Jürgen Habermas (1929-2026), [Θρησκεία και εκκοσμίκευση]

Jürgen Habermas (1929 - 2026)

[...] [Σ]τη συλλογική ζωή των θρησκευτικών κοινοτήτων, στο βαθμό που αποφεύγουν τον δογματισμό και τον εξαναγκασμό της συνείδησης, μπορεί να διατηρείται ανέπαφο κάτι που έχει χαθεί οριστικά από άλλους χώρους και δεν είναι δυνατόν να ανασυσταθεί μόνο με τη βοήθεια της επαγγελματικής γνώσης των ειδημόνων∙ εννοώ τις ποικίλες εκφραστικές δυνατότητες και την ευαισθησία απέναντι στην πεπλανημένη ζωή, στις παθολογίες της κοινωνίας, στην αποτυχία των εξατομικευμένων μοντέλων ζωής και στην εκφυλιστική παραμόρφωση των συνθηκών ζωής. Η ασυμμετρία των αξιώσεων της επιστήμης επιτρέπει στη φιλοσοφία να είναι έτοιμη να μάθει από τη θρησκεία, και μάλιστα για λόγους όχι λειτουργικούς αλλά περιεχομένου [...]

Γιούργκεν Χάμπερμας - πάπας Βενέδικτος ΙΣΤ', Η διαλεκτική της εκκοσμίκευσης, μετάφραση: Ηλίας Τσιριγκάκης, εκδόσεις Εστία, Αθήνα 2010, σελ. 37.

ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ ΤΟ ΤΕΥΧΟΣ 177 ΤΗΣ "ΣΥΝΑΞΗΣ" ΜΕ ΚΕΝΤΡΙΚΟ ΘΕΜΑ "ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΝΟΤΟΣ"

 

Σύναξη, τεύχος 177, Ιανουάριος - Μάρτιος 2026

Περιεχόμενα

- ΘΑΝΑΣΗΣ Ν. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, «Παγκόσμιος Νότος».

- ΑΝΤΩΝΗΣ ΛΙΑΚΟΣ, «Θὰ μποροῦσε νὰ ὑπάρξει διάλογος ἀνάμεσα σὲ δύο συνοδοιπόρους στὴ via negativa;».

- ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΤΣΟΟΥ & ΣΤΕΦΑΝΗ ΓΟΥΟΝΓΚ, «Ἡ κινεζικὴ χριστιανικὴ θεολογία».

- π. ΙΩΝΑΣ ΜΟΥΡΤΟΣ, «Συνάντηση μὲ τὴν κινεζικὴ σκέψη, γλώσσα καὶ ζωή».

- ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΡΔΗΣ, «Γράφοντας τὸ φῶς στὴν Ἄπω Ἀνατολή».

- ΣΤΑΥΡΟΣ ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ, «Ἀφρικανικὸς Πεντηκοστιανισμός».

- ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ ΑΒΡΑΜΙΔΗΣ, «Ἐν ἀφελότητι καρδίας».

- ΣΠΥΡΟΣ ΦΩΚΙΑΝΟΣ, «Ἀφρικανικὴ Οὐτζάμαα καὶ Χριστιανισμός».

- ΝΙΚΟΣ ΤΣΙΡΕΒΕΛΟΣ, «Καιρὸς τῆς Ἐξόδου».

- ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΚΛΗΡΗΣ, «Ἡ πάλη Καθολικῶν καὶ Εὐαγγελικῶν γιὰ τὴν καρδιὰ τῆς Λατινικῆς Ἀμερικῆς».

- ΘΑΝΑΣΗΣ Ν. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ, «Τὸ κρυφτὸ τῆς Ὀρθόδοξης θεολογίας μὲ τὴν μετααποικιακὴ ὀπτική».

ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ:

Ανδρέας Αλεξόπουλος (για το βιβλίο: Maria Skobtsova, ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΥΛΙΣΜΟΣ. Η ΚΟΣΜΟΑΝΤΙΛΗΨΗ ΤΟΥ ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΥ ΣΟΛΟΒΙΩΦ), 

Νίκος Κουραμπής (για το βιβλίο: Παναγιώτης Α. Μπούρδαλας, ΣΤΑ ΙΧΝΗ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΙΚΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ. 55 σημαδοῦρες κοινωνικῆς καὶ ὑπαρκτικῆς θε-ανθρωπολογίας), 

δ. Σπυρίδων Τσισμετζόγλου (για το βιβλίο: Κάλλιστος Ware, ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ, ΜΗΤΕΡΑ & ΔΕΣΠΟΙΝΑ. Η ΘΕΟΤΟΚΟΣ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ), 

Άγγελος Καλογερόπουλος (για το βιβλίο: π. Γεώργιος Λέκκας, 33 ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΕΝΗ), Σπυριδούλα Αθανασοπούλου-Κυπρίου (για το βιβλίο: Γιάννης Δημητρακάκης, ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ ΤΗΣ ΣΚΕΨΗΣ ΤΟΥ Κ. Θ. ΔΗΜΑΡΑ), 

Σπυρίδων Π. Παναγόπουλος (για το βιβλίο: Θεοχάρης Σ. Παπαβησσαρίων, Η ΠΕΡΙ ΥΛΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΥ. Τὸ κτισιολογικὸ ὑπόβαθρο τῆς ἀντιμανιχαϊκῆς του θεολογίας).

Εικονικά και ανεικονικά μπερδέματα

Οι εικονομάχοι στο Βυζάντιο ως γνωστόν χαρακτήριζαν τις εικόνες "επιτήδευμα του ανεπιτηδεύτου". Εδώ ακριβώς έχουμε ένα περίεργο παράδοξο: σύγχρονοι εικονολάτρες καθίστανται a priori φανατικοί θιασώτες θεοκρατικών τυράννων, οίτινες, εντούτοις, υποστηρίζουν εξ επόψεως θρησκευτικής την...ανεικονικότητα!

Αφορισμός

Κάθε λυσιτελής κριτική προϋποθέτει την αυτοκριτική.

14/3/2026

Γ. Μ. Βαρδαβάς

Ανθολὀγιον 359: Άγιος Σωφρόνιος του Essex

[...] Ὁ Ἄνθρωπος - Ὑπόστασις ἐκδηλοῦται διὰ τῆς λειτουργίας τῆς αὐτοσυνειδησίας, τοῦ αὐτοπροσδιορισμοῦ, ὡς καὶ διὰ τῆς ἱκανότητος αὐτοῦ νὰ γνωρίζῃ οὐχὶ μόνον τὸν κόσμον τῶν κτιστῶν πραγμάτων, ἀλλὰ καὶ τὸ Θεῖον Εἶναι, τουτέστι τὸν Ἴδιον τὸν Δημιουργόν. Ἐπιγινώσκει ἑαυτὸν ἐναργέστερον ἐν τῇ φλογί τῆς ἀγάπης τῆς ἑνούσης αὐτὸν μετὰ τοῦ ἠγαπημένου Θεοῦ. Ἡ ἀγάπη, δι’ ἰδιαιτέρου τρόπου ἑνοῦσα τὸν ἄνθρωπον μετὰ τοῦ Θεοῦ, χαρίζεται εἰς αὐτὸν καὶ τὴν Θεογνωσίαν. Εἰς τὴν ἐν ἡμῖν ὑποστατικὴν ἀρχὴν ἀποκαλύπτεται ὁ Θεός ἐν τῷ φωτὶ καὶ ὡς Φῶς, ἐν τῇ ζέσει τῆς ἀγάπης καὶ ὡς Ἀγάπη. [...]

Ἁγίου Σωφρονίου τοῦ Essex, Ὀψόμεθα τὸν Θεὸν καθῶς ἐστι, ἔκδοσις Ἱερᾶς Μονῆς Τιμίου Προδρόμου Essex, Essex 1996, σελ. 321.