Ανθολόγιον 367: Χρήστος Γιανναράς

[...] Η κατα-νόηση της πραγματικότητας είναι ειδολογική - εικονολογική. [...]

Χρήστος Γιανναράς, Οντολογία του προσώπου (προσωποκεντρική οντολογία), εκδόσεις Ίκαρος, Αθήνα 2016, σελ. 9.

 

Ανθολόγιον 366: Θάνος Σταθόπουλος

 

[...] Το να γράφεις ισοδυναμεί συχνά με εγγραφή στο ταμείο ανεργίας. [...]

Θάνος Σταθόπουλος, Η πρόσληψη τροφής, Εκδόσεις τεχνοδρόμιον, Λεμεσός 2026, σελ. 35.

Ανθολόγιον 365: Μάριος Μπέγζος

[...] Ο λαϊκισμός αναιρεί το λαό: όλα γίνονται για το λαό, αλλά χ ω ρ ί ς το λαό. Μια μερίδα διανοουμένων άσχετων με το λαό σφετερίζεται το όνομα "λαός" για να αυθαιρετήσει. [...]

Μάριος Μπέγζος, Το μέλλον του παρελθόντος, εκδόσεις Αρμός, Αθήνα 1993, σελ. 118.

Ανθολόγιον 364: Χρυσόστομος Σταμούλης

 

[...] Την αποκλειστικότητα της ταυτότητας διαρρηγνύει στο χώρο της θεολογίας η αντινομική λειτουργία της αμφισημίας και του παράδοξου. Εκείνο το "ουκ εκ του κόσμου" και μαζί "εν τω κόσμω", που εισάγει στο χώρο της έρευνας νέα δεδομένα και αμφισβητεί εδώ και τώρα την οποιαδήποτε βέβαιη και διαφημισμένη από τη συνήθεια νομιμότητα. [...]

Χρυσόστομος Σταμούλης, Τι γυρεύει η αλεπού στο παζάρι; Κείμενα για το διάλογο της Ορθοδοξίας με την πόλη, την πολιτική και τον πολιτισμό, εκδόσεις Αρμός, Αθήνα 2016, σελ. 63.

Ανθολόγιον 363: Χρυσόστομος Σταμούλης

 

[...] [Ό]σο αμαρτία είναι η "μονοφυσιτική" και γνωστικίζουσα απολυτοποίηση της ιστορίας, του εδώ και τώρα, και η ταυτόχρονη αδυναμία θέασης των εσχάτων (υπεριστορισμός), άλλο τόσο αμαρτία είναι η σχολαστική παραδοχή και αποδοχή θεωριών "νεστοριανής" προέλευσης, που αναφέρονται στο τέλος της ιστορίας ως βασικής προϋπόθεσης για την αρχή της βασιλείας (υπερεσχατολογισμός) [...]

Χρυσόστομος Σταμούλης, Τι γυρεύει η αλεπού στο παζάρι;  Κείμενα για το διάλογο της Ορθοδοξίας με την πόλη, την πολιτική και τον πολιτισμό, εκδόσεις Αρμός, Αθήνα 2016, σελ. 47-48.

Ανθολόγιον 362: Χρήστος Γιανναράς

 

[...] Τόσο το είναι (η ύπαρξη) όσο και το μη είναι (το μηδέν) έπονται του Θεού [...]

Χρήστος Γιανναράς, Ενθάδε - Επέκεινα, εκδόσεις Ίκαρος, Αθήνα 2016, σελ.21.

Ανθολὀγιον 361: Χρῆστος Γιανναρᾶς

 

[...] Ἡ διαφορὰ τοῦ ἀκτίστου ἀπὸ τὸ κτιστὸ ἔγκειται στὸν τρόπο τῆς ὑπάρξεως: Τὸ κτιστὸ ὑπάρχει μὲ τὸν τρόπο τῆς ἀτομικότητας, τὸ ἄκτιστο μὲ τὸν τρόπο τῆς σχέσης, τῆς ἀγαπητικῆς ἀλληλοπεριχώρησης. [...] 

[...] Ὡς κτιστὴ ὕπαρξη ὁ ἄνθρωπος ἔχει παραστάσεις μόνο ὀντικῶν ἀτομικοτήτων, διαστατῶν καὶ χρονικῶν. Ὁ νοῦς μας μπορεῖ νὰ συλλάβει "ἀποφατικῶς" τὴν ἔννοια τοῦ ἄχρονου καὶ τοῦ ἀδιάστατου, ἀλλὰ δὲν μπορεῖ νὰ ἔχει αἰσθητὴ παράσταση (εἰκόνα συγκροτημένη ἀπὸ τὴν ἐμπειρία) τῆς ἀχρονίας καὶ τῆς ἀδιαστασίας, τῆς ἄχρονης καὶ ἀδιάστατης ὕπαρξης. Κατανοοῦμε τὰ σημαίνοντα, ἀγνοοῦμε τὰ σημαινόμενα.

Χρῆστος Γιανναρᾶς, Ἐνθάδε -Ἐπέκεινα (ἀπόπειρες ὀντολογικῆς ἑρμηνευτικῆς), ἐκδόσεις Ἴκαρος, Ἀθήνα 2016, ISBN: 978-960-572-135-0, σελ. 55-56 (ἀπόσπασμα).

Αφήγηση και πολιτική θεολογία

 

[...] Η πολιτική θεολογία εστιάζει στην αφηγηματική λειτουργία της θεολογίας, γιατί η αφήγηση είναι επιτελεστική, δηλαδή κοινοποιώντας την εμπειρία της Εκκλησίας προκαλεί νέες εμπειρίες. Δεν είναι τυχαίο ότι πολλοί θεολόγοι που σχετίζονται άμεσα με την πολιτική θεολογία, όπως ο Karl Barth (1886-1968) και ο Dietrich Bohnhoeffer (1906-1945), θεολογούν ασκώντας και το λογοτεχνικό είδος της αφήγησης, καθώς τόσο η επιχειρηματολογία όσο και η αφήγηση αποτελούν λειτουργίες του κριτικού λόγου. [...]

Σπυριδούλα Αθανασοπούλου - Κυπρίου, Όχι εγώ - Κείμενα πολιτικής θεολογίας με αναφορές σε θέματα φύλου, θρησκείας και ιδεολογίας, εκδόσεις Αρμός, Αθήνα 2011, σελ. 18.

***

Δείτε και: 

π. Ευάγγελος Γκανάς, Αφήγηση και θεολογία (απόσπασμα)

Ο Χρυσόστομος Σταμούλης για τον παροντισμό στη θεολογία

 

[...] [Ό]σο αμαρτία θεωρείται η λήθη του παρόντος, άλλο τόσο αμαρτία είναι και η λήθη του παρελθόντος. Το παρόν στην Ορθόδοξη παράδοση κατανοείται μόνο εάν προσθέσει κανείς την εμπειρία του παρελθόντος και την όραση του μέλλοντος.[...]

Χρυσόστομου Σταμούλη, Η γυναίκα του Λωτ και η σύγχρονη θεολογία, εκδόσεις Ίνδικτος, Αθήναι 2008, σελ. 69.

Στον αλησμόνητο συνάδελφο Αντώνη Βαλεργάκη

[Ο Γκύντερ Άντερς] 

[...] Το 1929 παντρεύτηκε τη Χάνα Άρεντ, αλλά ο γάμος κατέληξε σε διαζύγιο (1937) [...]

Jean Amery, Πέρα από την ενοχή και την εξιλέωση, μετάφραση: Γιάννης Καλλιφατίδης, εκδόσεις Άγρα, Αθήνα 2009, σελ. 253 (σημειώσεις του μεταφραστή)

***

Η εξόδιος ακολουθία του αλησμόνητου συναδέλφου μας Αντώνη Βαλεργάκη θα λάβει χώρα τη Δευτέρα του Πάσχα 13 Απριλίου 2026 στις 11:00 στον Ιερό Ναό Γενεσίου της Θεοτόκου στην Αμμουδάρα Ηρακλείου.

Ανθολὀγιον 360: Μάρκος Μέσκος

 

Τί τὸ φίλιο καὶ τί τὸ ἀντίπαλο∙ τί γνωρίζεις καὶ τί δὲν γνωρίζεις∙ τί εἶναι Ποίηση καὶ τί δὲν εἶναι - πάλι ἀπὸ τὴν ἀρχὴ τοῦ πάθους στὴ θνητὴ πορεία.

Μάρκος Μέσκος, Συνηγορία Ποιήσεως, ἐκδόσεις Κίχλη, Ἀθήνα 2015, σελ. 17.

Jürgen Habermas (1929-2026), [Θρησκεία και εκκοσμίκευση]

Jürgen Habermas (1929 - 2026)

[...] [Σ]τη συλλογική ζωή των θρησκευτικών κοινοτήτων, στο βαθμό που αποφεύγουν τον δογματισμό και τον εξαναγκασμό της συνείδησης, μπορεί να διατηρείται ανέπαφο κάτι που έχει χαθεί οριστικά από άλλους χώρους και δεν είναι δυνατόν να ανασυσταθεί μόνο με τη βοήθεια της επαγγελματικής γνώσης των ειδημόνων∙ εννοώ τις ποικίλες εκφραστικές δυνατότητες και την ευαισθησία απέναντι στην πεπλανημένη ζωή, στις παθολογίες της κοινωνίας, στην αποτυχία των εξατομικευμένων μοντέλων ζωής και στην εκφυλιστική παραμόρφωση των συνθηκών ζωής. Η ασυμμετρία των αξιώσεων της επιστήμης επιτρέπει στη φιλοσοφία να είναι έτοιμη να μάθει από τη θρησκεία, και μάλιστα για λόγους όχι λειτουργικούς αλλά περιεχομένου [...]

Γιούργκεν Χάμπερμας - πάπας Βενέδικτος ΙΣΤ', Η διαλεκτική της εκκοσμίκευσης, μετάφραση: Ηλίας Τσιριγκάκης, εκδόσεις Εστία, Αθήνα 2010, σελ. 37.

Ανθολὀγιον 359: Άγιος Σωφρόνιος του Essex

[...] Ὁ Ἄνθρωπος - Ὑπόστασις ἐκδηλοῦται διὰ τῆς λειτουργίας τῆς αὐτοσυνειδησίας, τοῦ αὐτοπροσδιορισμοῦ, ὡς καὶ διὰ τῆς ἱκανότητος αὐτοῦ νὰ γνωρίζῃ οὐχὶ μόνον τὸν κόσμον τῶν κτιστῶν πραγμάτων, ἀλλὰ καὶ τὸ Θεῖον Εἶναι, τουτέστι τὸν Ἴδιον τὸν Δημιουργόν. Ἐπιγινώσκει ἑαυτὸν ἐναργέστερον ἐν τῇ φλογί τῆς ἀγάπης τῆς ἑνούσης αὐτὸν μετὰ τοῦ ἠγαπημένου Θεοῦ. Ἡ ἀγάπη, δι’ ἰδιαιτέρου τρόπου ἑνοῦσα τὸν ἄνθρωπον μετὰ τοῦ Θεοῦ, χαρίζεται εἰς αὐτὸν καὶ τὴν Θεογνωσίαν. Εἰς τὴν ἐν ἡμῖν ὑποστατικὴν ἀρχὴν ἀποκαλύπτεται ὁ Θεός ἐν τῷ φωτὶ καὶ ὡς Φῶς, ἐν τῇ ζέσει τῆς ἀγάπης καὶ ὡς Ἀγάπη. [...]

Ἁγίου Σωφρονίου τοῦ Essex, Ὀψόμεθα τὸν Θεὸν καθῶς ἐστι, ἔκδοσις Ἱερᾶς Μονῆς Τιμίου Προδρόμου Essex, Essex 1996, σελ. 321.

Ανθολόγιον 358: Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς

Κατηγορείτωσαν οὐκοῦν οἱ λέγοντες, «μή κεχωρισμένον, ἀλλ᾿ ἐνόντα τῇ ψυχῇ, πῶς ἄν αὖθις εἴσω πέμποι τις τόν νοῦν;». Ἀγνοοῦσι γάρ, ὡς ἔοικεν, ὅτι ἄλλο μέν οὐσία νοῦ, ἄλλο δέ ἐνέργεια, μᾶλλον δέ εἰδότες τοῖς ἀπατεῶσιν ἑαυτούς συνέταξαν ἑκόντες, διά τῆς ὁμωνυμίας σοφιζόμενοι. «Μή καταδεχόμενοι γάρ τό τῆς πνευματικῆς διδασκαλίας ἁπλοῦν, οἱ ἐκ τῆς διαλεκτικῆς πρός τάς ἀντιλογίας ἠκονημένοι», κατά τόν μέγαν Βασίλειον, «περιτρέπουσι τήν ἰσχύν τῆς ἀληθείας ἐκ τῶν ἀντιθέσεων τῆς ψευδωνύμου γνώσεως τῇ πιθανολογίᾳ τῶν σοφισμάτων». Τοιούτους γάρ δεῖ εἶναι τούς μή πνευματικούς καί τά πνευματικά κρίνειν καί διδάσκειν ἀξιοῦντας ἑαυτούς.

Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ, Λόγος ὑπὲρ τῶν ἱερῶς ἡσυχαζόντων, 1,2,5, στο: Ρωμαῖοι ἤ Ρωμηοί Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας, ἐπιμ. ἔκδ. π. Ἰ. Ρωμανίδης, β' ἔκδοση, ἐκδόσεις Πουρναρᾶ, Θεσσαλονίκη 1991, σελ. 292.

Ανθολόγιον 357: George Steiner

 

(…) Οι άνθρωποι που δημιουργούν δεν ξέρουν ούτε πως ούτε γιατί δημιουργούν. Τι είναι αυτό που πυροδοτεί τη μεγάλη δημιουργία; Δεν γνωρίζω την απάντηση. Ο Θεός να μας φυλάει απ’ τη χυδαιότητα της νευροφυσιολογίας πάνω σ’ αυτό το θέμα· δεν είναι οι βιολόγοι αυτοί που θα μας εξηγήσουν μέσα απ’ το παιχνίδι των συνάψεων, από που έρχεται η έκλαμψη, ο κεραυνός της δημιουργίας. (…)

Τζωρτζ Στάινερ – Λωρ Αντλέρ, Ένα μακρύ Σάββατο: συζητήσεις, μετάφραση: Θάνος Σαμαρτζής, εκδόσεις Δώμα, Αθήνα 2022, σελ. 95-96.

https://vardavas.wordpress.com/2022/12/27/george-steiner-sabb/

Ανθολόγιον 356: Άγιος Σωφρόνιος του Essex

 

Η απελπισία είναι η απώλεια της συνειδήσεως ότι ο Θεός θέλει να μας δώσει την αιώνια ζωή. Ο κόσμος ζει στην απελπισία. Οι άνθρωποι έχουν καταδικάσει οι ίδιοι τον εαυτό τους στο θάνατο. Πρέπει να παλέψουμε σώμα προς σώμα με την ακηδία.

Άγιος Σωφρόνιος του Essex, Περί πνεύματος και ζωής, εκδόσεις Ιεράς Μονής Τιμίου Προδρόμου Έσσεξ, Essex 1995, σελ. 22.

Ανθολόγιον 355: π. Μιχαήλ Καρδαμάκης

[...] Είναι ο άνθρωπος, που στην αλογία του, χωρίζει τον κόσμο από τον Θεό, και είναι ο άνθρωπος ο λόγος του Λόγου, που επαναφέρει τον κόσμο στο Θεό. Και είναι η Λειτουργία, ως έργο των πιστών ή μάλλον ως συνεργία των πιστών με το Θεό, που αποκαθιστά τον κόσμο, δυνάμει της Ενανθρωπήσεως, ως κτίση ή φύση, στην προπτωτική κατάσταση του, γίνεται και κόσμος, καλός ή ωραίος, ο ίδιος κόσμημα, αποκάλυψη του γλυκασμού του κάλλους και της αγάπης. [...]

π. Μιχαήλ Καρδαμάκης, Μετάληψις πυρός: Λειτουργία και Ευχαριστία της Εκκλησίας, εκδόσεις Εν πλώ, Αθήνα 2009, σελ. 50.

Ανθολόγιον 354: Τίτος Πατρίκιος

[...] Σήμερα πιὰ νομίζω ὅτι βγαίνουμε ἀπὸ ἐκείνη τὴ μακάρια καὶ χαρούμενη πεποίθηση πὼς ἀπὸ τὴν ὥρα ποὺ θὰ δηλώσουμε ὅτι ἐκφράζουμε τὸ παρὸν κάνουμε καὶ μεγάλη ποίηση καὶ σημαντικὴ ἱστορικὴ πράξη. [...]

 

Τίτος Πατρίκιος, Διαδρομὲς καὶ διασταυρώσεις - Μελέτες καὶ δοκίμια 1977-2023, ἐκδόσεις Κίχλη, Ἀθήνα 2025, σελ. 30.

Ανθολόγιον 353: Άγιος Σωφρόνιος του Essex

 

[...] Ἡ χριστιανικὴ ζωὴ θεμελιοῦται ἐπὶ τῆς ταυτίσεως δύο θελήσεων: τῆς Θείας, αἰωνίως ἀσαλεύτου, καὶ τῆς ἀνθρωπίνης, ὑποκειμένης εἰς ταλαντεύσεις. Ὁ Θεὸς ἀποκαλύπτει πολυτρόπως Ἑαυτὸν εἰς τὸν ἄνθρωπον. Δὲν παραβιάζει τὴν ἀνθρωπίνην θέλησιν. Ἐὰν μετ' ἀγάπης ἀποδεχώμεθα τὴν πρὸς ἡμᾶς προσέγγισιν Αὐτοῦ, τότε συχνάκις ἐπισκέπτεται Οὗτος τὴν ψυχὴν μετὰ τῆς πραότητος καὶ τῆς ταπεινώσεως Αὐτοῦ. [...]

Ἅγιος Σωφρόνιος τοῦ Ἔσσεξ, Ὀψόμεθα τὸν Θεὸν καθὼς ἐστι, ἐκδόσεις Ἱερᾶς Μονῆς Τιμίου Προδρόμου, γ 'ἔκδοση, Ἔσσεξ 1996, σελ. 91.

Ανθολόγιον 352: Ηλίας Παπαγιαννόπουλος

 

[...] το νόημα της θυσίας έγκειται στο να αγγίζει κανείς το ιερό χωρίς να χάνεται μέσα του. [...]

Ηλίας Παπαγιαννόπουλος, Ο άηχος πυροβολισμός του Χανς φον Προττ (Μολυσματικές αρχαιολογίες ΙΙ), στο περιοδικό Φρέαρ, τεύχος 16 / Σεπτέμβριος 2025

***

Διαβάστε ολόκληρο το κείμενο εδώ:

https://mag.frear.gr/o-aichos-pyrovolismos-toy-chans-fon-prott-molysmatikes-archaiologies-ii/