Ανθολὀγιον 359: Άγιος Σωφρόνιος του Essex

[...] Ὁ Ἄνθρωπος - Ὑπόστασις ἐκδηλοῦται διὰ τῆς λειτουργίας τῆς αὐτοσυνειδησίας, τοῦ αὐτοπροσδιορισμοῦ, ὡς καὶ διὰ τῆς ἱκανότητος αὐτοῦ νὰ γνωρίζῃ οὐχὶ μόνον τὸν κόσμον τῶν κτιστῶν πραγμάτων, ἀλλὰ καὶ τὸ Θεῖον Εἶναι, τουτέστι τὸν Ἴδιον τὸν Δημιουργόν. Ἐπιγινώσκει ἑαυτὸν ἐναργέστερον ἐν τῇ φλογί τῆς ἀγάπης τῆς ἑνούσης αὐτὸν μετὰ τοῦ ἠγαπημένου Θεοῦ. Ἡ ἀγάπη, δι’ ἰδιαιτέρου τρόπου ἑνοῦσα τὸν ἄνθρωπον μετὰ τοῦ Θεοῦ, χαρίζεται εἰς αὐτὸν καὶ τὴν Θεογνωσίαν. Εἰς τὴν ἐν ἡμῖν ὑποστατικὴν ἀρχὴν ἀποκαλύπτεται ὁ Θεός ἐν τῷ φωτὶ καὶ ὡς Φῶς, ἐν τῇ ζέσει τῆς ἀγάπης καὶ ὡς Ἀγάπη. [...]

Ἁγίου Σωφρονίου τοῦ Essex, Ὀψόμεθα τὸν Θεὸν καθῶς ἐστι, ἔκδοσις Ἱερᾶς Μονῆς Τιμίου Προδρόμου Essex, Essex 1996, σελ. 321.

Μητροπολίτου Σουρόζ Αντωνίου (Bloom), Κυριακή της Ορθοδοξίας

πηγή: ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΛΕΜΕΣΟΥ

Γιορτάζουμε σήμερα, όπως κάθε χρόνο στο τέλος της πρώτης εβδομάδας της Σαρακοστής, την Πανήγυρη και τον Θρίαμβο της Ορθοδοξίας. Και πρέπει, κάθε χρόνο, να θυμόμαστε τι σημαίνει αυτή η ημέρα, όχι μοναχά ως ένα γεγονός ιστορικό, αλλά επίσης και για την προσωπική μας ζωή. Πρώτα απ’ όλα να θυμηθούμε ότι ο θρίαμβος της Ορθοδοξίας δεν σημαίνει τον θρίαμβό της στους άλλους ανθρώπους. Αποτελεί τον θρίαμβο της Θείας Αλήθειας στις καρδιές εκείνων που ανήκουν στην Ορθόδοξη Εκκλησία και που διακηρύττουν την αποκεκαλυμμένη από τον Θεό αλήθεια, στην ακεραιότητα και στην ευθύτητά της. Πρέπει σήμερα να ευχαριστήσουμε τον Θεό ολόψυχα που μας αποκάλυψε τον εαυτό Του, που εξοβέλισε το σκοτάδι από τον νου και την καρδιά εκατοντάδων ανθρώπων, που Αυτός που είναι η Αλήθεια μοιράστηκε με εμάς την γνώση της τέλειας Θεϊκής Αλήθειας.

Δεν πρέπει να ξεχνάμε, ότι δεν πρόκειται εδώ για εικόνες από ξύλο και χρώμα, αλλά για τον Θεό που φανερώνεται στον κόσμο. Ο καθένας μας, δημιουργήθηκε κατ’ εικόνα του Θεού. Είμαστε όλοι ζωντανές εικόνες του Θεού και αυτό το γεγονός αποτελεί για μας μία τεράστια ευθύνη, γιατί μία εικόνα ίσως να μοιάσει με παρωδία και να γίνει μέσο βλασφημίας του Θεού. Πρέπει να σκεφτούμε και να αναρωτηθούμε: αξίζουμε, είμαστε ικανοί να καλούμαστε εικόνα του Θεού; Ένας συγγραφέας της Δύσης είπε, ότι οι άνθρωποι που συναντούν ένα Χριστιανό, θα έπρεπε να τον βλέπουν όπως ένα όραμα, σαν μία αποκάλυψη που ποτέ πριν δεν είχαν, ότι η διαφορά ανάμεσα σε ένα Χριστιανό και σε έναν μη Χριστιανό, είναι το ίδιο σπουδαία, ριζοσπαστική και εντυπωσιακή, όσο διαφέρει ένα άγαλμα από έναν ζωντανό άνθρωπο. Ένα άγαλμα ίσως να είναι όμορφο, αλλά είναι φτιαγμένο από πέτρα ή από ξύλο και είναι άψυχο. Ένας άνθρωπος, ίσως με την πρώτη εντύπωση να μην φανερώνει ότι ζει μία τέτοια ομορφιά, αλλά όσοι τον συναντούν, θα πρέπει να μπορούν να διακρίνουν σ’ εκείνον τη λάμψη της παρουσίας του Αγίου Πνεύματος, να αναγνωρίζουν τον ίδιο τον Θεό που αποκαλύπτει τον εαυτό Του, μέσα από την ταπεινή μορφή μιας ανθρώπινης ύπαρξης, όπως αυτοί που προσκυνούν ευλαβικά μια εικόνα, μια εικόνα ιερή και ευλογημένη από την Εκκλησία.

Όσο δεν είμαστε για τους γύρω μας μια τέτοια εικόνα, έχουμε αποτύχει στην αποστολή μας, δεν διακηρύττουμε με τη ζωή μας, τον θρίαμβο της Ορθοδοξίας, δίνουμε ψευδή μαρτυρία για όσα κηρύττουμε. Και για τούτο, ο καθένας από εμάς και όλοι μαζί συνολικά φέρουμε την ευθύνη, επειδή ο κόσμος που συναντά χιλιάδες χριστιανών, δεν μεταστρέφεται από το όραμα της παρουσίας του Θεού, ανάμεσά τους, που με τα χοϊκά, αλλά δοξασμένα, άγια σώματά τους μεταμορφώνουν τον κόσμο.

Ό,τι είναι απλά αληθινό για μας, είναι αληθινό για τις εκκλησίες μας. Ο Χριστός ονόμασε τις εκκλησίες μας οικογένεια, μια κοινότητα Χριστιανών που θα γίνει ένα ανθρώπινο σώμα, όπου οι άνθρωποι είναι ενωμένοι μέσα από την ολοκληρωτική αγάπη, την αυτοθυσία, που είναι η ίδια η αγάπη του Θεού προς εμάς. Η Εκκλησία κλήθηκε και καλείται ακόμα να αποτελέσει ένα σώμα ανθρώπων που το χαρακτηρίζει η σαρκωμένη αγάπη του Θεού. Αλίμονο, αυτό που συναντούμε σε όλες τις εκκλησίες μας, δεν είναι το θαύμα της Θείας Αγάπης.

Από την αρχή, αλίμονο, η Εκκλησία οικοδομήθηκε με αυστηρό και επίσημο τρόπο, σύμφωνα με την ιεραρχία του Κράτους. Σε αυτό το σημείο, αποτύχαμε στο να μοιάσουμε στ’ αλήθεια στην πρώτη κοινότητα των Χριστιανών. Ο Τερτυλλιανός στα κείμενά του υπέρ των Χριστιανών, λέει στον Ρωμαίο Αυτοκράτορα: «Όταν οι άνθρωποι μας συναντούν, στέκονται και λένε: Πόσο αγαπιούνται αυτοί οι άνθρωποι!» Δεν αποτελούμε στο σύνολο ένα σώμα ανθρώπων, για το οποίο κάποιος θα μπορούσε να μιλήσει έτσι. Και πρέπει να μάθουμε αυτό που θέλει ο Θεός από εμάς, αυτό που ήταν μια φορά η Εκκλησία: να ξαναφτιάξουμε τις κοινότητες, τις εκκλησίες, τις ενορίες, τις επισκοπές, τα πατριαρχεία, ολόκληρη την Εκκλησία, έτσι που ολόκληρη η ζωή, η πραγματικότητα της ζωής θα είναι η πραγματικότητα της αγάπης. Αλίμονο, ακόμα δεν το έχουμε μάθει αυτό.

Και έτσι, όταν εορτάζουμε τη γιορτή του θριάμβου της Ορθοδοξίας, ας θυμόμαστε το ότι ο Θεός είναι ο νικητής, το ότι εμείς διακηρύττουμε την αλήθεια, την αλήθεια του Θεού, ενσαρκωμένη και αποκεκαλυμμένη από τον ίδιο, και το ότι είναι μία τεράστια ευθύνη για όλους μαζί και για τον καθένα χωριστά το ότι δεν πρέπει να δίνουμε ψευδή μαρτυρία για όσα κηρύττουμε, με τον τρόπο της ζωής μας. Ένας δυτικός θεολόγος είχε πει ότι πιθανόν να κηρύττουμε όλη την αλήθεια της Ορθοδόξου πίστεως, και ταυτόχρονα να την ακυρώνουμε, να τη διαψεύδουμε με τη ζωή μας, αποδεικνύοντας ότι πρόκειται για λόγια, και όχι για πραγματικότητα. Πρέπει να μετανοήσουμε γι’ αυτήν την κατάσταση και να αλλάξουμε. Πρέπει να γίνουμε τέτοιοι που οι άνθρωποι που μας συναντούν, θα βλέπουν σε μας την αλήθεια, το φως του Θεού, την αγάπη Του για τον καθένα χώρια και για όλους μαζί. Όσο δεν το κάνουμε, όσο δεν μετανοούμε, δεν μετέχουμε στον Θρίαμβο της Ορθοδοξίας. Ο Θεός θριάμβευσε, όμως έβαλε εμάς υπεύθυνους για να θριαμβεύσει η ζωή μέσα από τη δική Του δόξα για το καλό όλου του κόσμου.

Γι’ αυτό, ας μάθουμε να ζούμε σύμφωνα με το Ευαγγέλιο, που είναι η Αλήθεια και η Ζωή, όχι μόνο προσωπικά, αλλά συνολικά και να οικοδομήσουμε κοινωνίες Χριστιανών που αποκαλύπτουν τον Θεό στον κόσμο, έτσι που ο κόσμος βλέποντάς μας, να πει: «Ας αναμορφώσουμε τους θεσμούς, τις σχέσεις μας, ας ανανεώσουμε ό,τι έχει γεράσει και παραμένει παλιό και ας γίνουμε μια νέα κοινωνία, όπου ο Νόμος του Θεού, η Ζωή του Θεού να μπορεί να θριαμβεύσει και να ευημερήσει.» Αμήν. 

Ανθολόγιον 356: Άγιος Σωφρόνιος του Essex

 

Η απελπισία είναι η απώλεια της συνειδήσεως ότι ο Θεός θέλει να μας δώσει την αιώνια ζωή. Ο κόσμος ζει στην απελπισία. Οι άνθρωποι έχουν καταδικάσει οι ίδιοι τον εαυτό τους στο θάνατο. Πρέπει να παλέψουμε σώμα προς σώμα με την ακηδία.

Άγιος Σωφρόνιος του Essex, Περί πνεύματος και ζωής, εκδόσεις Ιεράς Μονής Τιμίου Προδρόμου Έσσεξ, Essex 1995, σελ. 22.

Έρχονται Χριστούγεννα!

 

Τα Χριστούγεννα έρχονται και είμαι κατενθουσιασμένος!

Λένε πως τα Χριστούγεννα είναι για τα παιδιά. Σωστά. Επειδή ο Χριστός είπε να μένουμε πάντα παιδιά – δηλαδή αθώοι, ενθουσιασμένοι και γεμάτοι αγάπη. Άρα τα Χριστούγεννα είναι για εμάς!

Τα Χριστούγεννα, όπως όλα τα πράγματα στον κόσμο, έχουν δύο πλευρές. Οι δύο πλευρές των Χριστουγέννων είναι η λαϊκή ή εμπορική και η θρησκευτική – ή, με τα λόγια της παράδοσής μας, η «κοσμική» και η πνευματική. Κοσμική σημαίνει «μη θρησκευτική», ενώ πνευματική σημαίνει αυτό που ο πολύς κόσμος ονομάζει «θρησκευτική».

Η κοσμική ή εμπορική (και λαϊκή) πλευρά των Χριστουγέννων είναι όμορφη και προσφέρει στους ανθρώπους στιγμές χαράς, ξεκούρασης και σύνδεσης μεταξύ τους – είναι η πλευρά με τα χριστουγεννιάτικα έθιμα, τα στολισμένα δέντρα, τα φωτάκια, τους «αγιοβασίληδες», το γιορτινό τραπέζι, τα «χριστουγεννιάτικα τραγούδια» στο ραδιόφωνο και στο διαδίκτυο, τις «χριστουγεννιάτικες ταινίες» στους κινηματογράφους και την τηλεόραση…

Αν όμως μας λείπει η πνευματική πλευρά, τότε νομίζω πως η πραγματική σημασία των Χριστουγέννων φεύγει και απομένει το περιτύλιγμα. Μένουν «διακοπές», «γιορτές» «Ho-Ho-Holidays!» – οι οποίες σύντομα τελειώνουν και απομένει μια μελαγχολία. Ενώ, αν συμπεριλάβουμε την πνευματική πλευρά, δεν έχουμε απλώς γιορτές και διακοπές, αλλά αληθινά Χριστούγεννα, τα οποία δεν τελειώνουν ποτέ, όλο το χρόνο, όπως και το Πάσχα δεν τελειώνει ποτέ όλο το χρόνο (αφού κάθε Κυριακή στην εκκλησία γιορτάζουμε την ανάσταση του Χριστού), καθώς έγραψε πολύ εύστοχα πέρυσι ένας φίλος μου.

Οι πρόγονοί μας συνδύαζαν και τις δύο πλευρές. Νομίζω πως είναι ωραίο να τους μιμηθούμε.

Τι περιλαμβάνει αυτή η πνευματική πλευρά;

Κατ’ αρχάς, τη νηστεία των Χριστουγέννων, η οποία άρχισε στις 15 Νοεμβρίου, αλλά ποτέ δεν είναι αργά. Είναι μια ελαφριά σαρακοστή, όπου, αν θέλουμε, τρώμε ψάρια μέχρι περίπου τις 15 Δεκεμβρίου, επειδή δεν έχει κάτι θλιβερό (όπως η Μεγάλη Σαρακοστή, πριν το Πάσχα, που περνάει από τη Σταύρωση του Χριστού), αλλά μας πηγαίνει κατ’ ευθείαν στο χαρμόσυνο γεγονός της Γιορτής! Περιλαμβάνει επίσης πολλές γιορτές αγίων, γνωστών και αγαπημένων του λαού μας, που οι πρόγονοί μας τις γιόρταζαν με ενθουσιασμό, πήγαιναν στην εκκλησία και, όσοι είχαν τη γιορτή τους, κερνούσαν τους φίλους τους (φυσικά με νηστίσιμα γλυκά και φαγητά, που είναι άφθονα και πολύ νόστιμα). Έχουμε λοιπόν εορτές όπως της αγίας Αικατερίνης, του αγίου Στυλιανού, του αγίου Ανδρέα, της αγίας Βαρβάρας, του αγίου Νικολάου, του αγίου Σπυρίδωνα, του αγίου Ελευθερίου και πολλές άλλες, φτάνοντας μέχρι της αγίας Ευγενίας (παραμονή των Χριστουγέννων), ενώ στην Κρήτη γιορτάζουμε και τους αγίους Δέκα στις 23 Δεκεμβρίου!

Εννοείται πως μέχρι την ημέρα των Χριστουγέννων δεν εμφανίζονταν κουραμπιέδες στο τραπέζι, μόνο μελομακάρονα – επειδή φυσικά τα μελομακάρονα είναι νηστίσιμα, ενώ οι κουραμπιέδες όχι, άρα κουραμπιέδες τρώμε από την ημέρα των Χριστουγέννων και μετά.

Ούτε και «ρεβεγιόν» γινόταν την παραμονή των Χριστουγέννων, γιατί οι χριστιανοί νηστεύουν και το πρωί θα πάνε στην εκκλησία. Το χριστουγεννιάτικο γλέντι ή τραπέζι ή πανηγύρι αρχίζει μετά τη θεία λειτουργία της ημέρας των Χριστουγέννων.

Η πνευματική πλευρά των Χριστουγέννων περιλαμβάνει επίσης υπέροχους ύμνους στην εκκλησία, οι οποίοι τονίζουν ότι ο Υιός του Θεού έγινε άνθρωπος, για να κάνει τον άνθρωπο υιό του Θεού! Ήδη ψάλλονται στις εκκλησίες μας χριστουγεννιάτικοι ύμνοι (προεόρτιοι), που προετοιμάζουν τις ψυχές μας να υποδεχτεί τη Γέννηση του Χριστού. Τους έχουν γράψει σπουδαίοι ποιητές και μουσικοί, όπως ο άγιος Ρωμανός ο Μελωδός και ο άγιος Κοσμάς ο Μελωδός και Ποιητής!

Περιλαμβάνει επίσης ότι το πρωί των Χριστουγέννων πηγαίνουμε στην εκκλησία και, είτε αυτή την ημέρα (την ημέρα της εορτής) είτε λίγο πιο νωρίς, μεταλαβαίνουμε το σώμα και το αίμα του Χριστού, σύμφωνα με τη δική Του εντολή, που καταγράφεται στο κατά Ιωάννην ευαγγέλιο, στο κεφάλαιο 6, και αντίστοιχα στα τρία άλλα ευαγγέλια, στη διήγηση για τον Μυστικό Δείπνο. Σύμφωνα με τον ίδιο τον Ιησού Χριστό, όποιος μεταλαβαίνει το σώμα και το αίμα Του μένει μέσα Του και ο Χριστός μέσα σ’ αυτόν, και έχει ζωή αιώνια, που δεν τελειώνει ούτε με τον θάνατο.

Αν θέλουμε να συνοψίσουμε το περιεχόμενο των Χριστουγέννων σε μία φράση, είναι αυτό που έχουν γράψει άγιοι του παρελθόντος, όπως ο άγιος Αθανάσιος ο Μέγας: «Ο Θεός έγινε άνθρωπος, για να γίνουμε εμείς θεοί». Και, όταν λέει «να γίνουμε θεοί», εννοεί να γίνουμε άγιοι.

Ο Χριστός, το ένα από τα τρία πρόσωπα της Αγίας Τριάδας (δηλαδή του Τριαδικού Θεού), έγινε άνθρωπος, για να απλώσει μια γέφυρα που ενώνει άνθρωπο και Θεό. Η γέφυρα αυτή είναι ο ίδιος ο Χριστός και, μέσω αυτής της γέφυρας (μέσω της σχέσης με το Χριστό δηλαδή), κάθε άνθρωπος μπορεί να πλησιάσει το Θεό και να ενωθεί μαζί του, είτε λίγο, είτε πολύ ή και πάρα πολύ – εκείνοι που ενώθηκαν με τον Θεό πάρα πολύ είναι αυτοί, τους οποίους ονομάζουμε αγίους.

Τη γέφυρα αυτή την περνάμε μέσω της αγάπης. Ο Χριστός, όταν ρωτήθηκε «ποια είναι η μεγαλύτερη εντολή του Θεού», απάντησε: «Να αγαπήσεις τον Κύριο και Θεό σου, με όλη την καρδιά, την ψυχή, τη δύναμη και το νου σου. Και δεύτερη εντολή, όμοια με την πρώτη, να αγαπήσεις τον πλησίον σου όπως τον εαυτό σου» (κατά Ματθαίον ευαγγέλιο, κεφάλαιο 22, στίχοι 37-40).

Εμείς, πολύ σωστά, έχουμε κρατήσει αυτά τα λόγια για την αγάπη στον πλησίον. Αλλά έχουμε ξεχάσει την αγάπη στο Θεό. Κι όμως, Εκείνος αξίζει αγάπη, επειδή «Αυτός πρώτος μας αγάπησε και πρόσφερε τον Μονογενή Υιό Του για να μη χαθεί όποιος πιστεύει σ’ Αυτόν, αλλά να ζήσει αιώνια» (ευαγγελιστής Ιωάννης, Α΄ Επιστολή Ιωάννου, κεφάλαιο 4). Και παρακάτω γράφει: «Αυτή την εντολή έχουμε, όποιος αγαπά τον Θεό, να αγαπά και τον αδελφό του» (δηλαδή το συνάνθρωπό του).

Θα μπορούσαμε να πούμε πολλά για όλ’ αυτά. Αλλά ας σταματήσουμε εδώ. Ας θυμηθούμε για ποιον λόγο υπάρχει αυτή η γιορτή, για ποιο πρόσωπο της ιστορίας και της παράδοσής μας, και ας Τον βάλουμε λίγο κι Εκείνον στην καρδιά και στη ζωή μας και στις σχέσεις μας με τους συνανθρώπους μας, με τους φίλους μας, την οικογένειά μας, αλλά και με τους εχθρούς μας, τους οποίους Εκείνος ζήτησε να συγχωρούμε. Και πιστέψτε με, θ’ αλλάξει η ζωή μας και ολόκληρη η κοινωνία, προς το καλύτερο!

Καλά (ευλογημένα) Χριστούγεννα!

Θεόδωρος Ι. Ρηγινιώτης

Ανθολόγιον 353: Άγιος Σωφρόνιος του Essex

 

[...] Ἡ χριστιανικὴ ζωὴ θεμελιοῦται ἐπὶ τῆς ταυτίσεως δύο θελήσεων: τῆς Θείας, αἰωνίως ἀσαλεύτου, καὶ τῆς ἀνθρωπίνης, ὑποκειμένης εἰς ταλαντεύσεις. Ὁ Θεὸς ἀποκαλύπτει πολυτρόπως Ἑαυτὸν εἰς τὸν ἄνθρωπον. Δὲν παραβιάζει τὴν ἀνθρωπίνην θέλησιν. Ἐὰν μετ' ἀγάπης ἀποδεχώμεθα τὴν πρὸς ἡμᾶς προσέγγισιν Αὐτοῦ, τότε συχνάκις ἐπισκέπτεται Οὗτος τὴν ψυχὴν μετὰ τῆς πραότητος καὶ τῆς ταπεινώσεως Αὐτοῦ. [...]

Ἅγιος Σωφρόνιος τοῦ Ἔσσεξ, Ὀψόμεθα τὸν Θεὸν καθὼς ἐστι, ἐκδόσεις Ἱερᾶς Μονῆς Τιμίου Προδρόμου, γ 'ἔκδοση, Ἔσσεξ 1996, σελ. 91.

Ανθολόγιον 340: Αρχιμανδρίτης Βασίλειος (Γοντικάκης)

 

[...]  Ἐπειδὴ γὰρ ἐν τῇ σοφίᾳ τοῦ Θεοῦ οὐκ ἔγνω ὁ κόσμος διὰ τῆς σοφίας τὸν Θεόν, εὐδόκησεν ὁ Θεὸς διὰ τῆς μωρίας τοῦ κηρύγματος σῶσαι τοὺς πιστεύοντας (Α' Κορ. 1, 23-24).

Ἡ Ἐκκλησία, δηλαδὴ ὁ ἴδιος ὁ Θεάνθρωπος, δὲν προσφέρει τὴ γνῶσι τοῦ Θεοῦ διὰ τῆς σοφίας τῶν ἀνθρώπων ἀλλὰ τὴ σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου διὰ τῆς πίστεως στὸν Θεάνθρωπο. [...]

Ἀρχιμανδρίτου Βασιλείου (Γοντικάκη), Ἀποτυπώματα, ἐκδ. Ἱερᾶς Μονῆς Ἰβήρων, Ἅγιο Ὄρος 2024, σελ. 123.

Ανθολόγιον 339: Αρχιμανδρίτης Βασίλειος (Γοντικάκης)

 

[...] Ἡ τόλμη τῆς ἀλήθειας δὲν ἀφορᾶ τοὺς γέρους ἤ τοὺς νέους ἀλλ' αὐτοὺς ποὺ ζητοῦν τὰ ἀκατόρθωτα. [...]. 

Ἀρχιμανδρίτου Βασιλείου (Γοντικάκη), Ἀποτυπώματα, ἐκδ. Ἱερᾶς Μονῆς Ἰβήρων, Ἅγιο Ὄρος 2024, σελ. 75.

Ανθολόγιον 330: Άγιος Σωφρόνιος του Essex

[...] Η πίστη είναι συνέπεια της γεννήσεως Άνωθεν, από τον Θεό∙ είναι πίστη στη Θεότητα του Ιησού Χριστού. Η πίστη αυτή είναι πνευματική αίσθηση, που βρίσκεται επάνω από τις λογικές ενέργειες. Αν στην πρώτη θέση του είναι μας τεθεί το λογικό, θα μας οδηγήσει αναπόφευκτα στην απώλεια της πίστεως. Το λογικό αυτό στηρίζεται σταθερά στο έδαφος της γης. Όλα όσα είναι ανώτερα, του είναι απρόσιτα. Η πίστη είναι ήδη κάποια παρουσία του Θεού μέσα μας. Με αυτήν ως λεπτότατη διαίσθηση, αποκομίζει ο άνθρωπος την ύψιστη γνώση. Το κτιστό λογικό δεν είναι σε θέση να υπερβεί τον κόσμο, αλλά η πίστη, ως έμπνευση Άνωθεν, πραγματοποιεί το θαύμα αυτό μέσα μας. Η πίστη μας οδηγεί στα πρόθυρα του Άκτιστου κόσμου. [...]

Γέρων Σωφρόνιος του Essex, Το μυστήριο της χριστιανικής ζωής, εκδ. Ι. Μονής Τιμίου Προδρόμου, Essex 2010, σελ.82-83.

Η ΜΗΤΕΡΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

 

Του π. Δημητρίου Μπόκου 

Θεωρούμε την Κοίμηση της Θεοτόκου ως «τελευταίον ούσαν επ’ αυτή μυστήριον». Όλα τα γεγονότα που λαμβάνουν χώρα στη μοναδική ζωή της Παναγίας, υπήρξαν μυστήρια ανερμήνευτα και υπέρλογα. Γεννάται με τρόπο θαυμαστό, προσφέρεται νήπιο στον Ναό, τρέφεται από το χέρι του αρχαγγέλου. Υπηρετεί το ύψιστο μυστήριο της Θείας Οικονομίας με τη συναίνεσή της να σαρκωθεί μέσα της ο ίδιος ο Θεός. Ακολουθεί τον Υιό της από την αρχή ως το τέλος του σωτηρίου έργου του, μέχρι τον Σταυρό και την Ανάσταση. Και με τρόπο αληθινά μεγαλειώδη διέρχεται τη φάση του θανάτου. 

Και όλα αυτά δεν είναι μόνο απ’ τη μεριά του Θεού μυστήρια, επειδή αποτελούν δηλαδή θαυμαστές και υπερφυείς ενέργειές του. Αποτελούν και από την πλευρά της Παρθένου μυστήρια. Είναι μυστήρια της τελειότερης προσφοράς, αγάπης, υπακοής, ελευθερίας, ταπεινοφροσύνης, αφοσίωσης και εμπιστοσύνης προς τον Θεό. Και όπως σε όλα τα άλλα, έτσι και στον καιρό της εκδημίας της η Παναγία έδειξε απόλυτη εμπιστοσύνη στον Θεό. Και παρέδωσε την αγία ψυχή της στον Υιό της, το δε σώμα στους αποστόλους για να ταφεί. 

Αν και αναδείχθηκε Μητέρα της Ζωής, όμως, απόγονος ούσα του Αδάμ, υποκύπτει και αυτή στον θάνατο. Δεν υπάρχει άνθρωπος που θα γεννηθεί και θα ζήσει χωρίς να περάσει και από τον θάνατο. Και αφού ο ίδιος ο Υιός της, χωρίς καθόλου να είναι αναγκασμένος, «ταφήν υπέστη εκουσίως ως θνητός, πώς την ταφήν αρνήσεται η απειρογάμως κυήσασα;» (ωδή δ΄). Η Μητέρα του τον μιμείται και τον ακολουθεί και σ’ αυτό. «Τον ίσον ημίν εκπεπλήρωκε νόμον της φύσεως, ει και μη καθ’ ημάς ίσως, αλλ’ υπέρ ημάς». Εκπληρώνει τον κοινό νόμο της φύσεως, αλλά και πάλι όχι με τον κοινό δικό μας τρόπο, αλλά με τρόπο πάνω από μας (αγ. Ανδρέας Κρήτης). 

Έτσι το πανάγιο σώμα, που δέχθηκε μέσα του τον ίδιο τον Θεό και δώρισε σάρκα στον Υιό του, δεν ήταν δυνατόν να παραδοθεί στη φθορά και να γίνει βορά των σκωλήκων. Όπως το σώμα του Υιού της παρέμεινε άφθορο στον τάφο, έτσι και το πανάγιο σώμα της Μητέρας δεν γνώρισε φθορά θανάτου. Την τρίτη μέρα έγινε μετάσταση, δηλαδή ανάσταση της Παναγίας και ανάληψή της στους ουρανούς. Δεν ήταν δυνατόν να κρατηθεί από τη φθορά το γεμάτο θεία δόξα και ζωή σώμα της. 

Διασώζεται η μαρτυρία, ότι ο άγιος Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης επισκέφθηκε την Παναγία στα Ιεροσόλυμα, στο σπίτι του ευαγγελιστή Ιωάννη. «Δεν πίστευα, λέει, ότι εκτός από τον ύψιστο Θεό ήταν δυνατό να υπάρχει οποιοδήποτε πρόσωπο, που να είναι γεμάτο θεία δύναμη και θεία χάρη. Όμως, κανένας άνθρωπος δεν μπορεί να φανταστεί αυτό που είδα, όχι μόνο με τα ψυχικά μου μάτια, αλλά και με τα σωματικά. Είδα, λοιπόν, τη θεόμορφη και αγιώτερη απ’ όλα τα ουράνια πνεύματα Μητέρα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Ομολογώ ξανά και ξανά μπροστά στον παντοδύναμο Θεό, πως, όταν με οδήγησε σ’ εκείνην τη θεόμορφη και παναγία Παρθένο ο Ιωάννης, με τύλιξε μια θεία λάμψη, λάμψη ζωηρή και αμείωτη, φωτίζοντάς με όχι μόνο εξωτερικά αλλά και εσωτερικά, καθώς και μια υπερκόσμια, μια υπέροχη ευωδία με συνεχείς εναλλαγές» (Αγ. Ιγνατίου Μπριαντσιανίνωφ, Ασκητικές ομιλίες Α΄, εκδ. Μονής Παρακλήτου). 

Πώς ήταν δυνατόν να κρατηθεί από τον θάνατο η ολοζώντανη Παναγία μας; 

(ΛΥΧΝΙΑ ΝΙΚΟΠΟΛΕΩΣ,  αρ. φ 469, Αύγ. 2022) 

Ρεμβασμοί στους ρεμβασμούς του Αυγούστου

πηγή: ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΦΑΝΕΡΩΜΕΝΗΣ ΝΑΞΟΥ

&

naxostimes

του Αρχιμανδρίτου Χρυσοστόμου,

Ηγουμένου Ιεράς Μονής Φανερωμένης Νάξου

Δεν υπάρχει μόνο η ρέμβη ως άσκοπη περιπλάνηση της νωθρής καρδίας, αλλά και η ρέμβη ως νηφάλια περιδιάβαση στα μυστήρια του κόσμου και στα περιβόλια του εαυτού. Με αυτή την τελευταία έννοια και οι μέρες αυτές είναι μέρες των μεγάλων ρεμβασμών. Για όσους ακόμη μπορούν να αφεθούν γόνιμα στον αληθινό κόσμο του ονείρου, όπου οδηγοί οι μεγάλοι μας ποιητές. Ο Παπατσώνης μιλά με τη Μητέρα του Θεού, δημιουργώντας εικόνες για να αποδώσει το μυστήριό της. Και ο ήρωας του Παπαδιαμάντη, βουτηγμένος στο πένθος και στα δάνεια των τοκογλύφων, αναπολεί το παρελθόν και συνάζει τους καημούς του για να τους εναποθέσει στην αγκαλιά της Παναγίας.

Μπορούμε κι εμείς να ανταποκριθούμε στο κάλεσμα του Αυγούστου, να χαρούμε στα ελάχιστα με τη νηστεία του, να σταθούμε με λογισμό και μ’ όνειρο, σε τόπους έρημους, σε απόκρημνες ακτές, άλαλοι και εύλαλοι στο θάμβος του διπλού μυστηρίου, εκείνου της Μεταμορφώσεως, και εκείνου της Μητέρας της Ζωής που μεθίσταται από τον κόσμο αυτόν. Και άλλοτε να ρεμβάσουμε στο άπειρο, άλλοτε να κατεβούμε στην προσωπική μας ιστορία, σε όσα γνωρίζουμε και όσα δεν γνωρίζουμε, να αναμετρηθούμε με τα κρυμμένα τραύματά μας, να συμφιλιωθούμε με τις επιστρέφουσες σκιές, και εντέλει να παραδώσουμε εαυτούς και αλλήλους στον Υιό της και πρωτότοκο αδελφό μας.

Και να τα κάνουμε αυτά έχοντας παραστάτη και συνοδίτη την Παναγία. Γιατί, όμως, νιώθουμε τόση εγγύτητα προς αυτήν; Μήπως γιατί είναι ταυτισμένη με τη μητέρα που είχαμε ή δεν είχαμε; Υπάρχει αυτός ο λόγος αλλά και ένας βαθύτερος. Εκείνη είπε το «ναι» στον Θεό, εκπροσωπώντας όχι μόνο τον εαυτό της, αλλά όλους μας. Εκείνη μας φανέρωσε το μυστήριο της συνέργειας. Χωρίς συνέργεια, χωρίς ανταπόκριση, χωρίς φιλότιμο, καμιά σωτηρία ως θεϊκό θέλημα δεν επιβάλλεται. Εκείνο το «ναι» της Παναγίας ήταν η απάντηση της ανθρωπότητας στην πρωτοβουλία του Θεού.

Κι όχι μόνο αυτό. Ανέβηκε στον ουρανό, γιατί κατέβηκε στα βάθη της γης. Δέχθηκε και βίωσε το πλήρωμα του ανθρώπινου πόνου. Έτσι μπορεί να δεχθεί και τους δικούς μας πόνους με άπειρη συμπάθεια. Νέφη συμφορών, βαθύτατες θλίψεις, χαλεπές αρρώστιες, πειρασμούς και φόβους, πένθος και διωγμούς, πάθη και αθυμία, αλλότριο σκότος, ψυχική ταραχή, εγκατάλειψη. Μέσα στην αγκαλιά της περιέβαλε τον κόσμο όλο και τον πόνο όλου του κόσμου. Έτσι, η πλατυτέρα των ουρανών βρίσκεται και στα σπλάχνα της γης, γίνεται ζωοδόχος πηγή που αναβλύζει από το χώμα που κείτονται οι νεκροί, δηλώνοντας ότι δεν υπάρχει πια θάνατος ως ματαίωση και ακύρωση, κι ότι δεν είναι πλέον ξένοι μεταξύ τους ο φίλος ουρανός και η σκοτεινή μητέρα γη.

Γι’ αυτό και στον θάνατο βλέπουμε τη ζωή, στο φθαρτό το άφθαρτο, στην ιστορία την αιωνιότητα, «πέρ’ απ’ τη σάψη,» όπως θα έλεγε ο Σικελιανός, «υπόσχεση μεγάλη … μα και του Δίκαιου αστραπή κι ελπίδα.» Στο σώμα της Παναγίας που πεθαίνει, και που λίγες ημέρες μετά δεν βρίσκεται στον τάφο, βλέπουμε το θεοδόχο σκήνωμα, όπως στο σώμα του Χριστού βλέπουμε την θεότητα και την ανθρωπότητα, όπως στον άρτο και τον οίνο της Ευχαριστίας βλέπουμε τον Χριστό εσθιόμενο και μηδέποτε δαπανόμενο, όπως και στα σημάδια του Θεού βλέπουμε τη δικαιοσύνη που θα αποκαταστήσει την ομορφιά του κόσμου. Όχι γιατί αποδεχόμαστε μια φιλοσοφική ερμηνεία, αλλά γιατί έχουμε στη συλλογική σκευή μας την εμπειρία μιας ζωής που υπέρκειται του θανάτου, και που είναι θεμέλιο των όντων. Χάρις στη Θεοτόκο, βλέπουμε σε όλη την κτίση το «ζωαρχικό και θεοδόχο σώμα».

Έτσι, η σιγή και το θάμβος μετατρέπονται σε λόγο μεστό και έμψυχη ικεσία. Γίνονται παράκληση που δέχεται πίσω την άνωθεν παράκληση. Διότι η παράκληση είναι λέξη δυσήμαντη. Αποδίδει αφενός την ευγενική ικεσία και δέηση και αφετέρου την παρηγορία και ενίσχυση. Η ίδια η δέηση είναι παρηγορία. Γιατί ο ίδιος ο Παράκλητος, το Πνεύμα του Θεού, εύχεται εντός μας με αλάλητους στεναγμούς.

Είναι ο ίδιος Παράκλητος που επισκίασε την Παναγία. Κι αν λέγεται λιμάνι, κι αν λέγεται πέλαγος, κι αν είναι πλατυτέρα των ουρανών, είναι γιατί έγινε Θεοτόκος. Και έγινε Θεοτόκος, γιατί αγάπησε όσο κανείς άλλος τον Θεό, και έτσι, δεν έγινε απλά παιδί του αλλά και μητέρα Του. Γιατί ο Θεός έγινε ένας από μας. Και υποσχέθηκε ότι με κάποιο τρόπο θα σαρκώνεται μέσα μας. Δεν πιστεύουμε σε ένα μακρινό Θεό, δεν ακολουθούμε εντολές κάποιου υπέρτατου όντος που επέχει θέση στρατηγού του σύμπαντος. Πιστεύουμε στον Θεό που είναι παντού και μέσα μας, και μας καθιστά παιδιά Του αλλά και μητέρες Του.

Βέβαια, δεν είναι σήμερα άλαλα τα χείλη των ασεβών! Ο ασεβής μανιωδώς σαρκάζει τη χριστιανική πίστη και την εκκλησιαστική παράδοση. Τούτο δεν είναι ούτε αθεïα (μπορεί κάποιος να δηλώνει άθεος και να σέβεται) ούτε απιστία (αυτός που δεν πιστεύει στον Θεό πιστεύει στα πάντα), αλλά προϊόν απωθημένου πόνου, απόγνωσης, εγωισμού και νοσηρότητας.

Ας είναι. Ο Θεός έφερε τα πάνω κάτω. Όταν η ζωή ακολουθεί τον θάνατο, κι όχι το αντίθετο, δεν υπάρχει χώρος για μικροπρέπειες. Η Παναγία από το αναστραμμένο θρονί της, τον ουρανό, κατεβάζει τα χέρια αγκαλιάζοντας στεριά και θάλασσα, αμαρτωλούς και δίκαιους. Η ζωντανή παρουσία της είναι παραμυθία και όχι παραμύθιασμα. Είναι μια τεράστια ιστορία που διηγείται το Πνεύμα της αληθείας, και στην οποία παίρνουμε μέρος. Δεν υπόσχεται ότι θα απαλλαγούμε από τα βάσανά μας, όπως υπόσχονται οι ψευδοσωτήρες, αλλά ότι θα τα σηκώσουμε όπως ο Χριστός σήκωσε τον σταυρό του. Ευτυχώς, η ανθρωπότητα δεν περιλαμβάνει μόνο σκοτισμένα μυαλά, αλλά και εκείνους που ξέρουν να αγαπούν, να διακρίνουν πέρα από το ορατό, και να σέβονται αυτά που δεν μπορούν να δουν ή δεν χωράει ανθρώπου νους.

Σε τέτοιους ρεμβασμούς μας καλεί ο Αύγουστος, ανάμεσα σε συντρίμματα και ερείπια. Να συναθροισθούμε εκ περάτων, αφού συγκεντρώσουμε τον διαλυμένο εαυτό μας, και αφού αδράξουμε φως από τον μεταμορφωμένο Ιησού, να σταυρώσουμε τα χέρια της Μητέρας, ανοίγοντας τον δρόμο για τον ουρανό, από όπου η αδιάκοπη Παράκληση. Εκτός, βέβαια, αν επιλέξουμε να χαθούμε και πάλι στη νυχθήμερη τύρβη, στην των χρημάτων κτήση, και στις βουές του Ιπποδρόμου.

https://faneromeninaxos.com/remvasmoi/

Αγίου Λουκά του ιατρού, Η κενοδοξία και η υπερηφάνεια

πηγή: Η ΑΛΛΗ ΟΨΙΣ

Η κενοδοξία είναι το πιο επικίνδυνο και το πιο ισχυρό πάθος. Υπάρχουν και άλλα πάθη εκτός από την υπερηφάνεια: η γαστριμαργία, η πορνεία, η οργή, η φιλαργυρία και άλλα. Αυτά όμως τα πάθη είναι τέτοιου είδους που, όταν τα νικάμε, μας αφήνουν για πάντα και δεν μπορούν στο εξής να μας πλησιάζουν. Τα δύο όμως ισχυρότερα πάθη, η κενοδοξία και η υπερηφάνεια, δεν μοιάζουν με τα υπόλοιπα. Μπορεί να τα πολεμάμε με όλες τις δυνάμεις μας, αυτά όμως με τίποτα δεν μας αφήνουν.

Δεν υπάρχουν άλλα πάθη, κατά των οποίων ο αγώνας θα ήταν τόσο δύσκολος. Όλοι οι άνθρωποι έχουν κενοδοξία, και αυτοί που ζουν στον κόσμο, και μοναχοί, ακόμα και ερημίτες. Εμείς που ζούμε μέσα στον κόσμο για ποια πράγματα υπερηφανευόμαστε; Γι’ αυτά που δεν πρέπει να δίνουμε καμία σημασία και ούτε πρέπει να τα προσέχουμε.

Υπερηφανευόμαστε λοιπόν για την καλή μας φωνή, την εξωτερική μας ομορφιά, τα ακριβά ρούχα, τον πλούτο, την ευγένεια. Υπερηφανευόμαστε επίσης για την εξυπνάδα μας και την πρόοδο στις επιχειρήσεις μας. Κάθε μας βήμα είναι συνδεδεμένο με την κενοδοξία. Όλοι μας υπερηφανευόμαστε.

Οι μοναχοί για ποια πράγματα υπερηφανεύονται; Αυτοί που άφησαν τον κόσμο και αφιέρωσαν την ζωή τους στον Θεό για ποια πράγματα μπορούν να υπερηφανεύονται; Και όμως υπερηφανεύονται. Αλλά η υπερηφάνειά τους είναι πιο εκλεπτυσμένη. Μοναχός που νηστεύει πολύ και κάνει πολλές προσευχές μπορεί να υπερηφανεύεται επειδή ξεπέρασε στην νηστεία και προσευχή τους άλλους μοναχούς. Μπορεί κάποιον μοναχό να τον κάνουν ηγούμενο και να υπερηφανεύεται για την προαγωγή του. Προσεύχεται μοναχός, όμως το πάθος αυτό δεν τον αφήνει. Και δεν θα τον αφήσει ώσπου να γίνει τέλειος μοναχός και να νικήσει αυτό το πιο λεπτό και το πιο ισχυρό από τα ανθρώπινα πάθη.

Να αποφεύγουμε αυτό το πάθος και να θυμόμαστε πάντα τον λόγο εκείνο του Χριστού που λέει: «πώς δύνασθε υμείς πιστεύσαι, δόξαν παρά αλλήλων λαμβάνοντες, και την δόξαν την παρά του μόνου Θεού ου ζητείτε;» (Ιω. 5:44). Όλοι μας επιδιώκουμε την ανθρώπινη δόξα, θέλουμε να μας εξυπηρετούν οι άνθρωποι, όμως την δόξα από τον Θεό, την μόνη αληθινή δόξα, δεν την επιζητούμε. Σ’ αυτήν την περίπτωση, λέει ο Κύριος, δεν μπορούμε, να πιστεύουμε.

Όπως βλέπετε την βαθιά, αληθινή και καθαρή πίστη μπορούν να έχουν μόνο αυτοί που είναι ελεύθεροι από το πάθος της κενοδοξίας. Αυτοί που σε όλα τα έργα τους επιζητούν όχι την δική τους δόξα αλλά την δόξα του Θεού. Αυτοί που το καλό που έχουν το θεωρούν όχι δικό τους κατόρθωμα, αλλά το αποδίδουν στον Θεό, διότι πραγματικά το καλό δεν είναι κάτι δικό μας, αλλά είναι δώρο του Θεού.

Ακόμα και ο μεγάλος απόστολος Παύλος λέει για τον εαυτό του: «ου γαρ ο θέλω ποιώ αγαθόν, αλλ’ ο ου θέλω κακόν τούτο πράσσω» (Ρω. 7:19). Αν έτσι έλεγε ο μεγάλος αυτός απόστολος, τότε εμείς οι δυστυχισμένοι τι να πούμε; Δεν πρέπει να μετανοήσουμε για την κενοδοξία μας και να καταλάβουμε επιτέλους ότι το καλό που έχουμε το έχουμε από τον Θεό; Εμείς οι ταλαίπωροι δεν πρέπει να επιζητούμε την δόξα από τους ανθρώπους αλλά μόνο από τον Θεό.

[Από το βιβλίο: Αγίου Λουκά Αρχιεπισκόπου Κριμαίας, Λόγοι και ομιλίες, τόμος Β’. Εκδόσεις «Ορθόδοξος Κυψέλη», Θεσσαλονίκη (απόσπασμα)]

(Πηγή ψηφ. κειμένου: koinoniaorthodoxias.org)

Αδημοσίευτα κείμενα του Αγίου Λουκά του Ιατρού

 

Άγιος Λουκάς ο Ιατρός, Πνεύμα, Ψυχή και σώμα, εκδόσεις Ακρίτας, Αθήνα 2024, ISBN: 978-618-5573-33-1.

Αδημοσίευτα κείμενα του Αγίου Λουκά του Ιατρού, ενός επιστήμονα και Αρχιερέα της Ορθοδόξου εκκλησίας που με την σκέψη και το έργο του σημάδεψε την πνευματική πορεία του 20ου αι.

Μερικά από τα ερωτήματα στα οποία επιχειρεί να απαντήσει ο συγγραφέας:

• Υπάρχει τριμέρεια στον άνθρωπο; Αν ναι, ποια στοιχεία την αποτελούν; Ποια είναι η σχέση μεταξύ τους;

• Υπάρχει κάποιο μέρος αθάνατο στον άνθρωπο κι αν ναι ποιο;

• Είναι ο εγκέφαλος όργανο των σκέψεων και των συναισθημάτων ή όχι;

• Μπορεί η καρδιά να αποτελεί όργανο και κέντρο της γνώσης;

• Υπάρχουν επιστημονικές, φιλοσοφικές ή άλλες αποδείξεις;

• Μπορούν να ισχύουν οι Βιβλικές θέσεις για τα παραπάνω ή ήδη έχουν ξεπεραστεί;

Ο μεγάλος θεολόγος χρησιμοποιεί τις επιστημονικές, φιλοσοφικές και ψυχολογικές τοποθετήσεις της εποχής του για να στηρίξει τα επιχειρήματά του. Ταυτόχρονα επαναφέρει στο προσκήνιο παλαιά, αλλά πάντα επίκαιρα ερωτήματα για τον άνθρωπο. Η ορθόδοξη θεολογία κατά το διάβα των αιώνων διαμόρφωσε την δική της ανθρωπολογία που έχει πάντοτε ως αρχέτυπο και πρότυπο τον Θεάνθρωπο Ιησού Χριστό. Έχει δώσει τις δικές της απαντήσεις – μαρτυρίες κι αυτές ακριβώς επαναφέρει στην επικαιρότητα ο Άγιος Λουκάς ο ιατρός.

***

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Πρόλογος

Κεφάλαιο Α'

Τι μπορούμε να συμπεράνουμε από τη σύγχρονη κατάσταση των φυσικών επιστημών

Κεφάλαιο Β΄

Η καρδιά ως όργανο ανώτερης γνώσης

Κεφάλαιο Γ΄

Εγκέφαλος και πνεύμα, πνεύμα και φύση

Κεφάλαιο Δ΄

Το πνεύμα των φυτών και των ζώων

Κεφάλαιο Ε΄

Η ψυχή των ζώων και των ανθρώπων

Κεφάλαιο ΣΤ΄

Το πνεύμα δεν είναι άνευ όρων συνδεδεμένο με την ψυχή και το σώμα

Κεφάλαιο Ζ΄

Υπερβατικές πνευματικές ικανότητες

Κεφάλαιο Η΄

Για τον εσωτερικό άνθρωπο

Κεφάλαιο Θ΄

Αθανασία

https://www.akritasbooks.gr/gre/soma-psychi-pneyma

Ανθολόγιον 316: Αρχιμανδρίτης Βασίλειος (Γοντικάκης)

 

[...] Ὅλη ἡ ζωὴ εἶναι μιὰ ἀτελεύτητη κλῆσι ἀνόδου. Ἡ πρώτη κλῆσι εἶναι ἡ ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι παραγωγή∙ ἡ δεύτερη, ἡ ἐκ τοῦ εἶναι εἰς τὸ ὑπὲρ εἶναι ἀναγωγή.

Μέσα στὴ Θεία Λειτουργία, γινόμενοι κοινωνοὶ τοῦ Θείου Λόγου, γνωρίζουμε τοὺς λόγους τῶν ὄντων καὶ τὸν λόγο τῆς ὑπάρξεως μας. [...]

Ἀρχιμανδρίτου Βασιλείου (Γοντικάκη), Ἀποτυπώματα, ἐκδ. Ἱερᾶς Μονῆς Ἰβήρων, Ἅγιο Ὄρος 2024, σελ. 64.

Ανθολόγιον 315: Αρχιμανδρίτης Βασίλειος (Γοντικάκης)

[...] Ἐνῶ βρίσκεσαι στὴν ταραχὴ τῆς ἱστορίας, τρέφεσαι ἀπὸ τὴν ἠρεμία τῶν ἐσχάτων, ὅπου τὰ πάντα καταυγάζει φῶς ἄκτιστο καὶ ἀνέσπερο. [...]

Ἀρχιμανδρίτου Βασιλείου (Γοντικάκη), Ἀποτυπώματα, ἐκδ. Ἱερᾶς Μονῆς Ἰβήρων, Ἅγιο Ὄρος 2024, σελ. 23.

Ανθολόγιον 314: Αρχιμανδρίτης Βασίλειος (Γοντικάκης)

[...] Ὁ ἀέρας τοῦ ἀχειροποίητου ζωογονεῖ τὰ κτιστά. Ἄν κάτι μέσα σου ἔχη ὑπόστασι καὶ σὲ κρατᾶ ὄρθιο, γράφοντας το δὲν προσφέρεις γνώσεις, ἀλλὰ δύναμι ζωῆς. [...]

[...] Ἄλλη εἶναι ἡ ἐνέργεια τῆς κατασκευῆς ἑνὸς ἔργου, καὶ ἄλλο τὸ γεγονός τοῦ τοκετοῦ ἑνὸς τέκνου. Στὴν πρώτη περίπτωσι, μὲ τὴ σκέψι, τὴ φαντασία καὶ τὰ χέρια σου κάτι κατασκευάζεις. Στὴ δεύτερη περίπτωσι, μὲ ὅλη σου τὴν ὕπαρξι κάτι πάσχεις. Ἑτοιμάζεται αὐτὸ ποὺ δὲν ἐλέγχεται ἀπὸ τὶς δυνάμεις σου, ἀλλὰ ἀνεξέλεγκτα γεννᾶται ἀπὸ τὸ ἄγνωστο εἶναι σου. [...]

Ἀρχιμανδρίτου Βασιλείου (Γοντικάκη), Ἀποτυπώματα, ἐκδ. Ἱερᾶς Μονῆς Ἰβήρων, Ἅγιο Ὄρος 2024, σελ. 9-10 (ἀποσπάσματα)

Ανθολόγιον 311: Άγιος Σωφρόνιος του Essex

 

(...) Εκεί στη Βασιλεία του Πατέρα και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος πρέπει να κατοικεί ο νους μας. Πρέπει να διψάμε και να πεινάμε την είσοδο μας σ' αυτή την εξαίσια Βασιλεία. Τότε θα υπερνικήσουμε μέσα μας την αμαρτία της αρνήσεως της αγάπης του Πατέρα, όπως αυτή μας αποκαλύφτηκε από τον Υιό (Ιω. 8,24). Όταν διαλέξουμε το Χριστό, θα μεταφερθούμε πέρα από χρόνο και τόπο, πέρα απ' αυτό το γεγονός, που ονομάζεται "τραγωδία" (...)

Αρχιμανδρίτου Σωφρονίου (Σαχάρωφ), Η ζωή Του ζωή μου, εκδόσεις Π. Πουρναρά, Θεσσαλονίκη 2005, σελ. 52.

Ομιλία του π. Ευάγγελου Παπανικολάου με θέμα «Οι σύγχρονες εξαρτήσεις και η πνευματική αντιμετώπισή τους» την Παρασκευή 19/1/2024 στο Σπήλι

 

Ομιλία του π. Ευάγγελου Παπανικολάου με θέμα «Οι σύγχρονες εξαρτήσεις και η πνευματική αντιμετώπισή τους», θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 19 Ιανουαρίου 2024 στις 6.00 μμ στο Σπήλι, στο Πνευματικό Κέντρο της Ιεράς Μητρόπολης.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΕΔΩ.

Ανθολόγιον 302: Νίκος Ματσούκας

(...) Ἡ εἰδωλολατρία ὁδηγεῖ στή λήθη τοῦ Θεοῦ, ἐνῶ ἡ ὑπερνίκηση της ἐπαναφέρει στή μνήμη τῆς θείας ζωῆς. (...)

Νίκος Ματσούκας, Δογματική και Συμβολική Θεολογία Α' : Εισαγωγή στη θεολογική γνωσιολογία, εκδόσεις Πουρναρά, β' έκδοση, Θεσσαλονίκη 1990, σελ. 28.

Από το «άδειο» πιάτο στην γεμάτη ψυχή

πηγή: ΠΕΜΠΤΟΥΣΙΑ

Του π. Χ. Παπαδόπουλου

Εισήλθαμε στην πανέμορφη περίοδο του Δεκαπενταγούστου. Κεντρικό πρόσωπο ότι πιο λατρεμένο στις καρδιές και την ζωή μας, η Παναγία μας.

Πόση αγάπη έχουμε πάρει και πόσο αγάπη νιώθουμε ότι πρέπει να της δώσουμε ως ένα τεράστιο ευχαριστώ για όλα.

Γι’ αυτά που ξέρουμε ότι μας πρόσφερε και συνεχίζει να μας προσφέρει μα ιδιαιτέρως για όλα εκείνα που δεν γνωρίζουμε και πιστέψτε με είναι τόσο πολλά. Μεγάλη η προστασία της!

Λένε κάποιοι πατέρες της εκκλησίας ότι όταν χωριστεί προσωρινά η ψυχή από το σώμα, θα δούμε σαν ταινία να περνάει από μπροστά μας, η πρόνοια και παρουσία του Θεού στην ζωή μας.

Πόσες φορές μας φρόντισε και μας προστάτεψε, πως και γιατί έκανε ό,τι έκανε. Και τότε σίγουρα θα αντιληφθούμε πόσο μεγάλη υπήρξε η αγάπη και προστασία της Παναγίας μας προς κάθε ανθρώπινη ύπαρξη. Τότε θα τα καταλάβουμε όλα, όχι με το μυαλό, αυτό πιστέψτε νιώθει τα πιο λίγα, αλλά με την καρδιά. Εκείνη βλέπει και τα μάτια κοιτάζουν.

Οπότε νηστεύουμε για να τιμήσουμε την Παναγία μας, να της πούμε ένα μεγάλο "Ευχαριστώ" αλλά και για να καθαρίσουμε την ύπαρξη μας από περιττά βαρίδια στο σώμα και την ψυχή.

Μονάχα μην ξεχνάμε ότι η νηστεία δεν έχει στόχο να σκοτώσει το σώμα αλλά να μεταμορφώσει το πνεύμα.

Από την τροφή περνάμε στην ψυχή.

Από την νηστεία στην νήψη και προσευχή.

Από το «άδειο» πιάτο στην γεμάτη ψυχή.

Καλή Παναγιά!

https://www.pemptousia.gr/2023/08/apo-to-adio-piato-stin-gemati-psichi/

Ανθολόγιον 285: π. Μιχαήλ Καρδαμάκης (1932-2008)

 

[...] Η Καινή Διαθήκη είναι η ιερατική πράξη του Χριστού, ο οποίος πληγωμένος από έρωτα για τον άνθρωπο αποκαθιστά δια της θυσίας Του την αγαπητική σχέση της ανθρωπότητας με το Θεό. Είναι δηλαδή η έσχατη κένωση της αγάπης, γιατί δεν υπάρχει αγάπη χωρίς σταυρό ή αγάπη που να μην είναι ισχυρή ως το θάνατο και να νικά το θάνατο. [...]

π. Μιχαήλ Καρδαμάκης, Κεφάλαια κατανυκτικά, εκδόσεις Ακρίτας, β' έκδοση, Αθήνα 1995, ISΒΝ: 960-328-033-Χ, σελ. 150 (απόσπασμα)