Του Ανδρέα Λουδάρου
Τα νέα προγράμματα σπουδών για τα θρησκευτικά από το Δημοτικό μέχρι και το Λύκειο έδωσε στη δημοσιότητα το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής, δίνοντας τέλος στις διαμάχες των τελευταίων ετών γύρω από το συγκεκριμένο μάθημα.
Πρόκειται για τα προγράμματα σπουδών του 2017 στα οποία έχουν γίνει ριζικές αναθεωρήσεις ώστε να συμμορφώνονται στις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας.
«Η Επιστημονική Επιτροπή παρέδωσε στο ΙΕΠ την ομόφωνη εισήγησή της με την οποία προτείνει, ως βέλτιστη μεταβατική λύση, την αναδιαμόρφωση/αναθεώρηση των Προγραμμάτων Σπουδών (ΠΣ) του 2017 ώστε αυτά να συμμορφώνονται με τις αποφάσεις 1749/2019 και 1750/2019 του ΣτΕ. Η Επιτροπή υπέβαλε νέα αναθεωρημένα Προγράμματα Σπουδών για το Δημοτικό, το Γυμνάσιο και το Λύκειο τα οποία εγκρίθηκαν ομόφωνα με την υπ’ αριθμ. 11/27-02-2020 Πράξη Δ.Σ. του ΙΕΠ» αναφέρεται χαρακτηριστικά στην ανακοίνωση.
Αξίζει να σημειωθεί πως οι αλλαγές σε σχέση με τα προηγούμενα προγράμματα σπουδών, σε αρκετές περιπτώσεις, επεκτείνονται από 50% έως και 100% του αρχικού κειμένου, γι’ αυτό και δεν είναι εφικτή η πλήρης αποτύπωσή τους, ιδιαιτέρως μάλιστα, όταν, κυρίως στο Γυμνάσιο και Λύκειο, αναδομήθηκε πλήρως η ύλη.
ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ
Παρά το γεγονός πως τα νέα προγράμματα σπουδών στηρίζονται σε παλαιότερα, οι αλλαγές που έχουν γίνει σε ορισμένες περιπτώσεις είναι ριζικές.
Σύμφωνα με την επιτροπή οι αλλαγές που έχουν γίνει αφορούν:
- Διαμόρφωση γενικών σκοπών σύμφωνα με τις αποφάσεις του ΣτΕ
- Αφαίρεση θεμάτων που δεν αφορούν την ορθόδοξη πίστη σε Δημοτικό, Α και Β΄ Γυμνασίου και Α΄ και Γ΄ Λυκείου
- Μείωση Προσδοκώμενων Μαθησιακών Αποτελεσμάτων (ΠΜΑ) κατ’ αντιστοιχία αφαίρεσης συγκεκριμένων θεματικών ενοτήτων, σύμφωνα με την απόφαση του Σ.τ.Ε.
- Εναρμόνιση βιβλίου μαθητή και Θεματικών Ενοτήτων με το προτεινόμενο ΠΣ
- Αναδιάταξη ύλης και αντιμεταθέσεις κειμένων μεταξύ όλων των τάξεων
- Διαγραφή θεματικών ενοτήτων (ΘΕ) ή υποενοτήτων και πρόσθεση νέων ΘΕ, όπου δει, ή κατάτμηση ΘΕ σε μικρότερες
- Συγχώνευση ομοειδών ενοτήτων
- Εισαγωγή νέου υλικού (γραπτών και πολυτροπικών κειμένων), σε βιβλία από επιλεγμένες ενότητες παλαιοτέρων βιβλίων μαθητή αλλά και άλλες πηγές
- Τροποποίηση τίτλων
- Διαγραφή κειμένων, εικόνων, τραγουδιών, ποιημάτων για λόγους που συνδέονται όχι μόνο με τις αποφάσεις του Σ.τ.Ε. αλλά και αναθεωρητικά προς την εν γένει σχέση τους με το περιεχόμενο των ενοτήτων των μαθημάτων καθώς και λαμβάνοντας υπ’ όψιν την εμπειρία από την εφαρμογή τους κατά το προηγούμενο σχολικό έτος
- Μετατροπή του «Φακέλου Μαθητή» σε «Βιβλίο Μαθητή»
- Αλλαγή εξωφύλλων
- Διόρθωση αβλεπτημάτων, ορθογραφικών και συντακτικών λαθών, παραλείψεων
Με βάση όλα τα παραπάνω η λογική πάνω στην οποία θα κινηθεί το μάθημα των θρησκευτικών από την επόμενη σχολική χρονιά έχει ως εξής:
Στο Δημοτικό-Γυμνάσιο, οι μαθητές «οικοδομούν ένα στιβαρό πεδίο γνώσης και κατανόησης της Ορθόδοξης Εκκλησίας», οι «Ορθόδοξοι μαθητές αναπτύσσουν και καλλιεργούν την θρησκευτική συνείδησή» τους και προσφέρονται «ευκαιρίες, ώστε οι μαθητές και οι μαθήτριες να αναπτύξουν ικανότητες και επάρκειες – αλλά και διαθέσεις και στάσεις ζωής– που χαρακτηρίζουν τον θρησκευτικά εγγράμματο άνθρωπο, καλλιεργώντας παράλληλα την ηθική και κοινωνική του ευαισθησία απέναντι στις σύγχρονες προκλήσεις της εποχής μας».
Στο Λύκειο το Μάθημα των Θρησκευτικών συμβάλλει:
α) Στην ανάπτυξη και καλλιέργεια της θρησκευτικής συνείδησης των Ορθόδοξων Χριστιανών μαθητών και μαθητριών,
β) Στον θρησκευτικό γραμματισμό των μαθητών και μαθητριών, με επίκεντρο τη Βίβλο, τα Δόγματα της Ορθόδοξης Εκκλησίας, την ηθική της διδασκαλία και γενικότερα την παράδοσή της, όπως έχει διατυπωθεί στο έργο των Πατέρων της και εκφραστεί διά των μνημείων του πολιτισμού. Εν προκειμένω, ο θρησκευτικός γραμματισμός αποβλέπει και στην πρόσκτηση πληροφοριών και γνώσεων για τις θρησκείες του κόσμου σε διακριτές θεματικές ενότητες,
γ) Στην καλλιέργεια ανθρωπιστικής και Ελληνικής παιδείας, με έμφαση στα μορφωτικά αγαθά που χρειάζεται να ανακαλύψει ο μαθητής ως απαραίτητη υποδομή για την ίδια του τη ζωή και
δ) Στη γνωριμία και επικοινωνία με τον «άλλον», η οποία αποβλέπει στην καλλιέργεια της ικανότητας για διάλογο και για σεβασμό απέναντι στην ετερότητα.
Σημειώνεται πως τα νέα προγράμματα σπουδών θεωρούνται μεταβατικά.
ΤΟ “ΣΤΟΙΧΗΜΑ” ΤΗΣ ΥΠΟΥΡΓΟΥ
Όπως φαίνεται η υπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων τήρησε τον λόγο της. Το ΙΕΠ ανέλαβε να αντιμετωπίσει το πρόβλημα των Θρησκευτικών με καθαρά παιδαγωγικά – επιστημονικά κριτήρια και οδηγό την εντολή της να σεβαστεί τις αποφάσεις του ΣτΕ. Η ειδική επιστημονική επιτροπή που επέλεξε ο κ. Ι.Αντωνίου, ο νέος Πρόεδρος του ΙΕΠ, φαίνεται ότι πέτυχε το ακατόρθωτο. Τα νέα προγράμματα σπουδών των Θρησκευτικών που θα ισχύσουν από την επόμενη χρονιά, και συμμορφώνονται με τις αποφάσεις του Στε και δεν εγκαταλείπουν τις νέες παιδαγωγικές/επιστημονικές προσεγγίσεις των προγραμμάτων της εποχής Γαβρόγλου.
Το ΙΕΠ επέλεξε μια μέση λύση μακριά από ακρότητες και η Ν. Κεραμέως την έκανε αποδεκτή.
Όμως, το στοίχημα για την Υπουργό Παιδείας και Θρησκευμάτων δεν τελειώνει εδώ. Το δυσκολότερο πρόβλημα είναι μπροστά της καθώς τα νέα Προγράμματα Σπουδών απαιτούν νέα βιβλία και, σύμφωνα με τους χρόνους που συνήθως χρειάζονται, θα είναι πολύ δύσκολο να έχουν εκδοθεί πριν την έναρξη της νέας χρονιάς.
Η Ν.Κεραμέως θα κάνει ότι και ο Ν.Φίλης όταν εισήγαγε τα νέα προγράμματα το 2016 αλλά άφησε τους μαθητές για έναν ολόκληρο χρόνο χωρίς βιβλία μοιράζοντας φωτοτυπίες και σελίδες από το διαδίκτυο ή θα πετύχει να έχουν τα σχολεία και νέα προγράμματα και νέα βιβλία στην ώρα τους; Ας ελπίσουμε, για το καλό των παιδιών και του μαθήματος, ο Ι.Αντωνίου να έχει ήδη πάρει τα μέτρα του ώστε η νέα σχολική χρονιά να ξεκινήσει ομαλά και για τα Θρησκευτικά, όπως και για τα άλλα μαθήματα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΕΔΩ:
