Και ο Θεός έπλασε τη γυναίκα…
Η θέση της γυναίκας στο χριστιανισμό
Επιμέλεια: Θ. Ι. Ρηγινιώτης
Στις τέσσερις πιο σημαντικές Γυναίκες της ζωής μου:
τη γιαγιά μου Γαρυφαλίτσα, τη μητέρα μου Γεωργία,
τη σύζυγό μου Ειρήνη και την κόρη μας Νεκταρία.
Το παρόν άρθρο συντάχθηκε με αφορμή αυτό: http://athriskos.gr/modules.php?name=News&file=article&sid=20.
Το ζήτημα της θέσης της γυναίκας στο χριστιανισμό είναι τεράστιο και, για να αναπτυχθεί με κάποια σχετική πληρότητα, χρειάζεται ένα ολόκληρο βιβλίο. Επειδή όμως ενέσκηψε πρόσφατα ένας αδελφός μας, όψιμος «υποστηρικτής» του γυναικείου φύλου, επαναλαμβάνοντας γνωστό παραμύθι (ότι ο χριστιανισμός «υποτίμησε» τη γυναίκα), ας μου επιτραπούν λίγα σχόλια.
1. Γυναίκες πρότυπα
Κατ’ αρχάς αναρωτιέμαι τι άποψη έχει για τις γυναίκες ο ίδιος ο συντάκτης του εν λόγω λιβέλου. Αν πάντως είναι πράγματι «φίλος των γυναικών», τον προτρέπω να εορτάσει μαζί μας τις αγίες που εορτάζουμε κι εμείς, και περισσότερο όλων την Παναγία, να ψάλλει μαζί μας τους Χαιρετισμούς, ίσως και την Παράκληση της Παναγίας (αν η «αυτονόμησή του από το Θεό» δεν του «απαγορεύει» να υμνεί τη γυναίκα που γέννησε το Θεό ως άνθρωπο). Ο χριστιανισμός, όπως θεώρησε αυτονόητο ότι ένας άντρας (ο άγιος Ελευθέριος) μπορεί να είναι προστάτης άγιος των εγκύων γυναικών, έτσι θεώρησε αυτονόητο και να υψώσει ναούς σε γυναίκες, να τις τιμήσει με ύμνους, εικόνες κ.τ.λ., και μάλιστα σε γυναίκες ανθρώπους, όχι θεές, δηλαδή να υψώσει γυναικεία πρότυπα που κάθε γυναίκα μπορεί να κατακτήσει (το ίδιο και η Παναγία, που τιμάται τόσο πολύ ως άνθρωπος και όχι θεά –δηλαδή ως όμοια με τη μητέρα μας, τη σύζυγο, την αδελφή, την κόρη μας και όλες τις γυναίκες του περιβάλλοντός μας, νέες και ηλικιωμένες– και έφτασε στην ύψιστη τιμή να ονομάζεται «Θεοτόκος», όπως δεν ονομάστηκε καμία από τις αρχαίες μητέρες θεών ή ημίθεων). Πρότυπα γυναικών που έφτασαν στη θέωση, ενώθηκαν με το Θεό, τέλεσαν θαύματα πριν και μετά την κοίμησή τους, δίδαξαν άντρες, αντιστάθηκαν σε αυτοκράτορες, άντεξαν σε φρικτά βασανιστήρια, συμβούλευσαν ακόμη και οικουμενική σύνοδο (αγία Ευφημία). [Για το τι είναι η θέωση βλ. http://vardavas.blogspot.com/2009/09/1.html].
- οι ισαπόστολοι αγίες Μαρία η Μαγδαληνή (η «τέτραθλος και ανδρεία γυνή» κατά τον άγ. Ιω. Χρυσόστομο), Φωτεινή και Μαριάμνα (μαθήτριες του Χριστού), Θέκλα η Πρωτομάρτυς, Νίνα η απόστολος της Γεωργίας κ.ά.,
- να αναφέρουμε επίσης τις γυναίκες που κατονομάζει ο άγιος απόστολος Παύλος στο κεφ. 16 της προς Ρωμαίους, προσθέτοντας μάλιστα τι οφείλει (ο ίδιος ή η Εκκλησία γενικότερα) σε καθέναν και καθεμιά απ’ αυτούς: «…χαιρετίστε την Περσίδα, την αγαπητή…, χαιρετίστε τον Ρούφο, τον εκλεκτό εν Κυρίω, και τη μητέρα του και δική μου μητέρα» –εννοεί ότι την αγαπάει σα μητέρα του– «χαιρετίστε τον Ακύλα και την Πρίσκιλλα, τους συνεργάτες μου, που πρόταξαν το στήθος τους για να με προστατεύσουν» –δηλ. έβαλαν σε κίνδυνο τη ζωή τους– φανερώνοντας και την ισότιμη θέση που είχαν άνδρες και γυναίκες στην πρώτη Εκκλησία: «… χαιρετίστε τον Ανδρόνικο και την Ιουνία …, που είναι επίσημοι ανάμεσα στους αποστόλους και έγιναν χριστιανοί πριν από μένα…, χαιρετίστε την Τρύφαινα και την Τρυφώσα, που κοπιάζουν στην υπηρεσία του Κυρίου» κ.λ.π. (εδώ αναφέρεται και η αγία Φοίβη, η διάκονος της Εκκλησίας των Κεχραιών και «προστάτις πολλών», που μετέφερε την επιστολή),
