Τετάρτη, 10 Φεβρουαρίου 2010

Ανθολόγιον 26: Νίκος Ματσούκας



Η θεωρητική περιγραφή των αΐδιων σχέσεων των προσώπων της Αγίας Τριάδας καθεαυτής και σε σχέση με την ιστορία της θείας οικονομίας, μέσα στην εκκλησία ποτέ δεν απομονώθηκε από τη δοξολογική και λειτουργική ζωή(...)
 Ουσία και φύση καθιερώθηκαν ως ταυτόσημες έννοιες που σημαίνουν μια και την ίδια κοινή πραγματικότητα. Πρόσωπο και υπόσταση επίσης καθιερώθηκαν ως ταυτόσημες έννοιες και σημαίνουν το ιδιαίτερο πράγμα, την ιδιαιτερότητα ως ατομικότητα. Αυτές οι καθιερώσεις στο χώρο των θεολογικών συζητήσεων δεν ήταν αυτονόητες, μα ακολούθησαν μακρά εξέλιξη, ώσπου να πάρουν την τελική τυποποίηση τους.
Η αΐδια σχέση των τριών προσώπων ή υποστάσεων αποσαφηνίζεται με τρεις βασικές προϋποθέσεις· αίτιο του τρόπου ύπαρξης της Τριάδας καθεαυτής είναι μόνο ο Πατέρας, ο οποίος γεννά τον Υιό και εκπορεύει το Άγιο Πνεύμα. Οι τρεις υποστάσεις υπάρχουν συναΐδια στην έκφανση της μιας ουσίας. Με άλλα λόγια υπάρχει 1)ένα αίτιο, 2)ταυτότητα ουσίας (τα πρόσωπα είναι ομοούσια) και 3) διάκριση των υποστάσεων. Εδώ πρέπει να τονιστεί ότι η διάκριση δεν σημαίνει διαίρεση κατά τα δεδομένα της κτιστής πραγματικότητας· στη θεολογική γλώσσα λέγεται ετερότητα. Έτσι το μοναδικό αίτιο, η ταυτότητα της ουσίας και η ετερότητα των προσώπων κάνουν την τρισυπόστατη μονάδα. Ο τριαδικός Θεός είναι μονάδα, γιατί υπάρχει ένα αίτιο και μια ουσία· και είναι τριαδικός κατά τις υποστάσεις, γιατί υπάρχει η ετερότητα των υποστάσεων. Έτσι ο Πατέρας είναι αγέννητος, ο Υιός γεννητός και το Άγιο Πνεύμα εκπορευτό ή πρόβλημα κατά τον Γρηγόριο το Θεολόγο (PG35,1221B/PG36,70C). Οι ιδιότητες αυτές λέγονται υποστατικά προσόντα και είναι μεταξύ τους αμεταβίβαστες και ακοινώνητες· κάθε ιδιαίτερο προσόν ανήκει στην ιδιαίτερη υπόσταση, και μονάχα υπάρχει η ετερότητα των υποστάσεων(...). Οι υποστάσεις όμως, ως ομοούσιες και άκτιστες, κοινωνούν κατά την ταυτότητα ή την κοινότητα της μιας ουσίας.

Νίκου Ματσούκα(1934 - 2006), Δογματική και συμβολική θεολογία Β, Θεσσαλονίκη 1992, εκδ. Πουρναρά, αποσπάσματα από σελ.89-93.



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Εγγραφή στο ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΤΟΜΟ μέσω Email

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΕΣ ΔΙΕΥΚΡΙΝΗΣΕΙΣ

1. Οι ενυπόγραφες αναρτήσεις (άρθρα, ομιλίες, κριτικές βιβλίων, επιφυλλίδες, δοκίμια, μελετήματα κλπ) που φιλοξενούνται ή αναδημοσιεύονται στο ιστολόγιο "ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΤΟΜΟ" εκφράζουν κατά κύριο λόγο τους συγγραφείς τους και όχι απαραίτητα το ιστολόγιο "ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΤΟΜΟ".

2. Τα σχόλια των αναγνωστών του ιστολογίου "ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΤΟΜΟ" εκφράζουν τους ίδιους προσωπικά και όχι το ιστολόγιο "ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΤΟΜΟ". Σχόλια άσχετα με το περιεχόμενο των αναρτήσεων δεν θα δημοσιεύονται.

3. Υπάρχουν στο ιστολόγιο μας πολλές προτάσεις (σύνδεσμοι, links) προς άλλους δικτυακούς τόπους (sites, blogs κλπ). Το ιστολόγιο μας δε φέρει καμία ευθύνη για το περιεχόμενο των αναρτήσεων ή των σχολίων που γίνονται εκεί.

ΣΥΝ-ΙΣΤΟΛΟΓΕΙΝ

ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ
Ένα ιστολόγιο αφιερωμένο στους 57 αη-Γιώργηδες της Ορθόδοξης Εκκλησίας

ΤΟ ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΤΟΜΟ ΣΤΗ WORDPRESS

ΑΝΑΓΝΩΣΕΙΣ

Αρχείο

Αξίζει να διαβάσετε

ΘΕΟΛΟΓΟΙ ΚΡΗΤΗΣ

ΝΕΚΡΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

ΠΡΟΣΚΥΝΗΤΗΣ

ΠΡΟΣΚΥΝΗΤΗΣ
Περίπλους στην ορθόδοξη πνευματικότητα

ΑΝΤΙΦΩΝΟ

ΠΕΜΠΤΟΥΣΙΑ

ΑΓΙΟΡΕΙΤΙΚΕΣ ΜΝΗΜΕΣ

AHDONI

Ιερός Ναός Αγίου Διονυσίου Αχαρνών

台灣基督東正教會 The Orthodox Church in Taiwan

台灣基督東正教會 The Orthodox Church in Taiwan
台灣基督東正教會 The Orthodox Church in Taiwan: ΚΛΙΚ ΣΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ ΓΙΑ ΜΕΤΑΒΑΣΗ

9 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΦΑΣΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΝΤΙΣΗΜΙΤΙΣΜΟΥ

Ορθόδοξα ιστολόγια

Ορθόδοξοι Ιστoχώροι στα ελληνικά

ΟΡΘΟΔΟΞΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΜΥΡΙΟΒΙΒΛΟΣ

Home of the Greek Bible

ΕΝΟΡΙΑ ΑΓΙΑΣ ΖΩΝΗΣ

ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΑΠΟΛΟΓΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ

ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΑΠΟΛΟΓΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ
ΠΑΝΑΓΙΑ Η ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΙΤΙΣΣΑ

ΟΟΔΕ

ΔΕΝ ΞΕΧΝΩ