19 Μαΐου: Δεν ξεχνώ τη Γενοκτονία των Ποντίων

 

Σεπτεμβριανά

(...) ανάμεσα στους τραμπούκους υπήρχαν και γυναίκες που έσπαγαν ντυμένες με την τελευταία λέξη της μόδας. (...)

Πέτρος Μάρκαρης, "Είδα την εικόνα και έφριξα", στην εφημερίδα "Το Βήμα", αρ. φυλ. 421 / 7-9-2025, Β2 / Νέες Εποχές, σελ. 4.

Ανθολόγιον 300: Κώστας Αγόρας [Περί αλήθειας]

Είναι επίπονο αλλά τιμημένο να αγωνίζεσαι για όλο και μεγαλύτερη αλήθεια.

Κώστας Αγόρας

***

Δεν λέω να αγωνίζεσαι για την "αλήθεια" έτσι απλά. Διότι η αλήθεια για μας, ιστορικά όντα, είναι "ορίζοντας", εσχατολογικός μάλιστα. Προτιμώ λοιπόν να λέω να αγωνίζεσαι για "όλο και μεγαλύτερη αλήθεια". Ο αγώνας αυτός είναι μια "δυναμική" στην Ιστορία (μια δυναμική ζωής κατά τη γνώμη μου).

Κώστας Αγόρας

[πηγή]

Ανθολόγιον 289: Κώστας Αγόρας [Περί Ιστορίας]

Άλλο "Ιστορία" που σημαίνει Ελευθερία, Ενδεχομενικότητα, Ιστορικότητα και άλλο απλή "Χρονική Διάρκεια" που σημαίνει Χρονικότητα.

Κώστας Αγόρας

[πηγή]

***

[update: 19/8/2023]

Η "χρονικότητα" (χρόνος) αναφέρεται στην κτιστότητα (=κτιστός) του ανθρώπου. Αλλά η "ιστορικότητα" (ιστορία) αναφέρεται στην προσωπότητα (=πρόσωπο) του ανθρώπου.

Ο άνθρωπος έχει το παράδοξο να είναι φύσει κτιστός (έγχρονος) αλλά και κλήσει προσωπικός (ιστορικός).

Επειδή είμαστε φύσει  κτιστοί, πεπερασμένοι (=χρονικότητα) αλλά κλήσει προσωπικοί (=ιστορικότητα) γι'  αυτό κουτσαίνουμε.

Κώστας Αγόρας

***

Δείτε και το βιβλίο του Κώστα Αγόρα, Ο διανοιγμένος άνθρωπος, εκδόσεις Αρμός, Αθήνα 2017.

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ…

Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ… ΜΕΧΡΙ ΝΑ ΕΡΘΕΙ Η ΝΙΚΗ

[Ομιλία του Θ. Ι. Ρηγινιώτη στην ομώνυμη εκδήλωση στα Χανιά, 19/5/2023]

«Ποτές μου δεν εζήλεψα σ’ αμπέλια, σε περβόλια,

όσο ζηλεύγω τσ’ εδικούς όντε συμπορπατούνε.

Προπάντω να ’ναι κι αδερφοί γ-ή να ’ν’ πρωτοξαδέρφοι,

π’ αν είναι θλίψη, θλίβουνται, χαρά και χαίρουνταί τη

κι αν πάνε και στον πόλεμο, Χάροντα δε φοβούνται…»

Αδερφοί και φίλοι,

Κρήτη είν’ επαέ και ταίριαζε ν’ αρχίσομε μ’ ένα ριζίτικο. Και ταιριάζει περισσότερο, αυτά τα τραγούδια να μην τα τραγουδούμε μόνο, μα και να τα κάνομε πράξη. Και αυτό πρωτίστως κάνομε εδώ απόψε: ήρθαμε να συναντήσομε τους αδερφούς μας.

Μεθαύριο (21 Μαΐου) είναι η επέτειος της Μάχης της Κρήτης. Σήμερα (19 Μαΐου) η ημέρα μνήμης της Γενοκτονίας των Ποντίων. Ό,τι πούμε κι ό,τι τραγουδήσομε σήμερα, αφιερωμένο στους μάρτυρες και τους εθνομάρτυρες του Γένους μας.

Όλες οι γνώσεις που μπορεί να αποκτήσει ο άνθρωπος είναι άξιες και ωφέλιμες.

Όμως η γνώση, που μπορεί να τον βοηθήσει περισσότερο απ’ όλες να καταλάβει τον κόσμο, είναι η γνώση της Ιστορίας.

Εμείς, για να αντιληφθούμε και να κατανοήσουμε τη θέση μας στον κόσμο του παρόντος και του μέλλοντος, και μάλιστα σε σχέση με το ύψιστο ιστορικό γεγονός που τιμούμε σήμερα, είναι ανάγκη να γνωρίσουμε τέσσερα πράγματα:

Ποιοι είμαστε; Τι είναι ο δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος; Ποιοι κυβερνούν σήμερα τον κόσμο; Και: Ποιο είναι το μέλλον που επιθυμούμε για μας και τα παιδιά μας.

Ποιοι είμαστε;

Είμαστε οι Έλληνες. Ο λαός που γέννησε τον Όμηρο, το Σωκράτη, τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη, τους πολεμιστές του Μαραθώνα, των Θερμοπυλών και της Σαλαμίνας. Που γέννησε το Μέγα Βασίλειο, τον άγιο Ιωάννη το Χρυσόστομο, τον άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά (για όσους γνωρίζουν)… Το Δασκαλογιάννη, τον Κολοκοτρώνη, το Χατζή Μιχάλη Γιάνναρη…

Ο λαός που αντιστάθηκε στον ιταλικό φασισμό και το γερμανικό ναζισμό… Ο λαός των ποιητών, των φιλοσόφων, των αγίων, των έντιμων βιοπαλαιστών προγόνων και των γονέων μας.

Όμως, ας μην παίρνει ο νους μας αέρα. Είμαστε ο λαός που γέννησε το Σωκράτη, αλλά και τον σκότωσε! Τίμησε τους νικητές του Μαραθώνα και της Σαλαμίνας, και στη συνέχεια τους φυλάκισε και τους εξόρισε. Γέννησε τον ιερό Χρυσόστομο και τον σκότωσε. Γέννησε τον Κολοκοτρώνη και τον καταδίκασε σε θάνατο.

Πολέμησε το φασισμό και το ναζισμό και, αμέσως μετά την κατοχή, σπαράχτηκε από εμφύλιο πόλεμο, ξενοκίνητο και προδομένο ακόμη και από τους ίδιους τους υποκινητές του.

Τι είναι ο δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος;

Μια σύγκρουση μεταξύ σκοτεινών δυνάμεων, που όλες ανεξαιρέτως αποσκοπούσαν στην κυριαρχία του κόσμου. Αυτές οι δυνάμεις ήταν η σκληρή αποικιοκρατική αυτοκρατορία της Αγγλίας, η σοβιετική Ρωσία και η καπιταλιστική Αμερική, από τη μια, και από την άλλη η ναζιστική Γερμανία, η φασιστική Ιταλία και η αυτοκρατορική Ιαπωνία (με τους ανόητους συμμάχους τους). Όλες αυτές οι δυνάμεις (που γεννήθηκαν από τις δυτικοευρωπαϊκές αυτοκρατορίες των μεσαιωνικών χρόνων, που εξαπλώθηκαν και κατέφαγαν σχεδόν ολόκληρο τον πλανήτη), τίποτε άλλο δεν επιθύμησαν παρά μόνο πλούτη, εξουσία και δύναμη. Ουδέποτε σεβάστηκαν ή συμπάθησαν τους μικρούς λαούς, ούτε ακόμη και τους δικούς τους λαούς, αλλά μόνο τους υποδουλώνουν, τους ταπεινώνουν και τους εκμεταλλεύονται. Και σ’ αυτούς τους μικρούς λαούς περιλαμβανόμαστε και εμείς.

Βέβαια, αλίμονο στην ανθρωπότητα αν είχε νικήσει ο Χίτλερ. Όμως και οι λεγόμενοι «Σύμμαχοι», οι νικητές του πολέμου, νικητές κατά βάσιν και του προηγούμενου, πρώτου πολέμου, δεν ήταν καλά παιδιά. Ο κόσμος που αναδύθηκε από τα ερείπια του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου ήταν ο κόσμος του ψυχρού πολέμου, δηλαδή του ανταγωνισμού κατασκόπων, διπλωματίας και επιρροής ανάμεσα στις τρεις δυνάμεις, την Αγγλία, τις ΗΠΑ και τη Σοβιετική Ένωση.

Παιδί εκείνου του κόσμου – που άλλαξε σελίδα μετά τη δεκαετία του ’90 με την κατάρρευση του σοσιαλιστικού κόσμου – είναι ο κόσμος του σήμερα. Ο κόσμος, στον οποίο κυριαρχούν, αντί για κράτη, πολυεθνικές εταιρίες και συσπειρώσεις εταιριών, οι οποίες όλο και περισσότερο κατορθώνουν να ελέγχουν απόλυτα, μέσω της μοντέρνας τεχνολογίας, όχι μόνο την οικονομία, μα και τη ζωή μας, και την ίδια τη συνείδησή μας και τη σκέψη μας, εμάς και των παιδιών μας.

Να λοιπόν που απαντήθηκε και το τρίτο ερώτημα, ποιος κυβερνά αυτόν τον κόσμο.

Ξέρουμε άραγε πως στα ορυχεία κοβαλτίου – του ορυκτού που χρησιμοποιείται στην τεχνολογία των κινητών τηλεφώνων – και στις φυτείες κακάο στις χώρες του τρίτου κόσμου, από το οποίο γίνεται η υπέροχη σοκολάτα μας, εργάζονται παιδιά σκλάβοι, που αλυσοδένονται και μαστιγώνονται; Κι αν το ξέρουμε, μας ενδιαφέρει;

Όσο μας ενδιαφέρει τι απογίνεται ο πελάτης που καταναλώνει τα δικά μας προϊόντα, τα οποία συχνά είναι δηλητηριασμένα με επικίνδυνα φάρμακα. Από τα οποία θα πεθάνει κι εκείνος κι εμείς οι ίδιοι.

Αυτή είναι η διαφορά ανάμεσα στη σοφία των παλιών και την «εξέλιξη» των καινούργιων, η διαφορά που φανερώνει ότι έχουμε νικηθεί σε ηθικό επίπεδο και θερίζουμε τους καρπούς της ήττας μας σε επίπεδο υγείας και ασθένειας – και ψυχασθένειας.

Γι’ αυτό και η Μάχη της Κρήτης δεν τελείωσε – και δε γίνεται να τελειώσει όσο η χώρα μας, η ζωή μας και η ζωή των παιδιών μας, αλλά και των παιδιών των υπόλοιπων λαών της γης, είναι αλυσοδεμένη στα μπουντρούμια των αφεντικών της.

Πριν από καιρό – όχι πάρα πολύ – ένας νεαρός ηθοποιός από τη Νέα Ζηλανδία, διάσημος, ο Μάνου Μπένετ (που έχει παίξει και Έλληνες ήρωες, καθώς και σε μια ταινία για το ολοκαύτωμα της Σαμοθράκης), έδωσε συνέντευξη από τη Θεσσαλονίκη και μίλησε για την Ελλάδα. Οι ρίζες του είναι από τους Μαορί, ιθαγενείς της Νέας Ζηλανδίας, πολλοί από τους οποίους είχαν πολεμήσει στο πλευρό των παππούδων μας στη Μάχη της Κρήτης. Μέσα στα πολλά συγκινητικά που είπε, πρόσθεσε και τούτο:

«Έχω 200 προγόνους μου με ρίζες Μαορί που είναι θαμμένοι στην Κρήτη. Είχαν έρθει στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο για να υπερασπιστούν την Κρήτη από τη Γερμανική Κατοχή. Θα αναρωτιόντουσαν γιατί έχασαν τη ζωή τους, όταν τα αεροδρόμιά σας έχουν πουληθεί στους Γερμανούς. Πώς έγινε αυτό;

Ήθελα χθες να σκαρφαλώσω στο άγαλμα του Μεγάλου Αλεξάνδρου, για να κάνω μια διαμαρτυρία για τους συγγενείς μου. Γιατί η Ελλάδα δεν υπερασπίζεται τον εαυτό της;».

Η φωνή αυτού του ξένου φιλέλληνα μας χτυπάει ένα καμπανάκι συνειδητοποίησης.

Και τώρα, ας αναρωτηθούμε για το παρόν και το μέλλον που θέλουμε για τη χώρα μας, δηλαδή για εμάς τους ίδιους και τους ανθρώπους που μας αγαπούν και τους αγαπούμε.

Το όπλο μας είναι ο πολιτισμός μας. Τι είμαστε εμείς;

Μικρός λαός, και πολεμά δίχως σπαθιά και βόλια (όπως λέει ο ποιητής), για όλου του κόσμου το ψωμί, το φως και το τραγούδι. Κάτω απ’ τη γλώσσα του κρατεί τους βόγγους και τα ζήτω, κι αν κάνει πως τα τραγουδεί, ραγίζουν τα λιθάρια…

Ο πολιτισμός μας βασίζεται σε τρεις πυλώνες: την αρχαία Ελλάδα, το Βυζάντιο (τη Ρωμανία ή «τη Ρωμιοσύνη», όπως προτιμούμε να το αποκαλούμε) και το λαϊκό πολιτισμό (δηλαδή τις παραδόσεις) των παππούδων μας – όχι μόνο μουσικοχορευτικές παραδόσεις, αλλά πρωτίστως παραδόσεις πρεπιάς, αθρωπιάς, πίστης στο Χριστό, ευγένειας, δικαιοσύνης και καλοσύνης.

Από αυτούς τους τρεις πυλώνες έχουμε να πάρουμε γνώσεις, σοφία και ήθος. Προπαντός το Βυζάντιο (μια ολόκληρη αυτοκρατορία, υψηλού πολιτισμού, στο τιμόνι της οποίας βρέθηκε ο Ελληνισμός) έχει να μας μεταδώσει, μεταξύ των άλλων, την αγάπη για την αγιότητα, δηλαδή τη ζωή σύμφωνα με τη διδασκαλία του Ιησού Χριστού, που δεν περιορίζεται στο παρόν, αλλά στοχεύει στην αιωνιότητα, και δεν ειδωλοποιεί τους προσωρινούς θησαυρούς αυτού του κόσμου, αλλά επιθυμεί τους αιώνιους θησαυρούς της βασιλείας των ουρανών.

Ας γνωρίζουμε ότι αυτοί οι θησαυροί δεν είναι μόνο για μας, αλλά και για τους εχθρούς μας και ότι σ’ αυτόν τον πλανήτη δεν αξίζουμε μόνο εμείς, όπως και ότι στον παράδεισο δεν καλούμαστε μόνο εμείς, αλλά επιθυμούμε να βρεθούμε εκεί μαζί με όλους τους ανθρώπους όλων των λαών και των εποχών. Αυτό είναι που μας διαφοροποιεί από τον βάρβαρο εαυτό μας και από τους βάρβαρους εχθρούς μας, Ανατολής και Δύσεως – είτε είναι βάρβαροι πάνω στις σέλλες αλόγων, είτε είναι βάρβαροι στα Χρηματιστήρια.

Ας υψώσουμε ως σημαία τέσσερις αξίες: αγάπη, ελευθερία (πρωτίστως ελευθερία από τον κακό εαυτό μας και από ό,τι μας προκαλεί εξάρτηση), Χριστό και Ελλάδα. Αν κινηθούμε με βάση αυτές, θα βρούμε το δρόμο μας σε όλα τα άλλα. Και θα πορευτούμε στο ναρκοπέδιο του σύγχρονου κόσμου με γενναιότητα και αξιοπρέπεια. Όχι μόνο για τον εαυτό μας, αλλά ο καθένας για τους άλλους και όλοι μαζί για όλους. Χωρίς φόβο, αλλά γεμάτοι πάθος.

Εκτός αν έχουμε πάψει να είμαστε παιδιά του Ομήρου και του Σωκράτη, των αγωνιστών και των επαναστατών, των δασκάλων, των αγίων, των ποιητών και των έντιμων βιοπαλαιστών. Αν έχουμε καταντήσει συμβιβασμένοι και μας αρκεί το ξεροκόμματο της ελεημοσύνης των μεγάλων δυνάμεων.

Αν όμως εξακολουθούμε να είμαστε παιδιά των προγόνων μας, τότε είμαστε ήδη ελεύθεροι, ακόμη κι αν εξωτερικά μας κρατούν δεμένους και σκλαβωμένους. Και μέσα απ’ αυτά τα δεσμά, θα υψωθεί η ψυχή μας, ψάλλοντας «τη Υπερμάχω» και τον εθνικό ύμνο, και θα παλέψει υπέρ βωμών και εστιών, για τον τόπο μας και για ολόκληρο τον πλανήτη, μέχρι να ξημερώσει η πολυπόθητη χαραυγή της Λευτεριάς, η πολυπόθητη χαραυγή της Νίκης!

Χριστός ανέστη!

Λάζαρος και Μεσολόγγι

Γράφει ο Θ. Ι. Ρηγινιώτης

Οι Έλληνες έχουμε μια παράξενη συνήθεια· γιορτάζουμε κάποιες ήττες μας περισσότερο από τις νίκες και πανηγυρίζουμε κάποιους θανάτους ως να πρόκειται για μεγάλες χαρές!

Αυτή η «ιερή τρέλα που μας δέρνει» οφείλεται στα ιδανικά που μας κληροδότησαν, όχι μόνο οι «πατεράδες» μας, μα και οι μανάδες μας, αφού οι γυναίκες του Γένους μας και του λαού μας κατά κανόνα κοπίασαν, αγίασαν και πολέμησαν το ίδιο άξια και, πολλές φορές, αξιότερα από τους άνδρες…

Το Σάββατο του Λαζάρου είναι μια τέτοια γιορτή – άλλη μια διπλή γιορτή, κατακαημένη Ρωμιοσύνη. Μην ξεχνάς! Αυτοί που θέλουν να ξεχάσεις, είναι οι ίδιοι που σου αρπάζουν, όχι μόνο το πορτοφόλι σου, μα και την ψυχή σου, και απλώνουν τα νύχια τους όχι μόνο στην περιουσία σου, μα και στα παιδιά σου. Και οι διπλές γιορτές στον λαό μας είναι πάντα εθνικές και εκκλησιαστικές: 26 Οκτωβρίου, του αγίου Δημητρίου και η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης· 28 Οκτωβρίου, το ΟΧΙ του ’40 και της Αγίας Σκέπης της Θεοτόκου· 25 Μαρτίου, ο Ευαγγελισμός και η αρχή της Επανάστασης του ’21· 8 Νοεμβρίου, η Σύναξη των αγίων Αγγέλων και το Ολοκαύτωμα του Αρκαδίου… Όχι τυχαία, μα επειδή η Εκκλησία του Δήμου και η Εκκλησία του Χριστού είναι οι δύο όψεις της Ιστορίας του λαού μας.

Σάββατο του Λαζάρου 1826, νύχτα 10ης προς 11η Απριλίου, ξημερώνοντας η Κυριακή των Βαΐων· αντί να προετοιμάζονται με γαλήνη για τη χαρμολύπη και την κατάνυξη της Μεγάλης Εβδομάδας, με το βλέμμα στον πανηγυρισμό της Ανάστασης, οι πολιορκημένοι του Μεσολογγίου προετοιμάζονται για μια διαφορετική χαρμολύπη: την ηρωική Έξοδο, μέσα από τα τουφέκια και τα γιαταγάνια των Τούρκων και των Αιγυπτίων, που έσερναν ένα συνονθύλευμα χιλιάδων πολεμιστών και είχαν πολιορκήσει επί ένα έτος την ηρωική πόλη – καταδικάζοντάς την σε θάνατο αργό και μαρτυρικό – από στεριά και θάλασσα.

Η Έξοδος πραγματοποιείται. Περίπου 2.000 ψυχές διαφεύγουν από τον κλοιό. 4.000 πεσόντες, 3.000 αιχμαλωτίστηκαν. Στη μεγάλη πυριτιδαποθήκη, μέσα στην πόλη, ο γηραιός μαχητής Χρήστος Καψάλης ανατινάσσεται με περίπου 400 αμάχους, εξαντλημένους από την πείνα και τις αρρώστιες, που αδυνατούσαν να συμμετάσχουν στην ηρωική απόπειρα. Όταν τελικά ερωτώνται οι διασωθέντες «πόσοι χάθηκαν», απαντούν απρόσμενα: «Κανείς δεν χάθηκε! Άλλοι περπατούν στη γη και άλλοι στον ουρανό!».

Η Ευρώπη, αλλά και οι νεαρές τότε Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, υποκλίνονται για μία ακόμη φορά. Η Ιερά Συμμαχία – ο εχθρός όλων των επαναστατικών κινημάτων – παγώνει. Η θυσία των Ελεύθερων Πολιορκημένων θα φέρει ένα βήμα πλησιέστερα την τελική πράξη της Ελληνικής Επανάστασης.

Έτσι θα τους χαρακτηρίσει, «Ελεύθερους Πολιορκημένους», ο εθνικός μας ποιητής Διονύσιος Σολωμός σε ένα από τα σημαντικότερα δημιουργήματα της ελληνικής ποίησης όλων των εποχών. Μια αριστουργηματική ποιητική σύνθεση, που παρέμεινε ημιτελής, επειδή δεν μπορεί να υπάρξει η τελειότητα στα ανθρώπινα δημιουργήματα – ποίημα ικανό να αλλάξει τη συνείδηση και, συνεπώς, και τη ζωή των ανθρώπων, που όμως πλέον έχει καταχωνιαστεί στα συρτάρια της ιστορικής άγνοιας, της αλυσίδας που έδεσε τον λαό μας και δεν τον αφήνει ν’ ανασάνει!

Σάββατο του Λαζάρου: ο Χριστός δακρύζει μπροστά στον πόνο των δύο γυναικών, των αδελφών του κεκοιμημένου φίλου Του. Τις διαβεβαιώνει: «Ὁ πιστεύων εἰς ἐμέ, κἂν ἀποθάνῃ, ζήσεται· καὶ πᾶς ὁ ζῶν καὶ πιστεύων εἰς ἐμὲ οὐ μὴ ἀποθάνῃ εἰς τὸν αἰῶνα» (κατά Ιωάννην ευαγγέλιο, κεφ. 11, στίχ. 26). Στη συνέχεια ζητάει από τους ανθρώπους να μετακινήσουν τον ογκώδη λίθο και ν’ ανοίξουν τον τάφο, επειδή μπορούν να το κάνουν αυτό οι άνθρωποι. Και ο Ίδιος κάνει (όπως επισημαίνουν οι άγιοι διδάσκαλοι της Ορθοδοξίας) εκείνο που δεν μπορούν να κάνουν οι άνθρωποι· προσκαλεί τον Λάζαρο και τον επιστρέφει από τους νεκρούς: «Λάζαρε, δεῦρο ἔξω» (Ιω. 11, 42).

Δύο Έξοδοι: μία από τον τάφο, προς τον Χριστό, προς τη Ζωή, και μία από τη σκλαβιά, προς την αυτοθυσία, προς την Ιστορία. Και οι δύο στέλνουν διαχρονικά μηνύματα σε ολόκληρη την ανθρωπότητα και ιδιαιτέρως επίκαιρα για την εποχή μας, τον εαυτό μας και τα παιδιά μας – αυτό δηλαδή που αποκαλούμε «πατρίδα». Έχουμε το σθένος να τις πραγματοποιήσουμε σήμερα; Μας καλεί και ο Χριστός, μας καλεί και η Ιστορία· μας καλύπτει ασφυκτικά η ταφόπλακα της αλλοτρίωσης και μας πολιορκούν οι ορδές κάποιων άλλων βαρβάρων, και δεν εννοούμε μόνο τους «εξ Ανατολών». Γιατί «όποιος πεθάνει σήμερα, χίλιες φορές πεθαίνει» (Σολωμός). Και η πρόσκληση ακούγεται: «Ψυχή μου, δεύρο έξω!». «Υπάρχει δρόμος», όπως βροντοφώναξε ο οπλαρχηγός Ραζή-Κότσικας όταν αποφασιζόταν η Έξοδος: «Ο δρόμος του Θεού!».

Καλή Μεγάλη Εβδομάδα, αδέλφια. Καλή Ανάσταση, και καλή Ανάσταση του Γένους και της ψυχής μας.

Ιερά Μονή Αρκαδίου (ένα σημαντικό ντοκιμαντέρ)

https://www.youtube.com/watch?v=RmvR6HA6JcA&t=3s

Κυκλοφόρησε το νέο βιβλίο του Γ. Καραμπελιά με τίτλο "1909-1922, Επανάσταση και Αντεπανάσταση στην Ελλάδα"

Γ. Καραμπελιάς, 1909-1922, Επανάσταση και Αντεπανάσταση στην Ελλάδα, Εναλλακτικές εκδόσεις, Αθήνα 2022, ISBN: 978-960-427-235-8.

Εκατό χρόνια μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, ο επαναστατικός χαρακτήρας της περιόδου 1909-1922, ως της συνέχειας του ’21, συχνά παραθεωρείται. Και όμως, η Μεγάλη Ιδέα του Ρήγα, της Φιλικής και του Βενιζέλου –η συνεύρεση των Ελλήνων σε ένα ενιαίο κράτος– αποτέλεσε το ζητούμενο του 19ου και του 20ού αιώνα, το διακύβευμα της «μεγάλης δεκαετίας».

Κατά την περίοδο 1909-1922, η αποσύνθεση του οθωμανισμού «συναντήθηκε» με την ενίσχυση του ελληνισμού ο οποίος είχε την ιστορική ευκαιρία να ολοκληρώσει το 1821, ενώ ο τουρκισμός θα περιοριζόταν σε μια μικρασιατική δύναμη στα όρια του κράτους των Σελτζουκιδών. Άλλωστε, για πρώτη φορά, οι «Δυνάμεις» είχαν εγκαταλείψει τον «μεγάλο Ασθενή».

Η ανανεωτική δυναμική προερχόταν από τον αλύτρωτο ελληνισμό, τους ομογενείς, τα Επτάνησα, τη Μακεδονία, την Κρήτη. Aντίθετα, η ολιγαρχία, με πόλο πύκνωσης το Παλάτι, αντιμετώπιζε ως απειλή τη συμπερίληψη των αλύτρωτων Ελλήνων στο κράτος. Και μόνο η Επανάσταση του 1909 –οι κατώτεροι αξιωματικοί με τη στήριξη του λαού και συνδετικό κρίκο την εμβληματική μορφή του Ελευθερίου Βενιζέλου– θα εκφράσει τη συνάντηση του αλύτρωτου ελληνισμού με το ελλαδικό κράτος. Αυτή θα οδηγήσει στους νικηφόρους Βαλκανικούς Πολέμους, στην Ανατολική Θράκη, τη Σμύρνη.

Δυστυχώς όμως, οι ολιγωρίες της επαναστατικής ηγεσίας, το 1909-1910, το 1915 και το 1920, επέτρεψαν την ανάκαμψη της «μικροελλαδικής» ολιγαρχίας, με συνέπεια ο ελληνισμός να απωλέσει οριστικά τον μικρασιατικό πνεύμονα, τον Βόσπορο και την ιστορική του πρωτεύουσα. Το εμπόδιο στην υλοποίηση «τῆς μεγάλης ταύτης ἰδέας» υπήρξε ο Εθνικός Διχασμός – κορύφωση της διαμάχης ελληνισμού-ελλαδισμού που συνεχίζεται από το 1821. H Καταστροφή δεν αποτέλεσε ένα fatum, μια αναπόφευκτη εξέλιξη.

Σήμερα, ο νεοοθωμανισμός διεκδικεί την «ολοκλήρωση του 1922» (sic) – «σας ρίξαμε στη θάλασσα» είναι καιρός να «την πάρουμε και αυτή». Και μόνο αν μετασχηματίσουμε το χαμένο εύρος του ελληνισμού σε βάθος, απαντώντας δημιουργικά, στη μεγάλη απώλεια του 1922 –όπως το οραματίστηκε η Γενιά του ’30– ίσως μπορέσουμε να υπερβούμε την παρακμή.

3η Σεπτεμβρίου: η πολυτραγουδισμένη, αλλά ξεχασμένη επέτειος!

 

Η επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου. Διακρίνεται έφιππος ο Δημήτριος Καλλέργης (Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών - Ίδρυμα Βούρου-Ευταξία, Αθήνα). Πηγή: Βικιπαίδεια.

Του Θεόδωρου Ι. Ρηγινιώτη

Η ημερομηνία 3 Σεπτεμβρίου είναι μία από τις σημαντικότερες επετείους της νεότερης ιστορίας της πατρίδας μας. Η επέτειος ενός γεγονότος που άλλαξε την ίδια την ελληνική ιστορία και διαθέτει τεράστιας σημασίας κοινωνικά και πολιτικά μηνύματα. Δυστυχώς όμως, αν και έχει αφήσει ίχνη ακόμη και στην καθημερινή μας ζωή, είναι πλέον ξεχασμένη από τη συλλογική μνήμη του λαού μας, αφού η άγνοια της ιστορίας μας (με ευθύνες και του εκπαιδευτικού συστήματος και των ΜΜΕ, αλλά και του καθενός μας προσωπικά) αγγίζει τα όρια της απελπισίας.

Στις 3 Σεπτεμβρίου 1843 ξέσπασε στην Αθήνα επανάσταση του ίδιου του ελληνικού λαού ενάντια στον βασιλιά της Ελλάδας Όθωνα, με την απαίτηση να δοθεί στους Έλληνες σύνταγμα, δηλαδή ο θεμελιώδης νόμος του κράτους, που ορίζει τις βασικές αρχές της νομοθεσίας και με τον οποίο πρέπει να συμφωνούν όλοι οι υπόλοιποι νόμοι για να είναι έγκυροι. Το αίτημα της επανάστασης δηλαδή ήταν να πάψει ο Όθωνας να κυβερνά ανεξέλεγκτα όπως ήθελε και (ακόμη και αν ήταν βασιλιάς) κάθε απόφασή του να θεωρείται άκυρη αν δεν είναι σύμφωνη με το σύνταγμα που θα ψηφιζόταν. Έτσι, το πολίτευμα της Ελλάδας, από απόλυτη μοναρχία (ένας μονάρχης – βασιλιάς δηλαδή – που θα κυβερνά μόνο με τις δικές του αποφάσεις), μετατράπηκε σε συνταγματική μοναρχία.

Πρωτεργάτης της επανάστασης ήταν ο στρατηγός Μακρυγιάννης, ένας από τους σημαντικότερους αγωνιστές της Επανάστασης του 1821, ενώ συμμετείχαν και πλήθος άλλοι «συνομώτες», οι οποίοι προετοίμαζαν την εξέγερση πολύ καιρό. Ανάμεσα στους πιο βασικούς πρέπει να αναφέρουμε και τον Ρεθεμνιώτη συνταγματάρχη και ήρωα του 1821 Δημήτριο Καλλέργη (1803-1867).

Να διευκρινίσουμε ότι το ελληνικό κράτος είχε τότε μόλις 13 χρόνια ζωή. Είχε ιδρυθεί το 1830, με τη λήξη της Τουρκοκρατίας, αλλά περιελάμβανε μόνο τη Στερεά Ελλάδα, μαζί με την Εύβοια, την Πελοπόννησο και κάποια άλλα νησιά. Όλος ο υπόλοιπος ελληνικός χώρος ήταν τουρκοκρατούμενος. Οι Έλληνες γνώριζαν πολύ καλά τι σημαίνει σύνταγμα, δεδομένου ότι κατά τη διάρκεια της Επανάστασης του 1821 οι Εθνικές Συνελεύσεις των αγωνιστών και του λαού είχαν συντάξει συντάγματα (τα «Συντάγματα της Επανάστασης»), τα οποία μάλιστα χαρακτηρίζονται ιδιαιτέρως προοδευτικά.

Κυβερνήτης της Ελλάδας ορίστηκε με απόφαση της Γ΄ Εθνοσυνέλευσης ο Ιωάννης Καποδίστριας, μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες ολόκληρης της ελληνικής ιστορίας, ο οποίος επίσης κυβερνούσε χωρίς σύνταγμα, με ένα συμβουλευτικό σώμα Γερουσίας, που ονομάστηκε «Πανελλήνιον». Η διαφορά όμως είναι ότι την αναστολή του συντάγματος δεν την επέβαλε ο Καποδίστριας, αλλά τη ζήτησε από τους ίδιους τους εκπροσώπους του νεογέννητου ελληνικού κράτους, για να μπορεί να ελέγξει το χάος και τις αντιμαχόμενες παρατάξεις που κυριαρχούσαν στην πατρίδα μας. Επίσης, ο Καποδίστριας τα έδωσε όλα για την Ελλάδα, και τελικά δολοφονήθηκε το 1832, ενώ η βασιλεία, που μας επιβλήθηκε στη συνέχεια από τις μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις, κυβερνούσε κατά το συμφέρον της.

Μετά τον αδικοχαμένο Κυβερνήτη, στην Ελλάδα επιβλήθηκε βασιλεία, με αναγκαστική αποδοχή ενός βασιλιά που θα ερχόταν από την Ευρώπη και θα ήταν μέλος των «γαλαζοαίματων» βασιλικών οικογενειών που κυβερνούσαν τις δυτικοευρωπαϊκές χώρες. Αυτό ήταν απαίτηση των ευρωπαϊκών δυνάμεων για την αναγνώριση της Ελλάδας ως νόμιμου και ανεξάρτητου (υποτίθεται) κράτους. Στη χώρα μας βέβαια κυριαρχούσαν επίσης μερίδες που υποστήριζαν την προσκόλληση της Ελλάδας στην επιρροή και την «προστασία» κάποιας ευρωπαϊκής δύναμης («αγγλόφιλο», «ρωσόφιλο» και «γαλλόφιλο» κόμμα, δηλ. μερίδα, ομάδα).

Αν και υπήρξαν και άλλοι πιθανοί βασιλείς, εν τέλει ήρθε ο ανήλικος πρίγκιπας της Βαυαρίας Όττο, το όνομα του οποίου εξελληνίστηκε σε Όθων. Η Βαυαρία είναι ένα από τα ομόσπονδα κρατίδια που συναπαρτίζουν τη Γερμανία. Επειδή ο Όθων ήταν ανήλικος, μέχρι την ενηλικίωσή του, η χώρα κυβερνήθηκε από τρεις «αντιβασιλείς», τους Άρμανσπεργκ, Μάουρερ και Χάιντεκ, η σκληρή και αυθαίρετη διακυβέρνηση των οποίων προκάλεσε τεράστια αναστάτωση και δυσαρέσκεια στον ελληνικό λαό, που έβλεπε να καταπιέζεται πλέον από «νέους δυνάστες» αντί για τους Τούρκους!

Με την ενηλικίωσή του το 1835 ο Όθων κυβέρνησε καλοπροαίρετα, αλλά ανεπαρκώς: «Οκτώ χρόνια μετά την ενηλικίωση του Όθωνα, η κατάσταση στον ελλαδικό χώρο ήταν δραματική. Μεγάλα προβλήματα, όπως η αγροτική γη, οι εθνικές γαίες, η εκπαίδευση κ.ά. συνέχισαν να ταλανίζουν τη χώρα, με αποτέλεσμα την δικαιολογημένη δυσφορία του λαού. Η χώρα είχε περιέλθει σε δεινή οικονομική θέση, στα πρόθυρα πτωχεύσεως, λόγω αδυναμίας αποπληρωμής του δανείου 60 εκατομμυρίων γαλλικών φράγκων που είχε λάβει το 1833 με την εγγύηση των τριών προστάτιδων δυνάμεων.

Ο βασιλιάς Όθωνας είχε υποχρεωθεί σε σκληρή οικονομική πολιτική, με απολύσεις δημοσίων υπαλλήλων και ευρείες περικοπές μισθών. Επίσης, είχε μειώσει την ετήσια βασιλική χορηγία κατά 20% και είχε ανακαλέσει τους Έλληνες πρέσβεις στο εξωτερικό. Στην Αθήνα, τη νέα πρωτεύουσα του ελληνικού βασιλείου, οι τιμές της γης και των ακινήτων είχαν φτάσει στα ύψη, ενώ κυριαρχούσε η τοκογλυφία. Περαιτέρω, ο απολυταρχικός τρόπος άσκησης της εξουσίας του παλατιού πολλές φορές οδηγούσε σε μικροεξεγέρσεις, οι οποίες καταστέλλονταν αμέσως από τον κυβερνητικό στρατό. Το παλάτι συγκέντρωνε το γενικό μίσος και αποτελούσε τον στόχο της πολιτικής και κοινωνικής πάλης» (από το λήμμα «Επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου» στη Βικιπαίδεια).

Η Επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου πέτυχε το στόχο της παραχώρησης συντάγματος στον ελληνικό λαό. Ωστόσο, ο στόχος αυτός ήταν και σύμφωνος με τις επιθυμίες των μεγάλων δυνάμεων (Αγγλίας, Γαλλίας και Ρωσίας), που η κάθε μία πίστευε για λογαριασμό της ότι η εξέλιξη αυτή θα εξυπηρετούσε τα συμφέροντά της. Όμως η παραχώρηση συντάγματος αποτελεί ένα γεγονός εξαιρετικής σπουδαιότητας στη νεότερη πολιτική ιστορία της πατρίδας μας, ενώ η ίδια η εξέγερση περιέχει το μήνυμα του λαϊκού ξεσηκωμού απέναντι στην κρατική εξουσία – και μάλιστα σε μια ξενόφερτη εξουσία – με τη συμμετοχή ως πρωτεργατών των ίδιων των ηρώων της απελευθέρωσης της χώρας μας κατά την επανάσταση του πρόσφατου παρελθόντος (του 1821).

Ίχνη της Επανάστασης της 3ης Σεπτεμβρίου αποτελούν η μετονομασία της Πλατείας των Ανακτόρων σε Πλατεία Συντάγματος (είναι η γνωστή κεντρική πλατεία της Αθήνας, τα δε ανάκτορα είναι το κτήριο της σημερινής Βουλής), αλλά και η ονομασία της Οδού 3ης Σεπτεμβρίου δίπλα στην Ομόνοια.  

Το γεγονός έχει αποτυπωθεί σε τραγούδια που αγαπήθηκαν πολύ από τον ελληνικό λαό κατά το παρελθόν, όπως το τραγούδι «Φίλοι κι αδέρφια», που τραγούδησε ο Νίκος Ξυλούρης, από την ιστορικής σημασίας επιθεώρηση «Το μεγάλο μας τσίρκο» (στίχοι Ιάκωβου Καμπανέλλη, μουσική Σταύρου Ξαρχάκου), το τραγούδι «Θα σε ξανάβρω στους μπαξέδες» των Ηλία Ανδριόπουλου και Μάνου Ελευθερίου, από το δίσκο «Γράμματα στο Μακρυγιάννη» του 1979, όπου τραγούδησαν ο Αντώνης Καλογιάννης και η Άλκηστις Πρωτοψάλτη.

Στο «Μεγάλο μας τσίρκο», το οποίο παίχτηκε στο θέατρο κατά την περίοδο της δικτατορίας, μεταφέροντας πολύτιμα μηνύματα ελευθερίας μέσα από μια χιουμοριστική (ή καλύτερα γλυκόπικρη) ματιά ολόκληρης της νεότερης ιστορίας μας, περιλαμβάνεται και ο περίφημος διάλογος ανάμεσα στις προσωποποιημένες μεγάλες δυνάμεις «Να έχουν σύνταγμα ή να μην έχουν;», που φανερώνει τα διαχρονικά διεθνή πολιτικά παιχνίδια σε βάρος των αδύναμων και εξαρτημένων χωρών και των μικρών λαών και εν προκειμένω σε βάρος της χώρας μας.

Για την ιστορία, ας πούμε ότι ο Όθων αναγκάστηκε να παραιτηθεί και να αποχωρήσει από την Ελλάδα, μαζί με τη σύζυγό του βασίλισσα Αμαλία, περίπου είκοσι χρόνια αργότερα, το 1862. Ο «ελληνικός θρόνος» δόθηκε σε έναν άλλο ξένο πρίγκιπα (από τη Δανία), τον Γεώργιο, από τον Οίκο των Γλύξμπουργκ, ο οποίος ονομάστηκε Γεώργιος Α΄ βασιλεύς των Ελλήνων. Η δυναστεία των Γλύξμπουργκ βασίλεψε στην Ελλάδα μέχρι το 1973, οπότε η βασιλεία στη χώρα μας καταργήθηκε με δημοψήφισμα της χούντας (για τα δικά της συμφέροντα) και το πολίτευμα άλλαξε σε «Προεδρική δημοκρατία» με πρόεδρο τον δικτάτορα Γ. Παπαδόπουλο, ενώ το 1974, μετά την πτώση της χούντας, με νέο δημοψήφισμα, μετατράπηκε σε «Προεδρευομένη κοινοβουλευτική δημοκρατία» (το σημερινό μας πολίτευμα, με «ανώτατο άρχοντα» τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας). 

Κατά πόσον στη χώρα μας επικρατεί όντως δημοκρατία ή κυριαρχία συγκεκριμένων οικογενειών, πολυεθνικών εταιριών και ξένων δυνάμεων, ας το αφήσουμε στην κρίση κάθε αναγνώστη αυτών των γραμμών και γενικά κάθε Έλληνα. Ευχαριστώ.

Επιστημονική ημερίδα με θέμα: «Η συμβολή των Μητροπόλεων Μυτιλήνης και Μηθύμνης στην αντιμετώπιση της κρίσης της Μικρασιατικής Καταστροφής (1922)» το Σάββατο 28/5/2022 στο Δημοτικό Θέατρο Μυτιλήνης

 πηγή: ΕΝΔΟΤΟΠΟΣ

Η Ιερά Μητρόπολη Μυτιλήνης, Ερεσσού και Πλωμαρίου στο πλαίσιο σειράς εκδηλώσεων τιμής και μνήμης στην 100ετηρίδα της Μικρασιατικής Καταστροφής και των προσφύγων ως αποτέλεσμα αυτής, που έχει προγραμματίσει, διοργανώνει επιστημονική ημερίδα με θέμα: «Η συμβολή των Μητροπόλεων Μυτιλήνης και Μηθύμνης στην αντιμετώπιση της κρίσης της Μικρασιατικής Καταστροφής (1922)». Η Ημερίδα, θα γίνει στο Δημοτικό Θέατρο Μυτιλήνης, το Σάββατο 28 Μαΐου, με ώρα έναρξης στις 8.30 το πρωί.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

08.30: Προσέλευση.

09.00: Χαιρετισμοί.

09.15 - 09-30: Βυζαντινοί Ύμνοι από τη Σχολή Βυζαντινής Μουσικής «Ο Άγιος Θεόδωρος ο Βυζάντιος» της Ιεράς Μητροπόλεως Μυτιλήνης. Διευθύνει ο π. ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΣ ΓΙΟΥΣΜΑΣ. Οικονόμος - Εφημέριος Ι. Ν. Αγίων Πατέρων Άνω Χάλικα Μυτιλήνης.

• Απολυτίκιο Αγίου Θεοδώρου (Ήχος Δ΄).

• Αναστάσιμα Στιχηρά του Πάσχα (Ήχος Πλάγιος του Πρώτου Τετράφωνου).

• Χριστός Ανέστη (Ήχος Πλάγιος του Πρώτου Τρίφωνου, κατά το ύφος των Ευλογηταρίων).

Α΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ

Πρόεδρος: Πανοσιολογιώτατος Αρχιμανδρίτης ΙΑΚΩΒΟΣ ΚΑΡΑΜΟΥΖΗΣ, Πρωτοσύγκελος Ιεράς Μητροπόλεως Μυτιλήνης.

09.30 – 09.50: ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΚΟΥΡΒΑΝΙΟΥ. Φιλόλογος - πρώην Διευθύντρια Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Λέσβου: «”Γίνου πιστός άχρι θανάτου”. Εθνομάρτυρες κληρικοί κατά τη Μικρασιατική Καταστροφή που σχετίζονται με τις Μητροπόλεις Μυτιλήνης και Μηθύμνης».

09.50 - 10-10: ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ. Δρ. Ιστορικής Γεωγραφίας Πανεπιστημίου Αιγαίου - Συντονιστής Εκπαιδευτικού Έργου Φιλολόγων Λέσβου: «Η Ιερά Μητρόπολη Μυτιλήνης και η Ιερά Μητρόπολη Μηθύμνης κατά την περίοδο του Μεσοπολέμου».

10.10 - 10.30. ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ. Δημοσιογράφος – Συγγραφέας: «Όταν τα Τζαμιά γίναν Εκκλησιές των προσφύγων της Μικρασίας. Η περίπτωση του Βίγλα Τζαμί στην Επάνω Σκάλα της Μυτιλήνης και η μετατροπή του σε Ναό του Αγίου Νικολάου».

10.30 - 10.50. ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΣ ΚΟΥΤΣΚΟΥΔΗΣ. Εκπαιδευτικός: «Η συμβολή του Ιερού Προσκυνήματος Παναγίας Αγίασου στην αποκατάσταση Μικρασιατών προσφύγων».

10.50 – 11.10. Συζήτηση.

11.10 – 11.30. Διάλειμμα.

Β΄ ΣΥΝΕΔΡΙΑ

Πρόεδρος: ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΚΟΥΡΒΑΝΙΟΥ. Φιλόλογος - πρώην Λυκειάρχης - Διευθύντρια Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Λέσβου.

11.30 – 11.50. ΜΑΡΙΑ ΓΡΗΓΟΡΑ. Διευθύντρια Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Μυτιλήνης – ΦΑΝΗ ΜΑΡΩΝΙΤΟΥ. Βιβλιοθηκονόμος: «Η μαρτυρική εξόντωση του Ορθόδοξου κλήρου στη Μικρά Ασία και η συμβολή της Μητρόπολης Μυτιλήνης στην περίθαλψη των προσφύγων μέσα από το αρχειακό υλικό της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Μυτιλήνης».

11.50 – 12.10. ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ. Δρ. Θεολογίας ΑΠΘ - Θεολόγος Καθηγητής Πρότυπου ΓΕ.Λ. Μυτιλήνης του Πανεπιστημίου Αιγαίου: «Ο Μητροπολίτης Μυτιλήνης Κύριλλος Μουμτζής (1897-1925) και η Μικρασιατική Καταστροφή (1922)».

12.10 – 12.30. ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΔΟΥΜΟΥΖΗΣ. Θεολόγος - Mcs Θεολογίας ΑΠΘ - Φοιτητής στο Τμήμα Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου: «Η νεοσυσταθείσα Μητρόπολη Πλωμαρίου και η Μικρασιατική Καταστροφή (1924 – 1934)».

12.30 – 12.50. Πανοσιολογιώτατος Αρχιμανδρίτης π. ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ ΚΟΥΤΣΑΜΠΑΣΗΣ. Πρωτοσύγκελος Ιεράς Μητροπόλεως Μηθήμνης – π. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΤΑΞΙΝΟΣ: «Η Ιερά Μητρόπολη Μηθύμνης κατά τη Μικρασιατική Καταστροφή».

12.50 – 13.10. Μαθητές και Μαθήτριες του ΠΡΟΤΥΠΟΥ Γ.ΕΛ. ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ… «Σαν παραμύθι…», αφηγούνται ιστορίες των Μικρασιατών προπαππούδων και προγιαγιάδων τους. Συντονίζει ο ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ.

13.10 – 13.30. Συζήτηση.

***

Κατά τη διάρκεια της Επιστημονικής Ημερίδας, στο Φουαγιέ του Δημοτικού Θεάτρου θα λειτουργεί:
• Έκθεση Βιβλίου και Αρχειακού Υλικού για τη Μικρασιατική Καταστροφή (Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Μυτιλήνης).
• Έκθεση Μουσικών Χειρογράφων, τα οποία μετά την Μικρασιατική Καταστροφή, έφεραν στη Λέσβο πρόσφυγες από τη Συλυβρία. (Ιστορική Βιβλιοθήκη πάλαι ποτέ Γυμνασίου Μυτιλήνης νυν Προτύπου ΓΕ.Λ. Μυτιλήνης του Πανεπιστημίου Αιγαίου).

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

• Σεβασμιώτατος Μυτιλήνης, Ερεσού και Πλωμαρίου κ.κ. ΙΑΚΩΒΟΣ.
• π. ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΓΙΟΥΣΜΑΣ. Θεολόγος - Εφημέριος Ιερού Ναού Αγίου Θεράποντος.
• π. ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΣ ΚΟΜΝΗΝΟΣ. Εφημέριος Ιερού Ναού Αγίου Θεράποντος.
• π. ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΣ ΓΙΟΥΣΜΑΣ. Εφημέριος Ιερού Ναού Αγίων Πατέρων Άνω Χάλικα.
• ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ. Δρ. Θεολόγος ΑΠΘ - Θεολόγος Καθηγητής Πρότυπου ΓΕ.Λ. Μυτιλήνης του Πανεπιστημίου Αιγαίου.
• ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ. Δρ. Ιστορικής Γεωγραφίας Πανεπιστημίου Αιγαίου - Συντονιστής Εκπαιδευτικού Έργου Φιλολόγων Λέσβου.
• ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΣ ΚΟΥΤΣΚΟΥΔΗΣ. Εκπαιδευτικός.
• ΣΤΡΑΤΗΣ ΜΠΑΛΑΣΚΑΣ. Δημοσιογράφος - Συγγραφέας.
• ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΝΕΙΡΟΣ. Διευθυντής Πρότυπου ΓΕ.Λ. Μυτιλήνης του Πανεπιστημίου Αιγαίου.
• ΜΑΡΙΑ ΓΡΗΓΟΡΑ. Διευθύντρια Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Μυτιλήνης.
• ΦΑΝΗ ΜΑΡΩΝΙΤΟΥ. Βιβλιοθηκονόμος.

Η επιστημονική ημερίδα διεξάγεται με τη συνεργασία της Αντιδημαρχίας Πολιτισμού του Δήμου Μυτιλήνης.

***

ΠΑΡΑΛΛΗΛΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ

Την Κυριακή 29 Μαΐου 2022, στον Μητροπολιτικό Ναό του Αγίου Αθανασίου, χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Μυτιλήνης κ.κ. ΙΑΚΩΒΟΥ, θα τελεστεί Επιμνημόσυνη Δέηση επί τη ευκαιρία Μνήμης της Αλώσεως της Κωνσταντινουπόλεως (29η Μαΐου 1453). Θα μιλήσει ο ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ. Δρ. Θεολογίας ΑΠΘ - Θεολόγος Καθηγητής Πρότυπου ΓΕ.Λ. Μυτιλήνης του Πανεπιστημίου Αιγαίου, με θέμα: «”… αναμερίζεις πατημασιές τις θύμισες που στοιβάζονται”. Ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος και η Άλωση της Πόλης (29 Μαΐου 1453) στη συνείδηση του Γένους».

https://endotopos.blogspot.com/2022/05/100-1922.html

Κυκλοφόρησε η "Χρονική Διήγησις" του Νικήτα Χωνιάτη σε απόδοση του Γ. Τσερεβελάκη

Νικήτα Χωνιάτη, Χρονική διήγησις, νεοελληνική απόδοση-σχόλια: Γιώργος Τ. Τσερεβελάκης, εκδόσεις Αντ. Σταμούλη, Θεσσαλονίκη 2021, ISBN: 978-618-5161-49-1.

Η Χρονική Διήγησις του Νικήτα Χωνιάτη καταγράφει μια πολύ σημαντική περίοδο της ιστορίας της Ρωμανίας, η οποία αρχίζει με τον θάνατο του Αλεξίου Α' Κομνηνού την 15η-16η Αυγούστου του 1118 και καλύπτει ολόκληρο τον 12ο αιώνα, καταλήγοντας μερικά χρόνια μετά την άλωση της Πόλης το 1204 από τα στρατεύματα της Δ' Σταυροφορίας. Πρόκειται για ένα συναρπαστικό κείμενο, σχεδόν μυθιστορηματικό, το οποίο λειτουργεί ως ένα χρονικό αυτοκρατόρων γραμμένο από ένα άνθρωπο που έζησε ως αυτόπτης μάρτυς όλες τις πολιτικές μεταβολές, τις συγκρούσεις με τα βάρβαρα έθνη αλλά και τα συγκλονιστικά και ολέθρια για τους Ρωμαίους γεγονότα της άλωσης του 1204. Είναι μία από τις καλλίτερες πηγές για την δυναστεία των Κομνηνών, αλλά και για τον αντίκτυπο που προκάλεσαν οι Σταυροφορίες, έως και την τελευταία που έκρινε την μοίρα της Πόλης και οδήγησε στον διαμελισμό της αυτοκρατορίας. Ο παρών τόμος περιλαμβάνει τη νεοελληνική απόδοση, επιλεκτικά σχόλια, χρονολόγιο, καθώς και σχετική βιβλιογραφία.

Επομένως, οι Νεοέλληνες -ερευνητές, φιλίστορες και απλοί αναγνώστες- θα έχουν για πρώτη φορά την ευκαιρία να διαβάσουν ένα πολύ σημαντικό ιστορικό κείμενο συντεθειμένο από έναν άνθρωπο που έζησε από κοντά γεγονότα και πρόσωπα. Εν τέλει, η νεοελληνική απόδοση είναι η πόρτα που ανοίγει στον μαγευτικό και σχεδόν παραμυθένιο κόσμο του μεσαιωνικού ελληνισμού, αυτόν που άνθησε και άκμασε στα χρόνια της Ρωμανίας.

***

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

• ΠΡΟΛΟΓΟΣ
• ΧΡΟΝΙΚΗ ΔΙΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΝΙΚΗΤΑ ΧΩΝΙΑΤΗ Η ΟΠΟΙΑ ΑΡΧΙΖΕΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΚΟΜΝΗΝΟΥ ΚΑΙ ΚΑΤΑΛΗΓΕΙ ΣΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ
• Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΚΟΜΝΗΝΟΥ
• Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΝΟΥΗΛ ΚΟΜΝΗΝΟΥ ΣΕ ΕΠΤΑ ΒΙΒΛΙΑ
• Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΑΛΕΞΙΟΥ ΤΟΥ ΠΟΡΦΥΡΟΓΕΝΝΗΤΟΥ ΤΟΥ ΓΙΟΥ ΤΟΥ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΟΣ ΜΑΝΟΥΗΛ ΤΟΥ ΚΟΜΝΗΝΟΥ
• Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΑΝΔΡΟΝΙΚΟΥ ΚΟΜΝΗΝΟΥ
• Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΙΣΑΑΚΙΟΥ ΑΓΓΕΛΟΥ
• ΔΕΥΤΕΡΗ ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΙΣΑΑΚΙΟΥ ΤΟΥ ΑΓΓΕΛΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΓΙΟΥ ΤΟΥ ΑΛΕΞΙΟΥ
• ΤΟΥ ΙΔΙΟΥ ΤΟΥ ΧΩΝΙΑΤΗ ΑΥΤΑ ΠΟΥ ΣΥΝΕΒΗΣΑΝ ΣΤΟΥΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ
• ΤΟΥ ΙΔΙΟΥ ΤΟΥ ΜΑΚΑΡΙΝΟΥ ΝΙΚΗΤΑ ΤΟΥ ΧΩΝΙΑΤΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ
• ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ

https://www.politeianet.gr/books/9786185161491--ekdotikos-oikos-ant-stamouli-nikita-choniati-chroniki-diigisis-332762

Μια συγκλονιστική μαρτυρία του Γιώργου Σεφέρη για την προσφυγιά

Ἄκουσα σήμερα ἀπὸ ἕναν πρόσφυγα τοῦτο: Βγῆκαν κυνηγημένοι σ’ ἕνα ἑλληνικὸ νησί. Μαγαζιά, σπίτια, πόρτες, παράθυρα, ἔκλεισαν ὅλα μονομιᾶς. Αὐτὸς μὲ τὴν γυναίκα του μέσα στὸ κοπάδι. Τὸ μωρὸ ἕξι μέρες νὰ τραφεῖ· ἔκλαιγε, χαλνοῦσε τὸν κόσμο. Ἡ γυναίκα παρακαλοῦσε γιὰ νερό. Τέλος ἀπὸ ἕνα σπίτι τῆς ἀποκρίθηκαν: «ἕνα φράγκο τὸ ποτήρι». Καὶ ὁ πατέρας συνεχίζει: «Τί νὰ κάνω, κύρ-Στράτη, ἔφτυσα μέσα στὸ στόμα τοῦ παιδιοῦ μου γιὰ νὰ τὸ ξεδιψάσω».

Γιώργος Σεφέρης, Έξι νύχτες στην Ακρόπολη, εκδόσεις Ερμής, ζ’ ανατύπωση, Αθήνα 1998, σελ.15.

[πηγή]

Πώς να ξεριζώσεις την Ελλάδα από τον Έλληνα;

 

Του Μανώλη Κοττάκη

πηγή: ΕΣΤΙΑ 13-14/3/2021 & Newsbreak.gr

Τα στοιχεία της πανελλαδικής έρευνας που πραγματοποίησε η εταιρία δημοσκοπήσεων Marc για το Κέντρο Φιλελεύθερων Μελετών (ΚΕΦΙΜ) με θέμα πώς βλέπουν οι νεότεροι Έλληνες την Επανάσταση του 1821 ήσαν πράγματι εντυπωσιακά. Γιατί από τα ευρήματά της προκύπτει πως πέφτει στο κενό η πολυετής προσπάθεια μιας ομάδος αναθεωρητών της ελληνικής Ιστορίας να αλλάξουν τα γεγονότα. Να τα φέρουν στα γεωπολιτικά μέτρα τους. Να ισχυριστούν ότι όλα ήταν μύθος. Ότι οι ήρωες δεν ήταν και τόσο ήρωες. Το Κρυφό Σχολειό δεν ήταν και τόσο Κρυφό. Η Εκκλησία δεν ήταν και τόσο παρούσα. Η Επανάσταση δεν ήταν και τόσο εθνική.

Ο Καποδίστριας δεν ήταν και τόσο δημοκράτης. Η Ρωσία δεν βοήθησε και τόσο. Τα αποτελέσματα τους διέψευσαν όλους οικτρά. Ήταν ένα μεγάλο χαστούκι.

Θα παρακάμψω το γεγονός ότι οι αγαπητοί φίλοι του ΚΕΦΙΜ παρουσίασαν ως «νέα» μία έρευνα που πραγματοποιήθηκε τον Δεκέμβριο του 2019, όπως φαίνεται από μια πρόχειρη αναζήτηση στο διαδίκτυο. Γι’ αυτό στην ταυτότητά της διαβάζω ότι διεξήχθη αορίστως στις 10-17 Δεκεμβρίου. Ποιας χρονιάς, άγνωστο! Υποθέτω ότι θα ήταν δοκιμασία για κάποιους από τους επιτελείς του κέντρου να επιβεβαιώσουν τα προ διετίας ευρήματά τους ξανά κατά τη διάρκεια της επετείου-ορόσημο.

Τα ποσοστά που, ούτως ή άλλως, τους εξέπληξαν θα ανέβαιναν κι άλλο. Αυτό που μου προκάλεσε τεραστία εντύπωση όμως μελετώντας τις τοποθετήσεις τους κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου είναι ότι, με εξαίρεση την καθηγήτρια Μαρία Ευθυμίου και τον μετριοπαθή γενικό διευθυντή Αλέξανδρο Σκούρα, οι λοιποί διανοούμενοι, με επικεφαλής τον πασίγνωστο Αριστείδη Χατζή, έκαναν πως δεν κατάλαβαν τι διάβασαν!

Η άρνηση πραγματικότητας πρέπει να ερμηνευτεί και με άλλους όρους, ιατρικούς! Ενώ οι Έλληνες στην έρευνα -θεωρούν την επανάσταση «εθνική» σε ποσοστό 90% και κατά 54% κοινωνική (απορρίπτοντας την αριστερή ιστοριογραφία). Εξαίρουν τον ρόλο της Φιλικής Εταιρείας στο ξέσπασμά της σε ποσοστό 90%, αναγνωρίζοντας τον ρόλο του (ξεχασμένου) Υψηλάντη και τον ρόλο της (συκοφαντημένης) Εκκλησίας σε ποσοστό 72% - η μέτρηση είχε προβοκατόρικο ερώτημα έως και για τον ήρωα Πατριάρχη Γρηγόριο Ε΄. Δοξάζουν τον επίσης συκοφαντημένο (από τα ντοκιμαντέρ των γνωστών απάτριδων) Κολοκοτρώνη σε ποσοστό 92%, τον Καραϊσκάκη σε ποσοστό 63% και την Μπουμπουλίνα σε ποσοστό 34%. Απορρίπτουν τις εκσυγχρονιστικές-αριστερές θεωρίες αμφισβήτησης για το Κρυφό Σχολειό, το οποίο θεωρούν ότι υπήρξε σε ποσοστό 70% (δεν το θεωρούν μύθο όπως η Αριστερά). αναγνωρίζουν τον ρόλο της Ρωσίας στη θετική έκβαση της Επανάστασης σε ποσοστό 42,5%, της Γαλλίας 18,5% και της Αγγλίας μόλις σε 17,1% ενώ, λοιπόν, όλα αυτά, οι κύριοι καθηγητές είπαν στη συνέντευξη ότι «υπάρχει πέπλο σύγχυσης και αμάθειας στον ελληνικό λαό», ότι «αδικείται ο ρόλος της Δύσεως» (που όλοι ξέρουμε ότι κρύβεται πίσω από τη δολοφονία του Καποδίστρια) και ότι «ναι, επιτέλους, η Επανάσταση ήταν και φιλελεύθερη» (ο καημός τους καθώς οι Έλληνες αδιαφορούν για τις αγιογραφίες του Κοραή και του Μαυροκορδάτου). Φιλελεύθερη με τον ορισμό που δίνουν, βεβαίως, εκείνοι.

Γιατί προφανώς μία επανάσταση που έχει στόχο την ελευθερία είναι… εξ ορισμού φιλελεύθερη. Πρέπει να το πάρουν κάποτε απόφαση όλοι αυτοί οι αγαπητοί. Παρά τον διαρκή βομβαρδισμό των Ελλήνων από τα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης, παρά τις αλλαγές στα σχολικά βιβλία και με έξωθεν υποδείξεις, παρά τις φιλότιμες προσπάθειες να μη φωτιστούν οι ήρωες αλλά οι ιδέες τάχα, παρά τις συκοφαντίες προς ηγετικά πρόσωπα της Επανάστασης με βασικό κριτήριο αξιολόγησης ότι δεν ήταν αγγλόφιλα, η κυρία ελίτ ηττήθηκε με τα τσαρούχια. Θα σας το πούμε όπως αισθανόμαστε!

Με ερώτηση απευθυνόμενη προς όλους σας, μα και προς τον καθένα ξεχωριστά: Πώς να ξεριζώσεις, μωρέ, την Ελλάδα από τον Έλληνα; Γίνεται; Δεν γίνεται. Αδύνατον. Τρέχουν χιλιάδες χρόνια μέσα στον Έλληνα για να έρχεται ένας φιλόδοξος Χατζής, μία συμπαθής κατά τα λοιπά ως μέλος του Κοινοβουλίου Ρεπούση, ένας Βερέμης που έχει το θράσος να χλευάζει και ανθρώπους που δεν γνωρίζει, και να νομίζουν ότι διά της κανοναρχήσεως και του σφυροκοπήματος από τα στασίδια του συστήματος θα του κάνουν λοβοτομή και θα του αλλάξουν εγκέφαλο! Να νομίζουν ότι θα τον κάνουν άλλο και θα τον πείσουν ότι έρχεται από αλλού. Ε, λοιπόν, δεν έρχεται. Ματαιότης. Γι’ αυτό, αγαπητοί, παραδώσατε τα όπλα όσο είναι καιρός.

Σε λίγες ημέρες που όλα τα μέσα μεταφοράς θα γεμίσουν με πορτρέτα των ηρώων του 1821 με απόφαση της Αγγελοπούλου θα το εμπεδώσετε. Τα έθνη δεν αναθεωρούν την Ιστορία τους επειδή κάποιοι μέσα ή έξω από την Ελλάδα το θέλουν. Η παραχάραξη και η διαστρέβλωση απορρίπτονται.

https://www.newsbreak.gr/apopseis/188141/pos-na-xerizoseis-tin-ellada-apo-ton-ellina/

«Από γενιά σε γενιά»: Μια εξαιρετική μαθητική παραγωγή για το Ολοκαύτωμα

https://www.youtube.com/watch?v=35KpN6F1ChU

Παραγωγή: 3ο Λύκειο Βόλου

Γιώργος Κοντογιώργης, Από την Ελληνική Επανάσταση στον 21ο αιώνα (Κρήτη TV, 22-5-2020)

https://www.youtube.com/watch?v=5PjGL-3ZWhY

Συνέντευξη του Ομότιμου  Καθηγητή Γιώργου Κοντογιώργη στο δημοσιογράφο Γ. Σαχίνη (Κρήτη TV, 22-5-2020)

Τάκης Θεοδωρόπουλος, Ήταν δικτάτορας ο Καποδίστριας;

πηγή: ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 10/5/2020

Είδαμε και πάθαμε να απαλλαγούμε από τις ιδεολογικές αγκυλώσεις μιας Αριστεράς η οποία καταδυνάστευε τον δημόσιο χώρο από το σχολείο και το πανεπιστήμιο ώς τις εφημερίδες και τα ηλεκτρονικά μέσα. Δεν απηλλάγημεν ακριβώς, όμως μπορούμε να παραδεχθούμε ότι στα χρόνια της κρίσης η κυριαρχία της απομειώθηκε κυρίως γιατί αποδείχθηκε πως δεν ήταν σε θέση να διατυπώσει μια πρόταση που θα μπορούσε να μας βγάλει από τα αδιέξοδα. Είδαμε και πάθαμε αφού η διάδοσή της συνεργαζόταν αποτελεσματικά με την ανάγκη της ήσσονος προσπάθειας που σημάδεψε την παιδεία μας, και κατά συνέπεια τον δημόσιο λόγο, στα χρόνια της μεταπολίτευσης.

Η ιδεολογία της Αριστεράς πρόσφερε σε οικονομική συσκευασία μια ερμηνεία του κόσμου που σάρωνε και το παρελθόν, εξηγούσε με εύπεπτο τρόπο το παρόν και οδηγούσε με συνοπτικές διαδικασίες στο μέλλον. Ολα μπορούσαν να εξηγηθούν με κοινωνικές συγκρούσεις, οι οποίες «σε τελευταία ανάλυση» ήσαν οικονομικές, και ό,τι δεν μπορούσε να εξηγηθεί απλώς δεν υπήρχε. Εξ ου και η υποβάθμιση της κλασικής παιδείας και η ταύτισή της με την ελληνολατρία. Ομως αυτό είναι άλλο θέμα.

Αυτό που με απασχολεί σήμερα είναι ο θόρυβος που ξέσπασε με αφορμή τον χαρακτηρισμό του Ιωάννη Καποδίστρια ως δικτάτορα από ένα μέλος της Επιτροπής για το 2021, ο οποίος είναι και μέλος του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών. Πρόκειται για τον κ. Αριστείδη Χατζή, συνεργάτη της «Κ». Αν με απασχολεί είναι γιατί με προβλημάτισε ως προς τη λειτουργία της λεγόμενης «φιλελεύθερης» σκέψης. Αναρωτιέμαι δηλαδή μήπως ορισμένοι αναζητούν στον φιλελευθερισμό την ίδια ασφάλεια που παρείχε η ιδεολογία της Αριστεράς σε όσους τη χρησιμοποιούσαν ως αντικλείδι της πραγματικότητας. Εφάρμοζαν μερικές γενικές αρχές βιάζοντας τα φαινόμενα και καταλύοντας τις ιστορικές αποστάσεις, άρα τις ιδιαιτερότητες και τις διαφορές.

Κατ’ αρχάς να θυμίσω ότι ακόμη και ο Κοραής αποκαλούσε τον Καποδίστρια τύραννο. Οσο για τον «δικτάτορα», απ’ τη στιγμή που δεν τον έχω πάνω από το κεφάλι μου και τον βλέπω με την απόσταση του χρόνου που μας χωρίζει δεν τον θεωρώ απαραιτήτως καταδικαστέο. Και ο Ιούλιος Καίσαρ υπήρξε δικτάτωρ για να βοηθήσει τη γερασμένη δημοκρατία να ορθοποδήσει και να αλλάξει τον κόσμο και την Ιστορία. Και για να πάμε λίγο πιο πίσω ο Θουκυδίδης κρίνει τη δημοκρατία του Περικλή ως «ενός ανδρός αρχή».

Θέλω να πω ότι αν εντάξεις τον χαρακτηρισμό στα συμφραζόμενα της εποχής του μπορείς και να τον κρίνεις χωρίς ιδεολογικό πρόσημο, αρνητικό ή θετικό. Ο Καποδίστριας προσπάθησε να οργανώσει σε κράτος το χάος. Του οφείλουμε, πέρα από την αυτοθυσία του και τον πατριωτισμό του, την πρώτη αντίληψη περί κρατικής υπόστασης. Η ιδεολογική αποτίμηση εμφανίζεται από τη στιγμή που κατηγορείς αυτόν τον «δικτάτορα» ότι αντιμετώπισε το Σύνταγμα της εν δυνάμει χώρας σαν «ξυράφι στα χέρια μικρού παιδιού», το αγνόησε με αποτέλεσμα να συγκρουσθεί με το «φιλελεύθερο» αίσθημα όσων απαιτούσαν σύνταγμα.

«Και ακαρτέρει και ακαρτέρει φιλελεύθερη λαλιά». Λυπάμαι που θα στενοχωρήσω τους ιδεολόγους του φιλελευθερισμού, αλλά υποψιάζομαι ότι όταν ο Διονύσιος Σολωμός χρησιμοποιεί τη λέξη δεν εννοεί ακριβώς το ίδιο με το σημερινό liberalism, liberal και τα συναφή. Με ακόμη περισσότερη έκπληξη διάβασα –αν δεν κάνω λάθος στην απάντηση της Επιτροπής 2021– ότι η σύγκρουση κατέληξε με την επιβολή Συντάγματος από τους φιλελεύθερους το 1843. Φιλελεύθερος ο Μακρυγιάννης που έναν χρόνο μετά αγόρευε στη Συνέλευση κατά των «ετεροχθόνων», των ομοεθνών εκτός του μικροχώραφου της επικρατείας; Ποια είναι η σημασία της λέξης «ελευθερία» για την οποία έχυσαν το αίμα τους οι Ελληνες του καιρού εκείνου;

Η «φιλελεύθερη» ανάγνωση της Επανάστασης του 1821 παραμορφώνει την αλήθεια με τον ίδιο τρόπο που την παραμορφώνει και η ανάγνωση του αγώνα ως «ταξικού» αγώνα. Οπως έγραψε ο Παναγιώτης Κονδύλης, γλίτωσε αρκετά νωρίς απ’ την ιδεολογία της Αριστεράς και κατάφερε να μην πέσει στη μεθαδόνη της, την ιδεολογία του φιλελευθερισμού. Είναι ο κίνδυνος που αντιμετωπίζουμε. Οχι μόνον η ταλαίπωρος Ελλάς, αλλά ολόκληρη η Ευρώπη. Προκειμένου να απαλλαγούμε από τους περιορισμούς της μιας ιδεολογίας ανοίγουμε την αγκαλιά μας στο αντίθετό της.

Οι ερευνητές είναι ελεύθεροι να ερευνούν. Και πειράματα να κάνουν και εκρήξεις να προκαλούν σε περίπτωση αποτυχίας. Αν τα πειράματα του κ. Χατζή καταλήξουν ότι ο Καποδίστριας ήταν δικτάτορας, και παρέβη βασικές φιλελεύθερες αρχές του Χάγιεκ, δικαιούται να τον καταδικάσει στο πειραματικό του εργαστήριο.

Απλώς, ας του υπενθυμίσουμε ότι η Επιτροπή για το 2021 δεν είναι επιστημονικό εργαστήριο.

https://www.kathimerini.gr/1077482/opinion/epikairothta/politikh/htan-diktatoras-o-kapodistrias

Λη Σαράφη, Το ανεκπλήρωτο υλικά και ηθικά αίτημα για τις Γερμανικές Επανορθώσεις (ΡΑΔΙΟ 984, 8/5/2020)

https://www.youtube.com/watch?v=4iNNURpceL8

Συνέντευξη της ιστορικού Λη Σαράφη στο δημοσιογράφο Γιώργο Σαχίνη (ΡΑΔΙΟ 984, 8/5/2020)

Γιώργος Καραμπελιάς: Γιατί «βαφτίζουν» δικτάτορα τον Καποδίστρια

Συνέντευξη του Γιώργου Καραμπελιά στο δημοσιογράφο Γ. Σαχίνη (ΡΑΔΙΟ 984, 8/5/2020)
https://www.youtube.com/watch?v=-lF9Hz55rwQ&t=234s

ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΤΟΥ ΕΣΔΟΓΕ ΜΕ ΘΕΜΑ "75η ΕΠΕΤΕΙΟΣ ΤΗΣ ΛΗΞΗΣ ΤΟΥ Β’ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ" ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ 9/5/2020 ΣΤΙΣ 21:00

Το Εθνικό Συμβούλιο Διεκδίκησης των Οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα (ΕΣΔΟΓΕ) προκειμένου να τιμήσει την 75η επέτειο της λήξης του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου και της Αντιφασιστικής Νίκης των Λαών και να κλιμακώσει τον Αγώνα Διεκδίκησης των Γερμανικών Οφειλών διοργανώνει διαδικτυακή συζήτηση – εκδήλωση το Σάββατο 9 Μάη στις 21:00.

Κύρια θέματα της συζήτησης:

• Η σημασία της αντιφασιστικής νίκης των λαών
• Ο αγώνας ενάντια στη λήθη και την παραχάραξη της Ιστορίας
• Η Αντίσταση και η θυσία της Ελλάδας απαιτούν Δικαιοσύνη & Αποζημίωση!
• Ο ανυποχώρητος αγώνας για τη διεκδίκηση των Γερμανικών Οφειλών κλιμακώνεται!

ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ

75η ΕΠΕΤΕΙΟΣ ΤΗΣ ΛΗΞΗΣ ΤΟΥ Β’ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ

ΤΙΜΟΥΜΕ ΤΗΝ ΑΝΤΙΦΑΣΙΣΤΙΚΗ ΝΙΚΗ ΤΩΝ ΛΑΩΝ

ΥΠΕΡΑΣΠΙΖΟΜΑΣΤΕ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΜΝΗΜΗ

ΔΙΕΚΔΙΚΟΥΜΕ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ & ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ! 

Σάββατο 9 Μάη 2020, 21:00

https://esdoge.gr/

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ


Εισαγωγή:

• Βασίλης Μπρακατσούλας, Αντιστασιακός, π. Βουλευτής, Συμπρόεδρος του ΕΣΔΟΓΕ
• Γιώργος Κατημερτζής, Πρόεδρος της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ, Συμπρόεδρος του ΕΣΔΟΓΕ

Ομιλητές:

• Λη Σαράφη, Διδάκτωρ Ιστορίας, Παν/μίου Sussex, μέλος του ΕΣΔΟΓΕ
• Προκόπης Παπαστράτης, Ομότιμος Καθηγητής Ιστορίας στο Πάντειο, ιδρυτικό μέλος του ΕΣΔΟΓΕ
• Γιώργος Μαργαρίτης, Καθηγητής Σύγχρονης Ιστορίας στο ΑΠΘ, μέλος του ΕΣΔΟΓΕ

Σύντομες παρεμβάσεις:

• Κώστας Ήσυχος, Πρώην Αν. Υπουργός Εθνικής Άμυνας
• Τριαντάφυλλος Μηταφίδης, Πρώην Πρόεδρος Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Διεκδίκησης Γερμανικών Οφειλών, ιδρυτικό μέλος ΕΣΔΟΓΕ
• Γιάννης Σταθάς, Δήμαρχος Διστόμου, Αντιπρόεδρος Δικτύου Μαρτυρικών Δήμων, Μέλος της Σ.Ε. ΕΣΔΟΓΕ
• Χάρης Ραζάκος, Ιστορικός, Μέλος Δ.Σ. ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ
• Χαρίλαος Ερμείδης, Πρόεδρος της Ένωσης Θυμάτων Καλαβρυτινού Ολοκαυτώματος, Μέλος της Γραμματείας ΕΣΔΟΓΕ
• Γιάννης Μαύρος, Οικονομολόγος, Μέλος της Γραμματείας ΕΣΔΟΓΕ
• Βασίλης Ασημακόπουλος, Δικηγόρος – Πολιτικός Επιστήμονας, μέλος της Σ.Ε. ΕΣΔΟΓΕ
• Δημήτρης Κούρτης, Δικηγόρος, Επιστημονικός Συνεργάτης Νομικής Σχολής Πανεπιστημίου Λευκωσίας
• Αλέξανδρος Κουτσομητόπουλος, Δημοσιογράφος – Πολιτικός Επιστήμων, Μέλος της Σ.Ε. ΕΣΔΟΓΕ
• Θέμης Τζήμας, Δικηγόρος, Διδάκτορας Διεθνούς Δικαίου

Κλείσιμο:

• Δημήτρης Αλευρομάγειρος, Αντιστράτηγος ε.α., Συγγραμματέας ΕΣΔΟΓΕ

Συντονισμός:

• Αριστομένης Συγγελάκης, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών, Συγγραμματέας ΕΣΔΟΓΕ.

Η ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΑΦΙΕΡΩΝΕΤΑΙ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ ΤΟΥ ΜΑΝΩΛΗ ΓΛΕΖΟΥ

Για να παρακολουθήσετε την εκδήλωση κάντε κλικ εδώ:

https://esdoge.gr/

***

πηγή: 

https://esdoge.gr/75h-epeteios-ths-9h-mah-1945-diadiktyaki-syzhthsh-esdoge/

Εμμανουήλ Χανδράκης (1886-1951): Ο μαχητής καθηγητής μαθηματικών από το Αμάρι που πήρε μέρος στους Βαλκανικούς πολέμους

πηγή: ΕΣΤΙΑ, αρ. φυλ. 41586 / 22-23 Φεβρουαρίου 2020, σελ. 7

Εμμανουήλ Χανδράκης (1886-1951)
πηγή: ΠΑΝΔΕΚΤΗΣ

Απόσπασμα από το άρθρο του Ελευθερίου Ι. Σκιαδά "Η ανταπόκρισις του μαχητού καθηγητού Εμμανουήλ Χανδράκη" [οι διευκρινήσεις με κόκκινο στις αγκύλες είναι δικές μας]: 

[σελ. 7] (...) Πίσω από το ψευδώνυμο [Κέδρος] εκρύβετο ένας πραγματικός μαχητής που είχε καταπλήξει τους αναγνώστες [της Εστίας] εκείνη την εποχή, προκαλώντας ταυτοχρόνως και το ενδιαφέρον του Ελευθερίου Βενιζέλου. Ένας απαράμιλλος Κρητικός, ένας καθηγητής, που ευρέθη να αγωνίζεται στην Ήπειρο με το όπλο αλλά και την πέννα στο χέρι [ως χρονογράφος και πολεμικός ανταποκριτής της Εστίας]. Ωστόσο μέχρι σήμερα δεν έχει απασχολήσει τους ερευνητές και ελάχιστα στοιχεία είναι γνωστά για την ζωή και την προσφορά του. Ήταν ο, γεννημένος το 1886 στο Αμάρι Ρεθύμνης, Εμμανουήλ Χανδράκης. Άρχισε το στάδιο του ως διδάσκαλος στο χωριό Άνω Μέρος. Με το ψευδώνυμο "Κέδρος" έστελνε ανταποκρίσεις και περιγραφές σε διάφορες εφημερίδες. Το 1910 έλαβε το πτυχίο Μαθηματικών και διορίσθη καθηγητής στο ημιγυμνάσιο Βάμου Αποκορώνου. Εν συνεχεία μετετέθη στα Χανιά, όπου και νυμφεύθηκε την μοναχοκόρη του διακεκριμένου πολιτικού και δημοσιογράφου Εμμανουήλ Φραντζεσκάκη. 

Στους Βαλκανικούς πολέμους ο 26χρονος καθηγητής έλαβε μέρος ως έφεδρος αξιωματικός και μετείχε στην πολιορκία των Ιωαννίνων. Συμμετείχε επίσης στις μάχες του Μπιζανίου, όπου και τραυματίσθηκε και της Κρέσνας. Το 1920 απεσύρθη από τον εκπαιδευτικό κλάδο και διορίσθη έκτακτος τμηματάρχης στο Υπουργείο Οικονομικών. Εύστροφος, εργατικός και επιμελής εξελίχθη συντόμως καταλαμβάνοντας την θέση του διευθυντού Δημοσίου Χρέους την οποία και τίμησε διατελώντας επί μία δεκαετία (1925-1935) ικανότατος σύμβουλος των διαφόρων κυβερνήσεων. Υπήρξε πολυγραφότατος και δημοσίευσε οικονομικές και φορολογικές μελέτες, διετέλεσε μέλος σε κρίσιμες οικονομικές επιτροπές και τιμήθηκε με παράσημα και πολεμικά μετάλλια. Έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 71 ετών, αφήνοντας τις ωραιότερες αναμνήσεις σε όσους τον είχαν γνωρίσει και εκτιμήσει την ακεραιότητα και την αξιοπρέπεια του. Οι πολεμικές ανταποκρίσεις του[...] δεν έχουν απασχολήσει την έρευνα, παρά το γεγονός ότι παρουσιάζουν ιστορικό και λογοτεχνικό ενδιαφέρον.

Ελευθέριος Γ. Σκιαδάς

***

Στο ίδιο φύλλο (41586/ 22-23 Φεβρουαρίου 2020, σελ. 7) η εφημερίδα ΕΣΤΙΑ αναδημοσιεύει την ανταπόκριση του Εμμ. Χανδράκη με τίτλο "Από την Ήπειρον: Αιφνιδιασμός", που αναφέρεται στην απελευθέρωση των Ιωαννίνων, στην οποία ο Εμμ. Χανδράκης συμμετείχε.