμοθέτηση του μαθήματος της «Ηθικής» ως εναλλακτικού των Θρησκευτικών, ο Π.Θ.Σ. «ΚΑΙΡΟΣ» εκφράζει την έντονη ανησυχία του και αναπτύσσει τις εξής θέσεις:

1. Πρώτη Ανάθεση στους Θεολόγους. Θεωρούμε δίκαιη και αυτονόητη την απόδοση της πρώτης ανάθεσης του μαθήματος της Ηθικής στους Θεολόγους (ΠΕ01). Το γνωστικό αυτό αντικείμενο αποτελεί οργανικό μέρος των θεολογικών σπουδών (Κοινωνική, Φιλοσοφική και Χριστιανική Ηθική). Θα ήταν προκλητικό να αναζητηθούν άλλες ειδικότητες για ένα μάθημα που οι Θεολόγοι κατέχουν επιστημονικά και παιδαγωγικά, την ίδια στιγμή που το μάθημά τους πλήττεται από την εισαγωγή αυτού του νέου μαθήματος.

2. Εδώ και αρκετά χρόνια απουσιάζει το μάθημα της διδακτικής των Θρησκευτικών από τις Παιδαγωγικές σχολές. Οι δάσκαλοι καλούνται να διδάξουν ένα αντικείμενο για το οποίο δεν έχουν εκπαιδευτεί. Επαναφέρουμε το αίτημα για επιμόρφωση των δασκάλων στα Θρησκευτικά, εν αναμονή του πολλαπλού βιβλίου το οποίο θα εισαχθεί σύντομα στα σχολεία. Ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Θεολόγων «Καιρός», προτίθεται να συμβάλλει στην στήριξη και επιμόρφωση των δασκάλων προχωρώντας σε οργανωμένες εκπαιδευτικές δράσεις σε συνεργασία με τις Περιφερειακές Διευθύνσεις και τους κατά τόπους Συμβούλους της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης.

3. Επιμόρφωση και Παιδαγωγική Ευθύνη. Η εισαγωγή του μαθήματος της «Ηθικής» εγείρει σοβαρά ζητήματα σύγχυσης και «αντιλόγου» προς τα Θρησκευτικά. Θα ήταν τραγικό λάθος να νομιστεί ότι η «Ηθική» διδάσκεται στον αντίποδα των Θρησκευτικών. Θεωρούμε ότι απαιτείται άμεση και εξειδικευμένη επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, την οποία μπορούν να οργανώσουν και να πραγματοποιήσουν οι Θεολογικές Σχολές, ώστε το μάθημα να μην διολισθήσει σε μια μονοδιάστατη φιλοσοφική προσέγγιση, αποκομμένη από τους λόγους που το δημιούργησαν.

4. Προσλήψεις – τοποθετήσεις Θεολόγων. Η εκπαιδευτική χρονιά που διανύουμε χαρακτηρίστηκε από την εντελώς ανεπαρκή κάλυψη, από την πλευρά του Υπουργείου Παιδείας, των κενών στο μάθημα των Θρησκευτικών. Παρά τη διακηρυγμένη στήριξη εκ μέρους της διοίκησης του Υπουργείου προς τον κλάδο μας, σε όλες τις φάσεις διορισμών και τοποθετήσεων οι προσλήψεις θεολόγων υπήρξαν από ελάχιστες έως μηδαμινές. Το Υπουργείο Παιδείας οφείλει να διασφαλίσει την επαγγελματική μας επιβίωση. Η ανάθεση της «Ηθικής» στους Θεολόγους αποτελεί τη μόνη δίκαιη λύση για την κάλυψη του διδακτικού ωραρίου και την αποκατάσταση ενός κλάδου που οδηγείται στη συρρίκνωση και την ανεργία.

Καλούμε το Υπουργείο Παιδείας να μετατρέψει τις ασάφειες των πρόσφατων ΦΕΚ σε σαφείς οδηγίες. Η «Ηθική» οφείλει να διδάσκεται πρωτίστως από Θεολόγους, ως ισότιμο και ισοδύναμο μάθημα, διασφαλίζοντας, όμως, παράλληλα, το δικαίωμα όλων των μαθητών σε μια πλήρη και αντικειμενική θρησκευτική εκπαίδευση.

Το Διοικητικό Συμβούλιο

του Πανελλήνιου Θεολογικού Συνδέσμου ΚΑΙΡΟΣ

https://eduthriskeftika.blogspot.com/2026/03/blog-post.html

Ημερίδα για το νέο μάθημα της «Ηθικής» την Τετάρτη 29 Απριλίου 2026 στις 18:30 (διαδικτυακά)

 

Διαδικτυακή ημερίδα με θέμα το νέο, εναλλακτικό σε σχέση με τα Θρησκευτικά, μάθημα της «Ηθικής» διοργανώνει ο Σύμβουλος Εκπαίδευσης κλ. ΠΕ01 Θεολόγων Λάρισας, Μαγνησίας και Τρικάλων Δρ. Νίκος Παύλου, αύριο Τετάρτη (29-04-2026) στις 6.30 μ.μ.

Για το νέο θεσμικό πλαίσιο του μαθήματος και τη διδασκαλία του από εκπ/κούς κλ. ΠΕ01 θα μιλήσουν ο Σύμβουλος Θεολόγων και ο Δρ. Χάρης Ανδρεόπουλος, θεολόγος, Δ/ντής του Προτύπου Γενικού Λυκείου Λάρισας, ενώ θα γίνει και παρουσίαση σεναρίων διδασκαλίας από διδακτικές ενότητες (Δ.Ε.) του μαθήματος. Θα ακολουθήσει συζήτηση.

Η ημερίδα θα πραγματοποιηθεί μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας:

https://minedu-secondary2.webex.com/meet/npavlou

Στους συμμετέχοντες θα δοθεί Βεβαίωση Παρακολούθησης και το υλικό της ημερίδας.

Το μάθημα των Θρησκευτικών παραμένει υποχρεωτικό

 

Δημοσιεύθηκαν εσχάτως τα ΦΕΚ για τα ωρολόγια προγράμματα Γυμνασίου και Λυκείου. Παρά την εσκεμμένη, κατά τη γνώμη μας, αστοχία και τον οιονεί υφέρποντα "ανταγωνισμό" με το δήθεν "εναλλακτικό" μάθημα της "Ηθικής", οφείλουμε να επισημάνουμε ότι το μάθημα των Θρησκευτικών παραμένει υποχρεωτικό για όλους τους μαθητές, με την προβλεπόμενη από τον νόμο δυνατότητα εξαίρεσης. Όσοι μαθητές εξαιρούνται από το μάθημα των Θρησκευτικών δύνανται, εφόσον συμπληρωθεί ο απαραίτητος αριθμός για να συγκροτηθεί τμήμα, ήτοι 10 μαθητές ανά τάξη, να παρακολουθούν το νεοσύστατο μάθημα της "Ηθικής". Η διατύπωση του ΦΕΚ "Θρησκευτικά / Ηθική" είναι 100% προβληματική και χρήζει διορθώσεως. Ο λόγος είναι ο ακόλουθος: κάποιος που δεν γνωρίζει τα εκπαιδευτικά και τη σχετική νομοθεσία, αυτομάτως θα θεωρήσει ότι προσφέρονται και τα δυο μαθήματα "κατ' επιλογήν", κάτι που προφανώς είναι εσφαλμένο για τους λόγους που αναπτύξαμε παραπάνω. Προσέτι, το νεοσυσταθέν μάθημα δεν είναι σε καμία περίπτωση "ισότιμο" πολλώ δε μάλλον "εναλλακτικό", όπως επιτάσσει το ΣτΕ. Πρόκειται ουσιαστικά, όπως τουλάχιστον προκύπτει από τα δημοσιευθέντα ΠΣ, για μάθημα κανονιστικής ηθικής και δεξιοτήτων και όχι φιλοσοφικής ηθικής και κατά συνέπεια ο χαρακτηρισμός "εναλλακτικό" δεν βρίσκει πεδίο εφαρμογής. Τοσαύτα για να μπουν κάποια πράγματα στη θέση τους.

Ηράκλειο Κρήτης, 25/4/2026

Γ.Μ.Βαρδαβάς

Ανακοίνωση διαμαρτυρίας του "ΚΑΙΡΟΥ" με θέμα: «Διεθνές Απολυτήριο και Μάθημα World Religions (Θρησκείες του Κόσμου)».

 

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑΣ

Προς το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων & Αθλητισμού

Υπ’ όψιν κ. Υπουργού

Δευτέρα, 2 Ιουνίου 2025

ΘΕΜΑ: «Διεθνές Απολυτήριο και Μάθημα World Religions (Θρησκείες του Κόσμου)»


Αξιότιμη κα Υπουργέ,

Δια της παρούσης ανακοίνωσής μας, ο Πανελλήνιος Θεολογικός Σύνδεσμος «ΚΑΙΡΟΣ» για την αναβάθμιση της Θρησκευτικής Εκπαίδευσης, σύσσωμα εκφράζει τη διαμαρτυρία, ανησυχία και αγωνία του για τη μη ένταξη στο Ελληνικό Πρόγραμμα Σπουδών του μαθήματος «World Religions (Θρησκείες του Κόσμου)» στο Διεθνές Απολυτήριο International Baccalaureate - IB), το οποίο, όμως, υφίσταται στο Διεθνές Πρόγραμμα Σπουδών του Οργανισμού και ειδικότερα υπάγεται στο 3ο Θεματικό Πεδίο: «Άτομα και Κοινωνίες». Είναι ήδη γνωστό, πως το μάθημα «World Religions (Θρησκείες του Κόσμου)», προωθεί την ερευνητική και αναλυτική προσέγγιση του θρησκευτικού φαινομένου, ενημερώνει και καλλιεργεί την κατανόηση και ενισχύει τον διάλογο μεταξύ των παγκόσμιων, σήμερα, ζωντανών θρησκειών.

Ο Θεολογικός μας, λοιπόν, Σύνδεσμος στο πλαίσιο της υπεράσπισης ενός σύγχρονου μαθήματος Θρησκευτικής Εκπαίδευσης στο Διεθνές Απολυτήριο, εκφράζοντας πολλούς συναδέλφους που επικοινώνησαν μαζί μας, θεωρεί ότι ο αποκλεισμός αυτός:

• είναι αντιπαιδαγωγικός, καθώς μαθητές και μαθήτριες, στις σημερινές σύγχρονες κοινωνίες, θα στερηθούν τη θρησκευτική γνώση.
• δημιουργεί άνιση μεταχείριση του μαθήματος World Religions σε σχέση με άλλα μαθήματα ανθρωπιστικών σπουδών.
• αποστερεί από τους μαθητές και μαθήτριές μας που φοιτούν στο IB και επιθυμούν να έχουν σφαιρική μόρφωση, σημαντικά μορφωτικά εφόδια.
• αποκόπτει τους Έλληνες σπουδαστές από την πνευματική παράδοση και τις αξίες του ευρωπαϊκού και ελληνικού πολιτισμού.
• δεν εξυπηρετεί τους σκοπούς της ολόπλευρης εκπαίδευσης και δεν ανταποκρίνεται στην ανάγκη για παιδεία που προωθεί την κατανόηση των θρησκειών, την ανεκτικότητα και τον κοινωνικό διάλογο σε ένα παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον.

Γι’ αυτό και ένθερμα αιτείται να επανεξετάσετε το Πρόγραμμα Σπουδών του Διεθνούς Απολυτηρίου και άμεσα να εντάξετε σ’ αυτό το μάθημα «World Religions (Θρησκείες του Κόσμου)».

Για οποιαδήποτε διευκρίνηση είμαστε στην διάθεσή σας.

Εκ μέρους του Διοικητικού Συμβουλίου

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ                                                                     Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Πέτρος Παναγιωτόπουλος                                                   Αθανάσιος Ι. Καλαμάτας

Καθηγητής ΑΠΘ                                                                  Δρ Θεολογίας ΑΠΘ

https://eduthriskeftika.blogspot.com/2025/06/world-religions.html

ΠΕΡΙ Γ' ΑΝΑΘΕΣΗΣ (ΣΧΟΛΙΟ ΣΤΗΝ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ)

 

Το ζήτημα του εκπαιδευτικού του Λαυρίου, που δεν ήταν θεολόγος αλλά φιλόλογος και  δίδασκε Θρησκευτικά με γ' ανάθεση αποδεικνύει περίτρανα ότι η απαράδεκτη αυτή πρακτική πρέπει παραχρήμα να καταργηθεί.

Χαίρομαι ιδιαιτέρως που ο κοσμήτορας της Θεολογικής Σχολής του Ε.Κ.Π.Α. ανέδειξε πόσο αντιδεοντολογικό και προσβλητικό για τους θεολόγους είναι το ζήτημα της γ' ανάθεσης.

Είναι τουλάχιστον αδιανόητο να δίδεται το μάθημα γ' ανάθεση στην Αττική λες και μιλάμε για δυσπρόσιτη περιοχή που δεν μπορεί να καλυφθεί από θεολόγο.

Είναι επιτακτική πλέον ανάγκη το μάθημα των Θρησκευτικών να διδάσκεται μόνο από τους καθ' ύλην αρμοδίους, ήτοι τους Θεολόγους!

3/11/2024

Γ.Μ.Βαρδαβάς

ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙΝΑΙ ΓΕΦΥΡΑ, ΟΧΙ ΤΕΙΧΟΣ

ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΚΟΣΜΗΤΟΡΑ ΤΗΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Ε.Κ.Π.Α. ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟ ΣΤΟ ΛΑΥΡΙΟ

πηγή: ΚΟΣΜΗΤΕΙΑ ΘΕΟΛΟΓΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΕΚΠΑ

Σε μια εποχή όπου η ανάγκη για διάλογο και αλληλοκατανόηση είναι πιο επιτακτική από ποτέ, το πρόσφατο περιστατικό στο Λαύριο συνιστά μια κρίσιμη αφορμή επαναξιολόγησης των θεσμικών μας αδυναμιών στην εκπαιδευτική κοινότητα. Η διανομή φυλλαδίου με μισαλλόδοξο περιεχόμενο σε μαθητές δεν αντανακλά απλώς μια μεμονωμένη ατυχή επιλογή – αποκαλύπτει ένα συστημικό κενό που χρήζει άμεσης αντιμετώπισης.

Η αλήθεια είναι αποκαλυπτική: ο εκπαιδευτικός που ενεπλάκη στο περιστατικό δεν είναι θεολόγος. Είναι φιλόλογος που κλήθηκε να καλύψει διδακτικό κενό, διδάσκοντας Θρησκευτικά ως τρίτη ανάθεση. Το γεγονός αυτό δεν δικαιολογεί τις επιλογές του, αλλά αναδεικνύει μια ανησυχητική πραγματικότητα: τα σχολεία μας στερούνται εξειδικευμένων θεολόγων εκπαιδευτικών, την ώρα που το μάθημα των Θρησκευτικών καλείται να διαδραματίσει έναν κρίσιμο ρόλο στη διαμόρφωση συνειδήσεων.

Το σύγχρονο μάθημα των Θρησκευτικών, όπως το οραματιζόμαστε και το υπηρετούμε στη Θεολογική Σχολή Αθηνών, είναι ένα μάθημα-πρόκληση για τον 21ο αιώνα. Δεν είναι χώρος κατήχησης ή στείρας αποστήθισης δογμάτων. Είναι ένα ζωντανό εργαστήρι σκέψης και διαλόγου, όπου:

• Οι μαθητές ανακαλύπτουν τον πλούτο των θρησκευτικών παραδόσεων του κόσμου

• Η διαφορετικότητα γίνεται αφορμή για γόνιμο προβληματισμό και όχι για διχασμό

• Τα μεγάλα ηθικά ερωτήματα της εποχής μας συζητιούνται με σεβασμό και διάκριση

• Η πνευματική κληρονομιά του τόπου μας συναντά δημιουργικά τις σύγχρονες προκλήσεις

Οι απόφοιτοι της Θεολογικής Σχολής εκπαιδεύονται να είναι γεφυροποιοί. Καταρτίζονται επιστημονικά για να μετατρέπουν την τάξη σε χώρο όπου η θρησκευτική γνώση γίνεται εργαλείο κατανόησης του εαυτού και του άλλου. Μαθαίνουν να διδάσκουν ένα μάθημα που εμπνέει, προβληματίζει και ενώνει – δεν διχάζει.

Το περιστατικό στο Λαύριο μας υπενθυμίζει ότι η διδασκαλία των Θρησκευτικών δεν είναι απλώς μια διεκπεραιωτική διαδικασία που μπορεί να καλυφθεί ευκαιριακά. Είναι μια λεπτή παιδαγωγική τέχνη που απαιτεί ειδική κατάρτιση, ευαισθησία και όραμα. Καλούμε την Πολιτεία να αντιμετωπίσει το ζήτημα της στελέχωσης των σχολείων με θεολόγους ως προτεραιότητα. Δεν πρόκειται απλώς για την κάλυψη διδακτικών κενών – πρόκειται για την προάσπιση του δικαιώματος των μαθητών μας να λαμβάνουν μια θρησκευτική εκπαίδευση που τους εξοπλίζει για τις προκλήσεις του σύγχρονου κόσμου.

Σε μια εποχή που η θρησκευτική άγνοια τροφοδοτεί τον φανατισμό και η προκατάληψη γεννά φόβο, το μάθημα των Θρησκευτικών οφείλει να είναι φάρος γνώσης, κατανόησης και αποδοχής. Αυτό το όραμα υπηρετούμε στη Θεολογική Σχολή Αθηνών. Αυτή την αποστολή καλούμαστε να υπερασπιστούμε σήμερα, περισσότερο από ποτέ.

Εμμανουήλ Καραγεωργούδης

Κοσμήτωρ Θεολογικής Σχολής

Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Ηθική αντί για Θρησκευτικά; - Γράφει ο Θ.Ι.Ρηγινιώτης

 

Οι πρώτες επιφυλάξεις

 

Η καθιέρωση εναλλακτικού μαθήματος για τους μαθητές που ζητούν απαλλαγή από το μάθημα των Θρησκευτικών, εκ πρώτης όψεως, φαίνεται η πιο λογική επιλογή.

Κατ’ αρχάς, θεραπεύει μια ανισότητα: οι μαθητές που λαμβάνουν απαλλαγή από τα Θρησκευτικά, μέχρι στιγμής, έχουν ένα μάθημα λιγότερο και συνεπώς και μικρότερο απαιτούμενο μόχθο – ακόμη και αν οι μαθητές που παρακολουθούν τα Θρησκευτικά δεν διαβάζουν, και μόνο η παρακολούθηση του μαθήματος συνεπάγεται κάποια προσπάθεια, με τη συνακόλουθη ψυχική πίεση, προπαντός όσο πλησιάζει η Γ΄ Λυκείου με τις Πανελλήνιες. Αν όμως οι μαθητές που απαλλάσσονται παρακολουθούν ένα νέο ειδικό μάθημα, συνεχίζουν να έχουν τις ίδιες υποχρεώσεις με τους συμμαθητές τους.

Επιπλέον, νομίζω πως αρκετοί μαθητές – και γονείς – που ζητούν απαλλαγή από τα Θρησκευτικά με κίνητρο να ξεφορτωθούν ένα μάθημα και όχι για λόγους θρησκευτικής συνείδησης, θα παραμείνουν στο μάθημα εφόσον δεν πρόκειται να έχουν αυτό που θέλουν.

«Δεν διδάσκουν τα Θρησκευτικά»

[Με αφορμή το άρθρο «Δεν διδάσκουν τα Θρησκευτικά» του Απ. Λακασά (Καθημερινή, 2/8/2024)]

Τη γνώμη μου για την ΠΕΘ την έχω εκφράσει επανειλημμένως. Εδώ όμως έχει δίκιο. Το μάθημα των Θρησκευτικών, κατά γενική ομολογία, διδάσκεται πλημμελώς στο δημοτικό, ή ακόμα χειρότερα, δεν διδάσκεται καθόλου.

[Τα αυθαίρετα συμπεράσματα του δημοσιογράφου δεν αντέχουν σε σοβαρή κριτική].

4/8/2024

Γ.Μ.Β.

Περί του εναλλακτικού μαθήματος της "Ηθικής"

Η ανακοίνωση της ΠΕΘ για το εναλλακτικό μάθημα της "Ηθικής" είναι εκτός τόπου και χρόνου.

Των οικείων ημών εμπιπραμένων ημείς άδομεν!

Για να προλάβουμε τους προπέτες, μολονότι τα έχουμε ξαναγράψει: ούτε η πρόταση περί θρησκειολογικού μαθήματος είναι λυσιτελής, δοθέντος του γεγονότος ότι συνιστά λόγο εξαίρεσης (βλ. γνωμοδοτήσεις Βενιζέλου και Σωτηρέλη).

***

[Δυστυχώς τα λέγαμε από το 2019 εις ώτα μη ακουόντων: Όταν χαθεί το μέτρο αυτά είναι τα αποτελέσματα. Εμμονή στο νομικισμό και την παραδοσιαρχία από τη μια, ανερμάτιστος μαξιμαλισμός από την άλλη. Δυστυχώς για ακόμα μια φορά το μάθημα των Θρησκευτικών είναι το θύμα...]. 

6/8/2024

Γ.Μ.Β.

Επιστολή του Π.Θ.Σ. "ΚΑΙΡΟΣ" στον ΥΠΑΙΘΑ για το εναλλακτικό μάθημα της "Ηθικής"

 

Αθήνα, 25-7-2024

Προς:

Κύριο Κυριάκο Πιερρακάκη

Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού

Αξιότιμε Κύριε Υπουργέ,

Ο Πανελλήνιος Θεολογικός Σύνδεσμος «ΚΑΙΡΟΣ», του οποίου τα μέλη είναι κατά το μεγαλύτερο μέρος ενεργοί θεολόγοι εκπαιδευτικοί, πληροφορήθηκε με έκπληξη, μέσω δημοσιευμάτων του τύπου, ότι το Υπουργείο Παιδείας σχεδιάζει την εισαγωγή στην Εκπαίδευση ενός ισότιμου εναλλακτικού μαθήματος, το οποίο θα παρακολουθούν οι μαθητές και οι μαθήτριες που απαλλάσσονται από το μάθημα των Θρησκευτικών. Ως αιτιολογία προβάλλεται η εφαρμογή των τελευταίων αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας για το μάθημα των Θρησκευτικών. Σύμφωνα με τα προαναφερθέντα δημοσιεύματα, το μάθημα που σχεδιάζεται να εισαχθεί είναι η «Ηθική».

Ο Σύνδεσμός μας έχει εκφράσει επανειλημμένα τις θέσεις του, οι οποίες θεμελιώνονται στην ιδρυτική του Διακήρυξη και το Καταστατικό του, για μια ενιαία, συμπεριληπτική, υποχρεωτική θρησκευτική εκπαίδευση, η οποία να λαμβάνει υπόψη την τοπική θρησκευτική παράδοση και ταυτόχρονα να ανοίγεται σε ζητήματα οικουμενικού προβληματισμού, με στόχο την προετοιμασία υπεύθυνων πολιτών και την προαγωγή της ειρηνικής συνύπαρξης. Ταυτόχρονα, έχουμε επισημάνει τους κινδύνους από τυχόν μονομερείς προσεγγίσεις του ζητήματος της θρησκευτικής εκπαίδευσης, το οποίο είναι πολύπλοκο, καθότι έχει σύνθετες παιδαγωγικές, θεολογικές, πολιτικές, νομικές και κοινωνικές διαστάσεις. Η ανάδυση του θρησκευτικού φανατισμού διάφορων τύπων και της εκκοσμίκευσης καθιστά επιτακτική την ανάγκη για μια συμπεριληπτική θρησκευτική εκπαίδευση, η οποία θα προάγει την κριτική σκέψη, τον διάλογο, την αλληλογνωριμία και τον αλληλοσεβασμό και ταυτόχρονα θα ανταποκρίνεται στα παιδαγωγικά χαρακτηριστικά και στις πραγματικές ανάγκες των σύγχρονων μαθητών και μαθητριών. Οι θέσεις αυτές αντλούν επιστημονική τεκμηρίωση από τη σύγχρονη θρησκειοπαιδαγωγική. Είναι γνωστό, ωστόσο, ότι οι θέσεις αυτές πολεμήθηκαν από ακραίους φονταμελιστικούς κύκλους του θρησκευτικού χώρου, καθώς επίσης ότι δεν εισακούστηκαν από το ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο της χώρας.

Κύριε Υπουργέ,

Η εισαγωγή ενός ισότιμου εναλλακτικού μαθήματος μοιραία θα επηρεάσει το οργανωτικό πλαίσιο και τη λειτουργία του μαθήματος των Θρησκευτικών και του σχολείου ευρύτερα. Εάν οι πληροφορίες των προαναφερθέντων δημοσιευμάτων είναι βάσιμες, εκφράζουμε τη διαμαρτυρία μας για τον τρόπο της διαχείρισης αυτού του τόσο ευαίσθητου θέματος, με προώθηση λύσεων χωρίς διάλογο, χωρίς να κληθούν οι εκπρόσωποι των θεολόγων εκπαιδευτικών για να εκφράσουν τις απόψεις τους, ενώ το ζήτημα αυτό τους αφορά άμεσα.

Ο Σύνδεσμός μας στοχεύει καταστατικά και εργάζεται άοκνα από την ίδρυσή του μέχρι σήμερα για την «αναβάθμιση της θρησκευτικής εκπαίδευσης» στη χώρα μας. Διεκδικούμε συμμετοχή στον διάλογο γύρω από τις εξελίξεις οι οποίες αφορούν το μάθημά μας και το εκπαιδευτικό μας έργο.

Εκφράζουμε το αίτημά μας για συνάντηση μαζί σας, σε ημερομηνία και τόπο που εσείς θα ορίσετε, δια ζώσης ή εξ αποστάσεως, ώστε να σας εκφράσουμε τις θέσεις μας.

Με τιμή

Για το Διοικητικό Συμβούλιο

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ                                                             Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Χρήστος Καρακόλης                                                     Γεώργιος Στριλιγκάς

Καθηγητής Ε.Κ.Π.Α.                                                     Σύμβουλος Εκπαίδευσης – ΠΕ01

https://eduthriskeftika.blogspot.com/2024/07/blog-post_28

Ο Παγκρήτιος Σύνδεσμος Θεολόγων για το εναλλακτικό μάθημα της "Ηθικής"

πηγή: ΦΩΣ ΦΑΝΑΡΙΟΥ

ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΘΕΟΛΟΓΩΝ

Το Διοικητικό Συμβούλιο του Παγκρητίου Συνδέσμου Θεολόγων ενημερώνει για την εισαγωγή στα σχολεία Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ενός Μαθήματος «Ηθικής», το οποίο θα παρακολουθούν οι μαθητές και οι μαθήτριες που απαλλάσσονται από το Μάθημα των Θρησκευτικών και μεταξύ άλλων, τονίζουν τα εξής:

«Κατανοούμε τους λόγους οι οποίοι επιβάλλουν τη διδασκαλία ενός ισότιμου με το Μάθημα των Θρησκευτικών εναλλακτικού μαθήματος.

Οι εξελίξεις αυτές θέτουν ξανά και με επιτακτικό τρόπο το κρίσιμο ερώτημα για τον εκπαιδευτικό προσανατολισμό και τις επιδιώξεις του σύγχρονου σχολείου και ειδικότερα της παρεχόμενης θρησκευτικής εκπαίδευσης. Το ζήτημα των σχέσεων μεταξύ Κοινωνίας και Θρησκείας, στον χρόνο και στον τόπο, βρέθηκε πολλές φορές στα τελευταία χρόνια στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου και επακόλουθα επηρέασε τις αναζητήσεις στον χώρο της θρησκευτικής εκπαίδευσης ως προς τον σκοπό, το γνωσιακό περιεχόμενο και τις ηθικές διαστάσεις της. Η ταυτότητα και οι σκοποί του θρησκευτικού μαθήματος και αντίστοιχα του αναμενόμενου, εάν ευσταθούν τα προαναφερθέντα δημοσιεύματα, Μαθήματος «Ηθικής» συνδέονται με το ουσιαστικό ερώτημα του τι είδους κοινωνία θέλουμε αύριο, τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε πανελλαδικό επίπεδο και όλως ιδιαιτέρως, ως προς τον τόπο που εμείς εργαζόμαστε, στην Κρήτη του αύριο.

Το Μάθημα των Θρησκευτικών έχει ισότιμη θέση με όλα τα άλλα υποχρεωτικά μαθήματα και συμβάλλει με τον δικό του τρόπο στην προσπάθεια μετασχηματισμού και αναβάθμισης της δημόσιας εκπαίδευσης και του δημόσιου βίου, ωστόσο με πολλά ανθρωπολογικά ρίσκα. Και τούτο δεν εκφράζεται ως κινδυνολογία, αλλά ως συμβολή στον δημόσιο διάλογο που έχει αρχίσει και στην ελληνική κοινωνία.

Εάν οι φήμες περί εισαγωγής ενός Μαθήματος «Ηθικής» σχετίζονται με την πραγματικότητα, εκφράζουμε την έντονη ανησυχία μας για όσα φαίνεται ότι σχεδιάζονται και μάλιστα χωρίς ενημέρωση ή διάλογο με τις επιστημονικές ενώσεις των εμπλεκόμενων ειδικοτήτων, ουσιαστικά ερήμην των θεολόγων εκπαιδευτικών.

Παρακαλούμε να δεχθείτε τη συμμετοχή εκπροσώπων των θεολόγων εκπαιδευτικών στον διάλογο που διεξάγεται, οι οποίοι να γνωρίζουν τις διαστάσεις του ακανθώδους αυτού ζητήματος, και συγκεκριμένα τη συμμετοχή Θεολόγων στην Επιτροπή, η οποία σύμφωνα με τα δημοσιεύματα έχει συσταθεί ή που πρόκειται να συσταθεί, με σκοπό να κάνει προτάσεις σχετικά με την εισαγωγή ενός ισότιμου με τα Θρησκευτικά εναλλακτικού μαθήματος».

Εκ της Γραμματείας

https://fosfanariou.gr/index.php/2024/07/27/pagkritios-syndesmos-theologwn-gia-to-mathima-thriskeftikwn/

Και πάλι για το εναλλακτικό μάθημα

Το κείμενο του Κοσμήτορα της Θεολογικής του ΕΚΠΑ, που δημοσιεύθηκε στην Καθημερινή, δεν κομίζει τίποτε το ιδιαίτερο στη σχετική συζήτηση για το λεγόμενο εναλλακτικό μάθημα. Απλά επαναλαμβάνει τις σχετικές αποφάσεις του ΣτΕ και προτείνει το εναλλακτικό μάθημα να είναι θρησκειολογικού χαρακτήρα.

26/7/2024

Γ.Μ.Β.

***

Δείτε και: 

Αθανασίου Ι. Καλαμάτα, Τα Θρησκευτικά στην επιτραπέζια αντισφαίριση

Παρά θίν’ αλός... για τα Θρησκευτικά μας!

πηγή: ΕΝΔΟΤΟΠΟΣ

Του Α. Ι. Καλαμάτα

Παρά θίν’ αλός όσα γράφω παρακάτω, με το 38χτάρι Κελσίου ακατέβατο, γύρω στις 6 το απόγευμα, με ανά χείρας την Ταυτότητα του Μίλαν Κούντερα.

Από την ώρα που ανακοινώθηκε πως παράλληλα με τα Θρησκευτικά, νωρίτερα από το 2027, θα υπάρξει παράλληλο διδασκόμενο εναλλακτικό μάθημα, με τίτλο «Ηθική», και το οποίο θα απευθύνεται σε μαθητές που θα επιθυμούν απαλλαγή από το καθαυτό μάθημα των Θρησκευτικών, οι θεολόγοι βρισκόμαστε σε πανικό. Το ερώτημα που μας βασανίζει είναι ποιος θα διδάξει το νέο μάθημα. Μα, φυσικά, όχι εμείς. Δεν είμαι αισιόδοξος. Πως θα διδάξουμε ένα μάθημα που θα απευθύνεται σε άθεους, αγνωστικιστές, αλλόθρησκους και ετερόθρησκους μαθητές; Αυτό λέει η «λογική» του ΣτΕ και των θιασωτών των αποφάσεων ακύρωσης των πρότερων του 2019 Προγραμμάτων Σπουδών.

Αντί σοβαρά να μας απασχολεί το γιατί και πως φτάσαμε εδώ, ποιοι είναι οι ηθικοί αυτουργοί - συντελεστές που έκαναν τα Θρησκευτικά μπαλάκι του πινγκ πονγκ ανάμεσα στο εκάστοτε ΥΠΑΙΘΑ και στο ΣτΕ, επιχαίροντας και αξιώνοντας -ακόμα και σήμερα, την ύστατη ώρα, που το μάθημά μας κινδυνεύει να εξοβελιστεί από το ωρολόγιο πρόγραμμα υποχρεωτικών μαθημάτων- τη θέσπιση παράλληλου μαθήματος για παιδιά και εφήβους μια άλλης πολιτισμικής, ηθικής, κοινωνικοπολιτικής και θρησκευτικής κουλτούρας, παιδιά και εφήβους που πάντοτε είχαμε και θα έχουμε στις σχολικές τάξεις μας, κι είναι ευτύχημα που υπάρχουν κι αυτά, μιας και το μάθημά μας πάντοτε είναι ανοιχτό στο διάλογο με τον Άλλο, τον οποιοδήποτε Άλλο, στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης, η συζήτηση μεταξύ συναδέλφων θεολόγων, στην κυριολεξία, έχει ανάψει για τα καλά, μόνο ως προς το πρώτο σκέλος, στο ποιος (θεολόγος, φιλόλογος, κοινωνιολόγος;) θα διδάξει την «Ηθική». Ως προς το δεύτερο ζήτημα, των ηθικών αυτουργών – συντελεστών, άκρα του τάφου σιωπή. Γιατί; Τι φοβόμαστε;

Αυτό που, προς το παρόν, υποστηρίζω είναι το εξής: αντί να κλαίμε τη μοίρα μας, ας προσπαθήσουμε τουλάχιστον να διασώσουμε ότι σώζεται αν, βέβαια, σώζεται. Η ύπαρξη των Θρησκευτικών ως υποχρεωτικό μάθημα στα σχολειά μας, μάθημα ανθρωπιστικής παιδείας και πολιτισμού, μάθημα άκουσμα και λάλημα ελευθερίας, μέσα σ’ ετούτη τη νέα Βαβυλώνα της Ελλάδας, εξαρτάται από τον καθένα και την καθεμιά θεολόγο, τι πρόσωπο δείχνει, εντός και εκτός των σχολικών τειχών. Στη σχεσιοδυναμική του προσώπου: «Μήπως, λοιπόν, είναι τελικά ένα (και όχι δύο) μαθητής και δάσκαλος, χθεσινός μαθητής, σημερινός δάσκαλος, αυριανός δάσκαλος, σημερινός μαθητής – μια συνέχεια; Νόμος της τέχνης», κατά Ζήσιμο Λορεντζάτο.

Φίλες και φίλοι, συνάδελφοι θεολόγοι, έχουμε δρόμο μπροστά μας! Υπομονή και ελπίδα!

https://endotopos.blogspot.com/2024/07/blog-post_82.html

Από το 2027 το εναλλακτικό μάθημα "Ηθικής" για τους απαλλαγμένους από τα Θρησκευτικά

Σύμφωνα με σημερινό δημοσίευμα της "Καθημερινής" (https://www.kathimerini.gr/.../mathima-ithikis-gia-osa.../) θεσπίζεται μάθημα "Ηθικής" για όσους απαλλάσσονται από το μάθημα των Θρησκευτικών. Για να συγκροτηθεί τμήμα απαραίτητα πρέπει να υπάρχουν 10 τουλάχιστον απαλλαγές ανά τάξη. Το μάθημα κατά το ρεπορτάζ μάλλον θα το διδάσκουν θεολόγοι και φιλόλογοι, χωρίς να αποκλείεται η ανάθεση στους αποφοίτους τμημάτων κοινωνικής ανθρωπολογίας. Τη θέσπιση εναλλακτικού μαθήματος απαιτούσε εδώ και πολλά χρόνια η ένωση αθέων, που είχε καταφύγει και στο ΣτΕ. Ακατανόητη και αλλοπρόσαλλη ήταν η στάση της ΠΕΘ, που... σχεδόν πανηγύριζε το 2022 για την απόφαση του ΣτΕ και την καθιέρωση του εναλλακτικού μαθήματος. Προφανώς βρισκόμενη στον κόσμο της νόμιζε ότι το εναλλακτικό μάθημα θα το δίδασκαν αποκλειστικά θεολόγοι. Αμ, δε! Τα λάθη πληρώνονται...

Δυστυχώς φτάσαμε σε αυτό το ζοφερό για το μάθημα των Θρησκευτικών αποτέλεσμα εξαιτίας ενός αρτηριοσκληρωτικού φονταμενταλισμού από τη μια πλευρά κι ενός αφελούς μαξιμαλισμού από την άλλη. Είναι αργά πια για δάκρυα και αυτομαστιγώματα. Όσοι έχουν πραγματική έγνοια για το μάθημα, ο καθένας από το μετερίζι του, οφείλουν, έστω και τώρα, να αγωνιστούν για την ουσιαστική βελτίωση και αναβάθμιση του μαθήματος.-

Απείρανθος, 19 Ιουλίου 2024

Γ. Μ. Βαρδαβάς

***

Διαβάστε επίσης:

Αθ. Ι. Καλαμάτας, Μάθημα Ηθικής για όσα παιδιά δεν διδάσκονται Θρησκευτικά

Υποχρεωτικότητα και άλλα ζητήματα γύρω από το μάθημα των Θρησκευτικών

 Πηγή: ΑΠΑΡΧΗ 

& ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΚΑΙ ΜΟΥΣΙΚΗ

https://www.youtube.com/watch?v=CsRs99D9S1I&t=60s

Το μάθημα των Θρησκευτικών δεν αποτελεί μια «κλειστόμυαλη» διατύπωση της χριστιανικής και Ορθόδοξης ιδεολογίας, αλλά μια καταγραφή της πραγματικότητας την οποία μπορούμε να διαπιστώσουμε και εμείς οι ίδιοι γύρω μας στην χώρα μας. Αποτελεί μια εξ ολοκλήρου βοηθητική «φωνή» στην ζωή του μαθητή, μια φωνή που είναι πιθανόν ότι δεν θα ακούσει πουθενά αλλού παρά μόνο μέσα στο μάθημα των Θρησκευτικών. Με τον κ. Σωτήρη Κόλλια, θεολόγο και εκπαιδευτικό.

Repetitio est mater studiorum

Repetitio est mater studiorum 

Επανάληψις μήτηρ πάσης μαθήσεως. Από πέρυσι το λέω :

Για του λόγου το ασφαλές δείτε τους παρακάτω συνδέσμους: 

• https://vardavas.blogspot.com/2022/09/blog-post_53.html
• https://vardavas.blogspot.com/2022/09/blog-post_2.html

Τριπλό «όχι» από το ΣτΕ στην αναιτιολόγητη απαλλαγή από το μάθημα των θρησκευτικών

πηγή: orthodoxia.info, 9/9/2023

Του Ανδρέα Λουδάρου

Με την υπουργική απόφαση Κεραμέως σύμφωνα με την οποία απαλλαγή από το μάθημα των θρησκευτικών μπορούν να έχουν μόνο οι αλλόθρησκοι, ετερόδοξοι και άθεοι μαθητές θα ξεκινήσει και εφέτος η σχολική χρονιά ύστερα από το τριπλό όχι του Συμβουλίου της Επικρατείας (αποφάσεις 1534-1535-1536/2023) στην Ένωση Αθέων και σε άλλους πολίτες που προσέφυγαν σε αυτό ζητώντας η απαλλαγή να παρέχεται σε όποιον το ζητά χωρίς καμία αιτιολόγηση.

Ουσιαστικά δηλαδή δικαίωμα στην απαλλαγή από το μάθημα των θρησκευτικών θα έχουν μόνο αλλόθρησκοι, ετερόδοξοι και άθεοι μαθητές οι γονείς των οποίων θα πρέπει να επικαλεστούν «λόγους θρησκευτικής συνείδησης», που δεν επιτρέπουν στο παιδί τους την συμμετοχή του στο συγκεκριμένο μάθημα.

Εννοείται πως γονείς που δηλώνουν Χριστιανοί Ορθόδοξοι δεν μπορούν να ζητήσουν απαλλαγή από το μάθημα.

ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ

Η υπουργική απόφαση Κεραμέως βάσει της οποίας θα λειτουργήσουν και εφέτος τα σχολεία στο συγκεκριμένο ζήτημα, εκδόθηκε στις 2.9.2022 μετά από την καταδικαστική απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) κατά της Ελλάδας που εκδόθηκε στις 31.10.2019. Η απόφαση του ΕΔΔΑ εἰχε κρίνει ότι οι προβλέψεις της προϊσχύουσας Εγκυκλίου του Υπουργείου Παιδείας-Θρησκευμάτων (23.1.2015) παραβίαζαν την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, επειδή υποχρέωναν τους γονείς των απαλλασσόμενων μαθητών να εξειδικεύουν με υπεύθυνη δήλωση του νόμου 1599/1986 αν είναι άθεοι, ετερόθρησκοι ή ετερόδοξοι, προέβλεπαν εξουσία ελέγχου της υπεύθυνης δήλωσης από τον διευθυντή της σχολικής μονάδας, οπότε σε περίπτωση ψευδούς δήλωσης μπορούσαν να επιβληθούν ακόμα και ποινικές κυρώσεις.

Οι προσφεύγοντες ζήτησαν να επιτρέπεται απαλλαγή χωρίς καμία αιτιολογία και επικαλέστηκαν σχετικά την γνωμοδότηση 2/2022 της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, η οποία είχε γνωμοδοτήσει ότι από μόνη της η υποβολή δήλωσης απαλλαγής από το μάθημα των θρησκευτικών ξεχώριζε τους μη ορθόδοξους χριστιανούς μαθητές από τους ορθόδοξους μαθητές, αναιρώντας έτσι την προστασία των προσωπικών τους δεδομένων, οπότε ήταν νομικά αχρείαστη η υποχρέωση να αναγράφεται στη δήλωση απαλλαγής ότι συντρέχουν «λόγοι θρησκευτικής συνείδησης».

Επίσης επανέλαβαν ότι κατά το σκεπτικό της γνωμοδότησης 2/2022 της Αρχής πρέπει να αναγνωρίζεται δικαίωμα ακόμα και σε ορθόδοξους χριστιανούς γονείς να απαλλάξουν το παιδί τους από το μάθημα, όχι για λόγους θρησκευτικής συνείδησης, αλλά επειδή μπορεί να μην επιθυμούν την παροχή θρησκευτικής εκπαίδευσης από το σχολείο. Κατά την άποψη της παραπάνω γνωμοδότησης της Αρχής, την οποία χρησιμοποίησαν οι προσφεύγοντες, θα πρέπει αφενός να έχουν κατά το άρθρο 13 του Συντάγματος (θρησκευτική ελευθερία) δικαίωμα απαλλαγής από το μάθημα των θρησκευτικών και οι ορθόδοξοι χριστιανοί μαθητές και αφετέρου οι δηλώσεις απαλλαγής των μαθητών να είναι αναιτιολόγητες, χωρίς καμία επίκληση λόγων συνείδησης, ώστε να μην είναι εμφανές ποιος μαθητής δεν είναι ορθόδοξος και να προστατεύεται η διαφορετικότητά του.

Ειδικά η Ένωση Αθέων υποστήριξε επιπλέον στην αίτηση ακύρωσής της ότι κακώς η υπουργική απόφαση του 2022 επιτρέπει μόνον στον γονέα ή κηδεμόνα του ανήλικου μαθητή να υποβάλει δήλωση απαλλαγής και ότι με βάση τη διεθνή Σύμβαση του ΟΗΕ για τα δικαιώματα του παιδιού δικαιούται ο ανήλικος μαθητής να αποφασίζει μόνος του την υποβολή δήλωσης απαλλαγής από το μάθημα των θρησκευτικών, ακόμα και εάν οι γονείς του διαφωνούν και επιθυμούν να συμμετέχει στο μάθημα.

Η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας αποδέχθηκε τα αντίθετα επιχειρήματα του Υπουργείου Παιδείας – Θρησκευμάτων, και της Εκκλησίας της Ελλάδος και της Εκκλησίας της Κρήτης, οι οποίες άσκησαν παρεμβάσεις κατά της Ένωσης Αθέων και υπέρ του Υπουργείου θεωρώντας ότι η Ένωση Αθέων επιδιώκει να καταργήσει την υποχρεωτικότητα του μαθήματος και για τους ορθόδοξους μαθητές.

Το ΣτΕ έκρινε ότι στην περίπτωση ανήλικων μαθητών το δικαίωμα δήλωσης απαλλαγής ανήκει στους γονείς ή κηδεμόνες τους και ότι η διεθνής Σύμβαση δικαιώματα του παιδιού δημιουργεί υποχρεώσεις μεταξύ των συμβαλλόμενων Κρατών και μπορεί να τύχει επίκλησης σε δίκες μεταξύ ιδιωτών και Κράτους.

Επίσης η Ολομέλεια του ΣτΕ έκρινε ότι η αιτιολογία που θέσπισε η Υπουργική Απόφαση του 2022 είναι σύμφωνη με προηγούμενη απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ και ότι δεν παραβιάζονται τα προσωπικά δεδομένα των μη ορθόδοξων χριστιανών μαθητών, επειδή υποχρεούνται οι γονείς ή κηδεμόνες τους να δηλὠσουν ότι έχουν γενικά λόγους θρησκευτικής συνείδησης να μην παρακολουθούν το μάθημα, διότι οφείλουν να επικαλεστούν τουλάχιστον την νομική βάση που επιτρέπει την απαλλαγή τους ειδάλλως θα επιτρεπόταν η χωρίς σοβαρό λόγο και επιπόλαιη απαλλαγή από το μάθημα. Ο υποχρεωτικός χαρακτήρας του μαθήματος των θρησκευτικών προκύπτει από το Σύνταγμα και δεν παραβιάζει την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Επιπλέον το δικαστήριο θεώρησε ως αλυσιτελή την επίκληση από τους αιτούντες της γνωμοδότησης 2/2022 της Αρχής Προστασίας Δεδομένων που είχε προτείνει την επίκληση «λόγων συνείδησης» αντί της επίκλησης «λόγων θρησκευτικής συνείδησης», διότι οι αιτούντες ζητούσαν από το δικαστήριο την απαλλαγή από το μάθημα χωρίς καμία αιτιολογία εν γένει (πρότειναν μάλιστα να μπορούν ασχέτως θρησκεύματος οι μαθητές να επιλέγουν μεταξύ του μαθήματος των θρησκευτικών και του εναλλακτικού μαθήματος που είχε κρίνει παλαιότερα το ΣτΕ ότι υποχρεούται να θεσπίσει το Υπουργείο για τους μη ορθόδοξους χριστιανούς μαθητές).

https://orthodoxia.info/news/triplo-to-ste-stin-anaitiolo/

***

Δείτε και:

Η Υπουργική Απόφαση 106646/ΓΔ4/2-09-2022 για τις απαλλαγές από τα Θρησκευτικά