Γ. Κοντογιώργης, Γιατί το ελληνικό πολιτικό σύστημα δεν παράγει πολιτικές κοινού συμφέροντος

πηγή:  https://contogeorgis.blogspot.com/2019/12/blog-post.html
&
https://www.youtube.com/watch?time_continue=457&v=wYMt1Fzsb5I&feature=emb_logo

Συνέντευξη του  Ομ. Καθηγητή Πολιτικής Επιστήμης και πρώην Πρύτανη του Παντείου Πανεπιστημίου κ. Γιώργου Κοντογιώργη στον δημοσιογράφο Λάμπρο Καλαρρύτη (ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ FM, 25/11/2019)

Γ. Κοντογιώργης, Γιατί ο διχασμός είναι συστατικό στοιχείο του Ελληνισμού

πηγή: slpress.gr
&
ιστολόγιο Καθηγητού Γ. Κοντογιώργη

Η διχόνοια και η εσωτερική συχνά αιματηρή σύγκρουση αποτέλεσε και συνεχίζει να αποτελεί την σταθερά του ελληνικού κόσμου από τις καταβολές του μέχρι τις ημέρες μας. Μια απλή ματιά την ιστορία αποκαλύπτει ότι οι περίοδοι που επικρατούσε διχασμός στην ελληνική κοινωνία είναι βαθύτερες και μακρύτερες από ό,τι εκείνες της συνοχής της. Υπό μια άλλη έννοια, το γεγονός αυτό δύναται να συνεκτιμηθεί ως ένα θεμελιώδες τεκμήριο της ελληνικής ιστορικής συνέχειας, το οποίο, όσο και αν μεταλλάχθηκε καθ’ οδόν, ποτέ δεν έπαψε να προβάλει ως το διακριτικό γνώρισμα του εσωτερικού βίου των Ελλήνων αλλά και ως ιδιώνυμο στοιχείο της σχέσης του με τους “άλλους”.

Πώς εξηγείται ακριβώς η ιδιαιτερότητα αυτή του ελληνικού κόσμου; Χωρίς αμφιβολία οφείλεται πρωτογενώς στον τρόπο της ιστορικής του συγκρότησης. Ο Ελληνισμός δομήθηκε εξαρχής ως κοσμοσύστημα με ανθρωποκεντρικό πρόσημο, δηλαδή σε πολεοτικές κοινωνίες εν ελευθερία, όχι ως ενιαία πολιτειακή οντότητα. Αποτέλεσε κυριολεκτικά ένα έθνος κοσμοσύστημα, όχι ένα έθνος-κράτος.

Το πολιτικό πρόταγμα του έθνους, στο πλαίσιο αυτό, ανέλαβαν να εκφράσουν οι πόλεις, κατά τον τρόπο της συνέργειας και όχι μια ενιαία κρατική οντότητα. Μέχρι το τέλος της τουρκοκρατίας, η θεμελιώδης κοινωνία των Ελλήνων, που σηματοδοτούσε την πολιτειακή τους ελευθερία, ήταν η πόλις, το κοινό, όχι ένα εδαφικά εκτεταμένο κράτος.

Η συγκρότηση των Ελλήνων σε πολλές πολιτειακές κοινωνίες (πόλεις-κράτη) και κυριολεκτικά η ενσάρκωση από αυτούς του ανθρωποκεντρικού κοσμοσυστήματος μικρής κλίμακας, εμπεριείχε στη βάση της το σπέρμα της αντιπαλότητας και της σύγκρουσης, όχι της ομόνοιας. Αναφέρω εντελώς διαγραμματικά την κρατοκεντρική εποχή –των πόλεων κρατών– κατά την οποία οι Έλληνες, ελλείψει εθνικού εχθρού, συγκρούονταν μεταξύ τους, συχνά μάλιστα με την εμπλοκή και αλλογενών.

Ένας ιδιόμορφος δυισμός

Όμως και η περίοδος της ελληνιστικής οικουμένης δεν απηλλάγη από την πολεοκεντρική λογική, στο μέτρο που η ίδια δεν οδηγήθηκε στην ολοκλήρωσή της. Διασπάσθηκε εντέλει το κρατικό της μόρφωμα, η κοσμόπολη, και οι κρατοκεντρικές αντιστάσεις της μητροπολιτικής και της δυτικής παρειάς του δεν εκάμφθησαν. Θα χρειαστεί να εμπλακεί η Ρώμη στην κοσμοσυστημική δυναμική του Ελληνισμού και να διαιτητεύσει για να κατασιγάσει η εσωτερική σύγκρουση.

Από το μέσο Βυζάντιο το πολιτικό πρόταγμα του συνόλου έθνους κοσμοσυστήματος θα συμβολισθεί από την βασιλεύουσα πόλη, χωρίς ωστόσο η πολεοκεντρική δυναμική να εκλείψει. Θα εγκατασταθεί, όμως, ένας ιδιόμορφος δυισμός που θα εκφρασθεί αφενός από την ανταγωνιστική ή την φυγόκεντρη δυναμική των πόλεων (και των θεματικών οντοτήτων), αφετέρου από την πολιτική αντιπαλότητα στο περιβάλλον της μητρόπολης που θα έχει ως διακύβευμα την εξουσία-βασιλεία.

Στις εσωτερικές αυτές πολεοκεντρικού τύπου αντιπαλότητες, ουδέποτε έπαψαν να καλούνται να διαιτητεύσουν βαρβαρικά φύλα, ή να παρεμβάλλονται πολιτικές υπονομεύσεις, με ασύμμετρες πολλές φορές συνέπειες. Κορυφαία εξ αυτών υπήρξε η παράδοση κυριολεκτικά της Πόλης στους σταυροφόρους το 1204, αλλά και οι εξελίξεις που καταγράφονται έως το 1453.

Η τουρκοκρατία θα κατασιγάσει προς στιγμήν την εσωτερική σύγκρουση, χωρίς εντούτοις να πάψει να είναι ενεργή στις σχέσεις των Ελλήνων στις τοπικές πόλεις-κοινά και βεβαίως στο περιβάλλον της κεντρικής οθωμανικής εξουσίας. Σε βαθμό που η Γερουσία του κοινού της Πόλης υπό τον Πατριάρχη και πολλά άλλα κοινά να νομοθετήσουν τη δέσμευση των πολιτών τους να μην προστρέχουν στη διαιτησία των Οθωμανών.

Η αχίλλειος πτέρνα

Η πολεοκεντρική-πολυπολιτειακή αυτή ιδιοσυστασία του ελληνικού κόσμου θα αποτελέσει την αιτιολογική βάση του ανθρωποκεντρικού του πολιτισμού. Συγχρόνως, όμως, και τον παράγοντα εκείνον που έμελλε να αναδειχθεί σε κρίσιμες περιόδους ως η αχίλλειος πτέρνα του. Όντως, η κοσμοσυστημική του συγκρότηση αποτέλεσε τον απόλυτο ανασχετικό παράγοντα για την πολιτική εμπραγμάτωση ενός ολικού προτάγματος που θα ήταν επικεντρωμένο στην εθνική ελευθερία. Το εθνικό πρόταγμα, όντας ταυτισμένο με την ελευθερία των πόλεων, αποτέλεσε εύκολη λεία στις εξωτερικές εκτατικές δυνάμεις όσο και τον ανασχετικό παράγοντα για την αποτίναξη μιας εξωτερικής κατοχής.

Υπό το πρίσμα αυτό, δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι οι εθνικές ήττες του Ελληνισμού, όπως και η μακροημέρευση της εθνικής του υποτέλειας, αποτέλεσαν εσωτερική του υπόθεση. Την αδυναμία του ακριβώς αυτή, την επισημαίνει με παραστατικό τρόπο ο Πολύβιος και ο Πλούταρχος, μεταξύ των άλλων, όταν διαλογίζονται για την ελευθερία των Ελλήνων έναντι των Ρωμαίων.

Την τελευταία μεγάλη αναλαμπή του διχαστικού αποτελέσματος που παρήγε η πολεοκεντρική ιδιοσυστασία του ελληνικού κόσμου, μας την προσφέρει η Μεγάλη Επανάσταση του 1821. Ο τρόπος της Επανάστασης του συνόλου ελληνικού κόσμου, η επαναστατική διαδικασία εκεί όπου επιβίωσε τελικά, τα ίδια τα Συντάγματα της επαναστατημένης χώρας, έχουν ως θεμέλιο το πολεοκεντρικό ιδιώνυμο του Ελληνισμού. Και προφανώς οι συνεχείς εμφύλιοι στη διάρκεια της επανάστασης που την οδήγησαν στην αφάνεια, όπως και όσα διημείφθησαν επί Καποδίστρια και μέχρι την επιβολή της βαυαρικής απολυταρχίας.

https://slpress.gr/idees/giati-o-dichasmos-einai-systatiko-stoicheio-toy-ellinismoy/

Γ. Κοντογιώργης, Η ελευθερία στον αξιακό χάρτη του Ελληνισμού

πηγή: ΠΕΜΠΤΟΥΣΙΑ

Γ. Κοντογιώργης, Το έθνος ως διακύβευμα της προόδου και το αντιδραστικό υπόβαθρο της άρνησης της ελληνικής συνέχειας

http://contogeorgis.blogspot.gr/2015/12/2122015.html

Από την παρουσίαση (2/12/2015) του νέου βιβλίου του Γ. Καραμπελιά 1821: Η δυναμική της Παλιγγενεσίας, Εναλλακτικές εκδόσεις.

Αθ.Ι.Καλαμάτας, Η εσχατολογική διάσταση της Άλωσης της Πόλης

Η εσχατολογική διάσταση της Άλωσης της Πόλης

 

Του ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑ

 Θεολόγου Καθηγητή – DEA Εκκλησιαστικής Ιστορίας – Δρ Θεολογίας ΑΠΘ

φωτό από εδώ

Ο αείμνηστος Βασίλειος Τατάκης πολύ παραστατικά στο περισπούδαστο έργο του: Σκούφος, Μηνιάτης, Βούλγαρις, Θεοτόκης, γράφει ότι «η ζωή του Ελληνισμού είναι ένα περπάτημα συνεχές, με μεταβολές κάποτε βαθιές, αλλά χωρίς απότομες διακοπές. Λαός με παλαιότατη ιστορική συνείδηση παρουσιάζει, από χιλιετηρίδες τώρα, το φαινόμενο της βαθμιαίας δημιουργίας νέων μορφών, χωρίς ριζική διάσπαση της συνέχειας». Τούτη η ιστορική συνέχεια, μπορεί κανείς να τη δει σε γεγονότα που σημάδεψαν την πολυτάραχη και μακρόσυρτη ιστορική πορεία του Ελληνισμού, όπως λόγου χάριν η Άλωση της Πόλης (29 Μαΐου 1453), που σήμερον μνήμη τελούμε των τραγικών περιστατικών της.

Ασχέτως κι αν σήμερα ο νεοελληνικός ραγιαδισμός παντελώς έχει αφαιρέσει την ιστορική μας αυτοσυνειδησία, φρονώ ότι η Άλωση της Πόλης για όποιον, έστω, και ψήγματα ιστορικού αισθητηρίου έχει, οφείλει να τον προβληματίζει. Κι αυτό για ένα βασικό λόγο: το τέλος της βυζαντινής αυτοκρατορίας σήμανε και το τέλος της οικουμενικής συνείδησης του Ελληνισμού, της Ρωμανίας κατά τον ευαίσθητο πάντα λόγο του παπα - Γιώργη Μεταλληνού.

Η αίσθηση το τέλους της Κωνσταντινούπολης, για τους Ρωμηούς κατοίκους του πρώτου μισού του 15^ου αιώνα, θεωρήθηκε ως αντανάκλαση φυσικών φόβων που προερχόταν από την εμπειρία τόσων πολλών επιθέσεων και πολιορκιών, ακόμη και πριν απ’ αυτή της λατινικής κατάληψης του 1204. Προσεκτική ανάλυση των πρωτογενών πηγών, καταδεικνύει πως σκοτεινές και αλύτρωτες δυνάμεις καταστροφής και διαφθοράς της ιδιωτικής και δημόσιας βυζαντινής κοινωνίας ενέδρευαν παντού, εξωθώντας τον επίλεκτο λαό της Νέας Ιερουσαλήμ, να εκπίπτει από την υψηλή κλήση στην οποία είχε κληθεί. Για το λόγο αυτό, δεν ήσαν λίγοι οι βυζαντινοί λόγιοι που πίστευαν ότι κάθε εσωτερικός ή εξωτερικός εχθρός, όπως η πανώλη, ο πόλεμος, ακόμη και οι σεισμοί, αποτελούσαν θεϊκή παρέμβαση ως τιμωρία, για «αμαρτίες» που είχαν διαπραχθεί. Ο Ιωσήφ Βρυέννιος, ο πυρίπνους σοφός διδάσκαλος, γνωστός από τη ρήση του «ουκ αρνησόμεθά σε, φίλη ορθοδοξία, ου ψευσόμεθά σε, πατροπαράδοτον σέβας»,  στον 14^ο αιώνα, όταν το κακό της πτώσης της Βασιλεύουσας φαινόταν μη αναστρέψιμο, με λεπτομερή τρόπο καταγράφει την αντίσταση ολίγων στην κατάσταση φθοράς στην οποία είχε περιέλθει μεγάλο μέρος του βυζαντινού λαού: «Αν η εικόνα των τιμωριών που μας επιβάλει ο Θεός, προκαλεί αμηχανία και σύγχυση, ας αναλογιστούμε τους παραλογισμούς μας και τότες θα εκπλαγούμε γιατί ακόμη δεν μας κτύπησε κεραυνός…Παραπονιόμαστε στο Θεό είτε βρέχει είτε δε βρέχει, είτε κάνει κρύο είτε κάνει ζέστη, πως δίνει πλούτο στον ένα ενώ αφήνει τον άλλο φτωχό, πως πνέει νοτιάς ή έρχεται καταιγίδα από βοριά, και εντελώς απλά μεταμορφωνόμαστε σε αδιάλλακτους δικαστές του Θεού. Πολλοί από μας αδιάντροπα βλασφημούν την ορθόδοξη πίστη, το Σταυρό, το Νόμο, τους αγίους, τον ίδιο το Θεό, όταν ακόμη κι ένας άπιστος δε θα έκανε τόσο πολύ…Αυταπατόμαστε όταν πιστεύουμε στους αστρολόγους, πως η ύπαρξή μας δηλαδή κατευθύνεται από τις Ώρες, την Τύχη, τις Μοίρες, την Ειμαρμένη, τα σημάδια του Ζωδιακού Κύκλου και των Πλανητών. Είμαστε βέβαιοι πως οι Νηρηίδες ζουν στη θάλασσα και πως Στοιχειά υπάρχουν παντού…Προσέχουμε τα όνειρα και πιστεύουμε πως λένε το μέλλον. Κρεμάμε φυλακτά στο λαιμό μας και εξασκούμε τη μαντεία…Απομακρυνόμαστε ακόμη πιο πολύ και από την αρετή ψάχνοντας συνεχώς το κακό…Αυτές και άλλες είναι οι αμαρτίες που μας καθιστούν αξίους των τιμωριών μας, με τις οποίες ο Θεός μας επισκέπτεται ως πληρωμή γι’ αυτά τα λάθη και άλλες ίσης βαρύτητας κακοήθειες. Έτσι τιμωρεί ο Θεός το λαό Του», [στο: «L’ Etat intellectuel et moral des Byzantins au XIVe siècle”, Mélanges Charles Diehl, vol. I, Paris, p. 225]. Η περιγραφή αυτή μαρτυρά τη αίσθηση  πως το πλήθος των αμαρτιών της Πόλης έκαμε αναπόφευκτη τη θεία εκδίκηση και δεν υπάρχει αμφιβολία, πως για τους βυζαντινούς το τέλος της, πέρα από οποιαδήποτε ιστορική ερμηνεία προήλθε και μέσα από ένα ισχυρό κτύπημα εσωτερικών εχθρών, έχοντας εσχατολογική διάσταση.        

αποκόμματα 6: Γ. Κοντογιώργη,Περί έθνους και ελληνικής συνέχειας(προδημοσίευση στην "Ελευθεροτυπία")

 

Το έθνος ως συνείδηση της κοινωνίας (Ελευθεροτυπία, 26-3-2011)

Νέος Ερμής ο Λόγιος: αξιόλογη περιοδική έκδοση από την Ε.Μ.Ε.Π.

 

Από την Εταιρεία Μελέτης Ελληνικού Πολιτισμού κυκλοφόρησε πρόσφατα το πρώτο τεύχος του αξιόλογου  περιοδικού "Νέος Ερμής ο Λόγιος". Περιέχει άρθρα σημαντικών πνευματικών ανθρώπων (ενδεικτικά αναφέρουμε τους Γ. Κοντογιώργη, Σ. Βρυώνη, Μ.Μερακλή, Ερ.Καψωμένο-αναλυτικά περιεχόμενα εδώ).

Δείτε στο παρακάτω βίντεο την παρουσίαση του περιοδικού (Πηγή: Άρδην)

Untitled from Άρδην - Ρήξη on Vimeo.

Πες τα Χρυσόστομε!

Απόσπασμα από το σημερινό άρθρο του Στάθη στην "Ελευθεροτυπία":

Ο απελθών Αμερικανός Πρεσβευτής κ. Ντάνιελ Σπέκχαρντ απορούσε, σε μιαν απ' τις τελευταίες συνεντεύξεις του, «πώς τα κατάφεραν οι Ελληνες και απεκόπησαν απ' την παράδοση και την ιστορία τους»...

Λόγω της α-συνέχειας του έθνους μας, κύριε Σπέκχαρντ μου, όπως ανεκάλυψαν Ελληνες ερευνητές της εποχής μας. Μην κοιτάς που οι Κουτόφραγκοι απορούν με κάτι τέτοιες μαλακίες που λέμε για τον εαυτόν μας, έχουμε αναφαίρετο δικαίωμα να τις λέμε...

Ολόκληρο εδώ.

ΔΗΛΑΔΗ ΠΡΙΝ ΔΕΝ ΥΠΗΡΧΑΜΕ;

Ένα πολύ ενδιαφέρον πόστ από το ιστολόγιο του Fourokatou.

Κλίκ εδώ:

ΔΗΛΑΔΗ ΠΡΙΝ ΔΕΝ ΥΠΗΡΧΑΜΕ;