Επιστημονική ημερίδα με θέμα: «Η συμβολή των Μητροπόλεων Μυτιλήνης και Μηθύμνης στην αντιμετώπιση της κρίσης της Μικρασιατικής Καταστροφής (1922)» το Σάββατο 28/5/2022 στο Δημοτικό Θέατρο Μυτιλήνης

 πηγή: ΕΝΔΟΤΟΠΟΣ

Η Ιερά Μητρόπολη Μυτιλήνης, Ερεσσού και Πλωμαρίου στο πλαίσιο σειράς εκδηλώσεων τιμής και μνήμης στην 100ετηρίδα της Μικρασιατικής Καταστροφής και των προσφύγων ως αποτέλεσμα αυτής, που έχει προγραμματίσει, διοργανώνει επιστημονική ημερίδα με θέμα: «Η συμβολή των Μητροπόλεων Μυτιλήνης και Μηθύμνης στην αντιμετώπιση της κρίσης της Μικρασιατικής Καταστροφής (1922)». Η Ημερίδα, θα γίνει στο Δημοτικό Θέατρο Μυτιλήνης, το Σάββατο 28 Μαΐου, με ώρα έναρξης στις 8.30 το πρωί.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

08.30: Προσέλευση.

09.00: Χαιρετισμοί.

09.15 - 09-30: Βυζαντινοί Ύμνοι από τη Σχολή Βυζαντινής Μουσικής «Ο Άγιος Θεόδωρος ο Βυζάντιος» της Ιεράς Μητροπόλεως Μυτιλήνης. Διευθύνει ο π. ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΣ ΓΙΟΥΣΜΑΣ. Οικονόμος - Εφημέριος Ι. Ν. Αγίων Πατέρων Άνω Χάλικα Μυτιλήνης.

• Απολυτίκιο Αγίου Θεοδώρου (Ήχος Δ΄).

• Αναστάσιμα Στιχηρά του Πάσχα (Ήχος Πλάγιος του Πρώτου Τετράφωνου).

• Χριστός Ανέστη (Ήχος Πλάγιος του Πρώτου Τρίφωνου, κατά το ύφος των Ευλογηταρίων).

Α΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ

Πρόεδρος: Πανοσιολογιώτατος Αρχιμανδρίτης ΙΑΚΩΒΟΣ ΚΑΡΑΜΟΥΖΗΣ, Πρωτοσύγκελος Ιεράς Μητροπόλεως Μυτιλήνης.

09.30 – 09.50: ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΚΟΥΡΒΑΝΙΟΥ. Φιλόλογος - πρώην Διευθύντρια Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Λέσβου: «”Γίνου πιστός άχρι θανάτου”. Εθνομάρτυρες κληρικοί κατά τη Μικρασιατική Καταστροφή που σχετίζονται με τις Μητροπόλεις Μυτιλήνης και Μηθύμνης».

09.50 - 10-10: ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ. Δρ. Ιστορικής Γεωγραφίας Πανεπιστημίου Αιγαίου - Συντονιστής Εκπαιδευτικού Έργου Φιλολόγων Λέσβου: «Η Ιερά Μητρόπολη Μυτιλήνης και η Ιερά Μητρόπολη Μηθύμνης κατά την περίοδο του Μεσοπολέμου».

10.10 - 10.30. ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ. Δημοσιογράφος – Συγγραφέας: «Όταν τα Τζαμιά γίναν Εκκλησιές των προσφύγων της Μικρασίας. Η περίπτωση του Βίγλα Τζαμί στην Επάνω Σκάλα της Μυτιλήνης και η μετατροπή του σε Ναό του Αγίου Νικολάου».

10.30 - 10.50. ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΣ ΚΟΥΤΣΚΟΥΔΗΣ. Εκπαιδευτικός: «Η συμβολή του Ιερού Προσκυνήματος Παναγίας Αγίασου στην αποκατάσταση Μικρασιατών προσφύγων».

10.50 – 11.10. Συζήτηση.

11.10 – 11.30. Διάλειμμα.

Β΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ

Πρόεδρος: ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΚΟΥΡΒΑΝΙΟΥ. Φιλόλογος - πρώην Λυκειάρχης - Διευθύντρια Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Λέσβου.

11.30 – 11.50. ΜΑΡΙΑ ΓΡΗΓΟΡΑ. Διευθύντρια Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Μυτιλήνης – ΦΑΝΗ ΜΑΡΩΝΙΤΟΥ. Βιβλιοθηκονόμος: «Η μαρτυρική εξόντωση του Ορθόδοξου κλήρου στη Μικρά Ασία και η συμβολή της Μητρόπολης Μυτιλήνης στην περίθαλψη των προσφύγων μέσα από το αρχειακό υλικό της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Μυτιλήνης».

11.50 – 12.10. ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ. Δρ. Θεολογίας ΑΠΘ - Θεολόγος Καθηγητής Πρότυπου ΓΕ.Λ. Μυτιλήνης του Πανεπιστημίου Αιγαίου: «Ο Μητροπολίτης Μυτιλήνης Κύριλλος Μουμτζής (1897-1925) και η Μικρασιατική Καταστροφή (1922)».

12.10 – 12.30. ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΔΟΥΜΟΥΖΗΣ. Θεολόγος - Mcs Θεολογίας ΑΠΘ - Φοιτητής στο Τμήμα Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου: «Η νεοσυσταθείσα Μητρόπολη Πλωμαρίου και η Μικρασιατική Καταστροφή (1924 – 1934)».

12.30 – 12.50. Πανοσιολογιώτατος Αρχιμανδρίτης π. ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ ΚΟΥΤΣΑΜΠΑΣΗΣ. Πρωτοσύγκελος Ιεράς Μητροπόλεως Μηθήμνης – π. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΤΑΞΙΝΟΣ: «Η Ιερά Μητρόπολη Μηθύμνης κατά τη Μικρασιατική Καταστροφή».

12.50 – 13.10. Μαθητές και Μαθήτριες του ΠΡΟΤΥΠΟΥ Γ.ΕΛ. ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ… «Σαν παραμύθι…», αφηγούνται ιστορίες των Μικρασιατών προπαππούδων και προγιαγιάδων τους. Συντονίζει ο ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ.

13.10 – 13.30. Συζήτηση.

***

Κατά τη διάρκεια της Επιστημονικής Ημερίδας, στο Φουαγιέ του Δημοτικού Θεάτρου θα λειτουργεί:
• Έκθεση Βιβλίου και Αρχειακού Υλικού για τη Μικρασιατική Καταστροφή (Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Μυτιλήνης).
• Έκθεση Μουσικών Χειρογράφων, τα οποία μετά την Μικρασιατική Καταστροφή, έφεραν στη Λέσβο πρόσφυγες από τη Συλυβρία. (Ιστορική Βιβλιοθήκη πάλαι ποτέ Γυμνασίου Μυτιλήνης νυν Προτύπου ΓΕ.Λ. Μυτιλήνης του Πανεπιστημίου Αιγαίου).

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

• Σεβασμιώτατος Μυτιλήνης, Ερεσού και Πλωμαρίου κ.κ. ΙΑΚΩΒΟΣ.
• π. ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΓΙΟΥΣΜΑΣ. Θεολόγος - Εφημέριος Ιερού Ναού Αγίου Θεράποντος.
• π. ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΣ ΚΟΜΝΗΝΟΣ. Εφημέριος Ιερού Ναού Αγίου Θεράποντος.
• π. ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΣ ΓΙΟΥΣΜΑΣ. Εφημέριος Ιερού Ναού Αγίων Πατέρων Άνω Χάλικα.
• ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ. Δρ. Θεολόγος ΑΠΘ - Θεολόγος Καθηγητής Πρότυπου ΓΕ.Λ. Μυτιλήνης του Πανεπιστημίου Αιγαίου.
• ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ. Δρ. Ιστορικής Γεωγραφίας Πανεπιστημίου Αιγαίου - Συντονιστής Εκπαιδευτικού Έργου Φιλολόγων Λέσβου.
• ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΣ ΚΟΥΤΣΚΟΥΔΗΣ. Εκπαιδευτικός.
• ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ. Δημοσιογράφος - Συγγραφέας.
• ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΝΕΙΡΟΣ. Διευθυντής Πρότυπου ΓΕ.Λ. Μυτιλήνης του Πανεπιστημίου Αιγαίου.
• ΜΑΡΙΑ ΓΡΗΓΟΡΑ. Διευθύντρια Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Μυτιλήνης.
• ΦΑΝΗ ΜΑΡΩΝΙΤΟΥ. Βιβλιοθηκονόμος.

Η επιστημονική ημερίδα διεξάγεται με τη συνεργασία της Αντιδημαρχίας Πολιτισμού του Δήμου Μυτιλήνης.

***

ΠΑΡΑΛΛΗΛΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ

Την Κυριακή 29 Μαΐου 2022, στον Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Αθανασίου, χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Μυτιλήνης κ.κ. ΙΑΚΩΒΟΥ, θα τελεστεί Επιμνημόσυνη Δέηση επί τη ευκαιρία Μνήμης της Αλώσεως της Κωνσταντινουπόλεως (29η Μαΐου 1453). Θα μιλήσει ο ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ. Δρ. Θεολογίας ΑΠΘ - Θεολόγος Καθηγητής Πρότυπου ΓΕ.Λ. Μυτιλήνης του Πανεπιστημίου Αιγαίου, με θέμα: «”… αναμερίζεις πατημασιές τις θύμισες που στοιβάζονται”. Ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος και η Άλωση της Πόλης (29 Μαΐου 1453) στη συνείδηση του Γένους».

https://endotopos.blogspot.com/2022/05/100-1922.html

Α.Ι.Καλαμάτας, Θα μας βγάλουν και φταίχτες από πάνω (sic!)

πηγή: ΕΝΔΟΤΟΠΟΣ

Οι «σφαγές εν ψυχρώ» και οι «σφαγές εν θερμώ», οδηγούν την ανθρωπότητα πολλά βήματα πίσω και τη γεμίζουν τρόμο, γράφει ο Ουμπέρτο Έκο στα Σημειώματά του. Ετούτες τις μέρες τα νησιά του Βορειανατολικού Αιγαίου είδαν κι έζησαν απίστευτα γεγονότα, γεγονότα που κανείς μπορεί να τα διαβάσει σε βιβλία που έχουν γραφτεί για θολές και βάρβαρες περιόδους τις παλαιότερης και νεότερης Ιστορίας, και δεν σ’ αφήνουν να κρατάς το στόμα σου κλειστό. Δεν χρειάζεται να περιγράψω τις εικόνες που είδαν τα μάτια μου. Άλλωστε, ατόφιες κι όπως ακριβώς έγιναν τις παρουσίασαν όλα τα τοπικά έντυπα και ηλεκτρονικά Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Χωρίς ίχνος διαστρέβλωσης, όπως έκαμαν τα υπόλοιπα συστημικά του κλεινού άστεως: με πρωτοστατούσα την πολύπαθη αλλά και πολυαγαπημένη ΕΡΤ. Αφήνω στην άκρη τα Mass Media της ιδιωτικής τηλεόρασης. Αυτά πάντοτε είχαν και πάντοτε θα έχουν τον τρόπο τους στην παραπληροφόρηση και τη διαστρέβλωση ή, στην παρουσίαση μεμονωμένων γεγονότων, κατά πως τα βολεύει η εκάστοτε πολιτική κατάσταση. Αυτά, τα Mass Media του ιδιωτικού χώρου, κακομεταχειρίζονται την αλήθεια και δεν την αγαπούν, και πολύ περισσότερο η ιδιωτική τους TV λειτουργεί «πάντοτε με βάση το ρητορικό σχήμα που ονομάζουμε παράδειγμα»· εδώ ξαναθυμάμαι τα Σημειώματα του Ουμπέρτο Εκο! «Παράδειγμα» διαμόρφωσης και συμμόρφωσης της κοινής γνώμης, κατά τα δικά τους συμφέροντα και πρότυπα. 

Ποιος, όμως, μπορεί να διαψεύσει τα γεγονότα και τις εικόνες όπως ακριβώς έγιναν; Για να δώσει κανείς απάντηση σ’ αυτό το ερώτημα, οφείλει εξάπαντος να θέσει στην άκρη τη γνωστή νοοτροπία, που άλλο τίποτα δεν κάμει από το να θηρεύει ενόχους – θα βγούμε και φταίχτες από πάνω (sic!) - προσβάλλοντας βάναυσα και θανάσιμα το δικαίωμα εμάς των νησιωτών να αναδεικνύουμε και να καταγγέλλουμε που γίνεται το «φονικό». Θεός να μας φυλάει· ποιοι είναι όλοι αυτοί οι κύριοι που με ύφος υπερφίαλο και με τη βία θα μας αφαιρέσουν το δικαίωμα να μη θέλουμε ο τόπος μας να γίνει φυλακή και κολαστήριο ανθρώπινων ψυχών, αλλά και έρμαιο των επεκτατικών ορέξεων του νεοθωμανού «σουλτάνου» Ερντογάν. Για να μη γελιόμαστε και για να ‘χουμε τα μάτια μας δεκατέσσερα: πολιτικοί και καναλάρχες έχουν καταλάβει ότι στην περίπτωση της μεταναστευτικής και προσφυγικής κρίσης, «ούτε το αδιέξοδο είναι αναπόφευκτο, ούτε το δίλημμα ανάμεσα στην εθνική ασφάλεια, την κοινωνική συνοχή από την μια και τον ανθρωπισμό από την άλλη». Έτσι για να λέμε τα σύκα – σύκα και τη σκάφη – σκάφη. Ο Λαός της Λέσβου, της Χίου και της Σάμου, για ακόμη μια φορά άντλησε δύναμη από την αστείρευτη πηγή της κληρονομιάς των παππούδων και των πατεράδων τους και πρόβαλλε ως αυτοδύναμος συντελεστής της Ιστορίας. Γι’ αυτό ας νιώθουν υπερήφανα τα παιδιά μας και οι μαθητές μας.

Α.Ι.Καλαμάτας

Α.Ι.Καλαμάτας, Ο θεολόγος – παιδαγωγός της ελπίδας Ιωάννης Καλδέλλης· ισοκράτης του Κίρκεγκωρ και του Ντοστογιέφσκι

πηγή: ΣΤΟ ΝΗΣΙ

«Κύμα στο μνήμα / κοντά στον ασφόδελο / καρδερίνα τι κλαίεις;»

Ιερομονάχου Συμεών, Συμεών Μνήμα, Άγρα, Αθήνα 1994.

Το πρωινό τηλεφώνημα από τον αγαπητό Στρατή Μπαλάσκα δεν ήταν ευχάριστο. Μηνούσε το θλιβερό μαντάτο θανάτου του κυρ Γιάννη Καλδέλλη, στα 86 χρόνια του. Η πρώτη μου σκέψη: ο Θεός να αναπαύει την ψυχή του. Όσο, όμως, περνούσε η μέρα, η σκέψη μου γι’ αυτόν τον τόσο αξιόλογο θεολόγο – παιδαγωγό και ΔΑΣΚΑΛΟ κινούνταν γύρω από την προσφορά του τόσο στα θεολογικά όσο και στα εκπαιδευτικά πράγματα του μικρού τόπου μας, της Μυτιλήνης και της Λέσβου εν γένει.

Γνώριζα προσωπικά τον κυρ Γιάννη, περίπου μια εικοσαετία, από τότε που μόνιμα εγκαταστάθηκα εδώ στη Μυτιλήνη. Δυό – τρία στιγμιότυπα αυτής της γνωριμίας αξίζει να τα αναφέρω, έχουν την αξία τους, νομίζω. Είναι η πρώτη οφειλή μου στη μνημόνευσή του, εκεί στην αγκαλιά του Θεού που, από σήμερα, αιώνια πια θα αναπαύεται και θα μεθά από την αγάπη Του, στην αγκαλιά του Σωτήρος της «κτίσεως, της αισθητής και νοουμένης».

Ευτύχησα να έχω τα δύο εγγόνια του μαθητές μου, τον Γιαννάκο και τη Μαριώ, χαρισματικά παιδιά, με ήθος – τώρα σπουδάζουν τις επιστήμες που αγαπούσαν. Συχνά τους έλεγα να είναι υπερήφανα για τον παππού τους και, μάλιστα, επίμονα πολλές φορές τα παρότρυνα να διαβάσουν ένα από τα βιβλία που έγραψε ο κυρ Γιάννης, εκείνο το βιβλίο, που για τα δεδομένα της παιδαγωγικής επιστήμης αποτελεί ένα άριστο βιβλιογραφικό δεδομένο, για το πώς το σχολείο οφείλει να μην είναι φως που τυφλώνει – ο πλήρης τίτλος: Σχολείο: Φως που τυφλώνει; - εκδόθηκε στην Αθήνα στα 1991, εξαντλημένο σήμερα, αλλά δυστυχώς άγνωστο σε πολλούς ντόπιους και μη ντόπιους δασκάλους και καθηγητές. Ευτύχησα, επίσης, να κοσμούν τη βιβλιοθήκη μου και τρία βιβλία του. Το ένα ήδη το ανέφερα. Τα άλλα δύο, που εξ ολοκλήρου ανήκουν στη θεολογική επιστήμη, τολμώ να πω ότι για την εποχή που γράφτηκαν, καίρια την εμπλούτισαν. Κι εξηγούμαι τι εννοώ: για έναν θεολόγο καθηγητή, που ζούσε σε μια περιφερειακή πόλη, τη Μυτιλήνη, και δίδασκε το μάθημα των Θρησκευτικών, ήταν παράτολμο κι επικίνδυνο θα ‘λεγα - αφού τότε για τα καλά στην εκκλησιαστική ζωή κυριαρχούσαν οι παραθρησκευτικές οργανώσεις - να γράφει για έναν από τους σπουδαιότερους ήρωες της Θεολογίας του τέλους του 2ου και του δεύτερου μισού του 3ου αιώνα, τον Ωριγένη.

Όπως, επίσης, ήταν πρωτοποριακό ένας θεολόγος καθηγητής να συγγράφει ένα βιβλίο για την αγωνία και τον φόβο, σύμφωνα με την ορθόδοξη σκέψη και να διδάσκει ταυτόχρονα στις σχολικές τάξεις γι’ αυτά τα δύο, χρησιμοποιώντας κείμενα όχι μόνον της Αγίας Γραφής, των Πατέρων της Εκκλησίας αλλά και των Καζαντζάκη, Καρμίρη, Μακράκη, Μπερδιάγιεφ, Ντοστογιέφσκι, Κίρκεγκωρ, Καμύ, Ράσσελ, Σαρτρ, Φρομ, Κλεμάν. Ευτύχησα, τέλος, να τον συναντώ συχνά, στην είσοδο των Κεντρικών Λυκείων, όπου υπηρέτησε και ως καθηγητής και ως διευθυντής. Δεν θα ξεχάσω ποτέ το μειλίχιο βλέμμα του και την επωδό - ερώτησή του «πως πάει η νεότερη θεολογία;». Με την απάντησή μου, βέβαια, πάντα συγκεκριμένη: «προσπαθούμε να ακολουθήσομε τα χνάρια σας κυρ Γιάννη». Αυτό το λέγω γιατί όσους έχω συναντήσει και είχαν καθηγητή τον κυρ Γιάννη, η εικόνα που εισπράττω είναι πάντα η ίδια: «ξεχωριστός δάσκαλος, μας έμαθε να σκεφτόμαστε, συζητούσε μαζί μας». Κατά το κοινώς λεγόμενο, ως ΔΑΣΚΑΛΟΣ ο κυρ Γιάννης Καλδέλλης «άφησε εποχή», θα μείνει αλησμόνητος για το χαμόγελο και το πρωτοποριακό διδακτικό του έργο.

Κλείνω ετούτη τη μνημόνευση του κυρ Γιάννη με την εξής επισήμανση: ξεκάθαρα φαίνεται πως το πέρασμά του από τις σχολικές τάξεις, ωφέλησε τη θρησκευτική εκπαίδευση. Θεωρούσε ότι αυτή όφειλε να διέπεται από θεμελιώδεις παραμέτρους, όπως η οικουμενικότητα του Ευαγγελίου, η ιστορικότητα και η καθολικότητα του θρησκευτικού φαινομένου, η φιλανθρωπία, η αγάπη, η ελευθερία και η ελπίδα που πλουσιοπάροχα προσφέρει η χριστιανική πίστη, ξεφεύγοντας από τα δεσμά της εσωστρέφειας και διατηρώντας ζωντανή, δυναμική και ενσαρκούμενη τη μαρτυρία της Εκκλησίας προς κάθε άνθρωπο, που άλλη δεν είναι από την εν Χριστώ αγάπη, (Α΄ Κορ. 13, 8-9). 

https://www.stonisi.gr/post/3142/o-theologos-paidagwgos-ths-elpidas-iwannhs-kaldellhs-isokraths-toy-kirkegkwr-kai-toy-ntostogiefski

Εκκλησάκι μέσα στη θάλασσα

http://gkriniaris.blogspot.com/2009/09/blog-post_22.html