Βασίλειος Π. Γούλας, Περί πτώσεως του άνθρώπου και αινίγματος του κακού - Ιχνηλατήσεις της ερμηνευτικής θεολογικής πρότασης του Χρήστου Γιανναρά, εκδόσεις Γρηγόρη, Αθήνα 2026, ISBN: 978-960-612-632-1.
Στὴν ἐργογραφία του ὁ Χρῆστος Γιανναρᾶς ὑφαίνει μιὰ θεολογικο–φιλοσοφικὴ θέση σχετικὰ μὲ τὴν πτώση τοῦ ἀνθρώπου, ποὺ στὸ ἑξῆς ἔμελλε νὰ συνιστᾶ, ἂν μᾶς ἐπιτρέπεται, ἕνα ρηξικέλευθο θεολογικὸ στοχασμὸ πάνω στὸ «μύθο» τῆς πτώσης τοῦ ἀνθρώπου, προσδίδοντας εἰκονολογικὰ — ἀλληγορικὰ στοιχεῖα. Πιστώνεται στὸν ἴδιο ὅτι τὰ ἐρωτήματα ποὺ θέτει ἀναφορικὰ μὲ τὴν πτώση καὶ τὸ αἴνιγμα τοῦ κακοῦ διερμηνεύονται μόνο μὲ τὸ νὰ εἴμαστε ἀνοιχτοὶ σὲ ὅ,τι ἀφορᾶ στὴν ἔννοια τῆς κτιστότητας. Τὸ κλειδὶ τῆς ἀλληγορικῆς ἐκδοχῆς τῆς πτώσης, στὸν Χρῆστο Γιανναρᾶ, βρίσκεται στὴν ὀντολογικὴ διαφορὰ κτιστοῦ καὶ ἀκτίστου.
Ἂς προσέξουμε καταρχὰς ὅτι ἡ ἀφετηρία τῆς σκέψης τοῦ Γιανναρᾶ συνάδει τόσο μὲ τὰ πορίσματα τῶν φυσικῶν ἐπιστημῶν ὅσο καὶ μὲ τὴ γλώσσα τῆς ἀλληγορίας, προκειμένου νὰ φωτιστεῖ αὐτὴ ἡ ἀγνωσία τῆς ἱστορικῆς ἐκδοχῆς τῆς πτώσης τοῦ ἀνθρώπου. Τοιουτοτρόπως ἡ πρωταρχικὴ του ἀφετηρία εἶναι νὰ ἰχνηλατήσει βῆμα, βῆμα τὴν πορεία τοῦ ἀνθρώπου καὶ τῆς κτίσης, ἔτσι ὥστε νὰ θέσει θεμελιώδη ἐρωτήματα γιὰ τὸ «πῶς» καὶ τὸ «γιατὶ» τῆς Δημιουργίας. Ὁπότε ὁ ἐντοπισμὸς τῆς διήγησης τῆς Γένεσης καὶ ὁ συσχετισμός της μὲ ὅ,τι τὴν περιβάλλει εἶναι τὸ πρῶτο καὶ οὐσιαστικὸ γνωστικὸ ἐπίτευγμα τοῦ Γιανναρᾶ.
Ἡ σκιὰ ποὺ ἀφήνει ἡ ἱστορικὴ ἐκδοχὴ τῆς πτώσης δὲ συμπίπτει, ὡς φαίνεται, μὲ τὴν ἀλήθεια τῶν σημαινόντων. Ἡ ἀλήθεια βρίσκεται σὲ ἄλλο πεδίο, ἔξω ἀπὸ τὴν ἐμφάνεια τῆς ἱστορικότητας, βρίσκεται στὴν οὐσία τῆς ἀλληγορίας, στὸ πεδίο ἐκεῖνο τῆς γνώσης ποὺ τὰ σημαίνοντα εἶναι προϊὸν μιᾶς περιρρέουσας πολιτισμικῆς ἀτμόσφαιρας καὶ ἡ ἀλήθεια βρίσκεται στὰ σημαινόμενα.
Αὐτὸ ποὺ κομίζει ἐπὶ τῆς οὐσίας ὁ Γιανναρᾶς εἶναι ὅτι ἡ ἀναφορικότητα τοῦ ἀνθρώπου στὴν ἐξωτερικότητά του, ἐν προκειμένῳ στὴν Αἰτιώδη Ἀρχή του, ἐνέχει ἐγγενῶς φθορά, ἡ ὁποία ὡστόσο δύναται νὰ ὑπερβαθεῖ. Ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ χειραγωγεῖ τὴ σκέψη του, ἐντοπίζοντας στὴν ὑπόσταση τοῦ ἀνθρώπου αὐτὸ ποὺ συνιστᾶ τὸν τρόπο τῆς δημιουργίας του, ποὺ δὲν εἶναι ἄλλος ἀπὸ τὴν ἐλευθερία.
