Παναγία Γαλακτοτροφούσα (3 Ιουλίου)

πηγή: Ιερός Ενοριακός Ναός Αγίου Νικολάου του Νέου Θηβών

Ἡ εἰκόνα της, πάντα σύμφωνα μὲ προφορικὲς παραδόσεις ποὺ βρίσκονται στὴ Μονὴ Χιλανδαρίου, βρισκόταν στὴ Λαύρα τοῦ Ὅσιου Σάββα τοῦ Ἡγιασμένου. Πρὶν πεθάνει ὁ Ὅσιος Σάββας εἶπε σ' αὐτοὺς ποὺ ἦταν γύρω ἀπὸ τὸ κρεβάτι του, ὅτι κάποτε θὰ ἐπισκεφθεῖ τὴ Λαύρα κάποιο βασιλοπαῖδι, Σάββας ὀνομαζόμενος καὶ αὐτός. Νὰ τοῦ δοθεῖ λοιπὸν ἡ εἰκόνα τῆς Παναγίας Γαλακτοτροφούσης σὰν εὐλογία.

Γεγονὸς ποὺ ἔγινε τὸν 13ο αἰῶνα, ὅταν τὴ Λαύρα ἐπισκέφθηκε ὁ Ἅγιος Σάββας ὁ Σέρβος, κτήτορας τῆς Μονῆς Χιλανδαρίου τοῦ Ἁγίου Ὅρους. Αὐτὸς μετέφερε τὴν ἁγία αὐτὴ εἰκόνα στὸ Ἅγιον Ὄρος, καὶ συγκεκριμένα στὴ μονὴ τὴν ὁποία ὁ ἴδιος ἵδρυσε.

Σήμερα βρίσκεται σὲ ἐκκλησία τῶν Καρυῶν τοῦ Ἁγίου Ὄρους, ποὺ ὑπόκειται στὴ Μονὴ Χιλανδαρίου, καὶ εἶναι τοποθετημένη στὸ δεξιὸ μέρος τοῦ τέμπλου, ὅπου κανονικὰ θὰ ἔπρεπε νὰ ἦταν ὁ Κύριος, ποὺ βρίσκεται στὸ ἀριστερὸ μέρος τοῦ τέμπλου.

Η Σύναξη της εορτάζεται στις 3 Ιουλίου

[Πηγή: http://www.synaxarion.gr/gr/sid/21/sxsaintinfo.aspx] 

Ἀπολυτίκιον. Ἦχος α’. Τῆς ἐρήμου πολίτης

Τὴν θείαν σου Εἰκόνα ὡς τῆς δόξης σου σκήνωμα, Γαλακτοτροφοῦσα Παρθένε, προσκυνοῦντες δοξάζομεν· ἐκ ταύτης γὰρ πηγάζεις μυστικῶς, τὸ γάλα τῶν ἀΰλων δωρεῶν, καὶ ἐκτρέφεις τὰς καρδίας καὶ τὰς ψυχάς, τῶν πίστει ἐκβοώντων σοι· δόξα τοῖς μεγαλείοις σου Ἁγνή, δόξα τοῖς θαυμασίοις σου, δόξα τῇ πρὸς ἡμᾶς σου ἀφάτῳ χρηστότητι.

Κοντάκιον. Ἦχος β’. Τὴν ἐν πρεσβείαις

Τὴν μητρικῶς θηλάζουσαν ὥσπερ βρέφος, τὸν ἐξ αὐτῆς ἀνερμηνεύτως γεννηθέντα, τὴν μόνην Θεοτόκον ὑμνήσωμεν, τὴν γαλακτοτροφοῦσαν Χριστὸν τὸν Θεὸν ἡμῶν· πολλῶν γὰρ κινδύνων ἡμᾶς ῥύεται.

Μεγαλυνάριον

Γαλακτοτροφούσης τὴν ἱεράν, καὶ σεπτὴν Εἰκόνα, προσκυνήσωμεν ἀδελφοί· χάριν γὰρ βλυσταίνει, ἀρρήτου συμπαθείας, καὶ θάλπει τὰς καρδίας, καὶ τὰς ψυχὰς ἡμῶν.

Παναγία Γαλακτοτροφούσα. Μέσα 15ου αι. (πηγή: Μουσείο Μπενάκη)

Δείτε και:

• Παναγία η Γαλακτοτροφούσα (3 Ιουλίου) και άλλες εικόνες που παρουσιάζουν την Παναγία ως Γαλακτοτροφούσα 
• Παναγία Γαλακτοτροφούσα 
• Η Παναγία Γαλακτοτροφούσα

Η Παναγία Γαλακτοτροφούσα

Εικονογραφικός τύπος της Θεοτόκου, που εικονίζεται να θηλάζει το νεογέννητο Χριστό. Η ιστορική εικόνα της Παναγίας Γαλακτοτροφούσας βρίσκεται στο Άγιο Όρος και είναι η μία από τις δύο εικόνες της Παναγίας που έλαβε ο άγιος Σάββας, αρχικά πρίγκιπας και στη συνέχεια αρχιεπίσκοπος της Σερβίας, ιδρυτής της ιεράς Μονής Χιλανδαρίου του Αγίου Όρους, από την ιερά Μονή του οσίου Σάββα του Ηγιασμένου, κοντά στα Ιεροσόλυμα (η άλλη είναι η ιερά εικόνα της Παναγίας Τριχερούσας, του αγίου Ιωάννη του Δαμασκηνού, 8ος αιώνας μ.Χ.). Πριν κοιμηθεί ο όσιος Σάββας, τον 6ο αιώνα μ.Χ., είχε δώσει εντολή να δοθεί αυτή η εικόνα στον πρώτο επίσκοπο με το όνομα Σάββας που θα επισκεπτόταν το μοναστήρι, πράγμα που συνέβη το 13ο αιώνα. Ο άγιος Σάββας της Σερβίας παρέλαβε και τις δύο εικόνες και τις μετέφερε στο Άγιο Όρος, και συγκεκριμένα στη μονή, την οποία ο ίδιος ίδρυσε. Η Παναγία Γαλακτοτροφούσα βρίσκεται στο σερβικό Κελλί των Καρυών “Τυπικαριό”, όπου ο ίδιος συχνά διέμενε και όπου υπάρχει μέχρι σήμερα τοποθετημένη στο τέμπλο στα δεξιά της Ωραίας Πύλης, δηλαδή στην κανονική θέση της εικόνας του Χριστού, η οποία βρίσκεται στα αριστερά, αντίθετα με την επικρατούσα συνήθεια.

Στην ιερά Μητρόπολή Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου η σύναξη της Θεοτόκου Γαλακτοτροφούσας τιμάται στον ιστορικό ιερό προσκυνηματικό ναό της Παναγίας Μυρτιδιώτισσας ή Παναγίας Γαλατούς στο χωριό Καψαλιανά δήμου Ρεθύμνου, που υπάγεται στην ενορία του χωριού Πίκρι. Είναι ένας προσκυνηματικός ιερός ναός του 19ου αιώνα. Ονομάζεται από τους ντόπιους Αγία Γαλατού ή Παναγία Γαλατού. Βρίσκεται επάνω στον δρόμο στην διαδρομή ανάμεσα στην Αμνάτο και στον οικισμό των Καψαλιανών. Πρόκειται για εξωκλήσι στην κορυφή ενός καταπράσινου φαραγγιού. Πίσω από το ναό βρίσκεται σπήλαιο, στο οποίο κατά καιρούς στάζει αγίασμα. Οι γυναίκες της περιοχής που είχαν πρόσφατα γεννήσει αλλά δεν είχαν γάλα, έπιναν από αυτό το αγίασμα και, με τη βοήθεια της Παναγίας, θεραπεύονταν από το πρόβλημά τους. Σε αυτό το σπήλαιο, κατά την παράδοση, βρέθηκε και η εικόνα της Παναγίας Γαλακτοτροφούσας, καθώς και δεκάδες ασημένια τάματα, τα περισσότερα από τα οποία εικονίζουν μαστούς γυναικών και οφείλονται σε θαύματα της Παναγίας σχετικά με το μητρικό γάλα.

***

Δείτε και:

ΕΓΚΑΙΝΙΑ ΤΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΓΑΛΑΚΤΟΤΡΟΦΟΥΣΗΣ (ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΓΙΑΣ ΓΑΛΑΤΟΥΣ) ΣΤΑ ΚΑΨΑΛΙΑΝΑ ΡΕΘΥΜΝΗΣ