Πατερική προσέγγιση τῶν Χριστουγέννων

πηγή: ΕΣΤΙΑ, αρ.φυλ. 41539/24-12-2019, σελ. 1

Τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου Μάνης κ. Χρυσοστόμου Γ'

Χριστούγεννα. Ἡμέρα ἱερή καί ἁγία. Ἡμέρα κατ' ἐξοχήν ἀγάπης καί πνευματικῆς εὐφροσύνης.

Σύμπας ὁ χριστιανικός κόσμος γιορτάζει τήν ἔλευση τοῦ Θεοῦ στόν κόσμο.

Πρόκειται γιά μέγα μυστήριο, ἀνερμήνευτο μέ τήν ἀνθρώπινη λογική, καθ' ὅτι ὁ Λόγος τοῦ Θεοῦ «ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν», ντύθηκε τήν ἀνθρώπινη φύση, ἔγινε ἄνθρωπος.

Ἀκριβῶς ὅμως ἐπειδή εἶναι τό γεγονός τῶν Χριστουγέννων «μυστήριον κεκρυμένον ἀπό τῶν αἰώνων καί ἀπό τῶν γενεῶν» καί ἀποκαλύπτεται καί φανερώνεται, οἱ θεοφόροι Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μποροῦν κάλλιστα νά ἔλθουν νά μᾶς βοηθήσουν σέ μία προσέγγιση τῆς θεϊκῆς αὐτῆς συγκατάβασης.

Ἕνα πατερικό λοιπόν ἀπάνθισμα ἀξίζει νά παραθέσουμε: Ὁ Μέγας Ἀθανάσιος (†373), ὁ ὁποῖος θεμελίωσε τήν ὀρθόδοξη τριαδολογία γράφει: «Ὁ Λόγος σάρξ ἐγένετο, ἶνα τόν ἄνθρωπον δεκτικόν θεότητος ποιήσῃ. Αὐτός ἐνηνθρώπησε, ἶνα ἡμεῖς θεοποιηθῶμεν».

Σαφής ἐν προκειμένῳ ὁ λόγος τῆς ἐνανθρωπήσεως τοῦ Κυρίου ὁ ὁποῖος ὁρίζεται ὡς ἡ θέωση τοῦ ἀνθρώπου. Εἶναι ὁ ὕψιστος καί τελειοτικός προορισμός μας. Τήν ἴδια θέση διατυπώνει καί ὁ φιλόσοφος νοῦς, ὁ Γρηγόριος Νύσσης (†394) ὅταν γράφει: «Ὁ δέ φανερωθείς Λόγος διά τοῦτο κατέμειξεν ἑαυτόν τῇ ἐπικήρῳ (=φθαρτή) τῶν ἀνθρώπων φύσει, ἵνα τῇ τῆς θεότητος κοινωνίᾳ συναποθεωθεῖ τό ἀνθρώπινον».

Δέν μπορεῖ καί ὁ ἕτερος Γρηγόριος, ὁ θεολόγος, ὁ Ναζιανζηνός (†390) νά μή διακηρύξει τήν εὐφροσύνη τῆς καρδίας του γιά τά ἀποτελέσματα τῆς θείας Σάρκωσης τοῦ Υἱοῦ καί Λόγου τοῦ Θεοῦ καί ἀναφωνεῖ πολύ χαρακτηριστικά: «Κἀγώ βοήσομαι τῆς ἡμέρας τήν δύναμιν. Ὁ ἄσαρκος σαρκοῦται. Ὁ Λόγος παχύνεται. Ὁ ἀόρατος ὁρᾶται. Ὁ ἀναφής ψηλαφῆται. Ὁ ἄχρονος ἄρχεται. Ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ. Υἱός ἀνθρώπου γίνεται, «Ἰησοῦς Χριστός, χθές καί σήμερον ὁ αὐτός καί εἰς τούς αἰῶνας».

Ὁ μυσταγωγικότατος Κύριλλος Ἱεροσολύμων (†387) ὑπογραμμίζει μέ συνοπτικό τρόπο τήν ἄπειρη ἀγαθότητα καί εὐσπλαχνία τοῦ Θεοῦ πρός τόν ἄνθρωπο γράφοντας: «Ἐπήκουσε τῆς δεήσεως τῶν προφητῶν, ὁ Κύριος, ὁ Πατήρ οὐχ ὑπερεῖδεν ἡμῶν τό γένος ἀπολλύμενον. Ἐξαπέστειλεν τόν Υἱόν Αὐτοῦ, τόν Κύριον οὐρανόθεν ἰατρόν». Ἔπειτα ὁ ἱερός Δαμασκηνός (†750) τονίζει: «Ὁμολογοῦμεν αὐτόν (δηλ. τόν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν) ἕνα Υἱόν τοῦ Θεοῦ καί μετά τήν ἐνανθρώπησιν καί Υἱόν ἀνθρώπου τόν αὐτόν, ἕνα Χριστόν, ἕνα Κύριον, τόν μόνον μονογενῆ Υἱόν καί Λόγον τοῦ Θεοῦ, Ἰησοῦν, τόν Κύριον ἡμῶν. Δύο αὐτοῦ τάς γεννήσεις σέβοντες, μίαν τήν ἐκ Πατρός προαιώνιον ὑπέρ αἰτίαν καί λόγον καί χρόνον καί φύσιν καί μίαν τήν ἐπ' ἐσχάτων δι' ἡμᾶς καί ὑπέρ ἡμᾶς».

Γι' αὐτό καί ὁ πρύτανης τῶν ἱεροκηρύκων, ὁ ἱερός Χρυσόστομος (†407) μᾶς προσκαλεῖ στή χαρμόσυνη ἑορτή τῶν Χριστουγέννων μέ αὐτά τά ὑπέροχα λόγια:

«Ἐλᾶτε νά ἑορτάσουμε. Ἐλᾶτε νά πανηγυρίσουμε.
Πράγματι εἶναι παράξενος ὁ τρόπος τῆς ἑορτῆς, ἐπειδὴ εἶναι παράδοξος καί ὁ λόγος τῆς γεννήσεως αὐτοῦ.
Διότι σήμερα λύθηκαν τά μακροχρόνια δεσμά.
Ὁ διάβολος καταντροπιάστηκε. Οἱ δαίμονες δραπέτευσαν.
Ὁ θάνατος καταργήθηκε. Ὁ Παράδεισος ἀνοίχθηκε.
Ἡ κατάρα ἐξαφανίστηκε. Ἡ ἁμαρτία διώχθηκε μακριά.
Ἡ πλάνη ἀπομακρύνθηκε. Ἡ ἀλήθεια ἐπανῆλθε.
Ὁ λόγος τῆς εὐσεβείας σπάρθηκε καί διαδόθηκε παντοῦ.
Ὁ οὐράνιος τρόπος ζωῆς φυτεύτηκε στή γῆ.
Οἱ ἄγγελοι ἐπικοινωνοῦν μέ τούς ἀνθρώπους.
Ὅλα ἔγιναν ἕνα. Γιατί;
Ἐπειδή ὁ Θεός ἦρθε στή γῆ καί ὁ ἄνθρωπος ἀνέβηκε στόν οὐρανό»

Καί ὁ λόγιος ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης (†1809) παραστατικότατα ἀναγγέλλει:

«Ὤ! ἀφήσατέ με νά ὑπάγω κοντά εἰς τήν Φάτνην καί νά εἰπῶ εἰς τόν Ἰησοῦν: τί εἶναι αὐτή ἡ ἄκρα σου συγκατάβασις, γλυκύτατέ μου Ἰησοῦ; Ἐσύ εἶσαι ἐκεῖνος ὁ ἐπιθυμητός Μεσσίας ἀπό ὅλα τά ἔθνη, καί εὐθύς νά γεννηθῇς μέ τοιαῦτα βάσανα; Ναί μοῦ ἀποκρίνεται· τοῦτο ἦτο ἀπ' ἀρχῆς τό θέλημα τοῦ οὐρανίου Πατρός μου, νά ἀναιρεθῇ ἡ ἡδονή διά τῆς ὀδύνης, καί τοῦτο τό πατρικόν θέλημα ἦλθον νά τελειώσω ἐγώ, εὐθύς ὅπου γεννήθηκα εἰς τόν κόσμον».

Ἄραγε ὁ σύγχρονος ἐκκοσμικευμένος ἄνθρωπος πόσο μπορεῖ νά προσεγγίσει τό βαθύτερο νόημα τῆς ἑορτῆς, τῆς τοῦ Χριστοῦ Γεννήσεως; Εἶναι μεῖζον ἐρώτημα. Ἀπό τήν ἀπάντηση ὡστόσο ἐξαρτᾶται ἄν τελικά θά ἑορτάσει «κοσμικά» ἤ χριστιανικά Χριστούγεννα, ψεύτικα ἤ ἀληθινά.

Ο Μητροπολίτης Μάνης π. Χρυσόστομος Γ΄ για τις προσφυγές στο Σ.τ.Ε

πηγή: Ιερά Μητρόπολις Μάνης & ΑΚΤΙΝΕΣ

Μέ ἀφορμή τήν συζήτηση στό Συμβούλιο τῆς Ἐπικρατείας τῶν προσφυγῶν γιά τό θέμα τῆς διδασκαλίας τοῦ μαθήματος τῶν θρησκευτικῶν καί γιά ἂλλα συναφῆ θέματα, ρωτήθηκε ὁ Σεβ. Μητροπολίτης Μάνης κ. Χρυσόστομος Γ΄ ἀπό ἐπιστήμονες καί μεταπτυχιακούς φοιτητές πού βρέθηκαν στή Μάνη γιά συνέδριο τους καί ἒδωκε τήν κάτωθι ἀπάντηση: Tό Σ.τ.Ε ἀσφαλῶς μετά ἀπό τήν ἑνδελεχῆ μελέτη, τῆς ὃλης ὑπόθεσης θά ἐκδώσει τήν ἀπόφασή του. Νά ἀναμένομεν με σύνεση καί διάκριση.

Ἀναφορικά μέ τό προδικαστικό αἲτημα ἀφαίρεσης τῆς εἰκόνας ἀπό τή δικαστική αἲθουσα καί τήν ἐν συνεχεία ἀπόρριψη του ἐκ μέρους τοῦ Δικαστηρίου, προδήλως ἡ ἀπόφαση αὐτή ἐκφράζει τό γεγονός ὃτι ἡ εἰκόνα, ὡς θρησκευτικό σύμβολο, εἶναι στοιχείο τοῦ νομικοῦ μας πολιτισμοῦ καί τῆς παράδοσής μας.

Ὡστόσο, εἶναι θλιβερό στήν Ἑλλάδα τοῦ 21ου αἰώνα, μέ ἀρχέγονο ὓψιστο πολιτισμό, νά ἐμφανίζονται ἐκδηλώσεις καί δηλώσεις κατακερματισμοῦ αὐτοῦ τοῦ πολιτισμοῦ.

Δημιουργεῖ γενικότερα παραπικρασμό ἡ συστηματική πολεμική κατά τοῦ μαθήματος τῶν θρησκευτικῶν, ἡ ἐναντίωση στήν ἐκμάθηση τῆς ὀρθόδοξης χριστιανικῆς διδασκαλίας, ἡ προσπάθεια παραμέλησης τῆς ἐκφορᾶς τῆς προσευχῆς στά σχολεία, ἡ ἀπαξίωση τοῦ ἐκκλησιασμοῦ τῶν μαθητῶν καί ἡ ἀλλοίωση τῶν θρησκευτικῶν ἑορτῶν.

Στήν Ἑλλάδα, ὁ πολιτισμός δέν εἶναι μονομερής. Εἶναι δισυπόστατος. Εἶναι σύνθεση τῆς κλασικῆς ἁρχαιότητας καί τοῦ χριστιανικοῦ πνεύματος.

Ἒτσι πορεύθηκε ἁνά τοῦς αἰώνες καί ζεῖ σήμερα καί ὑπάρχει ὁ Ἑλληνισμός.Ἒπειτα ἡ Εὐρώπη , στήν ὁποία συχνά γίνεται ἐπίκληση, οὐδέποτε ἓδωκε κάποια νομικῆς φύσεως ὁδηγία γιά τό θέμα θρησκεία.

Τό κάθε κράτος ἀπό μόνο του καθορίζει τά ζητήματα αὐτά. Σαφέστατα τό διατυπώνει αὐτό ἡ Κοινή Δήλωση, ὑπ’ ἁριθμ. 11 τῆς Συνθήκης τοῦ Ἂμστερνταμ.

Ὃσον ἀφορᾶ τά ἀνθρώπινα ἀτομικά δικαιώματα, ἡ Ἐκκλησία πρώτη αὐτή, τά ὑποστηρίζει ἀφοῦ ἀπό τό Ευαγγέλιο τοῦ Χριστοῦ γεννήθηκαν καί στόν Χριστιανισμό ἀνεπτύχθησαν. Ὃσοι ἰσχυρίζονται τά ἀντίθετα, ἂς μελετήσουν Παῦλο, Ἀπόστολο τῶν Ἐθνῶν καί κείμενα τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν.

Ἐν προκειμένῳ, ἂν καταστραγηθεῖ ὁ χριστιανισμός τότε καί τά ἀνθρώπινα δικαιώματα σαλεύονται καί καταρρακώνονται.

Ἀκόμη λόγος περί οὐδετεροθρησκείας δέν εἶναι πρόοδος. Εἶναι ὀπισθοδρόμιση στόν 18ο αἰώνα. Ἂλλο μάλιστα εἶναι ἀνεξιθρησκεία, ἂλλο οὐδετεροθρησκεία καί ἂλλο θρησκευτική ἐλευθερία.

Χρειάζεται γνώση τοῦ περιεχομένου τῶν παραπάνω ἐννοιῶν ὣστε νά μή δημιουργεῖται σύγχυση καί πρόχειρος λόγος.

Καί ὁ Σεβασμιώτατος κατέληξε: Ἐδῶ στήν Ἑλλάδα ὀφείλουμε ὃλοι μας νά γνωρίζουμε ὃτι τελικά, ἡ ἀγνωμοσύνη καί ἡ ἀχαριστία ὡς πρός τήν Ἐκκλησία καί τήν ὁρθόδοξη διδασκαλία της, δέν χωροῦν στήν ψυχοσύνθεση τοῦ Ἓλληνα.