Α.Ι.Καλαμάτας, Η πιο αφιλάνθρωπη κρίση που σήμερα περνά το μάθημα των Θρησκευτικών (μτΘ)

πηγή: ΕΝΔΟΤΟΠΟΣ, 21/9/2019

Δεν είναι μόνο η χθεσινή απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) που θεώρησε αντισυνταγματικά τα Νέα Προγράμματα Σπουδών (ΝΠΣ), ούτε βέβαια και οι δύο περσινές. Είναι το μορμολύκειο του δογματισμού, ο οποίος άμεσα συνδέεται με τον φανατισμό και τη μισαλλοδοξία, που επιβάλλει μια άκαμπτη ατομική στάση των οπαδών του κατηχητισμού, οπαδών που, σ’ ότι αφορά στον «αγώνα» που λένε πως κάμουν για «Ορθόδοξα Θρησκευτικά», εξυπηρετούν ιδεοληπτικές θέσεις, μη κάνοντας βήμα πίσω, καραδοκώντας στη γωνία του δρόμου για να συντρίψουν τους αντιπάλους τους. Στην προκειμένη περίπτωση των ΝΠΣ οι καλοί συνάδελφοι εμπειρογνώμονες που επί μια οκταετία σχεδόν με αυταπάρνηση, θεολογικό και εκκλησιαστικό ήθος δούλεψαν γι’ αυτά, τις τελευταίες ώρες λοιδορούνται με ανήκουστη για τα θεολογικά και τα εκκλησιαστικά δεδομένα απανθρωπία. Ακόμη και μητροπολίτης της Ελλαδικής Εκκλησίας χαρακτηρίζεται ως «παραφωνία» γιατί τόλμησε να μιλήσει για αυτοκριτική. Γνωστά blog, ταγμένα όλα αυτά χρόνια της εφαρμογής των ΝΠΣ στην παραπληροφόρηση και την κινδυνολογία, για τον αυριανό ιστορικό της ελληνικής εκπαίδευσης, σίγουρο είναι πως θα του προσφέρουν ατράνταχτα τεκμήρια ανελεύθερης κι ανεξέλεγκτης θεολογικο-παιδαγωγικής θολούρας και αφασίας συνεπικουρούμενα, βέβαια, κι από δεκάδες ανώνυμα σχόλια άκριτου φανατισμού.

Περίκλειστοι στην ατομική τους ασφάλεια δεν λένε να καταλάβουν αυτό που έλεγε ο αλησμόνητος ΔΑΣΚΑΛΟΣ Νίκος Ματσούκας στις αρχές της δεκαετίας του ’80, εποχή που άνοιγε ο διάλογος για το μάθημα των Θρησκευτικών, όταν σε άρθρο του για το σκοπό που οφείλει να έχει περιέγραφε τους δύο τεράστιους ογκόλιθους που το έχουν καταπλακώσει, τον ηθικισμό και απομονωτισμό από τις άλλες επιστήμες, γεγονός που κάμει το μτΘ μια «αφηρημένη ηθική διδασκαλία και αφηρημένη κατήχηση». Χρόνια τώρα, όσοι διδάσκουμε το μάθημα των Θρησκευτικών, πολλές είναι οι φορές που βρισκόμαστε αντιμέτωποι με αυτήν την τραγελαφική κατάσταση, διαδεδομένη τόσο στη σχολική κοινότητα όσο και στον ευρύτερο κοινωνικό περίγυρο. Και, δυστυχώς, σήμερα υπάρχουν ακόμη οι υποστηρικτές ετούτης της νοοτροπίας, που πεισματικά θεωρούν τον κατηχητισμό και τον ηθικισμό «σωτήριες θεολογικές αλήθειες» και, που, δογματικά αποτελούν τη «βάση του θρησκευτικού μαθήματος», για δαύτους πάντα. Από χθες, όμως, στα χέρια τους έχουν και τη δικαστική βούλα.

Τα παρακάτω τρία σκίτσα, αντλημένα από το περιοδικό Βημόθηρο (τεύχη 2-3), της καλής συναδέλφου Εύης Βουλγαράκη – Πισίνα, νομίζω πως δείχνουν το βαρύ κλίμα της πιο αφιλάνθρωπης κρίσης που σήμερα περνά το μτΘ.

http://endotopos.blogspot.com/2019/09/blog-post_21.html

ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΣτΕ ΓΙΑ ΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ

Είναι σαφές ότι το μάθημα εισέρχεται σε ζοφερή περίοδο. Η απόφαση του ΣτΕ περί ομολογιακού μαθήματος σε συνδυασμό με τη μη αναγραφή του θρησκεύματος στα απολυτήρια ανοίγει το δρόμο για παράτυπες και απροϋπόθετες απαλλαγές ακόμα και μαθητών "Χ.Ο." με ό,τι αυτό συνεπάγεται και καθιστά το μάθημα οιονεί "επιλεγόμενο". Παράλληλα, τι σημαίνει το "ισότιμο μάθημα"; Θα έχουμε είσοδο στο σχολείο εκπροσώπων "θρησκευτικών κοινοτήτων" και αντίστοιχο "μάθημα" ανά "κοινότητα"; Θα μπαίνει ο κάθε "ταλιμπάν" στα σχολεία και θα λέει τα δικά του; Δυστυχώς οι εμμονές και ο μαξιμαλισμός ορισμένων οδήγησαν σε αυτό το αποτέλεσμα.

φωτογραφήματα 291: Αγία Παρασκευή Απειράνθου

Αγία Παρασκευή Απειράνθου
φωτό: ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΤΟΜΟ

Βιβλιοπαρουσίαση: Ιωάννα Σκαρλάτου – Νικολέττα Σκάλκου-Διαμαντίδη, «Μαμάδες… στην Ανάσταση»

Γράφει ο Θεόδωρος Ι. Ρηγινιώτης

«Μια κούνια με προορισμό τον ουρανό… Μια ξύλινη κούνια κρεμασμένη σ’ ένα γέρικο πεύκο. Το αγιόκλημα την αγκαλιάζει ευλαβικά, αφιερώνοντάς της τα λεπτεπίλεπτα άνθη του. Μέσα στη μυροβόλα αγκαλιά της ένα μωρό κουνιέται και το ελπιδοφόρο γέλιο του πλανιέται στον ταξιδιάρη αγέρα, αντιλαλεί στα επιβλητικά βουνά, κελαρύζει στα γάργαρα νερά του Ληθαίου ποταμού, τιτιβίζει με τους καλλίφωνους κοκκινολαίμηδες, χορεύει συντροφιά με τις παιχνιδιάρες ακτίνες και τέλος ξεκουράζεται στην αστερόσκονη του φεγγαριού» (σελ. 59).

Χθες, ανήμερα του Τιμίου Σταυρού, σε κενό μου χρόνο πέρασα από το χριστιανικό βιβλιοπωλείο του κ. Γιώργου Λιουδάκη, στην οδό Επιμενίδη Μαρούλη, απέναντι από τα φροντιστήρια ξένων γλωσσών, απλώς για να πω μια καλημέρα. Φεύγοντας, το πήρε το μάτι μου σ’ ένα ράφι. Ήξερα τις συγγραφείς. Το ξεφύλλισα και σχεδόν αμέσως αντιλήφθηκα ότι έπρεπε να το αγοράσω.

Τώρα το έχω διαβάσει και αρκετές φορές έχω συγκινηθεί και συγκλονιστεί. Και επιθυμώ να μοιραστώ τα συναισθήματα και τις σκέψεις μου με τη μεγάλη οικογένειά μου, τους συνανθρώπους μου. Πρόκειται για το βιβλίο «Μαμάδες… στην Ανάσταση», γραμμένο από τις κυρίες Ιωάννα Σκαρλάτου και Νικολέττα Σκάλκου-Διαμαντίδη (καταξιωμένες λογοτέχνιδες με πολλά βιβλία, κυρίως παιδικά και εφηβικά), που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Ελληνοεκδοτική» (www.ellinoekdotiki.gr), με πρώτη έκδοση το Μάρτιο 2018, και είναι αφιερωμένο… στους μπαμπάδες.

Περιέχει εννέα αφηγήματα, με πρωταγωνίστριες εννέα διαφορετικές μάνες σε διαφορετικές οικογένειες. Εμπνέονται κάπως από τα εννέα χαρίσματα, που, κατά τον απόστολο Παύλο, αποτελούν τον «καρπό του Αγίου Πνεύματος»: αγάπη, χαρά, ειρήνη, μακροθυμία, χρηστότητα (καλοσύνη), αγαθοσύνη, πίστη, πραότητα και εγκράτεια (Προς Γαλάτας, κεφ. 5, στίχοι 22-23). Όμως δεν είναι γλυκανάλατα, παπαδίστικα και δασκαλίστικα, αλλά αληθινά, ζωντανά, δραματικά και… λυτρωτικά!

Σημερινές μάνες, σημερινές οικογένειες, σημερινές σχέσεις, σημερινά παιδιά, έφηβοι, ενήλικες – σημερινά προβλήματα, σημερινά δράματα, σημερινά συναισθήματα, αλλά, θα έλεγα, διαχρονικές και βαθιά ανθρώπινες, μερικές φορές ανατρεπτικές και αναπάντεχες, παρήγορες και ελπιδοφόρες λύσεις.

Η σύγχρονη λογοτεχνική παραγωγή είναι απίστευτα ογκώδης. Και πάρα πολλά βιβλία με «δυστοπικές ιστορίες» διεκτραγωδούν την παρακμή, τη θλίψη, την αγωνία και την απελπισία μας. Ελάχιστες όμως ιστορίες προχωρούν σε λύση και κάθαρση γιατρεύοντας τις πληγές μας.

Η τέχνη και η λογοτεχνία της εποχής μας (δεκαετίες τώρα) εκφράζουν έντονα το σκοτάδι, τη βία και το θάνατο που κατατρώνε την ψυχή μας, αλλά ελάχιστα εκφράζουν (αν το εκφράζουν καν) κάποια ελπίδα και χαρά και ελάχιστα δίνουν μια διέξοδο. Και, όταν τη δίνουν, συνηθέστατα προσπαθούν να την εντοπίσουν στους θρησκευτικούς δρόμους της Άπω Ανατολής και στη σοφία των γκουρού, των γιόγκι και των σαμάνων. Δε γνωρίζουν καν τη σοφία των δικών μας διδασκάλων, των αγίων και των γερόντων. Ούτε καν των απλών σοφών παππούδων και γιαγιάδων, που έζησαν στα χωριά και στις γειτονιές μας, που ήταν οι δικοί μας αληθινοί παππούδες και γιαγιάδες (που εξέφραζαν έναν πολιτισμό σχέσεων με πανάρχαιες ρίζες) και που μερικοί από αυτούς, οι τελευταίοι, επιβιώνουν μέχρι σήμερα.

Λοιπόν, αυτό το βιβλίο αντλεί σοφία και ελπίδα από τον δικό μας δρόμο, τη δική μας πνευματική παράδοση και κληρονομιά, την ελληνική οικογένεια (καλώς εννοούμενη) και τη σοφία της Ορθοδοξίας – χωρίς, το επαναλαμβάνω, να γίνεται ούτε στιγμή «παπαδίστικο» ή «δασκαλίστικο»!...

Λυπάμαι για κάτι: ότι τέτοια βιβλία βρίσκονται στα ράφια μόνο εξειδικευμένων, χριστιανικών βιβλιοπωλείων, και ποτέ δεν τα βρίσκεις στα ράφια των υπόλοιπων, «γενικών» βιβλιοπωλείων. Εκεί μπορεί να βρεις ολόκληρες βιβλιοθήκες με βιβλία για την αστρολογία, τη γιόγκα, τα φαντάσματα, τη μαγεία και ένα σωρό άλλα συμπτώματα της σύγχρονης παρακμής, αλλά είναι ελάχιστα πιθανόν να βρεις μερικά βιβλία για την πνευματική παράδοση της Ορθοδοξίας, παρότι υπάρχουν άφθονα εξαιρετικά βιβλία, που μπορούν να βοηθήσουν όλο τον κόσμο ν’ αλλάξει τη ζωή του.

Αν λοιπόν είσαι βιβλιοπώλης, σε παρακαλώ, φέρε αυτό το βιβλίο… Και, αν θέλεις, ψάξε και για άλλα παρόμοια. Αν είσαι αναγνώστης (ιδίως αν είσαι αναγνώστρια, είτε είσαι μητέρα, είτε απλώς μια γυναίκα, ενήλικη ή έφηβη, φοιτήτρια, μαθήτρια, εργαζόμενη κ.λ.π.), σε παρακαλώ, βρες το, πάρε το και διάβασέ το. Είμαι βέβαιος ότι θα σου αρέσει και, τολμώ να πω, εξίσου βέβαιος πως θα γίνεις σοφότερος και καλύτερος άνθρωπος, με ποιοτικότερη ζωή, διαβάζοντάς το.

Σ’ ευχαριστώ για την προσοχή σου. Καλή ανάγνωση.

Σεβ. Μητροπολίτου Αλεξανδρουπόλεως κ. Ανθίμου, Η αυτοκριτική μας με αφορμή την απόφαση του ΣτΕ

πηγή: ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΕΩΣ

&

ΒΗΜΑ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ

Είναι πολύ εύκολο να κρίνει κάποιος την απόφαση του ΣτΕ. Είναι, όμως, πολύ πιο δύσκολο να κατανοήσει ότι η απόφαση αυτή αποτελεί απάντηση σε συγκεκριμένα ερωτήματα που έθεσαν συγκεκριμένα πρόσωπα ή σωματεία με τον τρόπο που εκείνοι αντιλαμβάνονται τα πράγματα.

Είναι, επίσης, πολύ δύσκολο να θυμηθεί κάποιος πώς και ποιοι ξεκίνησαν αυτή τη διαμάχη η οποία οδήγησε σε μια τέτοια απόφαση. Πριν, λοιπόν, ασκήσουμε κριτική στο ΣτΕ ας σκεφτούμε πρώτα ο καθένας τις δικές του ευθύνες.

– Ας σκεφθούν οι Θεολόγοι, και ειδικά όσοι είναι καθηγητές στις Θεολογικές Σχολές, τις ευθύνες τους για τον τραγικό εμφύλιο πόλεμο που ακόμα και σήμερα σοβεί στις τάξεις τους. Η αίτηση ακύρωσης που οδήγησε σε αυτή την απόφαση φέρει την υπογραφή Θεολόγων και μάλιστα επιστημόνων που γνωρίζουν πολύ καλά ότι τα νέα προγράμματα σπουδών δεν είναι Θρησκειολογία ούτε συγκρητισμός ούτε προάγουν τον «οικουμενισμό». Όμως ας σκεφθεί και η άλλη πλευρά των Θεολόγων τις δικές της ευθύνες όταν εκμεταλλεύτηκαν την πολιτική συγκυρία για να επιβάλουν τις απόψεις τους με τη βοήθεια του «Καίσαρα» και αγνοώντας την Εκκλησία. Ας σκεφθούν όλοι μαζί τι σημαίνει για το μάθημα και τη θέση των Θεολόγων -κυρίως των αδιόριστων ή εκείνων που τρέχουν σε όλη την Ελλάδα ως αναπληρωτές- στο σχολείο, η απαλλαγή από τα θρησκευτικά χωρίς όρους και όρια μαζί με την θέσπιση ενός «ισότιμου» μαθήματος για όσους απαλλάσσονται.

– Ας σκεφθεί εκείνος ο πρώην Υπουργός Παιδείας που πέταξε στο καλάθι των αχρήστων μια μακρά παράδοση διαλόγου και συνεργασίας μεταξύ Πολιτείας και Εκκλησίας και μέσα σε μια νύχτα για να προλάβει τη συνάντηση του τότε Πρωθυπουργού με τον Αρχιεπίσκοπο της χώρας, φοβούμενος ότι ο τότε Πρωθυπουργός θα επέλεγε τη συνεννόηση και όχι τη σύγκρουση, έσπευσε να εκδώσει καινούργια προγράμματα σπουδών χωρίς καμία προετοιμασία. Αντί για βιβλία, στα σχολεία μοιράστηκαν φωτοτυπίες και οι Θεολόγοι ήταν παντελώς απροετοίμαστοι για τις νέες παιδαγωγικές απαιτήσεις του μαθήματος. Αυτή η προχειρότητα, αυτός ο «τσαμπουκάς» (ο τσαμπουκάς είναι το ίδιο απεχθής είτε είναι αριστερός είτε είναι δεξιός), αυτό το πραξικόπημα ονομάστηκε «πρόοδος», «νίκη των κοσμικών δυνάμεων» και «δημοκρατική κατάκτηση». Θυμίζει τον στίχο από το τραγούδι «Με τόσα ψέματα που ντύθηκαν οι λέξεις» γιατί στην πραγματικότητα δεν ήταν παρά μια επίδειξη δύναμης του Καίσαρα που σκόπευε στην πρόκληση σύγκρουσης μεταξύ Πολιτείας και Εκκλησίας με στόχους που όλοι καταλαβαίνουμε.

– Ας σκεφθούμε κι εμείς οι Μητροπολίτες τις δικές μας ευθύνες όταν μετατρέψαμε τη συζήτηση για τα Θρησκευτικά σε άσκηση εσωτερικών συσχετισμών επιρροής ή προσέλκυσης φίλων ή, ακόμα χειρότερα, οπαδών. Η Διαρκής Ιερά Σύνοδος ανέθεσε σε τρεις διαφορετικούς Αρχιερείς να εισηγηθούν για το Μάθημα, η Ιεραρχία άλλαξε δύο φορές απόφαση και ανέθεσε τον χειρισμό του θέματος σε τρεις διαφορετικούς Αρχιερείς. Γνωρίζαμε ότι ορισμένοι Θεολόγοι προσπαθούσαν να εργαλειοποιήσουν τις αποφάσεις της Ιεραρχίας και να χρησιμοποιήσουν την Εκκλησία όπως οι συνάδελφοί τους χρησιμοποίησαν την Πολιτεία αλλά δεν καταφέραμε να αποκαταστήσουμε την ενότητα και τελικά υποστήκαμε μια στρατηγική ήττα. Ένα μείζον θέμα δεν καταφέραμε να το λύσουμε στο τραπέζι του διαλόγου με την Πολιτεία και αφήσαμε να το λύσουν τα δικαστήρια. Αυτό τον δρόμο θέλουμε για τις σχέσεις μεταξύ Πολιτείας και Εκκλησίας;

– Ας σκεφθεί και η Ένωση Αθέων εάν με κινήσεις όπως η διοργάνωση του «φανερού δείπνου» και αιτήσεις ακύρωσης όπως αυτή που κατέθεσε για το μάθημα των Θρησκευτικών βοηθά την κοινωνία μας να κινηθεί προς την κατεύθυνση της κοινωνικής ειρήνης και του αλληλοσεβασμού ή της διαρκούς σύγκρουσης. Ο ένας φονταμενταλισμός θρέφει τον άλλον.

– Ας σκεφθούμε όλοι μαζί τι σημαίνει στην σημερινή πραγματικότητα, η υπονόμευση του μοναδικού μαθήματος που ασχολείται με το θρησκευτικό φαινόμενο όπως αυτό έχει εξελιχθεί στη δική μας πατρίδα, στο δικό μας τόπο. Η φύση απεχθάνεται τα κενά. Οι πνευματικές αναζητήσεις δεν θα σταματήσουν επειδή το μάθημα κινδυνεύει να εκφυλιστεί. Θα ψάξουν και θα βρουν άλλους δρόμους. Είμαστε βέβαιοι ότι αυτοί οι άλλοι δρόμοι θα είναι καλύτεροι από αυτόν που επέλεξε επί δεκαετίες η πατρίδα μας ο οποίος είχε στο κέντρο του την εγγύηση της Πολιτείας μέσα από τους επιστημονικούς της φορείς αλλά σεβόταν και την Εκκλησία;

Για τη σημερινή απόφαση, την κύρια ευθύνη δεν την έχει το ΣτΕ παρά το ότι για όλους μας είναι πολύ βολικό να την επιρρίψουμε στο ΣτΕ. Για τη σημερινή απόφαση η κύρια ευθύνη ανήκει σ’ εκείνους που επιχείρησαν να λύσουν προσωπικούς, ιδεολογικούς και πολιτικούς λογαριασμούς μέσω μιας ολοκληρωτικής σύγκρουσης χωρίς όρια στην πλάτη των μαθητών, του μαθήματος των Θρησκευτικών και της Εκκλησίας.

Η απόφαση του ΣτΕ ανήκει πλέον στην ιστορία. Τώρα η ευθύνη βρίσκεται και πάλι στα χέρια εκείνων των θεσμών που δεν κατάφεραν να βρουν τις λύσεις μέσα από έναν ειλικρινή και ψύχραιμο διάλογο στη βάση της επιστήμης της Θεολογίας και της Παιδαγωγικής με αποτέλεσμα να οδηγηθούμε στα δικαστήρια. Το πώς θα λειτουργήσει στην πράξη η απόφαση του ΣτΕ θα εξαρτηθεί από το πώς θα εφαρμοστεί. Πολιτεία, Εκκλησία και Θεολόγοι μπορούν και πρέπει να διασώσουν ένα μάθημα θρησκευτικών που θα σέβεται την θρησκευτική παράδοση του τόπου, θα ανταποκρίνεται στα σύγχρονα παιδαγωγικά και επιστημονικά πρότυπα και δεν θα στοχεύει στην κατήχηση αλλά στην παροχή γνώσης για την πίστη της μεγάλης πλειοψηφίας των Ελλήνων που έχει διαμορφώσει καθοριστικά τον ελληνικό πολιτισμό και την ταυτότητα του έθνους μας.

Τα σχολεία μας δεν χρειάζονται ούτε κατηχητές ούτε απολογητές. Χρειάζονται εμπνευσμένους καθηγητές, επιστήμονες Θεολόγους που θα διδάσκουν ένα μάθημα γνώσης, ένα μάθημα πολιτισμού, ένα μάθημα σύμφωνα με τα επιστημονικά και παιδαγωγικά πρότυπα, ένα μάθημα ως μια άσκηση αγάπης με τα μάτια στραμμένα στον κόσμο και όχι στον εαυτό μας. Αλλά κοιτάμε προς τα έξω έχοντας πρώτα μάθει ποιοι είμαστε και τι σημαίνει αυτό που είμαστε. Ίσως αυτό το ταξίδι στο μάθημα των θρησκευτικών, να μπορούσαμε να το φανταστούμε όπως τα ταξίδια των ναυτικών μας. Ταξιδεύουν σ’ όλον τον κόσμο γνωρίζοντας θρησκείες, πολιτισμούς και γλώσσες αλλά δεν χάνονται και γυρίζουν πάντα στην πατρίδα τους πιο πλούσιοι και ισχυροί γιατί έμαθαν να κάνουν το σταυρό τους από την κοιλιά της μάνας τους, μιλούν την ίδια γλώσσα με αυτή που μιλούσε ο Οδυσσέας και προσεύχονται στην Παναγιά και στον Άι Νικόλα.

Η Υπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων έχει μια ιστορική, μια προσωπική ευθύνη. Ας μην σκεφθεί το πρόσκαιρο πολιτικό κόστος ή όφελος αλλά ας αποφασίσει με την καρδιά και το νου αναλογιζόμενη όχι τις επόμενες εκλογές αλλά την επόμενη γενιά.

https://www.vimaorthodoxias.gr/arthrografia/alexandroupoleos-anthimos-i-aftokritiki-mas-me-aformi-tin-apofasi-tou-ste/