Η Δύση απέναντι στον πόλεμο των πολιτισμών

πηγή:  Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 22/10/2023

Του Τάκη Θεοδωρόπουλου

Τον περασμένο Σεπτέμβριο τη Γαλλία την απασχολούσαν οι κοριοί. Όχι τα εργαλεία παρακολούθησης ιδιωτικών συνομιλιών. Τα ίδια τα αντιπαθέστατα ζωύφια που κεντούν το δέρμα με το τσίμπημά τους και μπορούν να σε τρελάνουν. Οι κοριοί απειλούσαν τα εκατομμύρια των επισκεπτών στα ξενοδοχεία και τα airbnb και υπονόμευαν την ήδη εύθραυστη ψυχική υγεία της γαλλικής κοινωνίας. Την απασχολούσε και η αμπαγιά, ένδυμα των μουσουλμάνων γυναικών το οποίο πολλές μαθήτριες φορούσαν στις σχολικές τάξεις – κάτι περισσότερο ξέρουν οι Ισπανοί που έχουν διατηρήσει την παλιά καλή σχολική στολή. Πολλοί καθηγητές έλεγαν ότι όταν μπαίνουν σε μια τάξη όπου οι μαθήτριες φορούν αμπαγιά, πώς να τολμήσουν να τους μιλήσουν για ανεξιθρησκία, εκκοσμικευμένη κοινωνία ή τον Βολταίρο. Η απαγόρευσή της προκάλεσε πολλές εμβριθείς συζητήσεις περί ελευθερίας, αν και η συντριπτική πλειονότητα του κοινού, γύρω στο 80% αν δεν κάνω λάθος, συμφώνησε με το μέτρο.

Σήμερα οι κοριοί ξεχάστηκαν. Δεν νομίζω ότι εξοντώθηκαν, απλώς μπορεί να αντιμετωπισθούν και ως ψυχοφάρμακο. Με τα τσιμπήματά τους αποσπούν την προσοχή σου από τον περιρρέοντα τρόμο. Οσο για την αμπαγιά, υποθέτω ότι έχει αλλάξει επίπεδο, έχει περάσει στο επίπεδο της γραφικότητας. Σήμερα η Γαλλία αναγκάστηκε να κλείσει 18 από τα αεροδρόμια της χώρας εξαιτίας τρομοκρατικής απειλής, το Λούβρο και οι Βερσαλλίες έκλεισαν για τον ίδιο λόγο και στους δρόμους κυκλοφορεί στρατός για το ενδεχόμενο χτυπήματος. Η Συνθήκη Σένγκεν ανεστάλη σε 13 χώρες. Ο καθηγητής Λογοτεχνίας Ντομινίκ Μπερνάρ σε λύκειο του Αράς μαχαιρώθηκε άγρια από μουσουλμάνο ενώ προσπαθούσε να προστατεύσει τους μαθητές του. Στις Βρυξέλλες ένας Τυνήσιος σωματέμπορος σκότωσε με το κατοικίδιο καλάσνικοφ που διατηρούσε δύο Σουηδούς φιλάθλους. Ο πόλεμος ανάμεσα στο Ισραήλ και στην τρομοκρατική οργάνωση Χαμάς έχει μεταφερθεί στις ευρωπαϊκές κοινωνίες. Ο Μπάιντεν το είπε καθαρά: Ο Πούτιν δεν έχει τους ίδιους στόχους με τη Χαμάς, όμως στην Ουκρανία και στην Παλαιστίνη η Δύση δέχεται επίθεση.

Η Δύση όχι ως αφηρημένη έννοια, αλλά ως απολύτως συγκεκριμένη πραγματικότητα, ένας τρόπος ζωής, η δημοκρατία, η ελευθερία της έκφρασης, τα δικαιώματα του ατόμου, και μαζί τους όλα τα προβλήματα που συνεπάγονται. Δεν είναι παράδεισος. Ακόμη και ο Πλάτων στην «Πολιτεία» του γράφει πως το ιδανικό πολίτευμα δεν είναι του κόσμου τούτου. Δεν ήταν χριστιανός ούτε μουσουλμάνος. Ηξερε όμως πολύ καλά τις παραμέτρους της ανθρώπινης συνθήκης. Ο λεγόμενος δυτικός κόσμος είναι η πιο βιώσιμη περιοχή του πλανήτη. Αυτό δεν μπορούν να της συγχωρήσουν οι εχθροί της.

Το ερώτημα είναι αν οι ελίτ της Δύσης είναι σε θέση να αντιληφθούν το μέγεθος του προβλήματος. Υπάρχει η φυσιολογική ψυχολογική απώθηση. Δεν θέλουμε να το ζήσουμε αυτό. Λειτουργεί όμως και η «νεογλώσσα» με την οποία οι ευρωπαϊκές ελίτ έχουν κουκουλώσει την πραγματικότητα. Ανακοίνωση της ΕΛ.ΑΣ. την Παρασκευή για τον μουσουλμάνο με το μαχαίρι που συνελήφθη στον Αγιο Παντελεήμονα. «Είχε, λέει, ψυχολογικά προβλήματα». Ενώ, όπως είναι γνωστόν, οι βομβιστές αυτοκτονίας του Μπατακλάν ή ο σφαγέας της Νίκαιας έχαιραν άκρας ψυχικής υγείας. Χειρότερα ακόμη: Ο Κριστιάν Μπερουαγέ, διαπραγματευτής στο λύκειο του Αράς, προσπάθησε να απωθήσει τον μαχαιροβγάλτη με μια καρέκλα. «Εκανα το καθήκον μου ως Γάλλος», θα δηλώσει αργότερα στην τηλεόραση. «Εννοείτε ως πολίτης», προσπαθεί να τον επαναφέρει στην τάξη ο ρεπόρτερ. «Οχι ως πολίτης, ως Γάλλος. Δεν αισθάνθηκα ότι είχα απέναντί μου έναν κοινό εγκληματία. Είχα απέναντί μου έναν εχθρό».

Οι ελίτ του δυτικού κόσμου έχουν οι ίδιες υπονομεύσει τα εργαλεία που θα επέτρεπαν την αντιμετώπιση της σημερινής πραγματικότητας. Οταν μιλάμε για πολιτισμικό πόλεμο δεν αρκούν οι γεωπολιτικές αναλύσεις. Απαιτούνται και πολιτισμικά αντανακλαστικά. Κι αυτά οι κοινωνίες της Δυτικής Ευρώπης, αλλά και της Αμερικής, τα έχουν απονεκρώσει μέσα από το σύστημα της «νεογλώσσας», κατασκευασμένο για να περιγράψει μια πραγματικότητα η οποία ανήκει στο παρελθόν. Είναι η πραγματικότητα της περίφημης «πολυπολιτισμικής κοινωνίας», στον βωμό της οποίας θυσιάσαμε την ελευθερία της σκέψης μας για να την υπηρετήσουμε. Σήμερα, εκτός των άλλων, ζούμε και την ήττα των ελίτ της Δύσης. Δεν μπόρεσαν να προβλέψουν τον πολιτισμικό πόλεμο και σήμερα δεν μπορούν να τον καταλάβουν. Αυτό και μόνον δείχνει την αδυναμία της Δύσης απέναντι στην επίθεση που δέχεται.

https://www.kathimerini.gr/opinion/562685452/i-dysi-apenanti-ston-polemo-ton-politismon/

Η «αμπάγια» και οι νεο-φεμινίστριες

πηγή: Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 3/9/2023

 Του Τάκη Θεοδωρόπουλου

Όπως δήλωσε ο κ. Ρομπέρ στη «Φιγκαρό» –καθηγητής Ιστορίας και Γεωγραφίας σε λύκειο της Λυών–, 200 μαθήτριες πάνε στο μάθημα φορώντας την «αμπάγια». Στο λύκειο φοιτούν χίλιοι μαθητές, εκ των οποίων οι μισοί είναι κορίτσια. Κοινώς, περίπου ένα στα δύο κορίτσια φοράει την «αμπάγια». Το εν λόγω ένδυμα, εμβληματικό της μουσουλμανικής ταυτότητας, καλύπτει ολόκληρο το σώμα της γυναίκας, με εξαίρεση τα χέρια και το πρόσωπο. Καμπύλες γοφών, στήθη και λοιπά χαρακτηριστικά ισοπεδώνονται κάτω από τις δίπλες του. Δεν είναι μπούργκα που μεταμορφώνει τη γυναίκα σε γραμματοκιβώτιο. Δεν είναι ούτε μαντίλα που καλύπτει τα μαλλιά, τα οποία θεωρούνται πειρασμός. Και ως γνωστόν, αν της ξεφύγει καμιά μπούκλα η παραβάτις τιμωρείται με δημόσιο μαστίγωμα. Αυτά εκεί πέρα στο Ιράν, όπου είναι τόσο μακρινό ώστε να ξεφεύγει από τις ευαίσθητες κεραίες των παρ’ ημίν νεο-φεμινιστριών που δίνουν μάχες ώστε η γυναίκα βουλευτής να αποκαλείται «βουλεύτρια».

Στη Γαλλία λοιπόν η υπουργός Παιδείας με εγκύκλιό της απαγορεύει την «αμπάγια» στη νέα ακαδημαϊκή χρονιά. Κατ’ εφαρμογήν του νόμου του 2004 που στα σχολεία της δημοκρατίας απαγορεύεται η επίδειξη θρησκευτικών συμβόλων. Η μουσουλμανική κοινότητα διαμαρτύρεται διότι η «αμπάγια» δεν δηλώνει θρησκευτική, αλλά πολιτισμική ταυτότητα. Λογική απορία αφελούς: όταν η πολιτισμική κοινότητα ορίζεται από τη θρησκευτική της πίστη, πώς μπορείς να ξεχωρίσεις τη μία από την άλλη; Στη μετα-λογική κοινότητα των woke το εκκοσμικευμένο σχολείο είναι εργαλείο της αποικιοκρατίας. Κάθε ταυτότητα οφείλει να γίνεται αποδεκτή, εκτός από την ταυτότητα όσων δεν θέλουν να κρίνουν τους συμπολίτες τους βάσει της θρησκευτικής ή της πολιτισμικής τους ταυτότητας. Κοινώς, κάθε ταυτότητα είναι αποδεκτή, αρκεί να μη φέρει τα στοιχεία της ευρωπαϊκής ταυτότητας, αυτής που δεν μαστιγώνει γυναίκες επειδή μια μπούκλα ξέφυγε από τη μαντίλα της. Εννοείται ότι στο πλευρό του κινήματος για την «ελεύθερη αμπάγια» προβάλλει η καταθλιπτική φυσιογνωμία της γαλλικής Αριστεράς. Υπόσχονται νομική συμπαράσταση σε όσους γονείς θίγονται από το μέτρο. Στους ίδιους γονείς που υποχρεώνουν τα ανήλικα κορίτσια τους να τη φορούν.

Όπως λέει ο κ. Ρομπέρ, μετά την άγρια σφαγή του Σαμουέλ Πατί, η ατμόσφαιρα στις τάξεις του σχολείου έχει αλλάξει. Πολλοί διδάσκοντες αυτολογοκρίνονται. Πώς να μιλήσεις ελεύθερα όταν έχεις εκείνες τις μαθήτριες που φορούν «αμπάγια» και ξέρεις ότι μπορείς να γίνεις στόχος της κοινότητας; Η «Υποταγή» του Ουελμπέκ δεν είναι προφητικό βιβλίο. Είναι μια ρεαλιστική απεικόνιση της σημερινής Ευρώπης. Η Αριστερά που χύνει δάκρυα για την άνοδο της Ακροδεξιάς ας αναλογισθεί τον τρόπο με τον οποίον η ίδια υπονόμευσε τις αξίες της δημοκρατίας.

Όλα αυτά μπορεί να ακούγονται αν όχι γραφικά, τουλάχιστον χωρίς άμεσο αντίκρισμα για τη δική μας ζωή. Η Ελλάδα ζει ακόμη με το όραμα της πολυπολιτισμικής κοινωνίας. Το ζει με πολύ βιαιότερο τρόπο και σε πολύ πιο σύντομο χρονικό διάστημα από τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες, οι οποίες έζησαν και την ακμή του αλλά και τη σημερινή παρακμή του. Εμείς ζήσαμε την επέλαση των μεταναστών κατ’ ανάγκην. Λόγω της γεωγραφικής μας θέσης. Η Γαλλία κάλεσε τους Αλγερινούς μετά την ανεξαρτησία τους. Ήταν ο τρόπος της να ανακυκλώσει τη χαμένη της αυτοκρατορία. Η Ελλάδα δέχθηκε Αφγανούς και Πακιστανούς, τους οποίους, πριν εμφανισθούν στην πλατεία Βικτωρίας, ούτε τους ήξερε ούτε την αφορούσαν.

Δεν ήξερε πώς να συμπεριφερθεί. Αναρωτιέμαι αν έχει μάθει. Πάντως έδειξε αξιοθαύμαστη αντοχή. Δεν ξέρω αν υπάρχει άλλη ευρωπαϊκή κοινωνία η οποία θα ανεχόταν τον βιασμό που έζησε η ελληνική το 2015-16. Και πάντως αν θέλουμε να μεταφράσουμε την πολυπολιτισμική κοινωνία στα ελληνικά θα πρέπει να λάβουμε υπόψη, εκτός από την ανοχή κι άλλα παρόμοια, και την πραγματικότητά της σε κοινωνίες που την έζησαν. Και από αυτή την άποψη η υπόθεση με την «αμπάγια» είναι άκρως διαφωτιστική. Δεν μπορούν να μην τη λάβουν υπόψη όσοι υποστηρίζουν ότι με την κατάλληλη εκπαίδευση οι μουσουλμανικές κοινότητες μπορούν να ενταχθούν στην κοινωνία μας.

Και βέβαια πάντα μου μένει η απορία: πώς αντιμετωπίζουν οι νεο-φεμινίστριες και οι νεόπλουτοι του φιλελευθερισμού το ζήτημα της «αμπάγια»; Θα μου πείτε η «αμπάγια» λογοκρίνοντας τα χαρακτηριστικά του γυναικείου φύλου καταργεί τις διακρίσεις. Ίσως είναι μια κάποια λύσις. Αν ξεκινήσουμε από την «αμπάγια» μπορούμε να παράγουμε τα 49 ή δεν ξέρω πόσα φύλα της πολιτικής ορθότητας. Το ζήτημα πάντως παραμένει: τι φταίνε αυτά τα κορίτσια;

https://www.kathimerini.gr/opinion/562595293/i-ampagia-kai-oi-neo-feministries/

Το νέο χάσμα των γενεών

πηγή: Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 13/8/2023

Του Τάκη Θεοδωρόπουλου

Το χάσμα των γενεών στον καιρό μου το εξέφραζαν η μουσική ροκ και η σεξουαλική απελευθέρωση. Το Γούντστοκ υπήρξε η εμβληματική στιγμή. Δεν είναι τυχαίο ότι η προβολή της ταινίας στο Παλλάς επί χούντας προκάλεσε την παρέμβαση της αστυνομίας. Επεσε μπόλικο ξύλο. Σήμερα, ποια είναι τα στοιχεία που προσδιορίζουν το χάσμα των γενεών; Η πρώτη αυθόρμητη απάντηση είναι η τεχνολογία. Η εξοικείωση των νεότερων γενεών με τα άλματα μιας τεχνολογίας που εξελίσσεται από χρόνο σε χρόνο δημιουργεί τις αποστάσεις της νοοτροπίας. Τα έξυπνα κινητά, η ευκολία του πρόχειρου πληκτρολογίου, οι ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης, το Instagram, το ΤikΤok. Το ζωντανό φλερτ έχει σχεδόν ποινικοποιηθεί. Πάντως, έχει απαξιωθεί για χάρη του ηλεκτρονικού υποκατάστατού του.

Αυτή είναι η επιφάνεια. Και όπως κάθε επιφάνεια, σε πείσμα της μεταμοντέρνας αντίληψης, κρύβεται κάποιο βάθος. Η ουσιαστική διαφορά ανάμεσα σε εμάς και στους επιγόνους μας είναι ο «πνευματικός ορίζοντας». Τι είν’ τούτο θα μου πείτε. Κατ’ αρχάς, έχει να κάνει με την πειθαρχία. Δεν αναφέρομαι στην κοινή πειθαρχία που αντιτίθεται στην απείθαρχη συμπεριφορά η οποία χαρακτήριζε και τα δικά μου νιάτα. Αναφέρομαι σ’ αυτήν την πειθαρχία που ορίζει τον «πνευματικό ορίζοντα». Όταν δεκατριάχρονο παιδί το έσκαγα από το σπίτι μου για να παρακολουθήσω τους Στόουνς στη συναυλία τους στο γήπεδο της Λεωφόρου, μέσα μου είχα δημιουργήσει ένα ολόκληρο πλέγμα επιχειρημάτων για να δικαιολογήσω την πράξη μου. Το είχα δημιουργήσει με τα διαβάσματά μου και τα ακούσματά μου. Και αυτά απαιτούσαν την πειθαρχία της συγκέντρωσης. Πειθαρχία; Συγκέντρωση είπατε; Ναι, το σημερινό χάσμα των γενεών προκαλείται από την αδυναμία συγκέντρωσης. Οι γενιές που μεγαλώνουν σήμερα δυσκολεύονται να διαβάσουν κείμενο το οποίο υπερβαίνει τις εκατό λέξεις.

Είναι δυνατόν να φέρεις αντιμέτωπο έναν σημερινό έφηβο με τους «Άθλιους» του Βίκτωρος Ουγκώ, ή τις «Ακυβέρνητες πολιτείες» του Στρατή Τσίρκα; Μόνον ο όγκος τον αποτρέπει. Και δικαιούμαι να συμπεράνω ότι η διαφορά μου από τον σημερινό έφηβο δεν είναι η εξοικείωση με την τεχνολογία –ζήτημα τεχνικό–, είναι η αποξένωση από τον πνευματικό ορίζοντα του πολιτισμού μας. Και δεν ευθύνεται ο έφηβος γι’ αυτό. Ευθύνεται η ολοκληρωτική νοοτροπία της μετανεωτερικότητας, που επιβάλλει, ως ιδεολογικό υποκατάστατο, την αντίληψη ότι ο κόσμος μας είναι ο καλύτερος και ο σοφότερος απ’ όλους τους κόσμους που υπήρξαν. Από πού γεννήθηκε αυτός ο κόσμος; Πώς θα ήταν αυτός ο κόσμος αν ο Ουγκώ δεν είχε καταγγείλει, ήδη από τα μέσα του 19ου αιώνα, τη θανατική ποινή;

Κάθε «χάσμα γενεών» έχει πολιτισμικά χαρακτηριστικά. Αυτό σημαίνει ότι μεταφέρει στους τρόπους της έκφρασής του μνήμες που παλεύει να τις ξεπεράσει. Ο έφηβος της δεκαετίας του εβδομήντα που άκουγε Τζιμ Μόρισον, άκουγε και Μπετόβεν, Μότσαρτ ή Σούμπερτ και διάβαζε Καζαντζάκη ή ακόμη και τα «απαλά» μυθιστορήματα της γενιάς του τριάντα. Δεν τον υποχρέωνε κανένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα να το κάνει. Όμως ήξερε πως ήταν απαραίτητα για την καλλιέργειά του. Και το ερώτημα είναι: τι θεωρεί η γενιά των σημερινών εφήβων ότι είναι απαραίτητο για την καλλιέργειά της; Εκεί εντοπίζεται το πραγματικό χάσμα των γενεών.

Λέμε ότι είναι «ζήτημα παιδείας» και στην πραγματικότητα εννοούμε ότι δεν είναι ζήτημα. Μήπως ήρθε η ώρα να αναρωτηθούμε τι πραγματικά σημαίνει αυτό το «ζήτημα παιδείας»; Πριν από δύο χρόνια, αν δεν κάνω λάθος, η Societé des Gens des Lettres στη Γαλλία ψήφισε για τον σημαντικότερο Γάλλο συγγραφέα. Στον τελικό ήταν ο Ουγκώ και ο Σταντάλ. Εξελέγη ο Σταντάλ. Αναρωτιέμαι πόσοι από τους νέους Γάλλους τον έχουν διαβάσει. Πριν από μερικά χρόνια, όταν στο Baccalauréat είχε πέσει θέμα με τον Ανατόλ Φρανς υπήρξε ανάρτηση υποψηφίου που αναρωτιόταν «ποια είναι αυτή η Φρανς».

Κλείνω με τον αγαπημένο μου Εγγονόπουλο και τον Μπολιβάρ του. Τον παραθέτω από μνήμης. «Μετά την επικράτησιν της νοτιοαμερικανικής επαναστάσεως στήθηκε στ’ Ανάπλι και τη Μονεμβασιά (…) χάλκινος ανδριάς του Μπολιβάρ». Ομως η χάλκινη ρεντιγκότα του ήρωος έκανε θόρυβο με τον άνεμο στη διάρκεια της νύχτας και «έτσι οι κάτοικοι εζήτησαν και, διά καταλλήλων ενεργειών, επέτυχαν την κατεδάφισιν του μνημείου». Ε ναι, τα μνημεία των κλασικών ενοχλούν τον ύπνο των νέων γενεών. Ως εκ τούτου, τα κατεδαφίζουμε διά «καταλλήλων ενεργειών».

https://www.kathimerini.gr/opinion/562565137/to-neo-chasma-ton-geneon/

Τάκης Θεοδωρόπουλος, Βαρεθήκατε τον Πλάτωνα;

πηγή:  Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 15/5/2022

Δεν τρέφω ψευδαισθήσεις. Ξέρω ότι όταν αναφέρομαι στη σημασία των κλασικών σπουδών, αν και δεν είμαι εκπαιδευτικός, αυτομάτως τοποθετούμαι στην όχθη όπου συνωστίζονται διάφορα απομεινάρια του παλαιού κόσμου. Εκεί, μαζί με τους νοσταλγούς της υπεροχής του δυτικού πολιτισμού απέναντι στους ανταγωνιστές του, νοσταλγούς της αποικιοκρατίας και ζηλωτές της ανωτερότητας της λευκής φυλής, τους «λευκούς, νεκρούς, Eυρωπαίους άνδρες». Τις κλασικές σπουδές τις στοιχειώνει ο ρατσισμός, ο σεξισμός, η δουλοκτησία, η πατριαρχία, η φυλετική ανισότητα. Η σοφία τους βρίθει από απολιθώματα που δεν έχουν θέση στον κόσμο μας. Στην ανδροκρατούμενη Ελλάδα η γυναίκα ήταν στο περιθώριο και ο Αριστοτέλης δεν δίστασε να υποστηρίξει ότι υπάρχουν δούλοι εκ φύσεως.

Πώς είναι δυνατόν να γίνει αποδεκτός αυτός ο πολιτισμός στον σημερινό δυτικό κόσμο. Hδη οι ελίτ τους προσπαθούν να τον απωθήσουν στα ενδότερα, να τον τοποθετήσουν εκεί όπου ανήκει. Το κίνημα woke ξεκίνησε από το αμερικανικό πανεπιστήμιο και έχει ήδη διεισδύσει στην ευρωπαϊκή νοοτροπία. Ο κλασικός πολιτισμός, μας λένε, ακόμη κι αν αποδεχθούμε ότι έχει κάποια αξία, αυτήν θα πρέπει να την αντιμετωπίσουμε με τις δέουσες αποστάσεις. Μπορεί να γίνει δεκτός κατά παραχώρηση, ως ένα μέρος της Ιστορίας μας, ένα κομμάτι του παρελθόντος μας. Πάντως όχι ως ένα από τα πολιτισμικά κύτταρα που συνθέτουν τη σκέψη μας. Σ’ αυτήν ο οποιοσδήποτε αντιαποικιοκράτης και η οποιαδήποτε νεοφεμινίστρια βαραίνουν περισσότερο από τον Πλάτωνα.

Επιτέλους δεν βαρεθήκατε τον Πλάτωνα; Δεν συμφωνείτε κι εσείς ότι ήρθε η ώρα να πάμε λίγο παρακάτω; Δεν συμφωνείτε ότι οι ηθικές αρχές που προτάσσει δύσκολα «μιλάνε» στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης; Δεν έχω αντίρρηση. Απλώς αναρωτιέμαι μήπως θα μας ήταν χρήσιμο να αναρωτηθούμε προς τα πού θα πάμε όλοι εμείς που βαρεθήκαμε τον Πλάτωνα. Και επειδή ο Πλάτων μάς έμαθε να σκεφτόμαστε, μήπως τον χρειαζόμαστε για να μας δείξει τον δρόμο που θα μας επιτρέψει να τον εγκαταλείψουμε χωρίς να χάσουμε τη σκέψη μας; Ας πούμε ότι απέτυχε σε όλα. Βαρεθήκαμε από γενιά σε γενιά διάφορους να αναζητούν τους όρους της κοινωνίας του δικαίου όπως πρώτος τους έθεσε αυτός, ξέρουμε ότι πρόκειται για φενάκη· όμως μπορούμε να αναλογιστούμε πώς θα ήταν μια κοινωνία η οποία είχε εγκαταλείψει την ακόμη και προσχηματική αναζήτηση των όρων του δικαίου; Ο εφιάλτης του ολοκληρωτισμού καραδοκεί. Τον ζήσαμε τον 20ό αιώνα. Ο 21ος αι. δεν ξεμπέρδεψε μαζί του.

Αυτό που ενοχλεί με την κλασική σκέψη δεν είναι η ιστορικότητά της. Ως ιστορικό φαινόμενο είναι αποδεκτή. Αυτό που ενοχλεί με την κλασική σκέψη είναι η οικουμενικότητά της – μέσα σ’ αυτήν περιλαμβάνεται και η διαχρονικότητά της. Η «Αντιγόνη» του Σοφοκλή είναι ένα κείμενο που γράφτηκε τον 5ο αιώνα π.Χ. Είναι ιστορικά προσδιορισμένο, όπως και η ναυμαχία του Τραφάλγκαρ ή το Βατερλό. Oμως διαθέτει και μιαν ιδιότητα που το κάνει να ξεπερνάει τους ιστορικούς προσδιορισμούς του. Oταν διαβάζουμε ή βλέπουμε την Αντιγόνη, συνομιλούμε με ένα πρόσωπο που ανήκει στον κόσμο μας. Ο Φρόιντ επεξεργάστηκε τον Οιδίποδα για να τον κάνει δικό μας. Και ο Παρθενών είναι κομμάτι του ορίζοντα της σύγχρονης Αθήνας.

Ο δυτικός κόσμος τις τελευταίες δεκαετίες έχει αρχίσει να ξεβολεύεται από την αυτοπεποίθησή του. Hταν η πανδημία, τώρα είναι το φάντασμα του ολοκληρωτισμού και του πολέμου που ανακατεύουν το μοίρασμα των δυνάμεων στο εσωτερικό των κοινωνιών. Οι ανισότητες απειλούν τις κοινωνίες με ενδόρρηξη. Χωρίς να υποτιμώ τις παραμέτρους της οικονομίας ή της υγείας, δεν μπορώ να αγνοήσω το γεγονός ότι οι δυτικές κοινωνίες κινδυνεύουν να ξεχάσουν, κατά συνέπεια να χάσουν, τους όρους της συνύπαρξής τους. Τα όρια της συνοχής τους, που μετέτρεψαν τόσους αιώνες Ιστορίας σε κοινή εμπειρία. Κι αυτά τα όρια ήταν η παρουσία της κλασικής σκέψης και ο χριστιανισμός.

Βαρεθήκατε λοιπόν τον Πλάτωνα; Σας καταλαβαίνω. Λέει όλο τα ίδια και τα ίδια αιώνες τώρα. Θέλετε να τελειώνουμε μαζί του γιατί ήταν σεξιστής, ρατσιστής και αποικιοκράτης; Μακριά από μας. Απλώς θα σας παρακαλούσα να βρείτε τον αντικαταστάτη του, αυτόν που θα διδάσκουμε στα παιδιά μας πριν αρχίσουν να τρώνε το ένα το άλλο.

https://www.kathimerini.gr/opinion/561858943/varethikate-ton-platona/

Τάκης Θεοδωρόπουλος, Ο Κυμπουρόπουλος απέναντι στις μαινάδες

πηγή: Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

«Αν η μητέρα μου είχε δει ότι είμαι ανάπηρος, θα με σκότωνε ή όχι»; Ετσι αιτιολόγησε ο κ. Κυμπουρόπουλος την ψήφο του. Και τον βρίσκω αφοπλιστικό. Τόσο απλά. Πριν ανοίξουμε τη στοματάρα μας για να εκφέρουμε τις αβρόχοις ποσί απόψεις μας, οφείλουμε να μπούμε στη θέση του κ. Κυμπουρόπουλου. Πριν αρχίσουμε τις ηθικολογίες, ας προσπαθήσουμε να τον καταλάβουμε. Οφείλω να τον συγχαρώ και για τις λέξεις που χρησιμοποιεί. Αν κάποιος τρίτος τον είχε χαρακτηρίσει ανάπηρο, οι μαινάδες της πολιτικής ορθότητας θα τον είχαν κατασπαράξει. Ο ίδιος έχει το θάρρος να αντικρίσει την ανθρώπινη κατάστασή του. Και η δήλωσή του μας υπενθυμίζει ότι και αυτή η ανθρώπινη κατάσταση έχει δικαίωμα στη ζωή, χωρίς ευφημισμούς. Υπενθυμίζω ότι ο κ. Κυμπουρόπουλος, ευρωβουλευτής της Ν.Δ., υπερψήφισε τα δικαιώματα που έχει το παιδί από τη σύλληψη. Δεν ζήτησε να καταργηθούν διά νόμου οι αμβλώσεις. Αλλά ακόμη και αν το έκανε αυτό, ποιο είναι το πρόβλημα; Ο Πιερ Πάολο Παζολίνι στο δημοψήφισμα στην Ιταλία τη δεκαετία του ’70 είχε κάνει εκστρατεία κατά των αμβλώσεων. Οι αμβλώσεις είναι νόμιμες στη χώρα μας, και ευτυχώς. Ο κ. Κυμπουρόπουλος, όμως, έθεσε ένα ηθικό δίλημμα που το βιώνει ο ίδιος. Οι μαινάδες της πολιτικής ορθότητας δεν έχουν ηθικά διλήμματα. Ούτε οι ιεροεξεταστές είχαν.

Δεν αναφέρομαι στον ΣΥΡΙΖΑ. Τι να συζητήσεις τώρα με κάποιον σαν τον Κούλογλου, που καταγγέλλει βασανιστήρια στη ΓΑΔΑ; Αναφέρομαι όμως στη Ν.Δ. Έσπευσε να διαχωρίσει τη θέση της από την ψήφο του ευρωβουλευτή της. Κοινώς, να απολογηθεί όχι μόνο στον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και στις μαινάδες της πολιτικής ορθότητας που τη βασανίζουν. Πριν από καιρό, θυμάμαι ότι οι ευρωβουλευτές της Ν.Δ. δεν είχαν υποστηρίξει ψήφισμα για την καταδίκη του κομμουνισμού. Με μόνη εξαίρεση την κ. Αννα-Μισέλ Ασημακοπούλου. Δεν θυμάμαι, αντιθέτως, κάποια ανακοίνωση με την οποία η Ν.Δ. να διαχωρίζει τη θέση της από την ψήφο των ευρωβουλευτών της. Θεωρεί το μεγάλο κόμμα ότι ο κομμουνισμός είναι το ήσσον και οι αμβλώσεις το μείζον; Αν ναι, το πρόβλημα είναι βαθύτερο από ό,τι φαίνεται.

Μια μειοψηφική ομάδα δογματικών του φιλελευθερισμού συμπεριφέρεται σαν να έχει κερδίσει την εξουσία. Ξεχνούν ότι η επιρροή τους συγκαταλέγεται στα λοιπά των δημοσκοπήσεων. Τις εκλογές δεν τις κέρδισαν αυτοί. Τις κέρδισε η Ν.Δ., χάρη στον Μητσοτάκη και στο επιτελείο του. Έχουν απόψεις, δημοκρατικό τους δικαίωμα, μπορείς να τις συζητήσεις, να τις διαπραγματευθείς, όμως κανείς δεν τους ανέθεσε τον ρόλο του κριτή της ηθικής μας. Μία από τις ασθένειες της Μεταπολίτευσης είναι ότι η Δεξιά πολιτευόταν απολογούμενη σε μια Αριστερά που επιστράτευε τα φαντάσματα του παρελθόντος. Η σημερινή Κεντροδεξιά δεν έχει κανένα λόγο να αντιμετωπίζει ενοχικά τη μετάλλαξη της Αριστεράς στον δογματικό φιλελευθερισμό της πολιτικής ορθότητας.

https://www.kathimerini.gr/opinion/561298972/o-kympoyropoylos-apenanti-stis-mainades/

Τάκης Θεοδωρόπουλος, Ήταν δικτάτορας ο Καποδίστριας;

πηγή: ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 10/5/2020

Είδαμε και πάθαμε να απαλλαγούμε από τις ιδεολογικές αγκυλώσεις μιας Αριστεράς η οποία καταδυνάστευε τον δημόσιο χώρο από το σχολείο και το πανεπιστήμιο ώς τις εφημερίδες και τα ηλεκτρονικά μέσα. Δεν απηλλάγημεν ακριβώς, όμως μπορούμε να παραδεχθούμε ότι στα χρόνια της κρίσης η κυριαρχία της απομειώθηκε κυρίως γιατί αποδείχθηκε πως δεν ήταν σε θέση να διατυπώσει μια πρόταση που θα μπορούσε να μας βγάλει από τα αδιέξοδα. Είδαμε και πάθαμε αφού η διάδοσή της συνεργαζόταν αποτελεσματικά με την ανάγκη της ήσσονος προσπάθειας που σημάδεψε την παιδεία μας, και κατά συνέπεια τον δημόσιο λόγο, στα χρόνια της μεταπολίτευσης.

Η ιδεολογία της Αριστεράς πρόσφερε σε οικονομική συσκευασία μια ερμηνεία του κόσμου που σάρωνε και το παρελθόν, εξηγούσε με εύπεπτο τρόπο το παρόν και οδηγούσε με συνοπτικές διαδικασίες στο μέλλον. Ολα μπορούσαν να εξηγηθούν με κοινωνικές συγκρούσεις, οι οποίες «σε τελευταία ανάλυση» ήσαν οικονομικές, και ό,τι δεν μπορούσε να εξηγηθεί απλώς δεν υπήρχε. Εξ ου και η υποβάθμιση της κλασικής παιδείας και η ταύτισή της με την ελληνολατρία. Ομως αυτό είναι άλλο θέμα.

Αυτό που με απασχολεί σήμερα είναι ο θόρυβος που ξέσπασε με αφορμή τον χαρακτηρισμό του Ιωάννη Καποδίστρια ως δικτάτορα από ένα μέλος της Επιτροπής για το 2021, ο οποίος είναι και μέλος του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών. Πρόκειται για τον κ. Αριστείδη Χατζή, συνεργάτη της «Κ». Αν με απασχολεί είναι γιατί με προβλημάτισε ως προς τη λειτουργία της λεγόμενης «φιλελεύθερης» σκέψης. Αναρωτιέμαι δηλαδή μήπως ορισμένοι αναζητούν στον φιλελευθερισμό την ίδια ασφάλεια που παρείχε η ιδεολογία της Αριστεράς σε όσους τη χρησιμοποιούσαν ως αντικλείδι της πραγματικότητας. Εφάρμοζαν μερικές γενικές αρχές βιάζοντας τα φαινόμενα και καταλύοντας τις ιστορικές αποστάσεις, άρα τις ιδιαιτερότητες και τις διαφορές.

Κατ’ αρχάς να θυμίσω ότι ακόμη και ο Κοραής αποκαλούσε τον Καποδίστρια τύραννο. Οσο για τον «δικτάτορα», απ’ τη στιγμή που δεν τον έχω πάνω από το κεφάλι μου και τον βλέπω με την απόσταση του χρόνου που μας χωρίζει δεν τον θεωρώ απαραιτήτως καταδικαστέο. Και ο Ιούλιος Καίσαρ υπήρξε δικτάτωρ για να βοηθήσει τη γερασμένη δημοκρατία να ορθοποδήσει και να αλλάξει τον κόσμο και την Ιστορία. Και για να πάμε λίγο πιο πίσω ο Θουκυδίδης κρίνει τη δημοκρατία του Περικλή ως «ενός ανδρός αρχή».

Θέλω να πω ότι αν εντάξεις τον χαρακτηρισμό στα συμφραζόμενα της εποχής του μπορείς και να τον κρίνεις χωρίς ιδεολογικό πρόσημο, αρνητικό ή θετικό. Ο Καποδίστριας προσπάθησε να οργανώσει σε κράτος το χάος. Του οφείλουμε, πέρα από την αυτοθυσία του και τον πατριωτισμό του, την πρώτη αντίληψη περί κρατικής υπόστασης. Η ιδεολογική αποτίμηση εμφανίζεται από τη στιγμή που κατηγορείς αυτόν τον «δικτάτορα» ότι αντιμετώπισε το Σύνταγμα της εν δυνάμει χώρας σαν «ξυράφι στα χέρια μικρού παιδιού», το αγνόησε με αποτέλεσμα να συγκρουσθεί με το «φιλελεύθερο» αίσθημα όσων απαιτούσαν σύνταγμα.

«Και ακαρτέρει και ακαρτέρει φιλελεύθερη λαλιά». Λυπάμαι που θα στενοχωρήσω τους ιδεολόγους του φιλελευθερισμού, αλλά υποψιάζομαι ότι όταν ο Διονύσιος Σολωμός χρησιμοποιεί τη λέξη δεν εννοεί ακριβώς το ίδιο με το σημερινό liberalism, liberal και τα συναφή. Με ακόμη περισσότερη έκπληξη διάβασα –αν δεν κάνω λάθος στην απάντηση της Επιτροπής 2021– ότι η σύγκρουση κατέληξε με την επιβολή Συντάγματος από τους φιλελεύθερους το 1843. Φιλελεύθερος ο Μακρυγιάννης που έναν χρόνο μετά αγόρευε στη Συνέλευση κατά των «ετεροχθόνων», των ομοεθνών εκτός του μικροχώραφου της επικρατείας; Ποια είναι η σημασία της λέξης «ελευθερία» για την οποία έχυσαν το αίμα τους οι Ελληνες του καιρού εκείνου;

Η «φιλελεύθερη» ανάγνωση της Επανάστασης του 1821 παραμορφώνει την αλήθεια με τον ίδιο τρόπο που την παραμορφώνει και η ανάγνωση του αγώνα ως «ταξικού» αγώνα. Οπως έγραψε ο Παναγιώτης Κονδύλης, γλίτωσε αρκετά νωρίς απ’ την ιδεολογία της Αριστεράς και κατάφερε να μην πέσει στη μεθαδόνη της, την ιδεολογία του φιλελευθερισμού. Είναι ο κίνδυνος που αντιμετωπίζουμε. Οχι μόνον η ταλαίπωρος Ελλάς, αλλά ολόκληρη η Ευρώπη. Προκειμένου να απαλλαγούμε από τους περιορισμούς της μιας ιδεολογίας ανοίγουμε την αγκαλιά μας στο αντίθετό της.

Οι ερευνητές είναι ελεύθεροι να ερευνούν. Και πειράματα να κάνουν και εκρήξεις να προκαλούν σε περίπτωση αποτυχίας. Αν τα πειράματα του κ. Χατζή καταλήξουν ότι ο Καποδίστριας ήταν δικτάτορας, και παρέβη βασικές φιλελεύθερες αρχές του Χάγιεκ, δικαιούται να τον καταδικάσει στο πειραματικό του εργαστήριο.

Απλώς, ας του υπενθυμίσουμε ότι η Επιτροπή για το 2021 δεν είναι επιστημονικό εργαστήριο.

https://www.kathimerini.gr/1077482/opinion/epikairothta/politikh/htan-diktatoras-o-kapodistrias

Τάκης Θεοδωρόπουλος, Η κόρη που δεν θα ’θελα να έχω

πηγή: Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 21/8/2019

Είναι προφανώς έξυπνη. Τόσο έξυπνη, ώστε να μπορεί να αξιοποιήσει τα διάφορα ψυχολογικά της σύνδρομα για την επίτευξη των στόχων της. Το αναφέρω διότι η ίδια το ανέφερε ως επιχείρημα. Πάσχει από ΙΨΔ, ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή. Την ταλαιπωρούν διάφορες ιδεοληψίες, τις οποίες για να αντιμετωπίσει χρησιμοποιεί διάφορες ψυχαναγκαστικές τελετουργίες. Θα μου πείτε και η Ιωάννα της Λωρραίνης άκουγε φωνές. Η Γκρέτα όμως ξεκίνησε από τα απλά. Υποχρέωσε τους γονείς της να γίνουν vegans και να μη χρησιμοποιούν αεροπλάνο. «Το κρέας κλέβει το μέλλον μας», είπε. Για να θυμίσω τα δικά μας παιδιά, η κατανάλωση κρέατος στην περίπτωση είναι κάτι σαν το ελληνικό χρέος που μας υποχρέωσε να πέσουμε στα μνημόνια. Ενα από τα συμπτώματα της ΙΨΔ είναι ότι ο πάσχων μιλάει μόνον όταν ο ίδιος αισθάνεται πως έχει κάτι να πει. «Τώρα είναι η στιγμή να μιλήσω», αποφάσισε. Και επειδή είναι η στιγμή, σταμάτησε να πηγαίνει σχολείο, όπου είναι υποχρεωμένη να ακούει. Μιλάει σε συλλαλητήρια, στον ΟΗΕ, στα κοινοβούλια. Ως γνωστόν, θα διασχίσει τον Ατλαντικό με σκάφος που κινείται από ηλιακή ενέργεια. Η πτήση πάντως που θα έπαιρνε, από ό,τι μαθαίνω, θα γίνει και χωρίς αυτήν. Ομως και ο Χριστός, όταν περπάτησε στα νερά, δεν κατάργησε τις βάρκες. Μεσσίας, προφήτης της Αποκάλυψης, κάτι τέλος πάντων που σε κάνει να αισθάνεσαι ένοχος για τον πολιτισμό σου.

Μπορεί η ανθρώπινη κοινωνία να ζήσει χωρίς την απειλή κάποιου απόλυτου κακού και την υπόσχεση του θριάμβου κάποιου απόλυτου καλού; Είναι κάτι σαν τον εθισμό στη νικοτίνη. Για αιώνες, την υπόθεση τη διασφάλιζε ο χριστιανισμός. Τον σάρωσαν ο Διαφωτισμός και το αποπαίδι του ο κομμουνισμός, η παραδείσια υπόσχεση της αταξικής κοινωνίας. Μετά την κατάρρευση των μεγάλων ιδεολογιών, οι άθεες σοσιαλδημοκρατικές κοινωνίες επινοούν το άτμισμα αντί για το κάπνισμα. Είναι η νεογλώσσα της πολιτικής ορθότητας και η θρησκεία της οικολογίας, μια θρησκεία χωρίς πνευματική υπόσταση. Ανακαλύπτουν τον εχθρό στον ίδιο τους τον εαυτό. Ο Αμος Οζ έλεγε ότι οι φανατικοί δεν έχουν χιούμορ. Σαν να έβλεπε το πρόσωπο της Γκρέτα. Από μιαν άποψη, η ελληνική κοινωνία, μικρή ευτυχώς, χωρίς ιδιαίτερες απαιτήσεις από τον σύγχρονο κόσμο, γεμάτη αντιφάσεις και αρχαϊκές φωλιές, κρατιέται ακόμη μακριά από την επιδημία του νέου μεσσιανισμού.

Πολλοί μου προσάπτουν την εμμονή μου με τους αρχαίους ημών προγόνους. Φαινόμενα όπως η Γκρέτα Τούμπεργκ την ενισχύουν. Οι Ελληνες έφτιαξαν έναν μεγάλο πολιτισμό χωρίς να φοβούνται καμιά Αποκάλυψη και χωρίς να περιμένουν κανέναν μεσσία που θα απαλλάξει τη ζωή απ’ το «κακό». Το αναγνώριζαν ως συστατικό της ύπαρξης και γι’ αυτό επινόησαν το μέτρο. Γι’ αυτό πιστεύω ότι η ελληνική σκέψη σήμερα είναι περισσότερο αναγκαία παρά ποτέ.

https://www.kathimerini.gr/1039182/opinion/epikairothta/politikh/h-korh-poy-den-8a-8ela-na-exw

Τάκης Θεοδωρόπουλος, Ελληνικότητα και ελληνόμετρο

πηγή: Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 18/8/2019

Η συζήτηση περί «ελληνικότητας» έχει σημαδέψει τη γενιά μου. Μας την κληροδότησαν οι παλαιότεροι, και πριν από μερικές δεκαετίες αναβαπτίστηκε στις ιδεολογικές προδιαγραφές της εποχής. Υπάρχει μια «ελληνικότητα» που όχι μόνον διαφέρει, αλλά έρχεται σε αντίθεση με την «ευρωπαϊκότητα»; Για να υποστηριχθεί η ύπαρξή της επιστρατεύθηκαν η βυζαντινή παράδοση, ο ανατολικός χριστιανισμός, το δημοτικό τραγούδι, τα εργόχειρα και το κλαρίνο. Οι Ελληνες δεν ξέρουν από κλαρινέτο. Ξέρουν μόνον κλαρίνο. Ο Σκαλκώτας δεν ήταν παρά ένας καλός μιμητής τρόπων ξένων προς την ελληνική ψυχή. Κοινώς εκτός πεδίου ελληνικότητας.

Η υπόθεση έφτανε ώς την καταγγελία του Διαφωτισμού και του Κοραή και εν πολλοίς τον πολιτισμό της κλασικής Ελλάδας που η θεωρία της «ελληνικότητας» τον θεωρούσε και αυτόν εισαγόμενο. Υποστήριζαν πως τη σχέση της σύγχρονης με την αρχαία Ελλάδα μας τη φόρεσαν οι Ευρωπαίοι λόγιοι, απόδειξη ότι εμείς αναπτύξαμε περισσότερο την προγονολατρία και λιγότερο τη σοβαρή μελέτη τους. Θυμάμαι τον Ν. Γ. Πεντζίκη, που είχε ξεκινήσει ως υπερρεαλιστής για να καταλήξει συναξαριστής, να μου λέει σε μια συνέντευξη για το Τρίτο Πρόγραμμα ότι πρέπει να αφήσουμε τα αρχαία ερείπια να καταρρεύσουν.

Πυρήνας της «ελληνικότητας» ήσαν «των Ελλήνων οι κοινότητες» που φτιάχνουν άλλο γαλαξία όπως λέει κι ο Σαββόπουλος. Κοινώς, ο περιούσιος και καθαγιασμένος «λαός». Ο Κωνσταντίνος Τσάτσος στον «Διάλογο για την ποίηση» που άνοιξε με τον Σεφέρη το διατυπώνει με λογιότερο τρόπο: «Στους παλαιότερους λογοτέχνες μας είναι εξαιρετικά έντονη, και κάποτε υπερβολικά αποκλειστική, η προσπάθεια να εκφράσουν αποκλειστικά την ελληνική ψυχή, τη γη της, και την ιστορία της… οι εκφραστικοί τους τρόποι πλάσθηκαν από τη μεγαλύτερη δυνατήν εκμετάλλευση του λαογραφικού μας θησαυρού». Ο διάλογος γίνεται στη δεκαετία του ’30, ο Τσάτσος αναφέρεται στους προηγούμενους, όμως η διατύπωση θα μπορούσε κάλλιστα να αντιμετωπιστεί ως μανιφέστο της λογοτεχνικής γενιάς του ’30.

Όντως, ως τη δεκαετία του ’30, αλλά θα έλεγα και ως τις δεκαετίες ’60 και ’70, ακόμη η ζωή του Έλληνα αγρότη, ή και νησιώτη, δεν διέφερε και πολύ από τη ζωή του στα χρόνια της τουρκοκρατίας, του Βυζαντίου, για να μη φτάσω ως την ομηρική εποχή. Ο αγρότης που αλωνίζει πετώντας το στάρι στον αέρα για να το ξεχωρίσει ο άνεμος υπάρχει σε φωτογραφία του Άρη Κωνσταντινίδη, αν δεν κάνω λάθος, υπάρχει όμως και στην Ιλιάδα. Τι γίνεται, όμως, στη δεκαετία του ’80, όταν ξεσπάει η συζήτηση περί «ελληνικότητας»; Πολλώ μάλλον το 2019. Για να μην πω ότι η συσχέτιση λογοτεχνικής δημιουργίας με τον λαογραφικό θησαυρό είναι μια πρώτης τάξεως συνταγή για την παραγωγή αισθητικής μετριότητας όπως το απέδειξε η γενιά του ’30 όποτε ακολούθησε κατά γράμμα αυτή τη συνταγή.

Υπάρχει και κάτι ακόμη πιο ουσιαστικό. Διότι μιλάμε πάντα για δημιουργία και όχι για πολιτική. Ο Τσαρούχης λάτρευε τους ιμπρεσιονιστές και τον Ρενουάρ. Μετέφρασε, όμως, την αισθητική τους γλώσσα σε ελληνική παλέτα. Το ίδιο ισχύει και για τον Χατζηκυριάκο-Γκίκα και τον κυβισμό, το ίδιο και για τον Εγγονόπουλο και τον υπερρεαλισμό. Ο Σεφέρης συνομιλούσε με τον Βαλερί και τον Έλιοτ και ο Ελύτης με τον Ρενέ Σαρ. Το λέει ο Σεφέρης στον διάλογό του με τον Τσάτσο: η ελληνικότητα έχει να κάνει με τη δημιουργική χειρονομία. Αν καταφέρεις να κάνεις μεγάλη ποίηση στα ελληνικά, ακόμη κι αν δεν ξέρεις ελληνικά, τότε δημιουργείς ελληνικότητα. Ως παράδειγμα ο Σεφέρης φέρνει τους τρεις μεγάλους οι οποίοι, πάντα κατά τον ίδιο, δεν ήξεραν ελληνικά: τον γενάρχη Σολωμό, τον εξόριστο Κάλβο και τον Καβάφη.

Θα μου πείτε τι νόημα έχει μια συζήτηση για την ελληνικότητα, εν έτει 2019, σε μια Ελλάδα που έχει ενταχθεί στη μεγάλη ευρωπαϊκή κοινωνία. Η αλήθεια είναι ότι όταν προ ημερών ξαναδιάβασα έπειτα από χρόνια τον «Διάλογο για την ποίηση» του Σεφέρη με τον Τσάτσο, η πρώτη μου αντίδραση ήταν ότι πρόκειται για μια συζήτηση περί όνου σκιάς, παρωχημένη, κατά συνέπεια αδιάφορη. Γεννήθηκαν δεύτερες σκέψεις, αυτές που ακολουθούν σαν τις «Λιτές» τις Ερινύες των σοβαρών κειμένων. Λιτές, θεότητες που λύτρωναν τους μετανοημένους από το κυνήγι των Ερινύων.

Έχει νόημα μια συζήτηση για την ελληνικότητα σήμερα. Θέμα πολύ σοβαρό για να το εμπιστευθούμε στους πολιτικούς ή στους πανεπιστημιακούς που φιλοδοξούν να κάνουν πολιτική καριέρα. Έχει νόημα, διότι θα μας βοηθήσει να συνειδητοποιήσουμε πως αν ακούγαμε τη φωνή των δημιουργών μας κι αν είχαμε το θάρρος να δούμε τα έργα τους, θα είχαμε απαλλαγεί από μεγάλο μέρος της ψυχασθένειας των πρώτων 200 ετών του νεοελληνικού κράτους.

Τουλάχιστον σε ό,τι αφορά την παιδεία μας. Θα είχαμε τουλάχιστον αντιληφθεί ότι η ελληνικότητα δεν έχει σχέση με το ελληνόμετρο των τσαρλατάνων. Και ότι είναι το βαθύτερο ρεύμα που μας συνδέει με τον ευρωπαϊκό πολιτισμό. Αυτό τουλάχιστον μας λένε η λογοτεχνία και η τέχνη μας.

https://www.kathimerini.gr/1038790/opinion/epikairothta/politikh/ellhnikothta-kai-ellhnometro

Τάκης Θεοδωρόπουλος, Το «ξέπλυμα» της Εκκλησίας

πηγή: Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 31/7/2019

Πετούν σαν γλάροι στο αφρισμένο πέλαγος της προόδου. Θαυμάζω την ανεμελιά τους, την άνεση της πτήσης τους στον αιθέρα του Διαδικτύου. Μετεωρίζονται με τα φτερά τους απλωμένα και το βλέμμα καρφωμένο στη λεία τους. Μυρίζονται από μακριά τις ξεπερασμένες ιδέες και χιμούν να τις καταβροχθίσουν με την αυταρέσκεια του κατακτητή των καιρών. Είχα καιρό να ακούσω το κρώξιμό τους πάνω από τη χωματερή της κεφαλής μου. Είχα αρχίσει να ανησυχώ. Μήπως τα συντηρητικά μου σκουπίδια δεν αξίζουν πια τον κόπο; Την περασμένη Κυριακή, στο άρθρο μου με τίτλο «Το “παπαδαριό” και οι αμβλώσεις», έγραψα ότι ευτυχώς υπάρχει και η Εκκλησία, για να μπορούν οι προοδευτικοί να θυμούνται πόσο προοδευτικοί είναι. Και τα κοπάδια των γλάρων μυρίστηκαν σκουπίδι και μου όρμησαν, όπως τα «Πουλιά» στην ομώνυμη ταινία του Χίτσκοκ. Αυτή τη φορά με κατηγορούν ότι προσπαθώ να «ξεπλύνω» την Εκκλησία, έχοντας το θράσος να υποστηρίξω ότι οφείλει να είναι κατά των αμβλώσεων. Υποστηρίζω δε ότι μια σοφία 2.000 ετών δεν μπορούμε να την ξεπετάξουμε στο όνομα του αντικληρικαλισμού, που πολλοί θεωρούν ότι είναι η μόνη πραγματική σοφία. Προφανώς, διότι δεν γνωρίζουν άλλη. Αν δεν είσαι αμόρφωτος, είτε είσαι θρησκευόμενος είτε όχι, ξέρεις ότι τα Ευαγγέλια και οι Πατέρες παράγουν σοφία. Αν δεν την αποδέχεσαι, τότε δεν μπορείς να καταλάβεις τη μισή Αναγέννηση, που σκηνοθετεί τη Βίβλο. Και δεν μπορείς να καταλάβεις ούτε γιατί θεωρήθηκε αιρετικός «Ο τελευταίος πειρασμός» του Καζαντζάκη. Θα μου πείτε, τι να την κάνεις την Αναγέννηση όταν έχεις στα χέρια σου τις Εντολές της πολιτικής ορθότητας σε υπερσύγχρονες χολιγουντιανές σκηνοθεσίες. Και ο Καζαντζάκης, τι μισογύνης κι αυτός!

Η Εκκλησία δεν είναι εγκληματική οργάνωση για να χρειάζεται «ξέπλυμα». Έχει πολλά προβλήματα, προκαλεί άλλα τόσα, όμως είναι ένας από τους θεσμούς που στηρίζουν το κοινωνικό οικοδόμημα. Τα αναθέματα του αντικληρικαλισμού δεν διαφέρουν από τα αναθέματα των φανατικών χριστιανών. Ο φιλελεύθερος δογματισμός συναντά το μαρξιστικό «η θρησκεία είναι το όπιο του λαού». Με αφορμή τις αντιδράσεις στο άρθρο μου της Κυριακής, μπόρεσα για ακόμη μία φορά να διαπιστώσω το βασικό πρόβλημα της παιδείας μας. Έχουμε μάθει να διαβάζουμε με όρους έκθεσης ιδεών. Τι το «ορθόν», τι «μη ορθόν» και τι το ανάμεσό τους. Όπου το ανάμεσο είναι το ίδιο το κείμενο. Αρπάζουμε σαν τους γλάρους ό,τι θεωρούμε θρεπτικό για το στομάχι των απόψεών μας. Πώς λέγεται αυτό; Αδυναμία κατανόησης κειμένου. Θα έλεγα πως είναι πρόβλημα της ελληνικής παιδείας αν δεν υπήρχαν τα αμερικανικά πανεπιστήμια ή η βέβηλη γραφή του Ουελμπέκ. Και πάλι το κοινότοπον. Μόνον η ανάγνωση της κλασικής λογοτεχνίας μπορεί να μας θεραπεύσει από την αδυναμία κατανόησης κειμένου, την κερκόπορτα του πολιτισμού μας.

https://www.kathimerini.gr/1036300/opinion/epikairothta/politikh/to-3eplyma-ths-ekklhsias

Τάκης Θεοδωρόπουλος, Το «παπαδαριό» και οι αμβλώσεις

πηγή: Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 28/7/2019

Ευτυχώς υπάρχει η Ιερά Σύνοδος που δίνει την ευκαιρία στις κοινότητες των προοδευτικών να αποδεικνύουν ότι είναι προοδευτικοί. Τελευταίο σουξέ το θέμα των αμβλώσεων. «Παπαδαριό» τους ανεβάζει και τους κατεβάζει το επαναστατικό Διαδίκτυο, αναθεματίζοντάς τους, εξορίζοντάς τους στον Μεσαίωνα επειδή τόλμησαν να ταχθούν κατά των αμβλώσεων και να κηρύξουν την «ημέρα του αγέννητου παιδιού».

Η Εκκλησία, και όχι μόνον η Εκκλησία της Ελλάδος, είναι από τη φύση της οργανισμός συντηρητικός. Στηρίζει την ύπαρξή της στην υπεράσπιση αξιών που αποτελούν τον κορμό της σκέψης της και της συμπεριφοράς της. Αν δεν ανταποκρίνεται πάντα σε αυτές τις αρχές αυτό είναι άλλο ζήτημα. Την αποτελούν άνθρωποι και αυτοί οι άνθρωποι έχουν αδυναμίες. Οταν πιστεύεις και κηρύσσεις πως η ζωή είναι δώρο του Θεού θα ήταν παράλογο να υποστήριζες πως είσαι υπέρ των αμβλώσεων. Είναι άλλο να διαφωνείς με τη στάση της Εκκλησίας και άλλο να την απαξιώνεις επειδή υπερασπίζεται την πίστη της.

Να υπενθυμίσω στους κήρυκες της προοδευτικής σκέψης πως στη δεκαετία του ’70, όταν η Καθολική Εκκλησία είχε προτείνει δημοψήφισμα για το θέμα, ο Πιερ Πάολο Παζολίνι είχε ταχθεί κατά της νομιμοποίησης των αμβλώσεων. Οι αριστεροί φίλοι τού είχαν επιτεθεί. Κάποιος ψυχαναλυτής είχε αποφανθεί πως επειδή ήταν ομοφυλόφιλος ταυτιζόταν με το έμβρυο μέσα στη μήτρα. Ποιος είπε ότι η ψυχανάλυση σε απαλλάσσει από τον φόρο της βλακείας; Επικαλούμαι τη στάση του εμβληματικού Παζολίνι επειδή αποδεικνύει ότι το ζήτημα δεν εντάσσεται στον μανιχαϊσμό που χωρίζει το ανθρώπινο σύμπαν σε προοδευτικούς και συντηρητικούς. Είναι ζήτημα πολυπλοκότερο από τη γραβάτα.

Οσο για τον όρο «αγέννητο παιδί» που τους φαίνεται τόσο παράλογος και σκοταδιστικός, παραπέμπω στη συγκίνηση των γονιών όταν στο πρώτο υπερηχογράφημα ακούσουν τους χτύπους της καρδιάς του ασχημάτιστου ακόμη πλάσματος. Δεν έχουν δει το πρόσωπό του, δεν το έχουν πιάσει στα χέρια τους, όμως είναι το παιδί τους.

Εχει ταυτότητα και ξεχωρίζει από τον υπόλοιπο κόσμο. Εξάλλου αν ο γυναικολόγος έχει επιστημονική συνείδηση, όσο προοδευτικός κι αν είναι, θα κάνει ό,τι μπορεί για να μεταπείσει τη μητέρα ακόμη κι αν είναι ο ίδιος που θα δεχθεί να πραγματοποιήσει την άμβλωση.

Η στάση της Εκκλησίας αναδεικνύει ένα σοβαρό ζήτημα. Η αποδοχή της άμβλωσης δεν είναι προφανής, όπως θέλει να μας την παρουσιάσει η κυρίαρχη προοδευτική σκέψη. Και η αλήθεια είναι ότι σε έναν κόσμο που θεωρεί προφανή, αν όχι αναγκαία, κάθε υπέρβαση ορίων και αξιών που έχει κληρονομήσει, κάποιοι πρέπει να μας υπενθυμίζουν πως η αλόγιστη κατάργηση των ορίων οδηγεί στη βαρβαρότητα.

Ανήκω στη γενιά της σεξουαλικής απελευθέρωσης. Ηταν τα ωραία αυτά χρόνια που τα παραδοσιακά αφροδίσια είχαν καταπολεμηθεί από τα αντιβιοτικά και ο τρόμος του AIDS δεν είχε κάνει την εμφάνισή του. Κενό αναστολών. Οι προφυλάξεις θεωρούνταν περιττές, όταν δεν αντιμετωπίζονταν ως ενοχλητικές. Το αποτέλεσμα είναι ότι μια ολονυχτία παρά θίν’ αλός μπορούσε να οδηγήσει τη γυναίκα στο μαιευτήριο δύο μήνες μετά για να «ρίξει» ό,τι περίσσεψε από την απόλαυση. Ο,τι πιο απλό το θεωρούσαμε τότε, ώσπου ήρθε η ώρα να κάνουμε κι εμείς παιδιά και να διαπιστώσουμε ότι δεν ήταν δα και τόσο απλό.

Δεν έχω αντίρρηση ότι ιεράρχες υποτιμούν με τη στάση τους την Εκκλησία. Οπως εκείνος που συνέδεσε την ομοφυλοφιλία με τον πρωκτικό έρωτα κατά τη διάρκεια της κύησης. Δεν εξηγεί βέβαια τη γυναικεία ομοφυλοφιλία, όμως αυτή μάλλον δεν τον απασχολεί. Για περισσότερες πληροφορίες τον παραπέμπω στον λόγο του Αριστοφάνη στο πλατωνικό «Συμπόσιο». Είναι αφελής ο άνθρωπος, είναι πονηρός ή απλώς αγράμματος; Ενα είναι το βέβαιο. Οι ανοησίες τέτοιου τύπου υποβαθμίζουν την Εκκλησία και τη ρίχνουν βορά στη χλεύη του αντικληρικαλισμού.

Ισχυρό ταμπού της γενιάς μου ο αντικληρικαλισμός. Συμβαδίζει με τις υποχρεώσεις που μας επέβαλε η σεξουαλική απελευθέρωση. Ταυτίσαμε το ράσο με το «Ελλάς Ελλήνων Χριστιανών» και το εξορίσαμε σ’ ένα παρελθόν που δεν θέλαμε να ξαναζήσουμε. Ομως η Ελλάδα ευτυχώς ξεπέρασε την εποχή που ο Χριστόδουλος διοργάνωνε συλλαλητήρια για την αναγραφή του θρησκεύματος στις ταυτότητες. Ο αντικληρικαλισμός είναι εξίσου παρωχημένος με τους ζηλωτές που κάποτε διαδήλωναν για την προβολή του έργου «Ο τελευταίος πειρασμός». Μας περισσεύουν και οι δύο εκδοχές του φανατισμού.

Πρόπερσι ήταν η διδασκαλία των Θρησκευτικών. Τώρα είναι οι αμβλώσεις. Κάποτε θα πρέπει να αρχίσει να μας απασχολεί η ευκολία με την οποία διαδηλώνουμε την ανωτερότητά μας απέναντι σε μια σοφία που έχει δύο χιλιάδες χρόνια ζωής. Και να πάψουμε να περιφρονούμε την γιαγιούλα που ανάβει κεράκι επειδή φοβάται τον θάνατο.

https://www.kathimerini.gr/1035885/opinion/epikairothta/politikh/to-papadario-kai-oi-amvlwseis

Τάκης Θεοδωρόπουλος, Γιατί χρειάζονται τα Θρησκευτικά

πηγή: Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

http://www.kathimerini.gr/832786/opinion/epikairothta/politikh/giati-xreiazontai-ta-8rhskeytika

Αν πρόκειται να περάσεις Πανελλήνιες, τρέχεις όλη μέρα από το σχολείο στο φροντιστήριο και ξέρεις πως αν μπορείς να γλιτώσεις μία ώρα την εβδομάδα, θα το κάνεις. Θα ζητήσεις απαλλαγή από τα θρησκευτικά κι ας μην είσαι άθεος ή ετερόδοξος. Θα αδιαφορήσεις και για τη λογοτεχνία από τη στιγμή που ξέρεις ότι δεν πρόκειται να εξετασθείς επί του θέματος. Αν μάλιστα έχεις συμπληρώσει τα 17 σου, άρα θεωρείσαι ενήλικος από τον νόμο, και δεν χρειάζεσαι καν τη συγκατάθεση των γονέων σου για να απαλλαγείς, τότε δεν το σκέφτεσαι. Βάσει αυτής της λογικής ο τελειόφοιτος έχει τη διακριτική ευχέρεια να διδάσκεται ό,τι τραβάει η όρεξή του. Τότε ποίο το νόημα της γενικής παιδείας;

Αυτή είναι η χρησιμοθηρική απάντηση στη συζήτηση που άνοιξε μια δήλωση της κ. Αναγνωστοπούλου σε ραδιοφωνικό σταθμό. Η ίδια προσπάθησε να την περιβάλλει με δημιουργική ασάφεια στη συνέχεια, όμως η συζήτηση άνοιξε. Γιατί χρειάζονται τα θρησκευτικά στην εκπαίδευση; Αλλέως πώς: σε τι χρειάζονται τα θρησκευτικά; Η απάντηση της επίσημης εκκλησίας είναι ότι η ορθοδοξία αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι του ελληνισμού. Θα συμφωνήσω, όπως θα συμφωνήσω ότι το παιδί από το δημοτικό θα πρέπει να αποκτά το αίσθημα της χριστιανικής ηθικής, τον διαχωρισμό του καλού και του κακού, τον σεβασμό στον πατέρα σου και τη μητέρα σου.

Η προαιρετική διδασκαλία των θρησκευτικών, με το επιχείρημα της ανεξιθρησκίας, μπορεί να τανύζει τις χορδές της προοδευτικής ψυχής, δεν παύει όμως να αποτελεί την άλλη πλευρά του νομίσματος. Οπως η αθεΐα είναι η άλλη πλευρά της πίστης. Το ζήτημα είναι λίγο πιο περίπλοκο. Η Βίβλος, η Παλαιά και η Καινή Διαθήκη, είναι ένας από τους πυλώνες του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Οι επιστολές του Παύλου είναι από τα σημαντικότερα κείμενα της γλώσσας μας, κείμενα γραμμένα από Ρωμαίο πολίτη που έμαθε τα ελληνικά ως ξένη γλώσσα. Το ζήτημα δεν θα λυθεί αν αντικατασταθούν τα θρησκευτικά με τη θρησκειολογία ή την ιστορία των θρησκειών. Χριστιανισμός πρέπει να διδάσκεται.

Η Εκκλησία πρώτη θα έπρεπε να επεξεργαστεί τρόπους για να απαλλαγεί η διδασκαλία των Θρησκευτικών από την προσήλωση στη δογματική τυπολατρία. Θα μου πείτε όλο το εκπαιδευτικό σύστημα, από τον Πλάτωνα ώς τον Βιζυηνό, κι από την Αλγεβρα ώς τη Φυσική στηρίζεται στην τυπολατρική παπαγαλία. Γιατί να εξαιρεθούν τα θρησκευτικά; Και γιατί σε λίγα χρόνια, καιρού επιτρέποντος, να μη μετατραπεί και η διδασκαλία των αρχαίων σε προαιρετική; Λυπάμαι αλλά το ζήτημα που άνοιξε, αν άνοιξε, δείχνει την ανικανότητά μας όχι μόνον να σχεδιάσουμε, αλλά ακόμη και να σκεφθούμε πώς θα σχεδιάσουμε το ελληνικό σχολείο.

Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΕΔΩ