Ανθολόγιον 370: Κώστας Μαυρουδής

 

[...] Η απόκλιση είναι το αντίδοτο στην απροσωπία. [...]


Κώστας Μαυρουδής, Ο Χ. είπε - Πεζά κείμενα, εκδόσεις Κίχλη, Αθήνα 2026, σελ. 56.

Ανθολόγιον 369: Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης

[...] [Η] έκφραση μιας ζωής είναι πάρα πολλά άλλα, πέρα από τη δυστυχία στην οποία εμμένουμε επειδή ακριβώς φοβόμαστε. Η ζωή κρατά κάποιο μυστήριο προσωπικό, δεν είναι ποτέ μόνο μια έννοια ή ιδέα αλλά η πορεία και τα βήματα απειρίας βιωμάτων. [...]

Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης, Πραγματογνωσία, εκδόσεις ΑΣΕ, Θεσσαλονίκη 1977, σελ. 27.

Χρήστος Μαρκίδης (1954 – 2026) - Του Γιώργου Χωματηνού

 

φωτογραφία: Γιώργος Χωματηνός

Αντικρίζω τα πρόσωπα που ζωγράφισε ο Χρήστος Μαρκίδης ως τόπους θεοπτίας, σημεία συνάντησης του ανθρώπινου και του άρρητου. Γύρω τους, η σιωπή των σβησμένων σωμάτων και του άπειρου φόντου δεν κενώνει τον χώρο, μα τον ανοίγει. Εκεί, στο βάθος του σκότους, κάτι αρχίζει να γεννιέται.

Το μαύρο ως θείος γνόφος: τόπος μυστικής παρουσίας, μήτρα που κυοφορεί το φως.

Ας είναι ελαφρύ το χώμα που θα τον σκεπάσει.

Γιώργος Χωματηνός

φωτογραφία: Γ.Μ.Βαρδαβάς

Ευδία αναγνωστική

(Για το βιβλίο του Αντώνη Ν. Παπαβασιλείου Λόγια ριζωμένα, εκδόσεις manifesto, Αθήνα 2017)

Αντώνης Ν. Παπαβασιλείου, Λόγια ριζωμένα, εκδόσεις manifesto, Αθήνα 2017, ISBN: 978-960-9570-55-8.

Eίναι πολλές οι φορές και διάφορες οι αιτίες που οδηγείται κανείς σε αναγνωστική αγρανάπαυση. Αποτελεί βασική αρχή μου, τα καλοκαίρια ειδικά, να αποφεύγω το διεκπεραιωτικό διάβασμα, δοθέντος του γεγονότος ότι ένας τέτοιος κίνδυνος είναι, τω όντι, υπαρκτός. Ωστόσο, παρόλα αυτά, κάθε χρόνο σχεδόν το ξεχνάω και επαναλαμβάνω τα ίδια λάθη. Την ώρα ακριβώς που φτάνω στο τέλμα θυμάμαι ως deus ex machina τη λογοτεχνία. Είναι αυτό που πολύ ωραία λέει ο Αντώνης Ν. Παπαβασιλείου στο εξαιρετικό βιβλίο του Λόγια ριζωμένα (εκδόσεις manifesto, Αθήνα 2017): «Η λιακάδα κέρδισε 1-0» (σελ. 85). Αναγνωστική ευδία λοιπόν για μένα και πύρρειος νίκη! Αλλά νομίζω περιττεύουν οι αυτοαναφορικές προσεγγίσεις. Το βιβλίο του Αντώνη N. Παπαβασιλείου κερδίζει τον αναγνώστη όχι μόνο λόγω της περιγραφικής δεινότητας και της ιδιαίτερης μαστορικής του συγγραφέα αλλά κυρίως για έναν άλλο λόγο: διαθέτει και κομίζει ταυτότητα. Κι αυτό είναι ιδιαίτατα σημαντικό στους πονηρούς και λίαν μεταμοντέρνους καιρούς μας, όπου ο άκρατος σχετικισμός κυριαρχεί. Μικρά κείμενα γεμάτα ενέργεια, ζωντάνια, ζείδωρα και αγαπητικά. Οι οφειλές του συγγραφέα πολλές αλλά καμία δεν ξεχνά και όλες τις τιμά. Λέει κάπου πολύ χαρακτηριστικά: «Νέα βιβλία (…) πιάσαν τη γωνιά τους, απαιτητικοί δανειστές χαράς. Τέτοια χρέη μάλιστα(…)» (σελ. 52). Η μαθητεία στον κυρ-Αλέξανδρο ανεξάλειπτα απτή σε κάθε σελίδα. Η ορθοδοξία παρούσα φανερώς αλλά και ιεροκρυφίως. Ο χρόνος, η αλήθεια, η νήψη, το όμορφο περιβάλλον της μακεδονικής επαρχίας, τα βιβλία, η ανάγνωση, η ιδιαίτερα αγαπητή στον συγγραφέα αγγλική λογοτεχνία, η ποίηση και ο στοχασμός παρελαύνουν αρμονικά. Ο συγγραφέας προφανώς δεν ξεχνά την περίφημη ρήση του Σεφέρη πως «(…)ο άνθρωπος έχει ρίζες, κι όταν τις κόψουν πονεί, βιολογικά, όπως όταν τον ακρωτηριάσουν(…)» (Δοκιμές, τόμος Β’, 8η έκδοση, εκδόσεις Ίκαρος, Αθήνα 2003, σελ. 176). Νομίζω ότι και η σεφερική επιλογή του τίτλου του βιβλίου διόλου δεν είναι τυχαία. Ή, για να κλείσω αυτό το σύντομο σημείωμα, με τα λόγια του συγγραφέα: «Σχίστηκε το λιθάρι του χρόνου, του άτιμου, και φάνηκε η ψίχα της αλήθειας» (σελ. 67).

Απείρανθος Νάξου, 7 Αυγούστου 2026

Γ. Μ. Βαρδαβάς

https://vardavas.wordpress.com/2026/08/07/evdia-ant-pap/

διαΚρητικά 67: Ειρήνη Δερέμπεη - Κάρολος Κουκλάκης / Θ. Ι. Ρηγινιώτης

https://www.youtube.com/watch?v=8APoBviF9hM&list=RD8APoBviF9hM&start_radio=1

Διαμαντόπετρες - Ειρήνη Δερέμπεη, Κάρολος Κουκλάκης

 

Διαμαντόπετρες 

Μουσική: Ειρήνη Δερέμπεη – Κάρολος Κουκλάκης 

Στίχοι: Θ. Ι. Ρηγινώτης 

Σαράντα διαμαντόπετρες σε μια κλωστή δεμένες, 

τρεις αδερφοί γυρεύγου' τζι και τρεις αναζητού' τζι. 

Κι απ' τον πολύ το γυρεμό νεράιδα τσι λυπήθη

 και χτίζει γυάλινο καστρί και κρουσταλένιο πύργο,

 να γείρου' να αποκοιμηθού'...

"Βρίκελοι": το νέο βιβλίο του Γιώργου Χωματηνού

 

Γιώργος Χωματηνός, Βρίκελοι, εκδόσεις Κίχλη, Αθήνα 2026, ISBN: 978-618-5976-12-5.

Σ’ ένα μικρό κι αχαρτογράφητο χωριό, που το εξουσιάζει ένας αιμοσταγής δεκατριάχρονος τύραννος, καταφθάνει στην καρδιά της Σαρακοστής μια βοϊδάμαξα χωρίς οδηγό, φορτωμένη μ’ ένα μαρμάρινο φέρετρο. Την ακολουθεί ένα σαραβαλιασμένο καμιόνι που μεταφέρει έναν αλλόκοτο θίασο. Για τους χωρικούς η έλευση της άμαξας μοιάζει να εκπληρώνει μια παλιά προφητεία· κανείς, όμως, δεν γνωρίζει –ούτε μπορεί να φανταστεί– το περιεχόμενο του φορτίου της.

Ένα σκοτεινό μυθιστόρημα, στη μεθόριο μοντέρνου και μεταμοντέρνου, που εκκινεί από έναν μυθικό μικρόκοσμο για να φτάσει στους δρόμους της Κυψέλης του σήμερα· μια ιδιότυπη τραγωδία, στην οποία θρύλοι και τελετουργίες της λαϊκής παράδοσης συνυφαίνονται με μοτίβα και αντηχήσεις της ελληνικής λογοτεχνίας, φωτίζοντας τις αντιφάσεις, τα αδιέξοδα και τις εκκρεμότητες της σύγχρονης νεοελληνικής εμπειρίας.

 

https://kichli.com/book/brikeloi/

φωτογραφήματα 435

 

Φασμπίντερ και ξερό ψωμί (σχόλιο στην επικαιρότητα)

 Ο Τζίμης Πανούσης, πολύ μπροστά από την εποχή του, σχολιάζει την επικαιρότητα.

Τζίμης Πανούσης - Φασμπίντερ και ξερό ψωμί

https://www.youtube.com/watch?v=5W8U-HWQ9Hg&list=RD5W8U-HWQ9Hg&start_radio=1

Ανθολόγιον 366: Θάνος Σταθόπουλος

 

[...] Το να γράφεις ισοδυναμεί συχνά με εγγραφή στο ταμείο ανεργίας. [...]

Θάνος Σταθόπουλος, Η πρόσληψη τροφής, Εκδόσεις τεχνοδρόμιον, Λεμεσός 2026, σελ. 35.

Μουσικόραμα 112: Bryan Ferry

Bryan Ferry - The Right Stuff

https://www.youtube.com/watch?v=gw4AursTeIo

 

Εκδήλωση – αφιέρωμα στον Ε. Χ. Γονατά από τις εκδόσεις Στιγμή την Παρασκευή 29 Μαΐου 2026

 

Κυριάκος Σφέτσας (1945-2026)

Κυριάκος Σφέτσας (1945-2026)

Πέθανε ο Κυριάκος Σφέτσας

Τίτλοι, Θέμα της Σιλένας

OST: Η νύχτα με τη Σιλένα (1986)

https://www.youtube.com/watch?v=SBJwzgTRrMM&list=RDSBJwzgTRrMM&start_radio=1

Ανθολὀγιον 360: Μάρκος Μέσκος

 

Τί τὸ φίλιο καὶ τί τὸ ἀντίπαλο∙ τί γνωρίζεις καὶ τί δὲν γνωρίζεις∙ τί εἶναι Ποίηση καὶ τί δὲν εἶναι - πάλι ἀπὸ τὴν ἀρχὴ τοῦ πάθους στὴ θνητὴ πορεία.

Μάρκος Μέσκος, Συνηγορία Ποιήσεως, ἐκδόσεις Κίχλη, Ἀθήνα 2015, σελ. 17.

ΜΗ ΜΟΥ ΑΠΤΟΥ

Μιχαήλ Δαμασκηνός, Μη μου άπτου, 16ος αι., Μουσείο Αγίας Αικατερίνης, Ηράκλειο Κρήτης

Μεγάλη Εβδομάδα

 

Δείτε εδώ όλες τις αναρτήσεις του ιστολογίου μας για την Μεγάλη Εβδομάδα.

Ανθολόγιον 357: George Steiner

 

(…) Οι άνθρωποι που δημιουργούν δεν ξέρουν ούτε πως ούτε γιατί δημιουργούν. Τι είναι αυτό που πυροδοτεί τη μεγάλη δημιουργία; Δεν γνωρίζω την απάντηση. Ο Θεός να μας φυλάει απ’ τη χυδαιότητα της νευροφυσιολογίας πάνω σ’ αυτό το θέμα· δεν είναι οι βιολόγοι αυτοί που θα μας εξηγήσουν μέσα απ’ το παιχνίδι των συνάψεων, από που έρχεται η έκλαμψη, ο κεραυνός της δημιουργίας. (…)

Τζωρτζ Στάινερ – Λωρ Αντλέρ, Ένα μακρύ Σάββατο: συζητήσεις, μετάφραση: Θάνος Σαμαρτζής, εκδόσεις Δώμα, Αθήνα 2022, σελ. 95-96.

https://vardavas.wordpress.com/2022/12/27/george-steiner-sabb/

Αναγνωστική ανασκόπηση 2025

 

Κάντε κλικ εδώ.

Χρήστος Μαρκίδης, Ζωγραφική – Σχέδια

 

Χρήστος Μαρκίδης, Ζωγραφική – Σχέδια, εκδόσεις Αρμός, Αθήνα 2025, ISBN: 978-960-615-787-5.

Μετά την έκδοση των συμπληρωμένων δοκιμιμιακών πεζογραφημάτων Κατάματα, Αρμός, 2022 και της συγκεντρωτικής έκδοσης των Ποιημάτων 1999-2020 το 2003, ο ζωγράφος, ποιητής και δοκιμιογράφος Χρήστος Μαρκίδης συγκεντρώνει σε ένα λεύκωμα 200 σελίδων μεγάλου σχήματος την εικαστική του διαδρομή από τα μέσα της δεκαετίας του ’80 και εντεύθεν (150 αντιπροσωπευτικά ζωγραφικά έργα και σχέδια) διανθισμένα με κείμενα των Κ.Κουτσουρέλη, Γ.Μπλάνα, Ν.Βαγενά, Ν.Γ.Ξυδάκη, Β. Βασιλοπούλου, Χ.Π.Φαράκλα κ.α., το οποίο συνοδεύει την έκθεσή του με τίτλο «Αναδρομή» στην Γκαλερί Art Project Space.

https://armosbooks.gr/shop/diafores-katigories/technes/xristos-markidis-zografiki-sxedia/

Κυκλοφόρησε το τεύχος 16 (Σεπτέμβριος 2025) του ηλεκτρονικού περιοδικού "Φρέαρ"

 

Μόλις κυκλοφόρησε το τεύχος 16 / Σεπτέμβριος 2025 του περιοδικού "Φρέαρ" με πλούσια ύλη.

Μπορείτε να το διαβάσετε εδώ: 

https://mag.frear.gr/

Ανθολόγιον 352: Φίλιππος Βασιλόγιαννης

[...] Και κινούσαν αφώτιγα μη χάσει το Σχολείο,

και πηγαίναν στα ξωκλήσια, γιατ' είχαν

λειτουργία ('διωτική), κ' εκείνος πήγαινε στο

Σχολαρχείο με τα πόδια, δυ' ώρες δρόμο,

ξυπόλητος [...]

Φ. Κ. Β., σωρείτης εκδόσεις Στιγμός, Αθήνα 2024, σελ΄. ρ'.